Yabancı Uyruklu Öğrenciler İçin Doktora Başvurusu ve Enstitü Süreci

İçindekiler

• Genel Bilgilendirme — yazının kapsamı, kullanılan kaynak türleri ve dönemsel değişebilecek alanlar

• Bölüm 1 — Yabancı uyruklu öğrencinin doktora başvurusundaki hukuki konumu

• Bölüm 2 — Başvuruda aranan dört ölçüt ve üniversitelere göre farklılaşması

• Bölüm 3 — Enstitüye başvurunun adımları ve değerlendirme usulü

• Bölüm 4 — Hazırlanacak belgeler ve onay işlemleri

• Bölüm 5 — Mevzuattaki süreler, yeterlik sınavı ve başvuru takvimleri

• Bölüm 6 — Kabul sonrası ikamet izni, kimlik numarası ve sağlık sigortası

• Bölüm 7 — Tanıma belgesi ile denklik belgesi arasındaki karışıklık

• Bölüm 8 — Adayın izleyebileceği yol haritası

• Gerçek Hayattan Örnekler — dört temsili aday senaryosu

• Sıkça Sorulan Sorular — on iki soru ve yanıtı

• Kaynakça — kullanılan resmî belgeler ve kurum sayfaları

• Yasal Bilgilendirme — kapsam ve son kontrol tarihi

Genel Bilgilendirme

Türkiye'de yabancı uyruklu öğrenciler doktora programlarına başvurabilir. Başvuru, üniversitelerin lisansüstü enstitülerine yapılır ve kabul ölçütleri her üniversitenin senatosu tarafından belirlenir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği genel çerçeveyi kurar; ALES, yabancı dil ve Türkçe yeterlik şartlarının nasıl uygulanacağı ise enstitü ilanında açıklanır. Metnin kapsamı doktora düzeyiyle sınırlıdır ve 25 Ağustos 2026 tarihinde erişilen kaynaklara dayanır.

Kullanılan kaynaklar üç gruptan oluşuyor. Birincisi mevzuat: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve 5510 sayılı Kanun. İkincisi kamu istatistikleri: Yükseköğretim Kurulu'nun 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri bülteni ile Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı'nın yayımladığı sayılar. Üçüncüsü üniversitelerin kendi enstitü sayfalarındaki başvuru ilanları.

Mezun Kampüsü üzerinden programları karşılaştıran adayların en sık takıldığı nokta, aynı ölçütün iki üniversitede farklı uygulanması oluyor. Bu farklılık bir tutarsızlık değil, yönetmeliğin senatolara tanıdığı yetkinin sonucudur.

Dönemsel olarak değişebilecek alanlar şunlardır: kontenjan sayıları, başvuru ve kesin kayıt tarihleri, istenen Türkçe yeterlik düzeyi, kabul edilen yabancı dil sınavları ve ikamet izni başvurusunda istenen belgeler. Bu alanlardaki bilgilerin ilgili kurumun güncel açıklamasından teyit edilmesi gerekir.

Yabancı uyruklu öğrenci Türkiye'de doktora yapabilir mi?

Yabancı uyruklu öğrenciler Türkiye'deki üniversitelerin doktora programlarına başvurabilir. Yabancı uyruklu öğrenci, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan ve yükseköğretim kurumlarına uluslararası öğrenci statüsünde kabul edilen kişidir. Başvuru merkezî bir sınavla değil, doğrudan üniversitelerin enstitülerine yapılır. Kabul ölçütlerini belirleme yetkisi, 20 Nisan 2016 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca üniversite senatolarındadır.

Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Doktora düzeyinde adayın muhatabı rektörlük veya fakülte değil, ilgili enstitüdür: kontenjanı enstitü ilan eder, belgeleri enstitü toplar, kesin kaydı enstitü yapar.

Ölçek açısından bakıldığında doktora, Türkiye'deki lisansüstü eğitimin küçük ve seçici bir bölümüdür. Yükseköğretim Kurulu'nun 27 Mart 2026 tarihli bülteninde 2025-2026 öğretim yılı için 89.665 doktora öğrencisi bildirilmiştir; aynı yıl yüksek lisans düzeyinde 330.464 öğrenci bulunmaktadır. Uluslararası öğrenci tarafında ise Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi'nin Aralık 2025 tarihli Yükseköğretime Bakış 2025 raporunda, Yükseköğretim Kurulu verilerine dayanılarak 2024-2025 öğretim yılında 337.119 uluslararası öğrenci aktarılmıştır.

Doktora başvurusu, yüksek lisans başvurusundan hem belge hem değerlendirme açısından ayrılır. Yüksek lisans düzeyindeki kabul ölçütlerini ayrı olarak görmek isteyen adaylar için yabancı uyruklu öğrencilerin yüksek lisans başvuru süreci ayrı bir yazıda ele alınmıştır.

Yabancı uyruklu adayların başvurusu çoğu enstitüde ayrı bir havuzda değerlendirilir. Yabancı uyruklu kontenjanı, yükseköğretim programlarında uluslararası öğrenciler için ayrılan, genel kontenjandan bağımsız başvuru kontenjanıdır. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün 2026-2027 güz dönemi ilanında bu kontenjanın "kendi imkânlarıyla okuyan yabancı uyruklu kontenjanı" olduğu belirtilmiştir.

Lisansüstü başvuruda hangi koşullar aranır?

Doktora başvurusunda dört ölçüt öne çıkar: akademik giriş sınavı puanı, yabancı dil belgesi, Türkçe yeterlik belgesi ve yurt dışından alınan diplomanın tanınması. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 16. maddesi genel çerçeveyi kurar, 35. maddesi ise yabancı uyruklu adaylarda usulü senatolara bırakır. Bu nedenle iki üniversitenin aynı ölçütü farklı uygulaması olağandır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır. Yönetmeliğin 16. maddesinde, tezli yüksek lisans diplomasıyla doktoraya başvuranlar için başvurulan puan türünde en az 55, lisans derecesiyle başvuranlar için en az 80 ALES puanı öngörülmüştür. Lisans derecesiyle doğrudan doktoraya geçiş yolu için bütünleşik doktora programının kapsamı ayrıca incelenebilir; bütünleşik doktora, yüksek lisans derecesi olmadan, lisans derecesiyle doğrudan doktora programına kabul edilmeyi sağlayan yoldur.

Yabancı dil şartı doğrudan yönetmelikte düzenlenmiştir: doktora programına öğrenci kabulünde anadil dışında, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavlarından en az 55 puan aranır ve senatolar bu asgari puanı yükseltebilir.

Türkçe Yeterlik Belgesi, adayın Türkçe dil düzeyini gösteren ve Türkçe eğitim veren programlara kabulde istenen belgedir; kabul edilen düzey üniversiteye göre değişebilir. Belgenin hangi kurumdan alındığı da önemlidir: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü belgenin devlet üniversitelerinin dil merkezlerinden veya Yunus Emre Enstitüsü'nden alınmış olmasını şart koşar.

Enstitü başvurusu adım adım nasıl yapılır?

Doktora başvurusu enstitünün ilan ettiği takvim içinde, çevrimiçi başvuru sistemi üzerinden yapılır. Adayın izlediği sıra genellikle şudur: enstitü ilanının okunması, kontenjan ve ölçütlerin kontrolü, belgelerin yüklenmesi, bilim sınavı veya mülakata katılım, sonuç listesinin açıklanması ve kesin kayıt. Her aşamanın tarihi ilanla birlikte duyurulur.

Başvuru koşullarını belirleme yetkisinin nerede olduğu, yönetmelikte açıkça yazılıdır:

Yabancı uyruklu adaylarla lisans eğitiminin tamamını yurt dışında tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı adayların lisansüstü programlara kabulüne ilişkin usul ve esaslar, yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir.
— Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, Madde 35, 20 Nisan 2016

Bu hüküm pratikte şu anlama gelir: bir üniversitenin ilanındaki ölçüt, başka bir üniversite için bağlayıcı değildir. Aday, başvuracağı her enstitünün ilanını ayrı okumak durumundadır.

Değerlendirme aşamasında çoğu enstitü yazılı veya sözlü bir sınav uygular. Bilim sınavı, üniversitelerin lisansüstü başvurularda uyguladığı, alan bilgisini ölçen yazılı veya sözlü değerlendirmedir; merkezî bir sınav değildir ve kapsamı programa göre değişir. Çankaya Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nün 2026 güz dönemi ilanında yazılı ve sözlü sınavların her birinden 50 ve üzeri puan alınması, giriş başarı puanının ise 60 ve üzeri olması aranmakta; yabancı uyruklu adaylar için sınavın uzaktan yapılacağı belirtilmektedir. Galatasaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü ise adaylardan sözlü bilim sınavına iki referans mektubuyla gelmelerini istemektedir.

Değerlendirmede kullanılan ağırlıklar da enstitüye göre değişir. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yabancı uyruklu kontenjanında transkript, mesleki bilgi ve mülakat sonucunu birlikte değerlendirmektedir. Adayın, hangi bileşenin ne ağırlıkta hesaplandığını başvuru öncesinde ilandan görmesi faydalı olur.

Hangi belgeler hazırlanır?

Doktora başvurusunda istenen belgeler dört başlıkta toplanır: diploma ve transkript, diplomanın tanınmasına ilişkin belge, dil belgeleri ve akademik dosya. Enstitüler bunlara pasaport örneği, fotoğraf ve niyet mektubu gibi ek belgeler ekleyebilir. Belgelerin çevirisi ve onayı, başvuru tarihinden önce tamamlanması gereken en uzun süreli iştir.

Yurt dışından alınan diplomalarda iki ayrı belge gündeme gelir. Okul Tanıma Belgesi, yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumunun ve ilgili programının Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan kurumlar arasında yer aldığını gösteren belgedir; diplomanın Türkiye'deki bir programa eşdeğer sayıldığı anlamına gelmez. Denklik Belgesi ise yurt dışından alınan bir yükseköğretim diplomasının, Türkiye'deki hangi alan ve düzeydeki diplomaya eşdeğer olduğunun Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilmesidir. Hangisinin isteneceği enstitüye göre değişir. Denklik işleminin kendi başına nasıl yürüdüğü yurt dışı diploma denklik süreci yazısında adım adım anlatılmıştır.

Belgelerin uluslararası geçerliliği için apostil veya konsolosluk tasdiki gerekebilir. Apostil, Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında, resmî bir belgenin başka bir taraf ülkede geçerli sayılmasını sağlayan tasdik şerhidir. Konsolosluk tasdiki ise Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerden gelen belgelerin, apostil yerine ilgili makamlar ve Türk temsilciliği tarafından onaylanması sürecidir.

• Başvuracağınız enstitünün güncel ilanını indirin ve istenen belge listesini çıkarın

• Yüksek lisans diplomanız ile transkriptinizin yeminli çevirisini yaptırın

• Diplomanız için tanıma veya denklik başvurusunu başlatın

• Belgelerinize apostil veya konsolosluk tasdiki alın

• Yabancı dil sınav sonucunuzun geçerlilik süresini kontrol edin

• Türkçe yeterlik belgenizi ilanda kabul edilen kurumdan temin edin

• Araştırma konunuzu anlatan niyet mektubunuzu ve referans mektuplarınızı hazırlayın

Belgelerin ne zaman ibraz edileceği de ilanda yazılıdır. Bazı enstitüler tanıma veya denklik belgesini başvuru anında değil, kesin kayıt sırasında istemektedir.

Doktora ve tez süreci ne kadar sürer?

Doktora programının süresi mevzuatta yarıyıl üzerinden belirlenmiştir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci için program sekiz yarıyıl, azami tamamlama süresi on iki yarıyıldır; lisans derecesiyle kabul edilenler için süre on yarıyıl, azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır. Azami süre, bir lisansüstü programın mevzuatta belirlenen, kayıt hakkının sona ermesinden önce tamamlanması gereken en uzun öğrenim süresidir.

Yeterlik sınavı, doktora öğrencisinin ders aşamasını tamamladıktan sonra alanındaki bilgi birikimini ve araştırma yetkinliğini ölçen, tez aşamasına geçiş koşulu olan sınavdır. Sınavı geçen öğrenci için bir ay içinde Tez İzleme Komitesi kurulur; Tez İzleme Komitesi (TİK), doktora tez çalışmasını dönemsel olarak değerlendiren ve ilerlemeyi izleyen komitedir. Yönetmeliğin 20. maddesine göre komite üç öğretim üyesinden oluşur ve tez danışmanının yanında anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır.

Sürelere ilişkin bir düzenleme 6 Mart 2026 tarihli ve 33188 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenmiştir: doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere talepleri hâlinde doğum sonrası iki dönem ek süre verilebilmekte ve verilen ek süreler azami süreden sayılmamaktadır.

Başvuru takvimi ise mevzuatta değil, enstitü ilanında belirlenir ve aynı dönem için üniversiteler arasında aylarca fark edebilir. 2026-2027 güz dönemi için Galatasaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü başvuruları 11 Mayıs - 14 Ağustos 2026 tarihleri arasında, Çankaya Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ise 16 Temmuz - 2 Eylül 2026 tarihleri arasında almıştır. Adayın tek bir "başvuru mevsimi" varsaymak yerine hedeflediği enstitülerin takvimlerini ayrı ayrı izlemesi gerekir.

Kabul sonrası hangi izinler ve kayıtlar gerekir?

Doktora programına kabul edilen yabancı uyruklu öğrencinin üç ayrı idari işlemi vardır: öğrenci ikamet izni başvurusu, yabancı kimlik numarasının kullanılmaya başlanması ve sağlık güvencesinin kurulması. Öğrenci ikamet izni, Türkiye'de eğitim görecek yabancıya, öğrenimi süresince ülkede kalabilmesi için verilen ikamet iznidir. Dayanağı 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'dur.

6458 sayılı Kanun'un 38. maddesinde, Türkiye'de bir yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans ya da doktora öğrenimi görecek yabancılara öğrenci ikamet izni verileceği düzenlenmiştir. Aynı maddede iznin öğrencinin anne ve babası ile diğer yakınlarına ikamet izni alma konusunda hak sağlamadığı da belirtilmiştir. Başvurular Göç İdaresi Başkanlığı'nın e-İkamet sistemi üzerinden çevrimiçi alınır; randevu gününde il veya ilçe göç idaresi müdürlüğünde hazır bulunmayan yabancılar, Göç İdaresi Başkanlığı'nın açıklamasına göre hiç başvuruda bulunmamış sayılır.

Yabancı Kimlik Numarası, Türkiye'de ikamet izni bulunan yabancılara verilen, 99 ile başlayan ve resmî işlemlerde kullanılan kimlik numarasıdır. Numara, üniversite kaydından bankacılık işlemlerine kadar birçok adımda istenir.

Sağlık güvencesi tarafında süre sınırı nettir. Genel Sağlık Sigortası (GSS), Türkiye'de sağlık hizmetlerinden yararlanmayı sağlayan sosyal güvenlik kapsamıdır; uluslararası öğrenciler için başvuru süresi mevzuatla sınırlandırılmıştır. 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesi uyarınca ülkede öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler, ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde talepte bulunmaları hâlinde genel sağlık sigortalısı olurlar. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 5 Eylül 2014 tarihli duyurusunda da tescil işleminin bu üç aylık süre içindeki yazılı talep üzerine yapıldığı belirtilmiştir.

Çalışma konusunda lisansüstü öğrenciler ayrı bir rejime tabidir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 19. maddesinde, yükseköğretim kurumlarında örgün öğretim programlarına kayıtlı yabancı öğrencilerin çalışma izni almak kaydıyla çalışabilecekleri; ön lisans ve lisans öğrencileri için getirilen ilk yıl ve kısmi süreli çalışma sınırlamalarının örgün öğretim programlarına kayıtlı lisansüstü öğrencilere uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Aynı maddede, verilen çalışma izinlerinin geçerli öğrenci ikamet iznini sona erdirmediği de yazılıdır. Bu başlıktaki her adımın ilgili kurumun güncel açıklamasından teyit edilmesi gerekir.

Tanıma belgesi ile denklik belgesi neden karıştırılır?

İki belge de yurt dışından alınan diplomayla ilgilidir ve ikisini de Yükseköğretim Kurulu düzenler; bu yüzden sık karıştırılır. Aralarındaki fark, neyi doğruladıklarındadır. Tanıma kurumun ve programın kendisiyle, denklik ise diplomanın Türkiye'deki karşılığıyla ilgilidir. Lisansüstü başvuruda hangisinin isteneceği enstitüye göre değişir.

• Okul Tanıma Belgesi, kurumun Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan kurumlar arasında yer aldığını gösterir; diplomanın bir programa eşdeğer sayıldığı anlamına gelmez

• Denklik Belgesi, diplomanın Türkiye'deki hangi alan ve düzeydeki diplomaya eşdeğer olduğunu tespit eder

• İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ilanında tanıma veya denklik belgelerinden birinin ibrazı istenmektedir

• Galatasaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, sonuçlanmamış denklik başvurusunu gösteren belgeyi de kabul etmektedir

• Belgenin başvuru anında mı kesin kayıtta mı isteneceği enstitüye göre değişir

İkinci sık karışıklık ALES ile ilgilidir. Yabancı uyruklu adaylardan ALES istenmediği yönündeki yaygın bilgi, birçok enstitü için doğru olsa da genel bir kural değildir. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü'nün başvuru koşullarında, lisans veya yüksek lisans öğrenimini Türkiye'deki bir yükseköğretim kurumunda yapmış yabancı uyruklu adayların Türk öğrenciler gibi ALES şartına tabi olduğu belirtilmiştir. Ölçütün kaynağı uyruk değil, adayın önceki öğrenimini nerede tamamladığıdır.

Üçüncü karışıklık, doktora başvuru şartlarının uyruğa göre tümüyle farklı olduğu varsayımıdır. Yabancı dil, tez ve danışman süreçleri gibi başlıklarda çerçeve aynıdır; doktora başvurusu şartları ve gerekli belgeler yazısındaki genel akış yabancı uyruklu adaylar için de geçerlidir. Farklılaşan kısım ALES, Türkçe yeterlik ve diploma tanınmasıdır.

Bir de terim düzeyinde karışıklık vardır. Farklı bir alandan gelen adaylara istenen bilimsel hazırlık, doktora programının kendisi değildir: bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır.

Doktora başvurusu için yol haritası nasıl kurulur?

Yabancı uyruklu bir aday için doktora hazırlığı, belge toplamadan önce hedef enstitülerin belirlenmesiyle başlar. Ölçütler üniversiteye göre değiştiği için, önce üç-dört enstitü seçmek ve ilanlarını yan yana okumak, hangi belgenin gerçekten gerekli olduğunu gösterir. Aşağıdaki sıra, başvuru döneminden geriye doğru planlama yapmayı kolaylaştırır.

1. Hedeflediğiniz anabilim dallarında doktora programı açan üniversiteleri listeleyin

2. Her enstitünün son dönem ilanını okuyup ALES, yabancı dil, Türkçe ve diploma ölçütlerini karşılaştırın

3. Yurt dışı diplomanız için tanıma veya denklik başvurunuzu erken başlatın

4. Yabancı dil sınav sonucunuzun geçerlilik süresini kontrol edin, gerekiyorsa yeniden sınava girin

5. Türkçe eğitim veren bir programa başvuracaksanız istenen düzeyde Türkçe yeterlik belgesini temin edin

6. Araştırma konunuzu ve olası danışmanınızı belirleyip niyet mektubunuzu buna göre yazın

7. Bilim sınavı ve mülakat aşamasına hazırlanın

8. Kabul sonrası için ikamet izni ve sağlık sigortası adımlarını takviminize ekleyin

Değerlendirme aşamasında sözlü sınav çoğu enstitüde belirleyicidir; hazırlık için doktora mülakatında dikkat edilmesi gerekenler yazısındaki başlıklar yabancı uyruklu adaylar için de kullanılabilir.

Planın dönemsel olarak yenilenmesi gerekir. Kontenjanlar, başvuru tarihleri, kabul edilen dil sınavları ve Türkçe yeterlik düzeyi her dönem yeniden ilan edilir. İlgili üniversitenin güncel ilanından ve resmî kurum açıklamalarından teyit alınmadan kesinleşmiş bir plan kurulmaması önerilir.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Amina — Türkçe yeterlik düzeyi beklediğinden yüksek çıkınca

Amina, Türkçe eğitim veren bir sosyal bilimler doktora programına başvurmayı planlıyor ve elinde B2 düzeyinde bir Türkçe belgesi bulunuyor. Hedeflediği enstitünün ilanını okuduğunda C1 düzeyinin istendiğini görüyor. İkinci bir enstitünün ilanında ise B2 düzeyinin kabul edildiğini fark ediyor. Amina iki yolu birlikte değerlendiriyor: B2 kabul eden programa başvurusunu yaparken, C1 sınavına hazırlanmak için üniversitelerin Türkçe öğretim merkezlerinden birinin takvimini inceliyor. Böylece bir dönem beklemek yerine başvurusunu açık tutuyor ve belge düzeyini yükseltmek için ayrı bir plan kuruyor.

Kerim — diploma tanınması süreci başvuruya yetişmeyince

Kerim yüksek lisansını yurt dışında tamamlamış ve doktora başvurusu için hazırlanıyor. Denklik başvurusunun sonuçlanmasının zaman alabileceğini öğrenince başvuru takvimine yetişemeyeceğinden endişeleniyor. İlanları karşılaştırdığında bazı enstitülerin tanıma belgesini kabul ettiğini, bir enstitünün ise sonuçlanmamış denklik başvurusunu gösteren belgeyi kabul ettiğini görüyor. Kerim, belgesinin durumunu enstitüye başvuru öncesinde yazılı olarak soruyor ve hangi belgenin hangi aşamada isteneceğini teyit ediyor. Aynı dönemde denklik başvurusunu da sürdürerek iki süreci paralel yürütüyor.

Aygül — Türkiye'de yüksek lisans yaptığı için ALES gündeme gelince

Aygül yüksek lisansını Türkiye'deki bir üniversitede tamamlamış bir uluslararası öğrenci. Yabancı uyruklu adaylardan ALES istenmediğini duyduğu için sınava hazırlanmayı düşünmüyor. Başvurmayı planladığı enstitünün koşullarını okuduğunda, lisans veya yüksek lisansını Türkiye'de tamamlayan yabancı uyruklu adayların ALES şartına tabi tutulduğunu görüyor. Aygül başvuru takvimini ALES sınav takvimiyle birlikte planlıyor ve aynı zamanda ALES istemeyen enstitüleri de listesine ekliyor. Böylece tek bir ölçüt yüzünden dönem kaybetmemiş oluyor.

Daniyar — kabul sonrası idari adımları sıraya koyunca

Daniyar bir fen bilimleri doktora programına kabul edilmiş ve Türkiye'ye geliş hazırlığı yapıyor. Üniversite kaydının ardından yapması gereken işlemleri sıraya koyuyor: öğrenci ikamet izni başvurusu, yabancı kimlik numarasının kullanılmaya başlanması ve sağlık güvencesi. Genel sağlık sigortası talebinin ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde yapılması gerektiğini öğrenince bu tarihi takvimine işliyor. İkamet izni randevusuna gitmemenin başvuruyu geçersiz kılabileceğini de not ediyor ve randevu gününü ders programıyla çakışmayacak biçimde ayarlıyor.

Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Doktora düzeyinde arama yapan adaylar Atlas üzerinden programları alan ve şehir bazında filtreleyebilir, Tarihler bölümünden enstitülerin başvuru dönemlerini izleyebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin yeni ilanlarını takip edebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Ölçütler enstitüden enstitüye değiştiği için karşılaştırmalı inceleme, başvuru kararını netleştirmeye yardımcı olur.
Güncelleme Bilgisi
Yayın tarihi: 25 Ağustos 2026
Son güncelleme: 25 Ağustos 2026
Sonraki inceleme: 24 Eylül 2026

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Metinde yer alan bilgiler 25 Ağustos 2026 tarihinde erişilen kaynaklara dayanmaktadır.

İçerikte adı geçen mevzuat — Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve 5510 sayılı Kanun — zaman içinde değişebilir. Üniversitelerin başvuru koşulları, kontenjanları ve takvimleri ise her dönem yeniden ilan edilir; iki üniversitenin aynı ölçütü farklı uygulaması olağandır.

Bu nedenle adayların, başvuru kararı vermeden önce ilgili üniversitenin güncel ilanını ve resmî kurumların açıklamalarını kontrol etmesi önerilir. İkamet izni, çalışma izni ve diploma tanınması gibi başlıklarda uygulama kişinin durumuna göre farklılaşabilir.

Son kontrol tarihi: 25 Ağustos 2026.