Doktorayı Bitirmek İçin Yayın Şartı Var mı? Mevzuat ve Tez
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Doktorayı Bitirmek İçin Yayın Şartı Var mı? Mevzuat ve Tez
İçindekiler
Doktora yayın şartı nedir: tanım ve devreye girdiği aşama.
Yayın şartını hangi kurum belirliyor: yetki ayrımı ve üniversite örnekleri.
Yönetmelik tez savunması için ne diyor: ilgili hüküm ve komite raporları.
Mezuniyet öncesi neler kontrol edilmeli: enstitüden teyit edilecek maddeler.
Hangi yayın türleri kabul ediliyor: indeksler, bildiriler ve kabul yazısı.
Yayın süreci azami süreyi nasıl etkiler: hakem takvimi ve ek süre.
Mezuniyet yayın şartı doçentlikle aynı mı: üç ayrı yükümlülük.
Doktora yayın şartı için yol haritası: sıralı adımlar.
Gerçek Hayattan Örnekler: dört temsili senaryo.
Sıkça Sorulan Sorular: on soru ve yanıtı.
Kaynakça ve Yasal Bilgilendirme: belgeler, kapsam ve son kontrol tarihi.
Genel Bilgilendirme
Doktora yayın şartı Türkiye genelinde tek bir kuralla belirlenmiş değildir. Yükseköğretim Kurulu'nun 20 Nisan 2016 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, doktora tezinin sonuçlandırılması için makale yayımlama koşulu getirmez. Bu koşulu getiren taraf üniversitelerin senato uygulama esaslarıdır. Dolayısıyla yanıt üniversiteye, enstitüye ve öğrencinin kayıt yarıyılına göre değişir.
Bu yazı, çerçeve yönetmeliğin ilgili hükümlerini, üniversite senatolarının yayımladığı mezuniyet koşullarını ve enstitü duyurularını birlikte okuyarak hazırlanmıştır. Kaynak olarak Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik metni, Yükseköğretim Kurulu'nun istatistik bülteni ve üniversitelerin resmî sayfaları kullanılmıştır. Mezun Kampüsü, adayların bu koşulları program bazında karşılaştırabilmesi için lisansüstü programları tek noktada toplar.
Sayısal görünüm de tabloyu tamamlıyor. Yükseköğretim Kurulu'nun 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri bülteninde, 2025-2026 akademik yılında doktora programlarında 89.665 öğrencinin öğrenim gördüğü belirtilmektedir. Aynı bültene göre 2024-2025 akademik yılında doktora programlarından 14.875 kişi mezun olmuştur. Yayın koşulu, bu mezuniyet aşamasının hemen öncesinde devreye giren bir eşiktir.
Yazının dönemsel olarak değişebilecek noktaları da vardır. Senato kararları her akademik yıl güncellenebilir. Bu nedenle örnekler kurumların kendi yayımladığı esaslara dayandırılmış ve tarihleriyle yazılmıştır.
89.665
Doktora öğrencisi sayısı2025-2026 akademik yılı; Yükseköğretim Kurulu'nun 27 Mart 2026 tarihli istatistik bülteni
15.899
Doktora programlarına yeni kayıt2025-2026 akademik yılı; Yükseköğretim Kurulu, 27 Mart 2026
Doktora yayın şartı nedir?
Doktora yayın şartı, bir üniversitenin doktora öğrencisinden tez savunmasına girmeden ya da mezuniyet işlemleri tamamlanmadan önce belirli nitelikte bilimsel yayın istemesi anlamına gelir. Koşul, tezin başarılı bulunmasından bağımsız bir ek yükümlülüktür ve üniversitelerin senato uygulama esaslarında düzenlenir. Kapsamı, sayısı ve kabul edilen dergi grubu kurumdan kuruma değişebilir.
Koşulun mantığı, doktora tezinin akademik toplulukla paylaşılmasını sağlamaya dayanır. Tez, ulaştığı sonuçları hakemli bir dergide sınamadan yalnızca jüri önünde savunulur. Yayın koşulu getiren üniversiteler, bu sınamayı mezuniyet öncesine taşımayı tercih eder. Uygulamada koşul çoğunlukla tez çalışmasından üretilmiş bir makale biçiminde tanımlanır.
Adayın karşılaştığı ilk soru, koşulun kendisine uygulanıp uygulanmadığıdır. Üniversitelerin duyurularında yayın koşulu genellikle bir kayıt tarihine bağlanır. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün mezuniyet yayın koşulu duyurusunda koşulun 2012-2013 bahar yarıyılı ve sonrasında kayıt yaptıran öğrenciler için geçerli olduğu belirtilmektedir. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ise koşulu 2020-2021 güz yarıyılı ve sonrası kayıtlılar için tanımlar.
Terim karışıklığına da dikkat etmek gerekir. Yayın şartı, doktora başvurusu sırasında aranan ölçütlerle aynı şey değildir. Başvuru aşamasındaki ALES, yabancı dil ve lisans notu ölçütleri için doktora başvurusu şartları ve gerekli belgeler yazısı ayrı bir çerçeve sunar. Yayın koşulu ise sürecin sonunda, tez aşamasında karşımıza çıkar.
Koşulun adlandırılışı da kurumdan kuruma değişir. Kimi üniversite duyurularında mezuniyet yayın koşulu, kimilerinde makale şartı ifadesi kullanılır. İkisi de aynı yükümlülüğü anlatır: tez çalışmasıyla ilişkili bir bilimsel çalışmanın hakemli bir dergide yayımlanmış ya da yayıma kabul edilmiş olması. Adayın arama yaparken her iki ifadeyi de denemesi, kendi enstitüsünün sayfasına ulaşmasını kolaylaştırabilir.
Aşağıdaki üç ayrım, koşulu konumlandırmayı kolaylaştırır:
Başvuru ölçütleri programa kabul için aranır ve merkezî sınav puanlarını içerir.
Ders ve yeterlik aşaması, akademik ilerlemeyi ölçen iç değerlendirmelerden oluşur.
Yayın koşulu, tez aşamasının sonunda mezuniyet işlemlerini etkileyen bir ek gerekliliktir.
Yayın şartını hangi kurum belirliyor?
Yayın şartını belirleyen merci, Yükseköğretim Kurulu değil üniversitelerin kendi senatolarıdır. Çerçeve yönetmelik doktora tezinin sonuçlandırılması için makale koşulu tanımlamaz. Üniversiteler ise senato uygulama esaslarında bu koşulu ayrıntılı biçimde düzenler. Senato uygulama esasları, bir üniversitenin lisansüstü eğitim yönetmeliğini kendi bünyesinde nasıl uygulayacağını gösteren ve üniversite senatosu tarafından kabul edilen düzenlemedir.
Bu yetki dağılımı, aynı konuda farklı uygulamaların doğmasına yol açar. Bir üniversitede tek bir uluslararası indeksli makale yeterli sayılırken, başka bir üniversitede iki makale istenebilir. Aşağıdaki tablo, kurumların kendi resmî sayfalarında duyurduğu doktora yayın koşullarını karşılaştırır.
Üniversite ve birim | Doktorada istenen yayın | Dayanak ve tarih |
|---|---|---|
Bursa Uludağ Üniversitesi | SSCI, SCI-Expanded veya AHCI'de Q1 ya da Q2 kategorisinde bir makale; Q3'te iki makale; ESCI, Scopus veya TR Dizin'de sorumlu yazar olarak iki makale | Senato kararı, 29 Mayıs 2025; 2025-2026 güz yarıyılından itibaren |
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | Web of Science çekirdek koleksiyonunda bir yayın ya da senatoca belirlenen indekslerde iki makale; üniversite adresli olması | Senato uygulama esasları madde 54; 2020-2021 güz ve sonrası kayıtlılar |
Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü | Tezden üretilmiş, SCI, SCI-Expanded, SSCI veya AHCI dergilerinde yayımlanmış ya da kabul edilmiş bir makale; alan indekslerinde iki makale | Senato esasları madde 30; 2012-2013 bahar ve sonrası kayıtlılar |
Gebze Teknik Üniversitesi | En az bir özgün tam makalenin yayımlanmış olması ya da editörden kabul yazısının alınmış olması | Senato uygulama esasları madde 54; sayfa 1 Şubat 2018 tarihli |
Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü | SCI, SCI-Expanded, SSCI, AHCI ya da alan indekslerinde taranan dergilerde bir tam metin makale | Senato kararı 22 Nisan 2019; 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren |
Tablodaki beş örnek, koşulun ortak bir gövdeye sahip olduğunu fakat ayrıntıda ayrıştığını gösterir. Ortak nokta, hakemli bir dergide yayımlanmış ya da yayıma kabul edilmiş bir çalışmadır. Ayrışan nokta, dergi grubunun genişliği ve istenen makale sayısıdır.
Yönetmelik tez savunması için ne diyor?
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, doktora tezinin sonuçlandırılmasını 22. maddede düzenler. Madde, öğrencinin tezini senato tarafından kabul edilen yazım kurallarına göre yazmasını ve jüri önünde sözlü olarak savunmasını öngörür. Metinde makale yayımlama koşulu yer almaz. Yönetmelik 20 Nisan 2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları senato tarafından kabul edilen yazım kurallarına uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur.
— Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, madde 22, 20 Nisan 2016
Aynı maddenin devamında tezin sonuçlanabilmesi için en az üç tez izleme komitesi raporu sunulması gerektiği belirtilir. Tez İzleme Komitesi, doktora tez çalışmasını dönemsel olarak değerlendiren ve ilerlemeyi izleyen komitedir. Yönetmeliğin 20. maddesine göre komite, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Savunma jürisi ise 22. maddeye göre danışman dâhil beş öğretim üyesinden oluşur ve en az ikisi kendi yükseköğretim kurumu dışından seçilir.
Yönetmeliğin 35. maddesi, senatolara tanınan yetkiyi gösterir. Madde, lisansüstü programlara hangi mezunların başvurabileceğinin yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlendiğini, gerekli görülürse Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenebileceğini düzenler. Aynı madde tez danışmanlığı sayısına da sınır getirir ve tezli yüksek lisans ile doktora programları için öğretim üyesi başına en fazla 14 öğrenci ölçütünü tanımlar.
Çerçeve yönetmelik ile üniversite düzenlemesi arasındaki bu ayrım, adayın iki ayrı metni birlikte okumasını gerektirir. Yönetmelik asgari çerçeveyi çizer; senato esasları çerçevenin içini doldurur. Bir koşulun yönetmelikte bulunmaması, hiçbir üniversitede uygulanmadığı anlamına gelmez.
Mezuniyet öncesi neler kontrol edilmeli?
Doktora yayın şartıyla ilgili sürprizlerin çoğu, koşulun geç öğrenilmesinden kaynaklanır. Kayıt yarıyılı, kabul edilen indeks listesi, ortak yazarlık kuralı ve adres koşulu birlikte okunduğunda tablo netleşir. Aşağıdaki liste, adayın enstitüden yazılı olarak teyit etmesi önerilen maddeleri sıralar. Maddelerin tamamı ilgili enstitünün güncel açıklamasından kontrol edilmelidir.
Kayıt olduğun yarıyılda yürürlükte olan senato uygulama esaslarının nüshasını enstitüden iste.
Kabul edilen indeks listesini ve istenen makale sayısını yazılı olarak teyit et.
Yayında üniversite adresi kullanma koşulunun bulunup bulunmadığını sor.
Danışmanla ortak yazarlık ve sorumlu yazarlık kuralını netleştir.
Yayına kabul yazısının yayımlanmış makaleye eşdeğer sayılıp sayılmadığını öğren.
Yayın belgesinin savunma öncesinde mi yoksa mezuniyet dosyasında mı istendiğini kontrol et.
Listedeki maddeler arasında en çok gözden kaçanı adres koşuludur. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi'nin duyurusunda yayınların üniversite adresli olması gerektiği açıkça belirtilmektedir. Farklı bir kurumda görev yaparken doktora yapan adaylar için bu ayrıntı, makalenin sayılıp sayılmayacağını doğrudan etkileyebilir.
İkinci sırada ortak yazarlık gelir. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin 29 Mayıs 2025 tarihli senato kararında TR Dizin seçeneği için sorumlu yazar olma koşulu aranmaktadır. Aynı makale, sorumlu yazarlık farklı bir isimde olduğunda kabul edilmeyebilir. Bu tür ayrıntılar dergiye gönderim yapılmadan önce netleştirildiğinde, sürecin sonunda yeniden yazma gereği ortadan kalkabilir.
Üçüncü başlık, belgenin hangi aşamada istendiğidir. Gebze Teknik Üniversitesi'nin mezuniyet yayın koşulu sayfasında koşul tez teslimiyle ilişkilendirilmiştir. Başka kurumlarda yayın belgesi mezuniyet dosyasında istenebilir. İki uygulama arasındaki fark, adayın savunma tarihini belirlerken kaç aylık bir alan bırakacağını değiştirir. Enstitüden alınan yazılı yanıt, bu takvimi tahmine bırakmadan kurmayı sağlar ve ilgili üniversitenin güncel ilanından teyit edilmelidir.
Hangi yayın türleri kabul ediliyor?
Kabul edilen yayın türleri, üniversitelerin belirlediği indeks gruplarına göre sıralanır. Uluslararası atıf indekslerinde taranan makaleler çoğu örnekte en üst sırada yer alır. Ulusal dizinler ve alan indeksleri genellikle daha yüksek sayı koşuluyla kabul edilir. Bildiri, kitap bölümü ve patent gibi çıktılar yüksek lisans düzeyinde daha sık karşılık bulur.
Aşağıdaki tablo, yayın türlerinin nerede tarandığını ve doktora mezuniyetinde nasıl değerlendirildiğini gösterir. Değerlendirmeler kurumların yayımladığı esaslardan çıkarılmıştır ve genel kural niteliği taşımaz.
Yayın türü | Nerede taranıyor | Doktora mezuniyetinde tipik karşılığı |
|---|---|---|
SCI-Expanded, SSCI veya AHCI makalesi | Web of Science çekirdek koleksiyonu | Örneklerin çoğunda tek makale yeterli sayılabiliyor |
ESCI veya Scopus makalesi | Genişletilmiş uluslararası dizinler | Bazı üniversitelerde iki makale koşuluyla kabul edilebiliyor |
TR Dizin makalesi | ULAKBİM tarafından yürütülen ulusal dizin | Bursa Uludağ örneğinde sorumlu yazarlıkla iki makale |
Yayına kabul yazısı | Derginin editörlüğünce düzenlenir | Gebze Teknik örneğinde yayımlanmış makaleye eşdeğer |
Tam metin bildiri veya kitap bölümü | Bilim kurulu bulunan etkinlikler ve yayınevleri | Yüksek lisansta sık, doktorada tek başına yeterli görülmüyor |
Yayına kabul yazısı, bir derginin gönderilen çalışmayı yayımlamayı kabul ettiğini yazarlara bildiren resmî bildirimdir. Gebze Teknik Üniversitesi'nin mezuniyet yayın koşulu sayfasında, doktora öğrencilerinden en az bir özgün tam makaleyi yayımlamış ya da editörden kabul yazısını almış olması istenmektedir.
Yüksek lisans ile doktora arasındaki fark da dikkat çekicidir. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin duyurusunda yüksek lisans için yedi ayrı seçenek sıralanırken, doktora için yalnızca makale temelli üç seçenek tanımlanmıştır. Lisans derecesiyle doktoraya kabul edilen adayların izlediği yol için bütünleşik doktora programının işleyişi yazısı ayrı bir çerçeve sunar.
12 yarıyıl ya da 14 yarıyıl
Doktora azami öğrenim süresiYüksek lisans derecesiyle 12, lisans derecesiyle 14; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği madde 17, 20 Nisan 2016
3 rapor
Tezin sonuçlanması için asgari komite raporuLisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği madde 22, 20 Nisan 2016
Yayın süreci azami süreyi nasıl etkiler?
Hakem süreci öngörülemez uzunlukta olabildiği için yayın koşulu, doktoranın takvimini doğrudan etkiler. Azami süre, bir lisansüstü programın mevzuatta belirlenen, kayıt hakkının sona ermesinden önce tamamlanması gereken en uzun öğrenim süresidir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesine göre bu süre, tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilenler için azami on iki yarıyıl, lisans derecesiyle kabul edilenler için azami on dört yarıyıldır.
Takvimi kurarken yönetmelikteki diğer eşikler de hesaba katılır. Aşağıdaki sıra, yayın sürecini doktoranın aşamalarıyla birlikte planlamak isteyen adaylar için bir çerçeve sunar.
Yeterlik sınavı takvimini işaretle. Yeterlik sınavı, doktora öğrencisinin ders aşamasını tamamladıktan sonra alanındaki bilgi birikimini ve araştırma yetkinliğini ölçen, tez aşamasına geçiş koşulu olan sınavdır.
Tez önerisi kabul edildikten sonra tez izleme komitesi toplantılarını takvime yerleştir; komite yılda en az iki kez toplanır.
Makalenin hangi komite dönemine yetişeceğini danışmanla belirle ve dergi seçimini bu takvime göre yap.
Hakem düzeltmesi ihtimalini hesaba katarak gönderim tarihini savunma hedefinden en az bir komite dönemi öncesine çek.
Düzeltme kararı verilmesi durumunda yönetmeliğin 22. maddesine göre en geç altı ay içinde yeniden savunma yapılacağını dikkate al.
Mezuniyet dosyasına eklenecek yayın belgelerini savunma tarihinden önce hazırla.
Azami süreyi etkileyen bir düzenleme de bulunur. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün duyurusuna göre, 6 Mart 2026 tarihli ve 33188 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesine eklenen hüküm, doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere talepleri hâlinde doğum sonrası iki dönem ek süre verilebilmesini ve bu sürelerin azami süreden sayılmamasını öngörür. Yıldız Teknik Üniversitesi'nin 30 Nisan 2026 tarihli duyurusunda, uygulama esaslarının Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 22 Nisan 2026 tarihli toplantısında belirlendiği aktarılmaktadır. Yüksek lisanstan doktoraya geçen adayların süre planlaması için yüksek lisanstan doktoraya geçiş süreci yazısı ek bir bakış sağlar.
Mezuniyet yayın şartı doçentlikle aynı mı?
Mezuniyet yayın şartı ile doçentlik başvuru ölçütleri birbirinden ayrı düzenlemelerdir ve farklı mercilerce belirlenir. Mezuniyet koşulunu üniversite senatosu koyar ve koşul doktora öğrenciliği sırasında karşılanır. Doçentlik ölçütleri ise Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir ve doktora derecesi alındıktan sonraki bir aşamayı ilgilendirir. İki koşulun karıştırılması, adayın gereğinden fazla ya da eksik hazırlık yapmasına yol açabilir.
Karışıklığın kaynağı, iki düzenlemenin benzer dergi gruplarına atıf yapmasıdır. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün mezuniyet yayın koşulunda, uluslararası atıf indekslerinin yanında Üniversitelerarası Kurulun kabul ettiği alan indekslerine gönderme yapılmaktadır. Aynı indeks adları iki ayrı bağlamda geçtiği için koşullar tek bir kural gibi okunabiliyor. Oysa mezuniyet koşulu bir diploma şartıdır; doçentlik ölçütleri bir unvan başvurusunun eşiğidir. Unvan başvurusunda aranan ölçütlerin ayrıntısı için doçent olmak için aranan şartlar yazısı ayrı bir çerçeve sunar.
Üçüncü bir yükümlülük daha vardır ve o da yayın koşuluyla karıştırılır. Yükseköğretim Kurulu'nun Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönergesi uyarınca, tez sınavında başarılı olan öğrenci tezini elektronik ortamda hazırlayarak enstitüsüne teslim eder; enstitü de teslim tarihinden itibaren en geç üç ay içinde tezi Tez Otomasyon Sistemine yükler. Tezin Ulusal Tez Merkezi'nde erişime açılması, hakemli bir dergide makale yayımlamak anlamına gelmez.
Üç yükümlülüğün muhatabı da farklıdır. Mezuniyet yayın koşulunu enstitü takip eder, tezin arşive gönderilmesini enstitü yürütür, doçentlik başvurusunu ise adayın kendisi yapar. Adayın hangi eşiği kime soracağını bilmesi, yanıt alma süresini kısaltabilir ve mezuniyet dosyasındaki eksiklikleri erken görünür kılabilir.
Doçentlik aşamasında doktora tezinden üretilen yayınlar
Doktora tezinden üretilen makaleler, doçentlik başvurusunda kullanılabilecek akademik çıktılar arasında yer alır. Ancak mezuniyet için sunulan yayının doçentlik ölçütlerini de karşılayacağı varsayılamaz; iki değerlendirme farklı ölçütlere ve farklı puanlama mantığına dayanır. Dergi seçimi yapılırken her iki eşiğin de gözetilmesi, sonradan ek çalışma gereğini azaltabilir.
Doktora yayın şartı için yol haritası nedir?
Doktora yayın şartı, erken öğrenildiğinde takvime yayılabilen bir yükümlülüktür. Yol haritasının başlangıcı, adayın kendi enstitüsünün hangi esasları uyguladığını öğrenmesidir. Ardından kabul edilen dergi grubu, istenen makale sayısı ve belgelerin hangi aşamada sunulacağı netleştirilir. Bu üç bilgi elde edildiğinde dergi seçimi ve gönderim takvimi somut biçimde kurulabilir.
Planlamayı tez izleme komitesi takvimiyle birlikte yürütmek yerinde olur. Komite toplantıları yılda en az iki kez yapıldığı için, makalenin hangi dönemde gönderileceği önceden belirlenebilir. Dergi seçimi, yazar sıralaması ve gönderim zamanlaması danışmanla ortak kararla ilerlediğinde süreç öngörülebilir hâle gelir. Danışman seçiminin kriterleri için doktora danışmanı nasıl seçilir yazısı ek bir çerçeve sunar.
Aşağıdaki başlıklar, adayın izleyebileceği yol haritasını özetler:
Enstitünün güncel senato uygulama esaslarını edin ve kayıt yarıyılına göre hangi hükmün uygulandığını teyit et.
Kabul edilen indeks grubunu ve makale sayısını danışmanla değerlendirerek hedef dergi listesi oluştur.
Gönderim, hakem ve düzeltme aşamalarını tez izleme komitesi takvimiyle eşleştir.
Yayın belgelerini savunma öncesinde derle ve her akademik yıl başında esasları yeniden kontrol et.
Koşulların dönemsel olarak değişebileceği unutulmamalıdır. Bir senato kararı yeni bir akademik yılda güncellenebilir, kabul edilen dergi grubu genişleyebilir ya da daralabilir. Yol haritasının son adımı, ilgili üniversitenin güncel ilanından teyit almaktır.
Beşinci yarıyıl sonu
Yeterlik sınavı için üst sınırYüksek lisans derecesiyle kabul edilenler için; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği madde 19, 20 Nisan 2016
6 ay
Savunma sonrası düzeltme süresiLisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği madde 22, 20 Nisan 2016
Gerçek Hayattan Örnekler
Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.
Selim, fen bilimleri alanında doktora yapıyor ve enstitüsünün esaslarında uluslararası atıf indekslerinde bir makale koşulu bulunuyor. Tez izleme komitesi raporlarını düzenli sunmuş, tez çalışmasından ürettiği makaleyi de bir dergiye göndermiş durumda. Hakem değerlendirmesi ikinci tura geçtiği için savunma takvimini bir dönem ileri almayı düşünüyor. Danışmanıyla yaptığı görüşmede, enstitünün yayına kabul yazısını da geçerli sayıp saymadığını yazılı olarak sormaya karar veriyorlar. Kabul yazısının geçerli sayıldığı bir düzenleme varsa savunma takvimini korumak mümkün olabilir. Selim, bu bilgiyi almadan dergi değiştirme kararı vermemeyi tercih ediyor.
Zeynep, sosyal bilimler alanında doktora tezini tamamlamak üzere. Enstitüsünün esaslarında ulusal dizinde iki makale seçeneği bulunuyor ve bu seçenek sorumlu yazarlık koşuluna bağlanmış. Zeynep'in danışmanıyla ortak yazdığı iki çalışmadan birinde sorumlu yazar danışmanı görünüyor. Durumu fark ettiğinde, ikinci makalenin gönderim aşamasında sorumlu yazar alanını kendi adına düzenlemeyi konuşuyorlar. Enstitüye başvurarak ilk makalenin sayılıp sayılmayacağını soruyor ve yanıtı yazılı olarak talep ediyor. Yanıt gelene kadar ikinci makalenin dergi seçimini de askıya alıyor, çünkü kabul edilen dizin listesinin aynı yanıtta netleşmesini bekliyor. Bu adım, mezuniyet dosyası hazırlanırken ortaya çıkabilecek bir eksikliği önceden görünür kılıyor.
Mert, doktoraya yayın koşulunun yürürlüğe girmesinden önceki bir yarıyılda kayıt yaptırmış. Enstitünün duyurusunda koşulun belirli bir kayıt yarıyılından itibaren uygulandığı belirtiliyor. Mert, kendi kayıt tarihinin bu eşiğin dışında kaldığını düşünüyor fakat varsayımla ilerlemek istemiyor. Öğrenci işlerinden kayıt yarıyılını gösteren belgeyi alıp enstitüye başvuruyor ve hangi hükmün kendisine uygulandığını soruyor. Aldığı yanıtı mezuniyet dosyasına ekliyor. Aynı başvuruda, koşulun kapsamı dışında kalsa bile tez çalışmasından bir makale üretmenin kendi akademik planına katkı sağlayıp sağlamayacağını danışmanıyla ayrıca konuşuyor. Böylece savunma öncesinde koşulun kapsamına ilişkin bir tereddüt kalmıyor ve takvimini tez düzeltmelerine ayırabiliyor.
Elif, tez aşamasındayken doğum yapmış ve enstitüsünden ek süre talebinde bulunmuş. Talebi kabul edildiğinde, kazandığı süreyi hem tez düzeltmeleri hem de makalesinin hakem süreci için planlamak istiyor. Danışmanıyla birlikte tez izleme komitesi toplantı dönemlerini çıkarıyor ve makalenin hangi toplantıdan önce gönderileceğini belirliyor. Enstitüden, yayın koşuluna ilişkin belgelerin savunma öncesinde mi yoksa mezuniyet dosyasında mı isteneceğini öğreniyor. Ek sürenin azami süreden sayılmadığını gösteren yazıyı da dosyasında saklıyor. Elde ettiği takvimi yazılı hâle getirerek ilerlemeyi tercih ediyor ve süreci tek bir dönemde sıkıştırmaktan kaçınıyor.
Doktorayı bitirmek için makale yayınlamak zorunlu mu?+
Çerçeve mevzuat açısından zorunlu değildir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 22. maddesi doktora tezinin sonuçlandırılmasını düzenler ve makale yayımlama koşulu içermez. Ancak birçok üniversite senato uygulama esaslarında bu koşulu tanımlar. Bursa Uludağ Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi kendi sayfalarında doktora için yayın koşulu duyurmuştur. Bu nedenle yanıt, adayın kayıtlı olduğu üniversiteye ve kayıt yarıyılına göre değişebilir; ilgili enstitünün güncel esaslarından teyit edilmelidir.
Yayın şartı olmadan doktora tez savunmasına girilebilir mi?+
Yayın koşulu bulunmayan bir üniversitede savunmaya girmek için ek bir yayın belgesi aranmayabilir. Koşulu tanımlayan üniversitelerde ise belge, savunma öncesinde ya da mezuniyet dosyasında istenebilir. Gebze Teknik Üniversitesi'nin mezuniyet yayın koşulu sayfasında koşulun tez teslimiyle ilişkilendirildiği görülmektedir. Uygulamanın hangi aşamada devreye girdiği kurumdan kuruma değişebileceği için, adayın enstitüsünden yazılı bilgi alması yerinde olur.
Doktora yayın şartını hangi kurum belirler?+
Koşulu üniversitelerin senatoları belirler. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesi, lisansüstü programlara ilişkin birçok konuda yükseköğretim kurumlarının senatolarını yetkili kılar. Yükseköğretim Kurulu çerçeveyi çizer, ayrıntıyı senato uygulama esasları doldurur. Bu yapı, aynı ülkede farklı üniversitelerin farklı yayın koşulları uygulamasına yol açar. Adayın hem çerçeve yönetmeliği hem de kendi kurumunun esaslarını okuması önerilir.
Yayına kabul yazısı makale yerine geçer mi?+
Bazı üniversitelerde geçebilir. Gebze Teknik Üniversitesi'nin mezuniyet yayın koşulu sayfasında, doktora öğrencilerinden en az bir özgün tam makaleyi yayımlamış ya da editörden kabul yazısını almış olması istenmektedir. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün duyurusunda da yayına kabul edilmiş makalelerden söz edilmektedir. Uygulama kurumdan kuruma farklılık gösterebileceği için, kabul yazısının sayılıp sayılmadığı enstitüden teyit edilmelidir.
TR Dizin makalesi doktora yayın şartı için yeterli olur mu?+
Bazı üniversitelerde belirli koşullarla kabul edilebilir. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin 29 Mayıs 2025 tarihli senato kararında, ESCI, Scopus veya TR Dizin'de sorumlu yazar olarak iki makale seçeneği doktora için tanımlanmıştır. Uluslararası atıf indekslerinde tek makale yeterli sayılırken ulusal dizinde iki makale istenmesi, indeks gruplarının farklı ağırlıklandırıldığını gösterir. Diğer üniversitelerde bu seçenek bulunmayabilir; ilgili enstitünün esasları kontrol edilmelidir.
Yayın şartı hangi öğrenciler için geçerli olur?+
Koşul genellikle bir kayıt yarıyılına bağlanır. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün duyurusunda koşul 2012-2013 bahar yarıyılı ve sonrasında kayıt yaptıranlar için tanımlanmıştır. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ise 2020-2021 güz yarıyılı ve sonrası kayıtlıları kapsama alır. Kayıt tarihi eşiğin dışında kalan öğrenciler için farklı hükümler uygulanabilir. Adayın kendi kayıt yarıyılını gösteren belgeyle enstitüye başvurması bu belirsizliği giderebilir.
Doktora mezuniyet yayın şartı ile doçentlik şartı aynı mı?+
Aynı değildir. Mezuniyet yayın koşulunu üniversite senatosu belirler ve koşul doktora öğrenciliği sırasında karşılanır. Doçentlik ölçütleri Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir; bu ölçütler doktora derecesi alındıktan sonraki bir aşamayı ilgilendirir. İki düzenleme benzer dergi gruplarına atıf yaptığı için tek bir kural gibi okunabiliyor. Mezuniyet için sunulan bir yayının doçentlik ölçütlerini de karşılayacağı varsayılamaz; iki değerlendirmenin ölçütleri ve puanlama mantığı farklıdır. Adayın iki eşiği ayrı ayrı planlaması yerinde olur.
Tezin Ulusal Tez Merkezi'ne yüklenmesi yayın şartı sayılır mı?+
Sayılmaz. Yükseköğretim Kurulu'nun Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönergesi uyarınca tez sınavında başarılı olan öğrenci tezini elektronik ortamda enstitüsüne teslim eder ve enstitü tezi en geç üç ay içinde Tez Otomasyon Sistemine yükler. Bu yükümlülük arşivleme ve erişime açma amacı taşır. Hakemli bir dergide makale yayımlamakla aynı anlama gelmez ve yayın koşulunun yerine geçmez.
Yayın şartı doktora azami süresini uzatır mı?+
Uzatmaz. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesine göre azami süre, tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilenler için on iki, lisans derecesiyle kabul edilenler için on dört yarıyıldır. Hakem sürecinin uzaması bu süreyi kendiliğinden değiştirmez. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün duyurusuna göre 6 Mart 2026 tarihli yönetmelik değişikliğiyle doğum yapan kadın öğrencilere iki dönem ek süre verilebilmesi düzenlenmiştir ve bu süreler azami süreden sayılmaz.
Tezden üretilmemiş bir makale kabul edilir mi?+
Üniversiteye göre değişebilir. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün duyurusunda doktora için tez çalışmasından üretilmiş makale ifadesi kullanılmaktadır. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nün duyurusunda ise yayının tez konusu ya da çalışma alanıyla ilişkili olması aranmaktadır. Bazı kurumlarda tez konusuyla ilişki koşulu daha esnek tanımlanabilir. Makalenin içerik bakımından kabul edilip edilmeyeceği, gönderim öncesinde danışmanla ve enstitüyle netleştirilebilir.
Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Doktora programları Atlas üzerinden alan ve enstitü kırılımında filtrelenebilir, böylece mezuniyet koşullarını okumadan önce programın hangi birime bağlı olduğu görülebilir. Adaylar Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir.
Kaynakça
Yükseköğretim Kurulu — Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete, 20 Nisan 2016, sayı 29690), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü mevzuat nüshası — 20 Nisan 2016 — https://sbe.marmara.edu.tr/dosya/sbe/mevzuat/Y%C3%96K-20%20Nisan%202016%20%20lisans%C3%BCst%C3%BC%20y%C3%B6netmelik.pdf — Erişim: 10 Eylül 2026
Yükseköğretim Kurulu — Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge — https://dokumantasyon.yok.gov.tr/documentFiles/17531663084.L%C4%B0SANS%C3%9CST%C3%9C%20TEZLER%C4%B0N%20ELEKTRON%C4%B0K%20ORTAMDA%20TOPLANMASI.pdf — Erişim: 10 Eylül 2026
Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim İstatistikleri 2025-2026 Bülteni, Sayı 6 — 27 Mart 2026 — https://veriyonetim.yok.gov.tr/documentFiles/17768717381.B%C3%BClten20252026.pdf — Erişim: 10 Eylül 2026
Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü — 2025 Sonrası Lisansüstü Mezuniyet Yayın Şartı — 29 Mayıs 2025 tarihli Senato kararı — https://www.uludag.edu.tr/egitimbilimleri/2025-sonrasi-lisansustu-mezuniyet-yayin-sarti-86094 — Erişim: 10 Eylül 2026
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü — Mezuniyet İçin Yayın Koşulu — http://w3.bilecik.edu.tr/lisansustu/tez/mezuniyet-icin-yayin-kosulu/ — Erişim: 10 Eylül 2026
Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü — Mezuniyet İçin Yayın Koşulu Hakkında — https://sbe.yildiz.edu.tr/node/31032 — Erişim: 10 Eylül 2026
Gebze Teknik Üniversitesi — Lisansüstü Tezlerin Sonuçlandırılması ve Mezuniyet İçin Yayın Koşulu — 1 Şubat 2018 — https://www.gtu.edu.tr/icerik/263/6673/display.aspx — Erişim: 10 Eylül 2026
Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü — Doktora Mezuniyet İçin Makale Şartı — 22 Nisan 2019 tarihli Senato kararı — https://atauni.edu.tr/tr/doktora-mezuniyet-icin-makale-sarti — Erişim: 10 Eylül 2026
Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü — Lisansüstü Öğrencilere Doğum Sonrası Ek Süre Hakkı Hakkında Duyuru — 18 Mayıs 2026 — https://sbe.ahievran.edu.tr/arsiv-ogrenci-duyurulari/6982-li-sansustu-ogrenci-lere-dogum-sonrasi-ek-sure-hakki-hakkinda-duyuru — Erişim: 10 Eylül 2026
Yıldız Teknik Üniversitesi — YÖK Doğum Yapan Lisansüstü Öğrenciler İçin Yazı Gönderdi — 30 Nisan 2026 — https://yildiz.edu.tr/universite/haberler/yok-dogum-yapan-lisansustu-ogrenciler-icin-yazi-gonderdi-ek-sure-2-yil — Erişim: 10 Eylül 2026
Yasal Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki ya da mali danışmanlık niteliğinde değildir. Yazıda esas alınan temel düzenleme, 20 Nisan 2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile bu yönetmelikte 6 Mart 2026 tarihli ve 33188 sayılı Resmî Gazete'de yapılan değişikliktir. Mevzuat hükümleri ve uygulamalar zaman içinde değişebilir; üniversitelerin senato uygulama esasları ve enstitü duyuruları da dönemsel olarak güncellenebilir. Bu nedenle adayların, başvuru ya da mezuniyet işlemlerine başlamadan önce ilgili üniversitenin ve enstitünün güncel açıklamalarını kontrol etmesi önerilir. İçerikte yer alan üniversite örnekleri, kurumların kendi resmî sayfalarında yayımladığı bilgilere dayanır ve genel kural niteliği taşımaz.
Son kontrol tarihi: 10 Eylül 2026
Gelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.