ALES Konuları Nelerdir? Sayısal ve Sözel Tam Liste (2026)

İçindekiler

• ALES Konuları Neden Önemli? Sınavın Yapısı

• ALES Sayısal Bölüm Konuları

• Sayısal Bölümde Öne Çıkan Alanlar: Matematik ve Problemler

• Geometri ve Sayısal Mantık Konuları

• ALES Sözel Bölüm Konuları

• Puan Türleri ve Hangi Bölüme Odaklanmalı?

• Süreçte Sık Karıştırılan Bir Nokta

• Adayın Sonraki Adımları: Konuları Çalışma Planına Dökmek

• Gerçek Hayattan Örnekler

• Sıkça Sorulan Sorular

• Kaynakça

• Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

ALES konuları nelerdir sorusunun cevabı, sınavın iki bölümlü yapısında saklıdır. Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından uygulanır ve sayısal ile sözel olmak üzere iki bölümden oluşur. Her bölüm farklı beceri ve konu alanlarını kapsadığından, konuları tanımak hazırlığın ilk adımıdır.

Bu yazı, konuları düzenli bir liste hâlinde ele alıyor: sınavın yapısı, sayısal bölüm konuları, sözel bölüm konuları ve puan türlerinin bu konularla ilişkisi. Sınav yapısı ve puan türlerine ilişkin bilgilerin temelini ÖSYM'nin ALES çerçevesi oluşturuyor; konu başlıkları ise genel çerçeveye göre derleniyor.

Sınavın güncel formatında toplam 100 soru bulunur; bunların 50'si sayısal, 50'si sözel bölümdedir ve sınav 150 dakika sürer. Sonuçlar sayısal, sözel ve eşit ağırlık olmak üzere üç puan türünde açıklanır. Konu dağılımı ve ayrıntılar dönemsel olarak güncellenebildiğinden, adayların güncel ve bağlayıcı liste için ÖSYM'nin kılavuzunu esas alması önemlidir. Aşağıdaki bölümler, iki bölümün konularını sırayla açıklıyor.

ALES Konuları Neden Önemli? Sınavın Yapısı

Konuları tanımak, ALES hazırlığının yönünü belirlediği için önemlidir. Sınav iki bölümden oluşur: sayısal bölüm, temel matematik ve mantıksal muhakeme becerilerini; sözel bölüm ise anlama, yorumlama ve sözel akıl yürütme becerilerini ölçer. Her iki bölüm de aynı oturumda uygulanır ve toplam 100 sorudan oluşur.

Sınav sonucunda üç ayrı puan türü hesaplanır. Bu puan türleri, sayısal ve sözel bölümlerin sonuçlarını farklı ağırlıklarla birleştirir. Bu nedenle bir adayın hangi puan türünü hedeflediği, hangi bölümün konularına daha çok ağırlık vereceğini de etkiler. Başvurulan programın veya kadronun istediği puan türü, çalışmanın odağını belirlemede yol gösterici olur.

Konuları bütün olarak görmek, dağınık çalışmayı önlemeye yardımcı olur. Sayısal ve sözel bölümün kapsamını baştan bilmek, adayın hangi konulara ne kadar zaman ayıracağını planlamasını kolaylaştırır. İzleyen bölümler, iki bölümün konularını ayrı ayrı listeler; ancak güncel ve bağlayıcı dağılım için ÖSYM kılavuzunun esas alınması gerektiği unutulmamalıdır.

Yüksek lisans sınavının adı sorulduğunda verilen cevap çoğunlukla ALES'tir. ALES açılımı, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı'dır. Yüksek lisans için hangi sınav istendiği ise programdan programa değişir. Konular yalnızca sınavın içeriğini değil, başvurulacak programın istediği puan türünü de belirler. ALES'in yanına yabancı dil sınavı ve programın kendi uyguladığı bilim sınavı ve hazırlık süreci gibi aşamalar eklenebilir.

Yüksek lisans için ne gerekli sorusunun cevabı da ALES ile sınırlı kalmaz. Yüksek lisans başvuru şartları genellikle lisans diploması, tezli programlarda ALES puanı, programa göre yabancı dil belgesi ve lisans not ortalamasından oluşur. Şartların tamamı yüksek lisans yapmak için neler gerektiğini anlatan rehberde madde madde listelenmiştir.

ALES kaç dakika sürer, kaç sorudan oluşur?

ALES kaç dakika sürer sorusunun kısa cevabı 150 dakikadır. ÖSYM'nin 2026-ALES Başvuru Kılavuzu'na göre sınavda 50 sayısal ve 50 sözel olmak üzere toplam 100 soru bulunur. ALES kaç dk ve ALES süresi kaç dakika diye arayan aday da aynı bilgiye ulaşır. ALES kaç soru kaç dakika sorusunun özeti de 100 soru ve 150 dakikadır. Soru sayısı ve süre dönemsel olarak güncellenebildiği için başvurulan oturumun kılavuzu esas alınmalıdır. Sürenin bölümler arasında nasıl planlanabileceği, ALES'in kaç dakika ve kaç sorudan oluştuğunu anlatan rehberde ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

ALES'e kimler girebilir?

ALES'e kimler girebilir sorusunun cevabı ÖSYM'nin 2026-ALES Başvuru Kılavuzu'nda yer alır: "Sınava; bir lisans programından mezun olabilecek durumda bulunanlar, lisans programını bitirenler ile denklik belgesi almış olmak kaydıyla yurt dışında lisans eğitimi görmüş olanlar başvurabilirler." Bu tanım, ALES sınavına kimler girebilir ve ALES'e kimler başvurabilir sorularını birlikte karşılar. Lisans son sınıf öğrencileri, "mezun olabilecek durumda bulunanlar" ifadesi kapsamında değerlendirilir. ALES adaylık koşulları her oturumun kılavuzunda yeniden ilan edildiğinden, başvurudan önce güncel kılavuz kontrol edilmelidir. Son sınıf öğrencisinin puanı ne zaman kullanabileceği ve ön lisans mezunlarının durumu, ALES'e kimlerin girebileceğini anlatan rehberde ayrıca açıklanmıştır.

ALES Sayısal Bölüm Konuları

ALES sayısal bölümü, temel matematik bilgisini ve bu bilgiyi kullanarak problem çözme becerisini ölçer. Bölüm; sayılarla ilgili temel konulardan cebire, problemlerden geometriye ve sayısal mantığa kadar geniş bir alanı kapsar. Aşağıdaki tablo, sayısal bölümde sıkça yer alan konu alanlarını ve örnek başlıkları genel çerçeve düzeyinde özetliyor.

Tablodaki başlıklar genel bir çerçeve sunar; ayrıntılı ve güncel konu dağılımı ÖSYM'nin kılavuzunda yer alır. Bu alanların her biri, sınavda farklı ağırlıklarda temsil edilebilir. Adayın kendi güçlü ve gelişime açık yönlerini bu başlıklar üzerinden değerlendirmesi, çalışmasını doğru noktalara yönlendirmesine yardımcı olabilir.

Sayısal Bölümde Öne Çıkan Alanlar: Matematik ve Problemler

Sayısal bölümün önemli bir kısmı, temel matematik ve problem çözme etrafında şekillenir. Temel matematik başlıkları; sayılar, bölünebilme, üslü ve köklü sayılar, oran-orantı gibi konuları kapsar. Bu konular, hem kendi başlarına sorulabilir hem de problem çözümünün temelini oluşturur. Bu nedenle temel matematiği sağlam kurmak, sonraki konulara zemin hazırlar.

Problemler ise sayısal bölümün çoğu aday için en belirleyici alanlarından biridir. Sayı, yaş, yüzde, kâr-zarar, karışım, işçi-havuz ve hareket problemleri gibi başlıklar, matematik bilgisini günlük durumlara uygulamayı gerektirir. Problem çözmede yalnızca formül bilmek değil, verilen durumu doğru okuyup uygun yöntemi seçmek de önemlidir. Bu beceri, bol pratik ve çözülen soruların analiziyle gelişebilir.

Bu iki alan birbirini besler. Temel matematikteki sağlam bir altyapı, problemleri daha hızlı ve doğru çözmeye yardımcı olabilir. Çalışırken konuları öğrenmekle soru çözmeyi birlikte yürütmek, kalıcı bir kavrayış oluşturmaya katkı sağlayabilir. Kesin konu ağırlıkları için güncel kılavuz esas alınmalıdır.

Sayısal bölüme çalışırken sık verilen bir öneri, önce temel matematik başlıklarını sağlamlaştırmaktır. Bu başlıklar problem çözümünün de temelini oluşturduğundan, buradaki sağlam bir altyapı diğer konulara geçişi kolaylaştırabilir.

Geometri ve Sayısal Mantık Konuları

Sayısal bölümün bir diğer önemli alanı geometridir. Geometri konuları; doğruda ve üçgende açılar, üçgenler, dörtgenler ve çokgenler, çember ve daire, analitik geometri ile katı cisimler gibi başlıkları kapsar. Bu konular, görsel düşünme ve şekiller üzerinde akıl yürütme becerisi gerektirir. Geometriye çalışırken temel kuralları öğrenip ardından farklı soru tipleriyle pekiştirmek yararlı olabilir.

ALES geometri başlıkları, sayısal bölüm tablosunda yer alan açılar, üçgenler, dörtgenler ve çokgenler, çember ve daire, analitik geometri ve katı cisimler konularından oluşur. Geometri sorularının sayısı oturumdan oturuma değişebilir.

Sayısal mantık ise sayısal bölümün akıl yürütme ağırlıklı kısmıdır. Sayı ve şekil dizileri, mantıksal ilişkiler ve tablo-grafik yorumlama gibi başlıklar bu alanda yer alır. Bu konular, doğrudan formül bilgisinden çok, verilen bilgiler arasında ilişki kurma becerisini ölçer. Bu nedenle sayısal mantık soruları, pratikle gelişen bir yaklaşım gerektirir.

Bu iki alan, sayısal bölümün matematik dışındaki muhakeme yönünü tamamlar. Geometri ve sayısal mantık, bazı adaylar için ek çalışma gerektirebilir; çünkü bu konular alışkanlık ve tekrar ile daha anlaşılır hâle gelebilir. Konu kapsamı ve ağırlıkları güncel kılavuza göre değişebileceğinden, hazırlıkta ÖSYM'nin açıklamaları esas alınmalıdır.

Dikkat Edilmesi Faydalı Nokta
Sayısal mantık ve tablo-grafik yorumlama soruları, formülden çok ilişki kurma becerisine dayanır. Bu tür sorulara düzenli aralıklarla pratik yapmak, soru mantığına alışmayı ve çözüm hızını artırmayı kolaylaştırabilir.

ALES Sözel Bölüm Konuları

ALES sözel bölümü, dil ve anlam becerileriyle sözel akıl yürütmeyi ölçer. Bölüm; sözcük ve cümle düzeyindeki anlam bilgisinden paragraf sorularına ve sözel mantığa kadar uzanan başlıkları kapsar. Aşağıdaki tablo, sözel bölümde sıkça yer alan konu alanlarını ve örnek başlıkları genel çerçeve düzeyinde özetliyor.

ALES sözel konuları, sözcük ve cümle düzeyindeki anlam sorularından paragraf yorumuna uzanan bir yelpazede toplanır. Aşağıdaki tablo, ALES sözel bölüm konuları listesi olarak okunabilir. Başlıkları liste hâlinde çalışmak, puan türüne göre hangi konuya ağırlık verileceğini görmeyi kolaylaştırır.

Tablodaki başlıklar genel bir çerçeve sunar; ayrıntılı ve güncel dağılım ÖSYM'nin kılavuzunda yer alır. Sözel bölümde paragraf soruları çoğu zaman önemli bir yer tutar; bu nedenle okuma ve yorumlama pratiği bu bölümde belirleyici olabilir. Adayın düzenli okuma alışkanlığı, sözel bölümdeki başarısına katkı sağlayabilir.

Puan Türleri ve Hangi Bölüme Odaklanmalı?

ALES sonuçları üç puan türünde açıklanır ve bu türler sayısal ile sözel bölümü farklı ağırlıklarla birleştirir. Bu ağırlıkları bilmek, adayın hangi bölüme daha çok zaman ayıracağını belirlemesine yardımcı olur. Genel çerçevede sayısal ağırlıklı puan türünde sayısal bölüm, sözel ağırlıklı puan türünde sözel bölüm öne çıkarken; eşit ağırlık puan türünde iki bölüm dengeli biçimde hesaba katılır.

Bu ağırlıklar, adayın çalışma dengesini kurarken yol gösterebilir. Sayısal bir alana başvuracak bir aday sayısal bölüme daha fazla ağırlık verebilirken, sözel bir alana başvuracak aday sözel bölüme yönelebilir. Yine de iki bölümü tamamen ihmal etmemek, dengeli bir puan için yararlı olabilir. Puan hesaplamasının ayrıntıları ÖSYM'nin belirlediği yönteme göre yapıldığından, kesin bilgi için güncel kılavuz esas alınmalıdır.

ALES hangi puan geçerli ve ALES en yüksek puan mı geçerli soruları, aynı adayın farklı oturumlarda birden fazla sonucu olduğunda gündeme gelir. Hangi puanın kullanılacağı ve en yüksek puanın esas alınıp alınmayacağı genellikle başvurulan kurumun ilanında belirtilir. Bu nedenle başvurudan önce ilanın puan koşulu okunmalıdır. ÖSYM'nin 2026-ALES Başvuru Kılavuzu'na göre sonuçlar açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin başvuru takvimine etkisi, ALES puanının kaç yıl geçerli olduğunu anlatan rehberde ele alınmıştır.

ALES kaç puan alınmalı sorusunun cevabı hedeflenen programa göre değişir. ALES puan şartı iki katmandan oluşur: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde program türüne göre belirlenen asgari puan ve üniversitenin kendi ilanında bunun üzerinde belirleyebileceği eşik. Doktora şartları nelerdir ve doktora ALES puanı ne olmalı soruları için yüksek lisans derecesiyle ve lisans derecesiyle başvuru arasındaki farkı gösteren doktora başvurusu şartları rehberi incelenebilir.

Süreçte Sık Karıştırılan Bir Nokta

ALES konularının her aday için aynı ağırlıkta çalışılması gerektiği sık düşünülür. Oysa hedeflenen puan türü, hangi bölüme ağırlık verileceğini değiştirir. Sözel bir alana başvuran aday ile sayısal bir alana başvuran aday, konu çalışmasının dengesini farklı kurabilir.

Bir diğer karıştırılan konu, internette yer alan konu listelerinin her zaman güncel olduğu varsayımıdır. Konu dağılımı ve ayrıntıları dönemsel olarak güncellenebilir; bu nedenle güncel ve bağlayıcı liste her zaman ÖSYM'nin yayımladığı kılavuzdur. Hazırlığa başlamadan önce bu kılavuzu incelemek en sağlıklı yaklaşımdır.

Üçüncü bir yanlış anlama, tüm konuların eşit sıklıkta sorulduğu düşüncesidir. Bazı konu alanları sınavda daha fazla temsil edilebilirken bazıları daha az yer alabilir. Bu nedenle çalışmayı yalnızca konu sayısına göre değil, konuların ağırlığına ve adayın gelişime açık yönlerine göre planlamak daha dengeli olabilir.

Sık karıştırılan bir diğer nokta, her yüksek lisans programının ALES istediği düşüncesidir. Yüksek lisans için ALES şart mı sorusunun cevabı program türüne göre değişir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne göre tezsiz programlarda ALES şartının aranıp aranmayacağına üniversite senatosu karar verir. ALES olmadan yüksek lisans alan üniversiteler ve ALES şartı olmayan yüksek lisans programları bu nedenle çoğunlukla tezsiz programlar arasında yer alır. Çalışırken yüksek lisans planlayan adaylar da bu rotayı sık değerlendirir. Seçenekler, ALES olmadan yüksek lisans ve tezsiz program rehberinde program türlerine göre ayrılmıştır.

Adayın Sonraki Adımları: Konuları Çalışma Planına Dökmek

ALES konularını çalışma planına dökmek isteyen bir aday için ilk adım, hedeflenen puan türünü belirlemektir. Başvurulacak programın veya kadronun hangi puan türünü istediğini öğrenmek, sayısal ve sözel bölümlere ayrılacak zamanı belirlemenin temelini oluşturur. Bu netlik, çalışmanın odağını tayin eder.

İkinci adım, konu listesini güncel kılavuzla karşılaştırmak ve kendi durumuna göre önceliklendirmektir. Adayın güçlü olduğu konularla gelişime açık konuları ayırması, zamanını verimli kullanmasına yardımcı olabilir. Üçüncü adım, konuları öğrenmekle soru çözmeyi birlikte yürütmek ve ilerledikçe planı güncellemektir. Bu döngü, konuların kalıcı biçimde öğrenilmesini destekler.

ALES çalışma programı kurarken konu listesini haftalara bölmek, sayısal ve sözel bölümü dönüşümlü çalışmak ve deneme çözümünü programa baştan eklemek dengeli bir hazırlık sağlayabilir. ALES sınavına nasıl çalışılır sorusunun ardından gelen adım başvurudur. Sınav sonucu açıklandıktan sonra izlenecek sıra, yüksek lisans başvurusunun nasıl yapıldığını anlatan rehberde adım adım anlatılmıştır.

Bu yol haritası genel bir çerçevedir ve her adayın durumu farklıdır. Konu dağılımının dönemsel değişebileceğini göz önünde bulundurarak, hazırlığı ÖSYM'nin güncel kılavuzuyla desteklemek en sağlam yaklaşımdır.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim'in durumu: Selim sayısal bir alana başvuracağı için sayısal puan türünü hedefliyor. Konu listesini inceleyerek çalışmasının ağırlığını sayısal bölüme veriyor. Temel matematik başlıklarından başlayıp problemlere geçerek, konuları öğrenmekle soru çözmeyi birlikte yürütüyor.

Zeynep'in durumu: Zeynep sözel bir alana başvuracak ve sözel bölüme odaklanıyor. Paragraf sorularının önemli bir yer tuttuğunu fark ederek düzenli okuma ve yorumlama pratiği yapıyor. Sözcük ve cümle anlamı başlıklarını da bu pratiğe ekliyor.

Mert'in durumu: Mert eşit ağırlık puan türü gerektiren bir programı hedefliyor. Bu nedenle sayısal ve sözel bölümü dengeli biçimde çalışmayı planlıyor. Konu listesini iki bölüm için de gözden geçirerek zamanını iki alana bölüyor.

Elif'in durumu: Elif geometri konularında zorlandığını fark ediyor. Bu alandaki temel kuralları öğrenip farklı soru tipleriyle pekiştiriyor. Gelişime açık konularına daha fazla zaman ayırarak çalışmasını kendi durumuna göre önceliklendiriyor.

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik danışmanlık niteliği taşımaz. ALES sınav yapısı, puan türleri ve konu başlıkları ÖSYM'nin ALES çerçevesine dayanır; akademik kullanım eşikleri ise YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile ilgili atama yönetmeliği kapsamında ele alınmıştır. Konu dağılımı, soru sayısı, süre ve puanlama ayrıntıları dönemsel olarak güncellenebilir. Yazıda sunulan konu başlıkları genel çerçeveyi yansıtır; güncel ve bağlayıcı liste ÖSYM'nin yayımladığı kılavuzdur.

Adayların, hazırlığa başlamadan önce ÖSYM'nin güncel ALES kılavuzunu ve başvuru yapacakları programın resmî ilanını doğrudan kontrol etmesi önerilir.