mezunkampusu.com.tr · Yazıyı okuİçindekiler
Doktora nedir?
Doktora, lisansüstü eğitimin en üst basamağıdır. İngilizcede "PhD" (Doctor of Philosophy) ya da "doctorate" olarak geçer. Yüksek lisansta bir alanda uzmanlaşırsınız; doktorada ise o alana yeni bir bilgi eklemeniz beklenir. Bu yüzden doktoranın merkezinde dersler değil, sizin yürüttüğünüz özgün bir araştırma ve bu araştırmayı anlatan tez vardır.
Türkiye'de doktora programlarını üniversitelerin enstitüleri yürütür. Merkezî bir yerleştirme sınavı yoktur; başvurular doğrudan üniversiteye yapılır ve her üniversite kendi kontenjanını, takvimini ve değerlendirme yöntemini ilan eder. Kuralların çerçevesini ise YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği çizer. Bu sayfadaki süreler ve puanlar o yönetmeliğe dayanır.
Yükseköğretimdeki basamaklar şöyle sıralanır:
- 01Ön lisans: 2 yıllık programlar
- 02Lisans: 4 yıllık programlar (tıp, diş hekimliği gibi bazı alanlarda daha uzun)
- 03Yüksek lisans: tezli programlarda 2 yıl, tezsiz programlarda 1 yıl
- 04Doktora: yüksek lisanstan sonra 4 yıl, lisanstan sonra 5 yıl
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi'nde doktora 8. seviyede, yani en üst seviyede yer alır. Güzel sanatlar alanında doktoranın karşılığı sanatta yeterliktir; yönetmelik bu iki dereceyi birbirine denk sayar.
Doktoraya iki yoldan başlanır: tezli yüksek lisansı bitirdikten sonra ya da lisans diplomasıyla doğrudan bütünleşik doktoraya girerek. Yüksek lisans aşamasını merak ediyorsanız yüksek lisans rehberimize, iki dereceyi karşılaştırmak için yüksek lisans mı doktora mı yazımıza bakabilirsiniz.
Doktoraya nasıl başlanır? Yüksek lisansla doktora ve bütünleşik doktora
Tezli yüksek lisans mezunları doktoraya ALES'ten en az 55 puanla başvurur ve programı normalde 4 yılda bitirir. Lisans mezunları ise not ortalaması 4 üzerinden en az 3,00 ve ALES'ten en az 80 puanla bütünleşik doktoraya başvurabilir; bu yolda ders yükü daha fazladır ve normal süre 5 yıldır.
Yüksek lisansla doktora8 yarıyıl
Bütünleşik doktora10 yarıyıl
| Yüksek lisansla doktora | Bütünleşik doktora | |
|---|---|---|
| Kimler başvurur | Tezli yüksek lisans mezunları. Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik gibi 10 yarıyıllık lisans diplomaları da bu gruba girer. | Dört yıllık lisans mezunları |
| ALES | En az 55 | En az 80 |
| Lisans not ortalaması | Yönetmelikte alt sınır yok | 4 üzerinden en az 3,00 |
| Yabancı dil | En az 55 | En az 55 |
| Ders yükü | En az 7 ders (21 kredi), programın tamamı en az 240 AKTS | En az 14 ders (42 kredi), programın tamamı en az 300 AKTS |
| Derslerin bitme süresi | En geç 4 yarıyıl | En geç 6 yarıyıl |
| Yeterlik sınavı | En geç 5. yarıyılın sonunda | En geç 7. yarıyılın sonunda |
| Normal süre | 8 yarıyıl (4 yıl) | 10 yarıyıl (5 yıl) |
| Azami süre | 12 yarıyıl (6 yıl) | 14 yarıyıl (7 yıl) |
| Tez tamamlanamazsa | Azami süre dolunca programla ilişik kesilir | Şartları taşıyorsanız talep ederek tezsiz yüksek lisans diploması alabilirsiniz |
Hangisi size uygun? Lisans not ortalamanız yüksekse ve ALES'ten 80 ve üzeri alabiliyorsanız bütünleşik doktora size bir yıl kazandırır. Ama bu yolda tez konunuzu ve danışmanınızı daha erken seçersiniz; araştırma deneyiminiz yoksa ilk yıllar zorlayıcı olabilir.
Önce tezli yüksek lisans yapmak ise alanınızı ve araştırma yapmayı tanımanızı sağlar; doktora başvurusunda da tezinizi ve yayınlarınızı gösterebilirsiniz. Ayrıntılar için bütünleşik doktora nedir, yüksek lisanssız doktora yapılabilir mi ve yüksek lisanstan doktoraya geçiş yazılarımıza bakabilirsiniz.
Hangi yol bana uygun?
Size yüksek lisansla doktora yolu uygun görünüyor. Tezli yüksek lisanstan sonra ALES'ten en az 55 ve yabancı dilden en az 55 puanla başvurursunuz. Henüz yüksek lisansınız yoksa önce tezli bir programla başlamak en sağlam yoldur.
Size bütünleşik doktora uygun görünüyor. Lisans diplomanızla doğrudan doktoraya başlayabilirsiniz; ALES'ten en az 80 ve not ortalamasından en az 3,00 gerekir. Program 5 yıl sürer ve ders yükü daha fazladır.
Öncelikli alanlarda doktorayı mutlaka inceleyin. Bilişim, siber güvenlik ve yapay zekâ gibi alanlarda öğrenciler merkezî bir yazılı sınavla seçilir ve kazananlar araştırma görevlisi kadrosuna atanır. 35 yaş sınırı ve ALES sayısal şartı vardır.
Size sanatta yeterlik uygun görünüyor. Güzel sanatlar ve konservatuvar alanlarında doktoranın karşılığı sanatta yeterliktir. Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlarda ALES aranmayabilir.
Doktora kaç yıl sürer?
Tezli yüksek lisanstan sonra başlanan doktora normalde 4 yıl (8 yarıyıl) sürer ve en fazla 6 yılda (12 yarıyıl) bitirilmelidir. Lisanstan başlanan bütünleşik doktorada normal süre 5 yıl (10 yarıyıl), azami süre 7 yıldır (14 yarıyıl).
Süre, programa kaydolduğunuz dönemden başlar. Dersleri yüksek lisansla başlayanlar en geç 4, lisansla başlayanlar en geç 6 yarıyılda bitirmek zorundadır. Alan dışından geldiğiniz için bilimsel hazırlık programı almanız istenirse bu süre (en fazla iki yarıyıl) doktora süresine sayılmaz.
Bazı durumlarda süre uzar. Doğum yapan öğrencilere talep etmeleri hâlinde iki dönem ek süre verilir ve bu süre azami süreden sayılmaz. Afet ve salgın gibi durumlarda tez aşamasına en fazla iki dönem ek süre tanınabilir. Haklı bir sebebiniz varsa kayıt dondurma da mümkündür. Azami süreyle ilgili ayrıntıları doktora azami süre yazımızda bulabilirsiniz.
Doktoraya nasıl başlıyorsunuz?
Hangi dönem başlıyorsunuz?
Hangi yıl?
Tarihler yönetmelikteki en geç sürelere göre hesaplanır. Yarıyıl bitiş ayları üniversitenin akademik takvimine göre birkaç hafta değişebilir.
Doktora başvuru şartları nelerdir? ALES ve dil puanı kaç olmalı?
Tezli yüksek lisans mezunları ALES'ten en az 55 puanla, lisans mezunları ise not ortalaması 4 üzerinden en az 3,00 ve ALES'ten en az 80 puanla başvurabilir. İki yolda da yabancı dil sınavından en az 55 puan istenir. Üniversiteler bu puanları yükseltebilir.
ALES puanı
ALES'te başvurduğunuz programın istediği puan türü geçerlidir. Değerlendirmede ALES'in ağırlığı en az yüzde 50'dir. Üniversite öğrencisini yalnızca ALES'e göre de seçebilir; yüksek lisans notunun, bilim sınavının ya da mülakatın ağırlığını senato belirler. ALES yerine YÖK'ün eşdeğer saydığı GRE ya da GMAT puanı da kullanılabilir.
Sınavla ilgili sorularınız için:
Yabancı dil
Başvuruda YDS, e-YDS, YÖKDİL ya da ÖSYM'nin eşdeğer saydığı bir sınavdan en az 55 puan istenir. Üniversite bu puanı yükseltebilir; İngilizce programlarda daha yüksek puan istenmesi yaygındır. Kaç puanın yettiğini doktora için YDS ve YÖKDİL puanı yazımızda, hangi sınavı seçeceğinizi YDS mi YÖKDİL mi yazımızda anlattık.
Not ortalaması, bilim sınavı ve mülakat
Lisansla başvuruda not ortalamanızın 4 üzerinden en az 3,00 olması gerekir. Yüksek lisansla başvuruda yönetmelik bir alt sınır koymaz, ama yüksek lisans notunuz değerlendirmeye girebilir. Programların çoğu bilim sınavı ya da mülakat yapar; doktora mülakatında dikkat edilmesi gerekenler yazımız bu aşamaya hazırlanmanıza yardım eder.
İstisnalar ve özel durumlar
- Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik: Bu lisans diplomaları yüksek lisansa denk sayılır; ALES'ten en az 55 puanla başvurabilirsiniz.
- Temel tıp bilimleri: ALES sayısal puanınızın en az 55 olması ya da TUS'ta temel tıp puanınızın en az 50 olması gerekir.
- Güzel sanatlar ve konservatuvar: Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlarda ALES aranmayabilir; üniversite yine de isteyebilir.
- Tezsiz yüksek lisans mezunları: Yüksek lisans yoluyla başvurmak için tezli diploma gerekir. Tezsiz mezunlar lisans diplomalarıyla bütünleşik doktoraya başvurabilir.
- Yaş: Doktora başvurusunda yaş sınırı yoktur. Öncelikli alanlarda doktora ve YÖK 100/2000 bursunda ise 35 yaş sınırı vardır.
- Yabancı uyruklu öğrenciler: Kabul şartlarını üniversitenin senatosu belirler. Ayrıntılar yabancı uyruklu öğrenciler için doktora başvurusu yazımızda.
Tezli yüksek lisans, ALES en az 55, yabancı dil en az 55.
ALES en az 80, not ortalaması en az 3,00, yabancı dil en az 55.
ALES sayısal en az 70, programın puan türünde en az 80, dil en az 55, not ortalaması en az 3,00.
ALES en az 70, İngilizce YDS ya da YÖKDİL en az 70.
Bunlar yönetmelikteki ve ilanlardaki asgari puanlardır. Üniversiteler daha yüksek puan isteyebilir ve kontenjan sınırlı olduğu için asgari puan kabul anlamına gelmez.
Doktora başvurusu nasıl yapılır? 6 adımda başvuru
Doktora başvurusu, alanınızı ve çalışmak istediğiniz öğretim üyelerini belirlemekle başlar, kesin kayıtla biter. Aşağıdaki altı adımı sırayla izlerseniz hiçbir tarihi ve belgeyi atlamazsınız.
Alanınızı ve danışman adaylarınızı belirleyin. Doktorada program kadar danışman da önemlidir. Çalışmak istediğiniz öğretim üyelerinin yayınlarına ve yönettikleri tezlere bakın, mümkünse başvurmadan önce iletişime geçin. Programları Mezun Kampüsü Atlas ile alana, üniversiteye ve şehre göre karşılaştırabilirsiniz. Danışman seçimi için doktora danışmanı nasıl seçilir yazımıza bakın.
Atlas'ı açBaşvuru tarihlerini takip edin. Doktora ilanları çoğunlukla yüksek lisans ilanlarıyla birlikte çıkar: güz dönemi için yaz aylarında, bahar dönemi için aralık ve ocakta. Başvuru süreleri kısadır. Araştırma görevlisi kadro ilanları ayrıca yayımlandığı için onları da izleyin. Güncel ilanlar akademik duyurular sayfasında.
Duyuruları görALES ve dil belgenizi hazırlayın. Sınav takvimine göre plan yapın; sonuçların açıklanması birkaç hafta sürer. ALES sonucunun kaç yıl geçerli olduğuna ve dil belgenizin geçerlilik süresine başvurudan önce bakın.
ALES rehberiAraştırma önerinizi ve niyet mektubunuzu yazın. Doktora programlarının çoğu, ne çalışmak istediğinizi anlatan kısa bir araştırma önerisi ya da niyet mektubu ister. Konunuzu, sorunuzu ve yönteminizi somut olarak yazın. Research proposal nasıl yazılır ve niyet mektubu örneği yazılarımız size bir çerçeve verir.
Araştırma önerisi rehberiBilim sınavına ya da mülakata hazırlanın. Mülakatta alan bilginiz, okuduklarınız, araştırma fikriniz ve neden bu programı seçtiğiniz sorulur. Yüksek lisans tezinizi kısa ve net anlatabilmeniz büyük avantajdır.
Doktora mülakatı Bilim sınavı rehberiKesin kaydınızı yaptırın. Asil listedeyseniz belirtilen tarihlerde kaydınızı yaptırın; süre geçerse hakkınız yedek adaya geçer. Yüksek lisansta aldığınız dersleri saydırmak için lisansüstü ders muafiyeti yazımıza bakabilirsiniz.
Ders muafiyeti rehberi
Yolun başındasınız
İşaretledikçe sıradaki adımı gösteriyoruz.
Sıradaki adım: Programınızı ve danışman adaylarınızı belirleyin
Doktora başvuruları ne zaman açılır?
Doktora ilanları çoğu üniversitede yüksek lisans ilanlarıyla aynı dönemde yayımlanır. Aşağıdaki çizelge ilanların genellikle açıldığı ayları gösterir; güncel ilanları Mezun Kampüsü'nün her gün takip ettiği üniversite duyurularında bulabilirsiniz.
Güz dönemi doktora ilanları yaz aylarında, bahar dönemi ilanları aralık ve ocak aylarında açılır. Bazı üniversiteler doktoraya yalnızca bir dönemde öğrenci alır; hedeflediğiniz programın geçmiş ilanlarına bakın.
Güz dönemi doktora ilanları yaz aylarında açılır. ALES ve dil belgenizi bahar aylarında tamamlayın, araştırma önerinizi yaz başında hazır edin.
Bahar dönemi doktora ilanları aralık ve ocak aylarında açılır. Belgelerinizi sonbaharda hazırlayın; bahar döneminde her program öğrenci almayabilir.
Başvurusu yakında açılacak ilanlar
Duyurularda gör Devam edenBaşvurusu şu an süren ilanlar
Duyurularda gör Bugün son günSon gününe gelen ilanlar
Duyurularda görBütün doktora ve araştırma görevlisi ilanları için akademik duyurular sayfasına geçebilirsiniz.
Tüm duyurularDoktora ilanlarını kaçırmayın. Ücretsiz üye olun, ilgilendiğiniz programları listenize ekleyin; ilan açıldığında ve son gün yaklaştığında size hatırlatalım.
Üye olRakamlarla Türkiye'de doktora
YÖK 2025-2026 Yükseköğretim Bülteni (Mart 2026), 2026 öncelikli alanlar ilanı ve Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne göre:
2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de doktora programlarına kayıtlı öğrenci sayısı.
2024-2025 eğitim-öğretim yılında doktorasını tamamlayan kişi sayısı.
2026 döneminde öncelikli alanlardaki doktora programlarının toplam kontenjanı.
Yüksek lisansla başlanan doktoranın normal süresi. Bütünleşik doktorada bu süre 5 yıldır.
Tez izleme komitesi, tez önerisi ve savunma
Yeterlik sınavını geçtikten sonra bir ay içinde tez izleme komitesi kurulur. Tez önerinizi en geç altı ay içinde bu komitenin önünde savunursunuz; ardından komite çalışmanızı yılda iki kez izler. En az üç izleme raporundan sonra tezinizi beş kişilik jüri önünde savunursunuz.
- Tez izleme komitesi kurulurYeterlikten sonra 1 ay içinde
Komite üç öğretim üyesinden oluşur: danışmanınız, anabilim dalınızdan bir üye ve anabilim dalı dışından bir üye.
- Tez önerisini savunursunuzEn geç 6 ay içinde
Araştırmanızın amacını, yöntemini ve çalışma planını komiteye sunarsınız. Öneri reddedilirse danışmanınız aynı kalıyorsa 3, değişiyorsa 6 ay içinde yeniden savunursunuz; ikinci ret programla ilişiği keser.
- Komite çalışmanızı izlerYılda 2 toplantı
Ocak-haziran ve temmuz-aralık dönemlerinde birer kez toplanılır, siz de ilerleme raporu sunarsınız. Art arda iki ya da aralıklı üç kez başarısız bulunan öğrencinin ilişiği kesilir.
- Tezinizi savunursunuzEn az 3 izleme raporundan sonra
Jüri beş kişidir: üçü tez izleme komitenizden, en az ikisi başka kurumlardan gelir. Jüri kabul, ret ya da düzeltme kararı verir; düzeltme kararında tezinizi en geç altı ay içinde yeniden savunursunuz.
Tezi kabul edilen öğrenci, enstitünün istediği tez kopyalarını teslim ettikten sonra mezun olur ve doktor unvanını alır. Sürecin ayrıntılarını doktora tez süreci ve doktora unvanı ne zaman alınır yazılarımızda bulabilirsiniz.
Lisansla başlayıp tezini tamamlayamayan öğrenci, kredili derslerini bitirmiş ve gerekli şartları taşıyorsa talep ederek tezsiz yüksek lisans diploması alabilir. Tez yazarken YÖK Ulusal Tez Merkezi ve Word'de içindekiler sayfası rehberlerimiz işinizi kolaylaştırır.
Öncelikli alanlarda doktora (2026)
Öncelikli alanlarda doktora, YÖK'ün belirlediği alanlarda öğrencilerin merkezî bir yazılı sınavla seçildiği bir modeldir. Kazananlar araştırma görevlisi kadrosuna atanır. 2026 döneminde dört alanda toplam 550 kontenjan var ve yazılı sınav 28 Kasım 2026'da yapılacak.
1. Ön değerlendirme
Bu puana göre kontenjanın en fazla dört katı aday yazılı sınava çağrılır.
2. Nihai sıralama
Yazılı sınavda 70'in altında kalan aday başarısız sayılır. Sözlü sınav yapılmaz.
Başvuru için ALES sayısal puanınızın en az 70, başvurduğunuz programın puan türündeki ALES puanınızın en az 80 olması gerekir. Yabancı dilden en az 55 ve lisans not ortalamasından 4 üzerinden en az 3,00 istenir. 2026 başvuruları 8-22 Eylül tarihleri arasında alındı.
Bu bölümdeki rakamlar 2026 dönemine aittir; alanlar, kontenjan ve tarihler her dönem yeniden ilan edilir. Sınavın konuları ve hazırlık önerileri öncelikli alanlar doktora merkezî yazılı sınavı yazımızda.
Doktora ücretli mi? Burslar ve araştırma görevliliği
Devlet üniversitelerinde doktora normal süre içinde çoğunlukla ücretsizdir; süreyi aşan öğrenciler katkı payı öder. Vakıf üniversitelerinde doktora ücretlidir, ancak burs ve indirim seçenekleri vardır. Doktorayı maddi olarak desteklemenin başlıca yolları TÜBİTAK 2211-A bursu, YÖK 100/2000 bursu ve araştırma görevliliğidir.
Ücretler programa ve üniversiteye göre çok değiştiği için kesin tutarı başvurmadan önce üniversitenin kendi sayfasından kontrol edin. Ayrıntılı bir karşılaştırmayı doktora ücretli mi yazımızda bulabilirsiniz.
TÜBİTAK 2211-A:Yüksek lisanstan sonra doktorada 48 ay, bütünleşik doktorada 60 ay destek verir. Son çağrıda ALES'ten en az 70 ve İngilizce YDS ya da YÖKDİL'den en az 70 puan isteniyordu. Ayrıntılar TÜBİTAK 2211 bursu yazımızda.
YÖK 100/2000:YÖK'ün belirlediği öncelikli tematik alanlarda doktora yapan öğrencilere verilir; öğrencileri üniversiteler seçer. T.C. vatandaşı olmak ve ilk başvuruda 35 yaşını doldurmamış olmak gerekir. Ayrıntılar YÖK 100/2000 bursu yazımızda.
Araştırma görevliliği:Üniversitede maaşlı kadroyla çalışırken doktoranızı sürdürmenizi sağlar. Kadro ilanları ayrıca yayımlanır. Araştırma görevlisi nasıl olunur ve araştırma görevlisi maaşı yazılarımıza bakın.
Diğer burslar:Üniversite, vakıf ve kurum burslarının tamamını doktora bursları yazımızda topladık. Yabancı öğrenciler için Türkiye Bursları rehberi var.
Burs şartları her çağrıda güncellenir; başvurmadan önce kurumun güncel çağrı metnini okuyun.
Doktora ne işe yarar? Akademik kariyer ve kamu hakları
Doktora, üniversitede öğretim üyesi olmanın temel şartıdır: doktor öğretim üyesi kadrosuna doktora derecesiyle atanılır. Kamuda çalışanlara derece, kademe ve tazminat avantajları sağlar; özel sektörde ise Ar-Ge merkezleri ve teknoparklarda aranan bir niteliktir.
Akademik kariyer. Doktoradan sonra doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilir, ardından doçentlik yoluna girebilirsiniz. Doktora yapmadan hangi pozisyonlarda çalışılabileceğini doktora yapmadan akademisyen olunur mu yazımızda, doktora sonrası seçenekleri post-doc ve doktora sonrası yazımızda anlattık. Öğretim görevlisi ile araştırma görevlisi farkı da sık sorulan bir konu.
Kamuda çalışanlar. Lisansüstü derece memurlara kademe ve derece ilerlemesi sağlar; nasıl hesaplandığını memurlar için derece ve kademe yazımızda anlattık. Öğretmenler için doktoranın maaşa etkisi ve uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik muafiyeti, dil puanı olanlar için yabancı dil tazminatı yazılarımız işinize yarar.
Askerlik. Lisansüstü öğrenciler belirli şartlarla askerliklerini erteleyebilir. Şartları ve yaş sınırlarını lisansüstü askerlik tecili yazımızda bulabilirsiniz.
Özel sektör ve Ar-Ge. Doktoralı personel, Ar-Ge merkezlerinde ve teknoparklarda işverene destek avantajı da sağlar. Ayrıntılar doktoralı personelin avantajları yazımızda. Çalışırken doktora yapmayı düşünüyorsanız doktora yaparken çalışılır mı yazımıza, güncel ilanlar için kariyer sayfamıza bakın.
Doktora yapmalı mıyım? Bu soruya herkes için tek bir cevap yok. Dört beş yılı tek bir araştırma sorusuna ayırmaya hazır mısınız? Hedeflediğiniz iş ya da akademik pozisyon bu dereceyi istiyor mu? Bu süreçte sizi geçindirecek bir burs ya da kadro var mı? Kararınızı vermeden önce doktora yapmak mantıklı mı ve yurt dışında mı Türkiye'de mi doktora yazılarımızı okuyun.
Alanınıza göre doktora programları
En çok aranan alanlarda doktora programlarını, açıldıkları üniversiteleri ve başvuru şartlarını ayrı ayrı derledik.
Harika, aramanız hazır. Atlas'ta bu kriterlere uyan doktora programlarını filtreleyip takip listenize ekleyebilir, beğendiğiniz özel üniversiteye Mezun Kampüsü üzerinden ücretsiz başvurabilirsiniz.
Aradığınız alan burada yoksa tüm doktora programlarını Atlas'ta arayabilirsiniz. Belirli bir üniversiteyi inceliyorsanız üniversiteler sayfasından başlayabilirsiniz.
Doktora sürecinde bilmeniz gerekenler
Kayıt olduktan sonra en çok sorulan konuları kısaca topladık:
- Danışman: En geç ikinci yarıyılın sonunda atanır. Doktora danışmanı nasıl seçilir?
- Yayın şartı: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği mezuniyet için yayın şartı koymaz; bazı üniversiteler kendi kurallarıyla isteyebilir. Doktora için yayın şartı
- Uzaktan doktora: YÖK'ün uzaktan öğretim kuralları ön lisans, lisans ve yüksek lisansı kapsar; doktora uzaktan yapılamaz. Uzaktan doktora var mı?
- İkinci öğretim: Doktora programları ikinci öğretim olarak açılmaz. Çalışırken doktora yapacaksanız ders saatlerini işinizle birlikte planlayın. Doktora yaparken çalışılır mı?
- Bilimsel hazırlık: Alan dışından gelenlerden en fazla iki yarıyıl bilimsel hazırlık istenebilir; bu süre doktora süresine sayılmaz. Bilimsel hazırlık nedir?
- Ders saydırma: Daha önce aldığınız lisansüstü dersler belirli şartlarla sayılabilir. Lisansüstü ders muafiyeti ve misafir öğrenci ile özel öğrenci farkı
- Yurt dışında doktora: Yurt dışında alınan doktora diploması Türkiye'de YÖK denkliğiyle geçerli olur. Yurt dışında doktora yapmak
Sıkça sorulan sorular
Doktora kaç yıl sürer?
Yüksek lisanstan sonra başlanan doktora normalde 4 yıl sürer ve en fazla 6 yılda bitirilmelidir. Lisanstan başlanan bütünleşik doktorada normal süre 5, azami süre 7 yıldır.
Doktora için ALES kaç olmalı?
Yüksek lisansla başvuruda en az 55, lisansla başvuruda en az 80 puan gerekir. Üniversiteler bu puanları yükseltebilir.
Yüksek lisans yapmadan doktora yapılır mı?
Evet. Lisans not ortalaması 4 üzerinden en az 3,00 olan ve ALES'ten en az 80 alan lisans mezunları bütünleşik doktoraya başvurabilir.
Bütünleşik doktora nedir?
Lisans mezunlarının yüksek lisans yapmadan doğrudan başladığı doktora programıdır. Normal süresi 5 yıldır ve en az 14 ders alınır.
Doktora için yaş sınırı var mı?
Doktora başvurusunda yaş sınırı yoktur. Öncelikli alanlarda doktora ve YÖK 100/2000 bursunda ise 35 yaş sınırı vardır.
Uzaktan doktora var mı?
Hayır. YÖK'ün uzaktan öğretim kuralları ön lisans, lisans ve yüksek lisans programlarını kapsar; doktora uzaktan yapılamaz.
Doktora ücretli mi?
Devlet üniversitelerinde normal süre içinde çoğunlukla ücretsizdir; süreyi aşanlar katkı payı öder. Vakıf üniversitelerinde ücretlidir.
Doktora yaparken çalışılır mı?
Evet, ama doktora programları ikinci öğretim olarak açılmadığı için ders ve tez çalışmasını işinizle birlikte planlamanız gerekir. Kamuda çalışıyorsanız kurumunuzun iznine bakın.
Doktora yapmadan akademisyen olunur mu?
Araştırma görevlisi ya da öğretim görevlisi olarak üniversitede çalışabilirsiniz, ama doktor öğretim üyesi kadrosu için doktora gerekir.
Doktora için yayın şartı var mı?
Yönetmelik mezuniyet için yayın şartı koymaz. Bazı üniversiteler kendi senato kararlarıyla yayın isteyebilir; programınızın yönergesine bakın.
Yeterlik sınavında başarısız olursam ne olur?
Bir sonraki yarıyılda başarısız olduğunuz bölümden tekrar sınava girersiniz. İkinci kez başarısız olursanız programla ilişiğiniz kesilir.
Doktora unvanı ne zaman alınır?
Tez savunmanızda kabul kararı alıp enstitünün istediği tez kopyalarını teslim ettiğinizde mezun olursunuz ve doktor unvanını alırsınız.
Yurt dışında alınan doktora diploması Türkiye'de geçerli mi?
Evet, YÖK'ten denklik alınması şartıyla geçerlidir. Süreç için diploma denkliği rehberimize bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- YÖK, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği
- YÖK, Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Öğrenci Seçimi ve Merkezî Yazılı Sınav İlanı (2026)
- YÖK, 2025-2026 Yükseköğretim Bülteni
- TÜBİTAK, 2211-A Genel Yurt İçi Doktora Burs Programı çağrı metni
- NTV, YÖK'ten doktora ve lisansüstü öğrencilerine yeni düzenleme (6 Mart 2026)
Doktora ilanlarını kaçırmayın. Ücretsiz üye olun, ilgilendiğiniz programları listenize ekleyin; son başvuru tarihi yaklaştığında size hatırlatalım.
Üye olTüm doktora programları: Türkiye'deki bütün doktora programlarını Atlas'ta listeleyin.
Program listesi