Araştırma Görevlisi Maaşı 2026: Doktoralı ve Doktorasız Farkı
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Araştırma Görevlisi Maaşı 2026: Doktoralı ve Doktorasız Farkı
İçindekiler
Genel Bilgilendirme
Araştırma görevlisi maaşı nasıl belirlenir?
Doktoralı ve doktorasız araştırma görevlisi kimdir?
Doktoralı ve doktorasız maaş kalemleri tablosu
Doktora derece ve kademeyi nasıl etkiler?
Derece değişince ek gösterge ve ödenek nasıl değişir?
Hangi araştırma görevlisi için ne değişir?
Doktora bitince maaş kendiliğinden artar mı?
Doktora sonrası maaş planı nasıl yapılır?
Gerçek Hayattan Örnekler
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
Yasal Bilgilendirme
Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin
Atlası İnceleGenel Bilgilendirme
Araştırma görevlisi maaşı 2026 yılında, devlet üniversitelerinde 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'na göre kadro derecesi ve kadro unvanı üzerinden belirlenir. Doktoralı ve doktorasız araştırma görevlisinin ödenek ve tazminat oranlarının çoğu aynıdır. Fark; doktoranın sağladığı bir derece yükselmesinden, doktoralı araştırma görevlisine açılan ek ders imkânından ve 50/d kadrosunda doktora sonrası görev süresinden doğar.
Bu yazı "doktora bitince araştırma görevlisi maaşı ne kadar değişir?" sorusuna tutar yerine kalem bazında cevap veriyor. Kaynaklar; Lexpera'da yayımlanan 2914 sayılı Kanun'un konsolide metni, 6 Mart 2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7100 sayılı Kanun, Devlet Personel Başkanlığı'nın 8 Şubat 2019 tarihli görüş yazısı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) istatistikleri ve üniversite personel birimlerinin uygulama sayfalarıdır.
Yazıda bilerek TL tutarı yer almıyor. Memur aylık katsayısı yılda iki kez güncellendiği için tutar içeren tablolar kısa sürede eskiyebilir. Göstergeler ve oranlar ise kanun değişmedikçe aynı kalır. Kurum uygulamaları da üniversiteler arasında farklılaşabilir; bu nedenle her kalem, dayandığı kanun maddesiyle birlikte veriliyor.
39.678
Araştırma görevlisi sayısı2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki toplam araştırma görevlisi (YÖK, 27 Mart 2026)
%55,3
Kadın araştırma görevlisi oranı2025-2026 yılında araştırma görevlilerinin kadın oranı; erkek oranı %44,7 (YÖK, 27 Mart 2026)
Araştırma görevlisi maaşı nasıl belirlenir?
Araştırma görevlisi maaşı, devlet üniversitesinde kadro derecesine bağlı aylık, ek gösterge, üniversite ödeneği, yükseköğretim tazminatı ve eğitim-öğretim ödeneğinden oluşur. 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, ödenek ve tazminatları kişinin kendi aylığı yerine en yüksek Devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dâhil) yüzdesi olarak tanımlar. Parasal tutar, memur aylık katsayısına göre dönemsel olarak değişir.
Bir araştırma görevlisinin bordrosunda en sık görülen kalemler ve dayanakları şöyledir:
Gösterge aylığı ve kıdem aylığı: kadro derecesi, kademe ve hizmet süresine bağlıdır.
Ek gösterge: 2914 sayılı Kanun'a ekli cetvelde araştırma görevlisi için birinci derecede 4.200, ikinci derecede 3.300, üçüncü ile yedinci derece arasında 2.900'dür.
Üniversite ödeneği: 2914 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre dereceye bağlı olarak %98 ile %130 arasında değişir.
Yükseköğretim tazminatı: 2914 sayılı Kanun'un ek 3. maddesine göre araştırma görevlisi kadrosunda %115'tir.
Eğitim-öğretim ödeneği: 2914 sayılı Kanun'un ek 1. maddesine göre tüm öğretim elemanlarında en yüksek Devlet memuru brüt aylığının on ikide biridir.
Akademik teşvik ödeneği: 2914 sayılı Kanun'un ek 4. maddesine göre araştırma görevlisi kadrosunda unvan oranı %70'tir; teşvik puanının otuz ve üzerinde olması gerekir.
Bu listede doktora ile doğrudan bağlantılı bir oran yoktur. Lexpera'daki 2914 sayılı Kanun metninde yükseköğretim tazminatı ve akademik teşvik oranları "Araştırma Görevlisi kadrosunda bulunanlar" için tanımlanır. Yani oranı belirleyen, kişinin öğrenim durumu değil kadro unvanıdır.
Üniversite ödeneği ve ek gösterge ise unvana değil dereceye bağlıdır. Doktoralı ve doktorasız araştırma görevlisi arasındaki farkın büyük bölümü bu iki kalemde görülür. Derecenin nasıl belirlendiği de 2914 sayılı Kanun'un 3. maddesinde düzenlenir: öğretim görevlisi ve araştırma görevlisinin giriş derecesi, Devlet Memurları Kanunu'na göre öğrenim durumundan doğan kazanılmış hak aylık derece ve kademesine iki derece eklenerek bulunur.
Kadroya giden yolun genel çerçevesi, ilan ve değerlendirme aşamaları araştırma görevlisi olma şartları ve süreci yazısında anlatılıyor. Maaş tarafında o sürecin sonucu, atama kararında yazan kadro derecesidir.
Doktoralı ve doktorasız araştırma görevlisi kimdir?
Doktorasız araştırma görevlisi, kadroya lisans veya yüksek lisans mezunu olarak atanan ve çoğu durumda bir lisansüstü programda öğrenimini sürdüren kişidir. Doktoralı araştırma görevlisi ise doktora, tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış hâlde araştırma görevlisi kadrosunda bulunan kişidir. İki grup aynı unvanı taşır; öğrenim durumları bazı maaş kalemlerini farklılaştırır.
Doktorasız grup kendi içinde de tek tip değildir. Lisans mezunu olarak atanan, yüksek lisansını tamamlamış ve doktora öğrencisi olan araştırma görevlilerinin derece ve kademesi farklı olabilir. 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesi yüksek lisansı bir kademe ilerlemesine, doktorayı ise bir derece yükselmesine bağlar. Bu nedenle "doktorasız araştırma görevlisi maaşı" tek bir satırla ifade edilemez.
Doktoralı grupta da iki farklı durum bulunur. Bir kısım araştırma görevlisi doktorayı kadrodayken tamamlar. Diğerleri doktora sonrası bir süre daha araştırma görevlisi kadrosunda kalır. YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli istatistik bültenine göre 2024-2025 eğitim-öğretim yılında 14.875 kişi doktora programlarından mezun oldu. Aynı bülten, 2025-2026 yılında Türkiye'de 39.678 araştırma görevlisi bulunduğunu gösterir. YÖK, araştırma görevlilerini doktoralı ve doktorasız olarak ayrı ayrı yayımlamıyor; bu yüzden iki grubun büyüklüğü bilinmiyor.
Unvanlar arasındaki genel maaş karşılaştırması, profesörden araştırma görevlisine kadar unvana göre akademisyen maaş bileşenleri yazısında tablo hâlinde veriliyor. Bu yazı ise yalnızca araştırma görevlisi kadrosuna odaklanıyor ve aynı kadro içinde doktoranın neyi değiştirdiğini ayırıyor.
Kadronun hukuki dayanağı da iki grubu farklı biçimde etkiler. 50/d kadrosundaki araştırma görevlisinin görevi lisansüstü öğrencilikle birlikte yürür. 33/a kadrosunda ise görev, atama süresine bağlıdır. Bu ayrım bordrodaki oranları değiştirmez; ancak doktora bittiğinde maaşın hangi tarihe kadar ödeneceğini belirleyebilir.
Örneğin 50/d kadrosunda doktorasını tamamlayan bir araştırma görevlisi için mezuniyet tarihi, hem derece yükselmesi işleminin hem de görev süresi uzatımının başlangıç noktası olabilir. 33/a kadrosundaki bir araştırma görevlisinde ise aynı mezuniyet, görevin süresini etkilemez ve yalnızca derece işlemini başlatır.
Doktoralı ve doktorasız maaş kalemleri tablosu
Doktoralı ve doktorasız araştırma görevlisinin maaş kalemleri karşılaştırıldığında yedi kalemden üçü aynı kalır, dördü farklılaşabilir. Yükseköğretim tazminatı, akademik teşvik unvan oranı ve eğitim-öğretim ödeneği kadro unvanına bağlıdır. Kadro derecesi, buna bağlı ek gösterge ile üniversite ödeneği ve ek ders imkânı ise doktorayla değişebilir.
Aşağıdaki tablo, Lexpera'da yayımlanan 2914 sayılı Kanun'un konsolide metnine ve 7100 sayılı Kanun'la değişen 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesine dayanır. Oranlar, en yüksek Devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dâhil) yüzdesidir. Tabloda TL tutarı yoktur.
Maaş kalemi | Doktorasız araştırma görevlisi | Doktoralı araştırma görevlisi | Dayanak |
|---|---|---|---|
Kadro derecesi | Kazanılmış hak derecesine iki derece eklenerek belirlenir; yüksek lisans bir kademe ilerlemesi sağlar | Doktora bir derece yükselmesi sağlar | 2914 sayılı Kanun md. 3 ve md. 6 |
Ek gösterge | Dereceye göre 2.900, 3.300 veya 4.200 | Derece yükselmesi ikinci veya birinci dereceye ulaşırsa yükselebilir | 2914 sayılı Kanun ek gösterge cetveli |
Üniversite ödeneği | Dereceye göre %98 ile %130 arası | Derece değişirse oran da değişebilir | 2914 sayılı Kanun md. 12 |
Yükseköğretim tazminatı | %115 | %115 | 2914 sayılı Kanun ek md. 3 |
Akademik teşvik unvan oranı | %70 | %70 | 2914 sayılı Kanun ek md. 4 |
Eğitim-öğretim ödeneği | On ikide bir | On ikide bir | 2914 sayılı Kanun ek md. 1 |
Ek ders ücreti | Kanunda ayrıca öngörülmez | Talep ve üniversite yönetim kurulu uygun görürse, haftada 12 saati aşan ders için 10 saate kadar | 2547 sayılı Kanun md. 36 (7100 sayılı Kanun md. 8) |
Tablodaki ilk üç satır birbirine bağlıdır. Doktora önce kadro derecesini etkiler; ek gösterge ve üniversite ödeneği de dereceye göre belirlendiği için onları izler. Bu zincir, derece yükselmesinin hangi dereceden hangi dereceye olduğuna göre sonuç verir. Örneğin dördüncü dereceden üçüncü dereceye geçen bir araştırma görevlisinin ek göstergesi 2.900'de kalırken üniversite ödeneği oranı %104'ten %110'a çıkar. Bu örnek, ek gösterge cetveli ile 12. maddenin birlikte okunmasıyla türetilmiştir.
Ortadaki üç satır ise sabittir. Yükseköğretim tazminatı ile akademik teşvik oranı kadro unvanına bağlı olduğundan doktora bu iki oranı değiştirmez. Eğitim-öğretim ödeneği de tüm öğretim elemanlarında aynı orandadır.
Son satır, doktoralı araştırma görevlisine özgüdür. Ek ders ücreti yalnızca ders görevi verilmesi hâlinde doğar; doktoranın tamamlanması tek başına bu ödemeyi başlatmaz.
Doktora derece ve kademeyi nasıl etkiler?
Doktora, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun 6. maddesine göre öğretim elemanına bir derece yükselmesi sağlar; yüksek lisans ise bir kademe ilerlemesi sağlar. Devlet Personel Başkanlığı'nın 8 Şubat 2019 tarihli görüş yazısı, bu hükmün akademik personel için açık olduğunu ve 657 sayılı Kanun'daki iki kademe kuralının uygulanamayacağını belirtir.
Hükmün metni, Devlet Personel Başkanlığı yazısında şöyle aktarılır:
Yükseköğrenimi tamamlandıktan sonra, hizmete girmeden önce veya hizmet sırasında yüksek lisans veya yükseköğrenim üstü uzmanlık öğrenimi görenlere, bir kademe ilerlemesi; tıpta uzmanlık belgesi alanlara veya doktora yapanlara ve doçentlik unvanını alarak doçent kadrosuna atananlara bir derece yükselmesi uygulanır.
— 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, Madde 6; Devlet Personel Başkanlığı yazısında aktarılan hâliyle, 8 Şubat 2019
Bu cümle, doktorasız ve doktoralı araştırma görevlisi arasındaki derece farkının hukuki kaynağıdır. Lisans mezunu olarak atanan bir araştırma görevlisi, yüksek lisansını tamamladığında bir kademe, doktorasını tamamladığında bir derece ilerler. Kademe aynı derece içindeki basamaktır; derece ise ek gösterge ve üniversite ödeneği oranını etkileyebilen üst basamaktır.
Konunun geçmişinde bir uygulama farkı bulunur. Memurlar.net'in 26 Mayıs 2017 tarihli haberi, bazı üniversitelerin doktora bitiren akademisyene bir derece, bazılarının ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesine dayanarak iki kademe verdiğini aktarır. 657 sayılı Kanun, yüksek lisans karşılığı bir kademe almış memura doktora sonrasında iki kademe öngörür. Devlet Personel Başkanlığı'nın 2019 yazısı, 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesi açık hüküm içerdiği için akademik personelde bu yola gidilemeyeceğini belirtir.
Aynı yazı, doktorayı geniş biçimde değerlendirir. Tezli yüksek lisans üzerine yapılan doktora ile lisans derecesiyle kabul edilen doktora arasında bu açıdan bir ayrım yapılmaz. Bütünleşik doktora yoluyla doktora tamamlayan araştırma görevlisi için de aynı hükmün uygulanması beklenir; kesin uygulama ilgili üniversitenin personel biriminden teyit edilmelidir.
Memurlar için aynı konunun 657 sayılı Kanun tarafı yüksek lisansın memur derece ve kademesine etkisi yazısında anlatılıyor. Araştırma görevlisi açısından belirleyici olan ise 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesidir.
Akademik Sürecinizi Tek Hesapta Takip Edin
Giriş YapDerece değişince ek gösterge ve ödenek nasıl değişir?
Derece değişince araştırma görevlisinin iki kalemi etkilenebilir: ek gösterge ve üniversite ödeneği oranı. 2914 sayılı Kanun'a ekli cetvelde ek gösterge üçüncü ile yedinci derece arasında aynıdır, ikinci derecede ve birinci derecede yükselir. Üniversite ödeneği ise 12. maddeye göre beş basamakta değişir. Bu yüzden derece yükselmesinin etkisi, başlangıç derecesine göre farklılaşır.
Aşağıdaki tablo, iki kalemin derecelere göre nasıl dağıldığını gösterir. Değerler, Lexpera'daki 2914 sayılı Kanun konsolide metninde öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi için verilen ek gösterge ile "diğer öğretim elemanları" için verilen üniversite ödeneği oranlarıdır.
Kadro Derecesi | Ek Gösterge | Üniversite Ödeneği | Bir Derece Yükselmesinde Değişen Kalem |
|---|---|---|---|
7. ve 6. derece | 2.900 | %98 | 6. dereceden 5. dereceye geçişte üniversite ödeneği %98'den %104'e çıkar. |
5. ve 4. derece | 2.900 | %104 | 4. dereceden 3. dereceye geçişte üniversite ödeneği %104'ten %110'a çıkar. |
3. derece | 2.900 | %110 | 2. dereceye geçişte ek gösterge 3.300'e, üniversite ödeneği %117'ye çıkar. |
2. derece | 3.300 | %117 | 1. dereceye geçişte ek gösterge 4.200'e, üniversite ödeneği %130'a çıkar. |
1. derece | 4.200 | %130 | Cetvelde araştırma görevlisi için en üst basamaktır. |
Tablonun son sütunu, iki kanun hükmünün yan yana okunmasıyla türetilmiştir. Kanun, derece yükselmesinin hangi dereceden hangisine olacağını kişinin kazanılmış hak derecesine göre belirler. Yedinci dereceden altıncıya veya beşinciden dördüncüye geçen bir araştırma görevlisinde bu iki kalem değişmeyebilir; değişiklik yalnızca aylık göstergesine yansır.
Bir sınır da kadro derecesinden gelir. Memurlar.net'in 15 Mart 2022 tarihli haberi, üniversitelere üçüncü ve daha üst derecede araştırma görevlisi kadrosu ihdas edilmediğini ve araştırma görevlilerinin dördüncü derecede bekletildiğini aktarır. Haberde bu durumun mevzuattan değil uygulamadan kaynaklandığı belirtilir. Böyle bir uygulamanın sürdüğü kurumlarda doktoranın sağladığı derece yükselmesi, kadro derecesi sınırı nedeniyle tabloya beklenen biçimde yansımayabilir.
Bu yüzden araştırma görevlisi açısından doğru soru, "doktora maaşı ne kadar artırır?" değil, "doktora benim kazanılmış hak derecemi hangi basamağa taşır ve kadromun derecesi buna izin veriyor mu?" sorusudur. İki bilgi de kurumun personel daire başkanlığından öğrenilebilir.
2.900
Araştırma görevlisi ek göstergesi (3-7. derece)2914 sayılı Kanun ek gösterge cetveli; ikinci derecede 3.300, birinci derecede 4.200
%115
Araştırma görevlisi yükseköğretim tazminatıKadro unvanına bağlı oran, doktoradan bağımsız; 2914 sayılı Kanun ek md. 3
Hangi araştırma görevlisi için ne değişir?
Doktoranın maaşa etkisi araştırma görevlisinin profiline göre farklılaşır. Yüksek lisans aşamasındaki araştırma görevlisi için belirleyici kalem kademedir; doktora öğrencisi için derece yükselmesinin zamanlaması, doktoralı araştırma görevlisi için ise ders görevi ve kadro süresi öne çıkar. Kurum uygulamaları bu etkileri ayrıca farklılaştırabilir.
Profillere göre öne çıkan noktalar şöyle özetlenebilir:
Lisans mezunu olarak atanan, yüksek lisans öğrencisi: Giriş derecesi 2914 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre belirlenir. Yüksek lisans tamamlandığında 6. madde uyarınca bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Yüksek lisansını tamamlamış, doktora öğrencisi: Kademe ilerlemesi alınmıştır; doktora tamamlandığında bir derece yükselmesi gündeme gelir.
Doktorasını 50/d kadrosunda tamamlayan: Derece yükselmesinin yanında görev süresi de değişir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Personel Daire Başkanlığı, doktoradan mezun olan 50/d araştırma görevlisinin süresini mezuniyetten itibaren bir yıl uzattığını belirtir.
Doktorasını tamamlamış, 33/a kadrosunda: Görev, atama süresine bağlıdır; doktora mezuniyeti görevi kendiliğinden sona erdirmez.
Ders vermek isteyen doktoralı araştırma görevlisi: 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesine göre talep ve üniversite yönetim kurulu kararıyla ders görevi alabilir.
Tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta veya veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi tamamlayan: 7100 sayılı Kanun'un 8. maddesi bu grubu da ders görevi ve ek ders bakımından doktoralı araştırma görevlisiyle aynı cümlede sayar.
Ek ders ücretinin hesaplanma biçimi ayrıca önem taşır. 7100 sayılı Kanun'la değişen 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesi, bu ödemenin "öğretim görevlileri için belirlenmiş olan ek ders ücreti" gösterge rakamı üzerinden yapılacağını söyler. 2914 sayılı Kanun'un 11. maddesinde öğretim görevlisi için ek ders göstergesi 160'tır. Bu iki hükmün birlikte okunmasıyla doktoralı araştırma görevlisinin ek dersinin 160 gösterge üzerinden hesaplandığı sonucuna ulaşılır.
İki unvan arasındaki görev tanımı farkları öğretim görevlisi ile araştırma görevlisi arasındaki fark yazısında karşılaştırılıyor. Doktoralı araştırma görevlisi, ek ders göstergesi bakımından öğretim görevlisiyle aynı gösterge üzerinden ödeme alır; ancak kadro unvanı değişmez.
Bazı kalemler ise profile değil, kişinin kendi niteliklerine bağlıdır. Yabancı dil tazminatı, doktoradan bağımsız olarak dil sınavı puan düzeyine göre değişir; puan bantları ve dayanağı yabancı dil tazminatında YDS ve YÖKDİL koşulları yazısında ele alınıyor.
Doktora bitince maaş kendiliğinden artar mı?
Doktora bitince araştırma görevlisi maaşı kendiliğinden ve aynı ay artmayabilir. 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki derece yükselmesi, kurumun personel biriminin işlemiyle bordroya yansır. Ek ders ücreti ise yalnızca ders görevi verilirse doğar. Doktora; tazminat, teşvik oranı ve eğitim-öğretim ödeneğini değiştirmez.
Bu konuda sık karşılaşılan üç yanlış okuma vardır.
Birincisi, "doktoralı araştırma görevlisi doktor öğretim üyesi maaşı alır" düşüncesidir. Lexpera'daki 2914 sayılı Kanun metnine göre ödenek ve tazminat oranları kadro unvanına bağlıdır. Doktor öğretim üyesi oranlarından yararlanmak için doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak gerekir. Doktora unvanı tek başına kadro unvanını değiştirmez.
İkincisi, "doktora bir derece mi, iki kademe mi?" sorusudur. 657 sayılı Kanun'un 36. maddesi memurlar için yüksek lisans sonrası doktoraya iki kademe öngörür. Devlet Personel Başkanlığı'nın 8 Şubat 2019 tarihli yazısı ise 2914 sayılı Kanun'a tabi akademik personel için 6. maddedeki bir derece yükselmesinin uygulanacağını belirtir. Bordroda iki kademe görülüyorsa uygulamanın dayanağı personel biriminden sorulabilir.
Derece yükselmesi bordroya ne zaman yansır?
2914 sayılı Kanun'un 6. maddesi derece yükselmesinin uygulanacağını söyler; işlemin hangi tarihten itibaren yapılacağını madde metninde ayrıca belirtmez. Uygulamada personel birimleri, mezuniyet belgesinin kuruma sunulmasıyla işlemi başlatabilir. Memurlar.net'in 15 Mart 2022 tarihli haberinde aktarılan kadro derecesi sınırı da işlemin bordroya yansıma biçimini etkileyebilir. Mezuniyet belgesinin hangi birime, hangi tarihe kadar teslim edileceği kurumun personel daire başkanlığından öğrenilebilir.
Üçüncüsü, 50/d kadrosunda doktora bitince maaşın hemen kesileceği düşüncesidir. 50/d kadrosu lisansüstü öğrencilikle bağlantılıdır ve kurum uygulamaları farklılaşır. ODTÜ Personel Daire Başkanlığı, doktoradan mezun olan 50/d araştırma görevlisinin süresini mezuniyetten itibaren bir yıl, yüksek lisans mezununu ise altı ay uzatır. Bu süre içinde araştırma görevlisi kadrosu ve buna bağlı maaş kalemleri devam eder. Diğer üniversitelerde uygulama farklı olabilir.
Doktoranın maaş etkisini bir "zam" gibi tek seferde beklemek yerine derece işlemi, ders görevi talebi ve görev süresi için ayrı ayrı başvuru takvimi çıkarmak, bordrodaki değişikliği izlemeyi kolaylaştırabilir.
Doktora sonrası maaş planı nasıl yapılır?
Doktora sonrası maaş planı, derece yükselmesi işlemini başlatmak, ders görevi seçeneğini değerlendirmek ve kadro süresini takvime bağlamakla kurulur. Doktoralı araştırma görevlisinin uzun vadeli ödeme yapısını en çok değiştiren adım ise doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmadır. Her adım, ilgili üniversitenin güncel uygulamasıyla teyit edilmelidir.
Doktorasını tamamlamak üzere olan veya yeni tamamlayan bir araştırma görevlisi şu adımları izleyebilir:
Mezuniyet belgesini personel daire başkanlığına sunarak 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki derece yükselmesi işlemini başlatın.
Kazanılmış hak derecenizi ve kadronuzun derecesini personel biriminden öğrenin.
Ders görevi almak istiyorsanız 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesi kapsamında bölüm başkanlığına yazılı talepte bulunun.
50/d kadrosundaysanız mezuniyet sonrası uzatma süresini ve bitiş tarihini kurumdan yazılı olarak öğrenin.
Akademik teşvik başvurusu için önceki yılın faaliyetlerini YÖKSİS'e eksiksiz girin.
Doktor öğretim üyesi kadro ilanlarını Resmî Gazete ve üniversite duyurularından takip edin.
Kadro değişikliği, maaş tablosundaki satırı da değiştirir. Doktor öğretim üyesi kadrosunda ek gösterge, üniversite ödeneği ve yükseköğretim tazminatı oranları kadro unvanına göre yeniden belirlenir. Doktor öğretim üyesi ilanlarına başvurmak için aranan koşullar üniversitelere göre farklılaşabilir.
Yüksek lisans aşamasındaki araştırma görevlileri için ilk adım, uygun doktora programına kabul edilmektir. Başvuru belgeleri ve kabul koşulları doktora başvurusu şartları yazısında adım adım anlatılıyor. Üniversitelerin lisansüstü başvuru dönemleri Tarihler sayfasından izlenebilir.
Maaş kalemleri kanunla belirlendiği için değişiklikler genellikle Resmî Gazete'de yayımlanan bir kanun veya kararla gelir. Bir haber başlığında araştırma görevlisi maaşına ilişkin bir düzenleme görüldüğünde, düzenlemenin 2914 sayılı Kanun'un hangi maddesini değiştirdiğini kontrol etmek daha güvenilir sonuç verir. Memur aylık katsayısının dönemsel güncellemesi ise göstergeleri değiştirmeden tutarı değiştirir. Bu yazının kaynakları, sonraki inceleme tarihinde yeniden kontrol edilecektir.
1 derece
Doktoranın derece etkisiDoktora yapan öğretim elemanına bir derece yükselmesi; 2914 sayılı Kanun md. 6
1 kademe
Yüksek lisansın kademe etkisiYüksek lisans tamamlayan öğretim elemanına bir kademe ilerlemesi; 2914 sayılı Kanun md. 6
Gerçek Hayattan Örnekler
Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.
Zeynep: lisans mezunu olarak atandı. Zeynep, bir devlet üniversitesinde tezli yüksek lisans öğrencisiyken 50/d kadrosuna araştırma görevlisi olarak atanıyor. İlk bordrosunda ek göstergenin 2.900 olduğunu görünce bunun nedenini merak ediyor. Personel birimi, giriş derecesinin 2914 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre kazanılmış hak derecesine iki derece eklenerek bulunduğunu açıklıyor. Zeynep, yüksek lisansını tamamladığında bir kademe ilerlemesi alacağını öğreniyor. Doktoraya devam etmeyi planladığı için derece yükselmesinin ancak doktora sonunda gündeme geleceğini not ediyor. Tez planını da bu takvimle uyumlu kuruyor ve mezuniyet belgesini hangi birime teslim edeceğini önceden öğreniyor.
Mert: yüksek lisansı bitti, doktora başladı. Mert, yüksek lisans mezuniyet belgesini personel birimine teslim ediyor ve bordrosunda bir kademe ilerlemesi görüyor. Aynı bölümdeki doktoralı bir arkadaşının üniversite ödeneği oranının daha yüksek olduğunu fark ediyor. 2914 sayılı Kanun'un 12. maddesini incelediğinde ödeneğin dereceye bağlı olduğunu görüyor. Kendi derecesinin hangi basamakta olduğunu öğrenmek için personel birimine yazılı olarak başvuruyor. Doktorasını tamamladığında bir derece yükselmesi alacağını ve bunun ödenek oranına etkisinin başlangıç derecesine bağlı olduğunu öğreniyor. Doktora takvimini ve tez izleme toplantılarını bu bilgiyle birlikte planlıyor.
Elif: doktora bitti, bordro değişmedi. Elif, 50/d kadrosunda doktorasını tamamlıyor; ancak sonraki bordrosunda bir değişiklik göremiyor. Personel birimine başvurduğunda derece yükselmesi işleminin mezuniyet belgesinin kuruma ulaşmasıyla başlatıldığını öğreniyor. Birim, ek göstergesinin değişmeyeceğini, çünkü yeni derecesinin de cetvelde 2.900 aralığında kaldığını açıklıyor. Elif, üniversitesinin mezuniyet sonrası 50/d uzatma uygulamasını da soruyor. Uzatma süresini öğrenince doktor öğretim üyesi ilanlarını bu süre içinde takip etmeye karar veriyor. Ders görevi almak için bölüm başkanlığına dilekçe vermeyi de planına ekliyor. Böylece mezuniyetten sonraki ayları hem bordro hem kariyer açısından takvime bağlıyor.
Selim: doktoralı, ders vermek istiyor. Selim, doktorasını tamamlamış bir araştırma görevlisi ve bölümünde lisans dersi vermek istiyor. 7100 sayılı Kanun'la değişen 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesini okuyunca ders görevinin talep ve üniversite yönetim kurulu kararıyla verilebildiğini öğreniyor. Bölüm başkanlığına dilekçe veriyor. Haftada 12 saati aşan ders için en fazla 10 saat ek ders ücreti alınabildiğini, ödemenin öğretim görevlisi göstergesi üzerinden yapıldığını not ediyor. Ders yükünü, akademik teşvik puanına katkı sağlayacak yayın çalışmalarıyla birlikte dengeleyecek biçimde planlıyor ve kararı danışmanıyla değerlendiriyor.
Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin
Üniversiteleri İnceleSıkça Sorulan Sorular
Araştırma görevlisi maaşı 2026'da neye göre hesaplanıyor?+
Araştırma görevlisi maaşı 2026'da devlet üniversitelerinde 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'na göre hesaplanıyor. Maaş; kadro derecesine bağlı aylık, ek gösterge, üniversite ödeneği, %115 oranındaki yükseköğretim tazminatı ve eğitim-öğretim ödeneğinden oluşur. Akademik teşvik, yabancı dil tazminatı ve ders görevi varsa ek ders ücreti bunlara eklenir. Göstergeler kanunla sabit kalırken parasal tutar, memur aylık katsayısının dönemsel güncellemesine göre değişir.
Doktoralı araştırma görevlisi daha fazla maaş alır mı?+
Doktoralı araştırma görevlisi, bazı kalemlerde doktorasız araştırma görevlisinden farklı ödeme alabilir. 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre doktora bir derece yükselmesi sağlar; derece değişikliği üniversite ödeneği oranını ve bazı durumlarda ek göstergeyi etkileyebilir. Ders görevi verilirse ek ders ücreti de doğar. Yükseköğretim tazminatı, akademik teşvik oranı ve eğitim-öğretim ödeneği ise iki grupta aynıdır. Farkın büyüklüğü başlangıç derecesine bağlıdır.
Doktora bitince araştırma görevlisine kaç derece verilir?+
2914 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre doktora yapan öğretim elemanına bir derece yükselmesi uygulanır. Devlet Personel Başkanlığı'nın 8 Şubat 2019 tarihli yazısı, 657 sayılı Kanun'daki "yüksek lisans sonrası doktoraya iki kademe" kuralının 2914 sayılı Kanun'a tabi akademik personelde uygulanamayacağını belirtir. Derece yükselmesinin bordroya hangi tarihte yansıyacağı, kurumun personel daire başkanlığının işlemine bağlıdır.
Yüksek lisans araştırma görevlisi maaşını değiştirir mi?+
Yüksek lisans, araştırma görevlisi maaşını kademe üzerinden etkiler. 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesi, yükseköğrenimden sonra yüksek lisans yapan öğretim elemanına bir kademe ilerlemesi uygulanacağını söyler. Kademe, aynı derece içindeki basamaktır; ek gösterge ve üniversite ödeneği oranını değiştirmez. Bu nedenle yüksek lisansın etkisi, doktoranın sağladığı derece yükselmesine göre daha sınırlı kalabilir.
Doktora olmadan araştırma görevlisi maaşı nasıl artar?+
Doktora olmadan araştırma görevlisi maaşı, kademe ilerlemesi, kıdem ve dönemsel katsayı güncellemeleriyle değişir. 2914 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre yüksek lisans tamamlandığında bir kademe ilerlemesi uygulanır. Akademik teşvik ödeneği, teşvik puanı otuz ve üzerinde olan araştırma görevlisine %70 unvan oranıyla ödenir. Yabancı dil tazminatı da dil sınavı puan düzeyine göre doktoradan bağımsız olarak hesaplanır.
Doktoralı araştırma görevlisi ek ders ücreti alabilir mi?+
Evet, doktoralı araştırma görevlisi belirli koşullarla ek ders ücreti alabilir. 7100 sayılı Kanun'la değişen 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesine göre doktora, tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış araştırma görevlisine, talebi ve üniversite yönetim kurulunun uygun görmesiyle ders görevi verilebilir. Haftada 12 saati aşan ders görevleri için haftada 10 saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ödeme, öğretim görevlileri için belirlenen gösterge üzerinden yapılır.
Doktoralı araştırma görevlisi ile doktor öğretim üyesi aynı maaşı mı alır?+
Hayır, doktoralı araştırma görevlisi ile doktor öğretim üyesinin maaş kalemleri farklıdır. 2914 sayılı Kanun'da ödenek ve tazminat oranları kadro unvanına göre belirlenir. Doktor öğretim üyesi oranlarından yararlanmak için doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak gerekir. Doktora derecesi tek başına kadro unvanını değiştirmez. Doktoralı araştırma görevlisi, kadroya atanana kadar araştırma görevlisi satırındaki oranlarla ödeme almaya devam eder.
50/d araştırma görevlisi doktorayı bitirince maaş kesilir mi?+
50/d araştırma görevlisinin görevi lisansüstü öğrencilikle bağlantılı olduğu için doktora mezuniyeti görev süresini etkiler. Kurum uygulamaları farklılaşır. ODTÜ Personel Daire Başkanlığı, doktoradan mezun olan 50/d araştırma görevlisinin süresini mezuniyetten itibaren bir yıl uzattığını belirtir. Bu süre boyunca kadro ve maaş kalemleri devam eder. Diğer üniversitelerdeki uygulama, ilgili personel daire başkanlığından teyit edilmelidir.
Araştırma görevlisinin yükseköğretim tazminatı doktoraya göre değişir mi?+
Hayır, araştırma görevlisinin yükseköğretim tazminatı doktoraya göre değişmez. 2914 sayılı Kanun'un ek 3. maddesi, oranı "Araştırma Görevlisi kadrosunda bulunanlar" için %115 olarak belirler. Oran kadro unvanına bağlıdır; öğrenim durumuna bağlı değildir. Akademik teşvik ödeneğindeki %70 unvan oranı ve eğitim-öğretim ödeneği de aynı biçimde doktoralı ve doktorasız araştırma görevlisinde eşittir. Doktoranın etkisi bu kalemlerde değil, derece ve ders görevinde görülür.
Araştırma görevlisi maaşı neden TL olarak verilmiyor?+
Araştırma görevlisi maaşının TL karşılığı kişiye ve döneme göre değişir. Aynı kadrodaki iki araştırma görevlisinin ödemesi; kadro derecesi, kademe, kıdem, aile durumu, vergi dilimi ve yabancı dil tazminatına göre farklılaşabilir. Memur aylık katsayısı da yılda iki kez güncellenir. Göstergeler ve oranlar ise kanun değişmedikçe sabit kalır. Kesin tutar için kurumun bordro birimi veya güncel katsayı genelgesi esas alınmalıdır.
Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın
Ücretsiz BaşvurMezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Araştırma görevliliğini doktorayla birlikte planlayan adaylar, tezli yüksek lisans ve doktora programlarını Atlas üzerinden alan ve üniversite bazında karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini izleyebilir, Duyurular bölümünden araştırma görevlisi ve öğretim üyesi kadro ilanlarını takip edebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Platformdaki içerikler, kararların resmî kaynaklara dayanan bilgilerle verilmesini desteklemek amacıyla hazırlanır.
Kaynakça
Lexpera — 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, güncel konsolide metin (Sürüm 24, 7417 sayılı Kanun değişiklikleri işlenmiş) — Yürürlük 15 Ocak 2023 — https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/kanunlar/yuksekogretim-personel-kanunu-2914 — Erişim: 14 Ekim 2026
Lexpera — 7100 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Resmî Gazete metni (Sayı 30352) — 6 Mart 2018 — https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/yuksekogretim-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-1/1 — Erişim: 14 Ekim 2026
Devlet Personel Başkanlığı (Kastamonu Üniversitesi'nin yayımladığı) — Doktora Öğrenimi Değerlendirmesi, Sayı 31292642-045.00-E.1161 — 8 Şubat 2019 — https://kvys.kastamonu.edu.tr/Belgeler/Dokuman/632/Doktora_Değerlendirmesi_dpb.pdf — Erişim: 14 Ekim 2026
Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim İstatistikleri 2025-2026, Bülten Sayı 6 — 27 Mart 2026 — https://veriyonetim.yok.gov.tr/documentFiles/17768717381.B%C3%BClten20252026.pdf — Erişim: 14 Ekim 2026
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı — Görev Süresi Uzatım İşlemleri — https://pdb.metu.edu.tr/tr/gorev-suresi-uzatim-islemleri — Erişim: 14 Ekim 2026
Memurlar.net — Doktora bitiren akademisyene, bir derece mi, iki kademe mi verilir? — 26 Mayıs 2017 (güncelleme 27 Mart 2018) — https://www.memurlar.net/haber/668337 — Erişim: 14 Ekim 2026
Memurlar.net — Araştırma görevlileri üçüncü dereceye neden düşemez? — 15 Mart 2022 — https://www.memurlar.net/haber/1018765/arastirma-gorevlileri-ucuncu-dereceye-neden-dusemez.html — Erişim: 14 Ekim 2026
Yasal Bilgilendirme
Bu içerik, devlet üniversitelerinde araştırma görevlisi kadrosundaki maaş bileşenleri hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yazıdaki göstergeler ve oranlar; 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun 3., 6., 11., 12. maddeleri, ek 1., ek 3. ve ek 4. maddeleri ile ek gösterge cetveline ve 7100 sayılı Kanun'la değişen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesine, 14 Ekim 2026 itibarıyla erişilebilen metinler üzerinden dayanır. Mevzuat, memur aylık katsayısı ve kurum uygulamaları zaman içinde değişebilir. Kişiye özel derece, kademe ve bordro hesabı için kurumunuzun personel daire başkanlığına ve resmî mevzuat metinlerine başvurmanız önerilir. Bu içerik kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz.
Güncel Akademik Duyuruları Takip Edin
Duyuruları İnceleGelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.