Yüksek Lisans ve Doktora Öğretmen Maaşını Ne Kadar Artırır?
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Yüksek Lisans ve Doktora Öğretmen Maaşını Ne Kadar Artırır?
İçindekiler
Genel Bilgilendirme
Lisansüstü derece öğretmen maaşını hangi yollarla etkiler?
Yüksek lisans ve doktora hangi kalemlere yansır?
Yüksek lisans kaç kademe, doktora kaç derece kazandırır?
Ek ders ücreti lisansüstü derecede ne kadar artar?
Ek ders artırım oranları yıllara göre nasıl değişti?
Öğretmenle diğer memurlarda lisansüstü etkisi farklı mı?
Yüksek lisans uzman öğretmenlik için muafiyet sağlar mı?
Lisansüstü eğitimi planlayan öğretmen nelere bakmalı?
Gerçek Hayattan Örnekler
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
Yasal Bilgilendirme
Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin
Atlası İnceleGenel Bilgilendirme
Yüksek lisans, öğretmen maaşına bir kademe ilerlemesi ve ek ders ücretinde %7 artırım olarak yansır; doktora ise ek dersi %20 artırır ve mesleğiyle ilgili alanda yapıldığında bir derece yükselmesi sağlar. Kademe ve derece hükmü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesinde, ek ders artırımı ise 27 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin 8. maddesinde düzenlenir.
“Ne kadar artırır” sorusunun tek bir TL karşılığı yoktur. Kademe ilerlemesinin bordroya etkisi öğretmenin bulunduğu derece ve kademeye, ek ders artırımının etkisi ise ay içinde fiilen girilen ek ders saatine göre değişir. Memur aylık katsayısı yılda iki kez güncellendiği için tutar veren tablolar kısa sürede eskir; kanun maddeleri ve oranlar ise mevzuat değişmedikçe aynı kalır. Bu yazı bu nedenle göstergeler ve oranlar üzerinden ilerler.
Konunun ölçeği de büyüktür. Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) 1 Ekim 2026'da açıkladığı 2025-2026 örgün eğitim istatistiklerine göre Türkiye’de 1.211.799 öğretmen görev yapıyor; bunların 1.067.218'i resmî okul ve kurumlarda çalışıyor. Eğitim Reformu Girişimi’nin 3 Ekim 2025 tarihli analizine göre 2024-2025'te öğretmen sayısı 1.187.409'du. Lisansüstü derecenin maaşa etkisi, bu büyük meslek grubunun önemli bir kısmının kariyer planını doğrudan ilgilendirir.
Yazıda kullanılan kaynaklar; 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun MEB tarafından yayımlanan metni, Devlet Personel Başkanlığı’nın 657 sayılı Kanun’un 36. maddesini aktaran 8 Şubat 2019 tarihli görüşü, MEB Personel Genel Müdürlüğü’nün Ağustos 2025 tarihli kariyer basamakları kılavuzu ve toplu sözleşme metinleridir. Toplu sözleşme oranları iki yılda bir yeniden belirlendiği için 2027 sonrasında değişebilir.
1.211.799
Toplam öğretmen sayısı2025-2026 eğitim-öğretim yılında resmî ve özel okullardaki öğretmenler (MEB, 1 Ekim 2026)
1.067.218
Resmî okul ve kurumlardaki öğretmen2025-2026 yılında resmî okul ve kurumlarda görev yapan öğretmenler (MEB, 1 Ekim 2026)
Lisansüstü derece öğretmen maaşını hangi yollarla etkiler?
Lisansüstü derece öğretmen maaşını iki mevzuat kanalıyla etkiler: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre derece ve kademe ilerlemesi ile toplu sözleşmeye göre artırımlı ek ders ücreti. Üçüncü bir kanal sanılan uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik unvanları ise 7528 sayılı Kanun’da lisansüstü dereceden bağımsız şartlara bağlanmıştır.
Bu ayrımı yapmak için önce öğretmen maaşının nasıl kurulduğuna bakmak gerekir. Avrupa Komisyonu’nun Eurydice ağının 17 Mayıs 2025'te güncellenen Türkiye sayfasına göre MEB’e bağlı okullarda kadrolu öğretmenlerin maaşları 657 sayılı Kanun’daki derece ve kademelere göre belirlenir. Aynı sayfa, öğretmen bordrosunda sık görülen kalemleri şöyle sıralar:
Derece ve kademeye bağlı aylık: her yıllık hizmet bir kademe ilerlemesi getirir.
Eğitim-öğretim tazminatı: oranı Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenir.
Kariyer basamağına göre tazminat: uzman öğretmen ve başöğretmen unvanlarına bağlıdır.
Eğitim ve öğretime hazırlık ödeneği: tüm öğretmenlere aynı esasla ödenir.
Ek ders ücreti: maaş karşılığı ders saatini aşan dersler için ödenir.
Yabancı dil tazminatı ve sosyal yardımlar: kişinin durumuna göre eklenir.
Bu kalemlerden yalnızca ikisi lisansüstü dereceyle doğrudan ilişkilidir. Birincisi derece ve kademeye bağlı aylıktır; yüksek lisans ve doktora, kişinin derece ve kademesini öne taşıyarak aylığı ve ona bağlı bazı kalemleri etkiler. İkincisi ek ders ücretidir; lisansüstü derece, saat başı ek ders ücretinin artırımlı ödenmesini sağlar.
İki kanalın mantığı farklıdır. Kademe ve derece ilerlemesi kalıcıdır ve öğretmen ek derse girmese bile aylığa yansır. Ek ders artırımı ise yalnızca fiilen girilen ek ders saatleri kadar etki eder; ek ders saati az olan bir öğretmende etkisi sınırlı, çok olan bir öğretmende daha belirgin olabilir.
657 sayılı Kanun’un kademe ve derece hükümleri yalnızca öğretmenlere değil tüm devlet memurlarına uygulanır. Bu hükmün genel çerçevesi memurlar için yüksek lisansın derece ve kademe etkisi yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor. Bu yazı ise aynı hükmü öğretmenlere özgü ek ders düzenlemesi ve kariyer basamaklarıyla birlikte ele alır.
Yüksek lisans ve doktora hangi kalemlere yansır?
Yüksek lisans ve doktora öğretmenin bordrosunda iki kaleme yansır: derece-kademe aylığı ve ek ders ücreti. Yüksek lisans bir kademe ve %7 ek ders artırımı getirir. Doktora %20 ek ders artırımı getirir; mesleğiyle ilgili alanda yapılırsa bir derece yükselmesi, yüksek lisans kademesini almış öğretmende iki kademe ilerlemesi sağlar. Kariyer basamağı unvanları ise lisansüstü dereceye bağlı değildir.
Aşağıdaki tablo, üç kanalı yüksek lisans ve doktora için yan yana gösterir. Tabloda TL tutarı yer almaz; değerler mevzuattaki kademe, derece ve oranlardır.
Kazanım kanalı | Yüksek lisans | Doktora | Alan şartı | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
Kademe ve derece | Bir kademe ilerlemesi | Mesleğiyle ilgili alanda bir derece yükselmesi; yüksek lisans kademesini almış olana iki kademe ilerlemesi | Yüksek lisans için metinde alan şartı yok; doktora için “mesleği ile ilgili öğrenim dalı” aranır | 657 sayılı Kanun md. 36/A-9 |
Ek ders artırımı | %7 | %20 | Toplu sözleşme metninde alan şartı yok | 8. Dönem Toplu Sözleşme, Eğitim Hizmet Kolu md. 8 |
Uzman öğretmen ve başöğretmen unvanı | Şart veya muafiyet olarak geçmez | Şart veya muafiyet olarak geçmez | Uygulanmaz | 7528 sayılı Kanun md. 20; MEB kılavuzu, Ağustos 2025 |
Tablonun ilk satırındaki alan şartı farkı önemlidir. 657 sayılı Kanun’un 36. maddesi yüksek lisans için “master derecesi almış olanlar” ifadesini kullanır ve alan sınırı koymaz. Doktora için ise derece yükselmesi “meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlar” için öngörülür. Bu yüzden alan dışı bir doktora, kademe-derece kanalında yüksek lisanstan farklı değerlendirilebilir.
İkinci satırda durum farklıdır. Memurlar.net’te 30 Kasım 2023'te yayımlanan habere göre MEB Personel Genel Müdürlüğü’nün 10 Kasım 2023 tarihli görüşü, lisansüstü eğitimini alanı dışında yapan öğretmenlere de artırımlı ek ders ücreti ödenmesi gerektiği yönündedir. Toplu sözleşme maddesi de “yüksek lisans ve doktora yapmış olanlar” der ve alan ayrımı yapmaz.
Üçüncü satır, sık karşılaşılan bir beklentiyi düzeltir. Lisansüstü derece uzman öğretmen veya başöğretmen unvanını kendiliğinden getirmez. Bu unvanlar ayrı bir derece ve tazminat oranı sağlar; ancak 7528 sayılı Kanun’a göre hizmet süresi ve Millî Eğitim Akademisi eğitimiyle kazanılır.
Kişiye özel etki, bu üç satırın öğretmenin kendi bordrosuyla birlikte okunmasıyla ortaya çıkar. Kesin hesap için okulun veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün maaş tahakkuk birimi esas alınmalıdır.
Yüksek lisans kaç kademe, doktora kaç derece kazandırır?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesine göre yüksek lisans (master derecesi) tamamlayan öğretmene bir kademe ilerlemesi uygulanır. Mesleğiyle ilgili alanda doktora yapan öğretmene bir derece yükselmesi uygulanır. Yüksek lisans nedeniyle kademe ilerlemesi almış öğretmen mesleğiyle ilgili doktora yaparsa iki kademe ilerlemesi uygulanır.
Hükmün ilgili bölümü, Devlet Personel Başkanlığı’nın 8 Şubat 2019 tarihli görüş yazısında şöyle aktarılır:
Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır.
— Devlet Personel Başkanlığı, 657 sayılı Kanun md. 36/A-9'u aktaran görüş yazısı, 8 Şubat 2019
Bu cümle, doktora için iki ayrı yol olduğunu gösterir. Yüksek lisans yapmadan mesleğiyle ilgili doktorayı tamamlayan öğretmen bir derece yükselmesinden yararlanır. Önce yüksek lisansla bir kademe almış, ardından mesleğiyle ilgili doktorayı tamamlamış öğretmende ise iki kademe ilerlemesi uygulanır. 657 sayılı Kanun’da üç kademe bir dereceye karşılık geldiği için iki yolun toplam etkisi birbirine yakın sonuç verebilir: bir kademe artı iki kademe, yaklaşık bir derecelik ilerlemeye karşılık gelir. Bu karşılaştırma maddelerin birlikte okunmasıyla türetilmiştir.
Eurydice’in 17 Mayıs 2025 tarihli Türkiye sayfası konuyu sadeleştirerek “yüksek lisans derecesi için bir kademe, doktora derecesi için iki kademe” ifadesini kullanır. Bu ifade, yüksek lisanstan sonra doktora yapan öğretmenin durumunu anlatır; yüksek lisanssız doktora yolunu kapsamaz.
Kademe ilerlemesinin bordroya etkisi öğretmenin bulunduğu noktaya göre değişir. Aynı derece içinde bir kademe ilerlemek, aylık göstergesinde sınırlı bir artış demektir. Derece değişimi ise aylığın yanında dereceye bağlı ek göstergeyi de etkileyebilir; öğretmen ek göstergesi bulunulan dereceye göre farklılaşır. Bu nedenle lisansüstü derecenin etkisi, birinci dereceye yaklaşmış bir öğretmenle mesleğin ilk yıllarındaki bir öğretmende aynı büyüklükte olmayabilir.
657 sayılı Kanun’un metni tezli ve tezsiz yüksek lisans arasında ayrım yapmaz; metin yalnızca “master derecesi” ifadesini kullanır. Tezsiz derecenin özlük işlemine nasıl yansıyacağı, diplomanın teslim edildiği personel biriminden teyit edilmelidir.
Akademik Sürecinizi Tek Hesapta Takip Edin
Giriş YapEk ders ücreti lisansüstü derecede ne kadar artar?
Lisansüstü derecesi olan öğretmenin ek ders ücreti, yüksek lisansta %7, doktorada %20 artırımlı ödenir. Dayanak, 27 Ağustos 2025 tarihli ve 32561 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Kolu bölümündeki 8. maddedir. Artırım, 2026 ve 2027 yıllarını kapsar ve yalnızca fiilen girilen derslere uygulanır.
Maddenin ilk fıkrası, MEB’e bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan “yönetici ve öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri ile” yönetim görevi karşılığı ödenen bazı ek ders ücretlerinin “sırasıyla %7 ve %20 artırımlı” ödeneceğini belirtir. Yönetim görevi kısmı, 2006/11350 sayılı Kararın 10. maddesindeki ders niteliğindeki yönetim görevlerini kapsar.
Artırımın bordroya etkisi oransaldır. Artırım öğretmenin aylığına değil, saat başı ek ders ücretine uygulanır. Örneğin bir ayda hiç ek derse girmeyen bir öğretmende bu kalemin etkisi olmaz. Ek ders saati yüksek olan bir öğretmende ise %7 veya %20'lik fark, ek ders toplamının tamamına yansır. Bu açıklama maddenin metninden türetilmiştir.
Uygulamada sık sorulan iki ayrıntı vardır. Birincisi alan şartıdır: maddede yüksek lisans veya doktoranın öğretmenin branşında yapılması gerektiğine dair bir ifade yoktur ve MEB Personel Genel Müdürlüğü’nün 10 Kasım 2023 tarihli görüşü de bu yöndedir. İkincisi tezli-tezsiz ayrımıdır: madde metni “yüksek lisans” der ve program türü belirtmez. Kişisel durum için ilçe millî eğitim müdürlüğünün ek ders tahakkuk birimine danışılabilir.
Artırımın uygulanmadığı ek ders türleri
8. Dönem Toplu Sözleşme’nin 8. maddesinin ikinci fıkrasına göre artırım; işletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamındaki görevler, hazırlık ve planlama, planlama ve bakım-onarım, öğrenci sosyal ve kişilik hizmetleri, sınav, nöbet ve belleticilik gibi fiilen derse girilmeden yürütülen görevler için ödenen ek ders ücretlerine uygulanmaz. 2006/11350 sayılı Kararın 10. maddesinde sayılmayan yönetim görevleri karşılığı ödenen ek ders ücretleri de artırım kapsamı dışındadır.
Bu sınırlar, artırımın neden “fiilen girilen ders” ile tanımlandığını açıklar. Nöbet veya sınav görevi yoğun olan bir öğretmenin bu saatleri için lisansüstü artırımı uygulanmaz; sınıfta verilen ek ders saatleri ise artırımlı hesaplanır.
Ek ders artırım oranları yıllara göre nasıl değişti?
Lisansüstü ek ders artırımı 2018-2019 döneminde yüksek lisans için %5, doktora için %15 idi. 2022-2023'ü kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme ile oranlar %7 ve %20'ye çıktı. 8. Dönem Toplu Sözleşme oranları 2026-2027 için korudu ve kapsamı okul yöneticilerinin yönetim görevi karşılığı ek derslerini içerecek biçimde genişletti.
Oranlar bir kanun maddesinde değil, kamu görevlileri toplu sözleşmelerinde yer aldığı için her iki yılda bir yeniden belirlenir. Aşağıdaki tablo yalnızca kaynağı doğrulanabilen dönemleri gösterir; 2020-2021'i kapsayan 5. dönem için bu yazıda birincil metne ulaşılamadığından o dönem tabloya alınmamıştır.
Toplu sözleşme dönemi | Kapsadığı yıllar | Yüksek lisans | Doktora | Kapsam | Yayım bilgisi |
|---|---|---|---|---|---|
4. Dönem | 2018-2019 | %5 | %15 | MEB örgün ve yaygın eğitim kurumlarındaki öğretmenler, fiilen girilen dersler | Resmî Gazete, 25 Ağustos 2017, Sayı 30165 |
6. Dönem | 2022-2023 | %7 | %20 | Öğretmenler, fiilen girilen dersler | Resmî Gazete, 25 Ağustos 2021, Sayı 31579 |
7. Dönem | 2024-2025 | %7 | %20 | Uygulamanın devamı | Memurlar.net, 4 Eylül 2023 tarihli dönem özeti |
8. Dönem | 2026-2027 | %7 | %20 | Yönetici ve öğretmenler; fiilen girilen dersler ve 2006/11350 sayılı Karar md. 10 kapsamındaki yönetim görevi ek dersleri | Resmî Gazete, 27 Ağustos 2025, Sayı 32561 |
Tablodan iki sonuç çıkar. Birincisi, oranlar 2022'den bu yana aynıdır; doktora artırımı yüksek lisansın yaklaşık üç katı düzeyindedir. Bu oran ilişkisi tablodaki değerlerden türetilmiştir. İkincisi, en son değişiklik oranlarda değil kapsamdadır. Karaman İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nün 2026 yılında yayımladığı ek ders mevzuatı bilgilendirme metnine göre yönetim görevi karşılığı ek derslerde artırım 1 Ocak 2026 itibarıyla uygulanmaya başlamıştır.
Okul müdürü veya müdür yardımcısı olarak görev yapan lisansüstü dereceli bir öğretmen için bu değişiklik anlamlıdır. 2025 yılı sonuna kadar artırım yalnızca girilen ders saatlerine uygulanırken, 2026'dan itibaren 10. madde kapsamındaki yönetim görevi ek dersleri de artırımlı hesaplanır. Aynı metin, 16. madde kapsamında görevlendirilen bazı yöneticiler ile 14. madde kapsamındaki bazı idareciler için artırımın uygulanmayacağını belirtir.
Oranların toplu sözleşmeye bağlı olması, planlama açısından bir uyarı da taşır. 2028 ve sonrasını kapsayacak dönem için oranlar yeniden müzakere edilecektir. Lisansüstü eğitime başlamayı düşünen öğretmen, mezuniyet tarihinin hangi toplu sözleşme dönemine denk geleceğini hesaba katabilir.
1 kademe
Yüksek lisansın kademe etkisiMaster derecesi alan memura uygulanır; 657 sayılı Kanun md. 36/A-9
1 derece
Mesleğiyle ilgili doktoraYüksek lisans kademesi almamış memura derece yükselmesi; 657 sayılı Kanun md. 36/A-9
Öğretmenle diğer memurlarda lisansüstü etkisi farklı mı?
Lisansüstü derecenin kademe ve derece etkisi öğretmenlerde ve diğer devlet memurlarında aynı hükme, 657 sayılı Kanun’un 36. maddesine dayanır. Öğretmenleri ayıran nokta ek ders artırımıdır; bu düzenleme yalnızca MEB’e bağlı eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenler için toplu sözleşmede yer alır. Üniversitedeki öğretim elemanlarında ise farklı bir kanun uygulanır.
Üç grup arasındaki fark şöyle özetlenebilir:
MEB’de kadrolu öğretmen: 657 sayılı Kanun md. 36/A-9'a göre kademe ve derece ilerlemesi ile 8. Dönem Toplu Sözleşme md. 8'e göre %7 veya %20 ek ders artırımı birlikte uygulanır.
Diğer kurumlardaki devlet memuru: Aynı 657 sayılı Kanun hükmü uygulanır. Eğitim hizmet koluna özgü ek ders artırımı bu memurları kapsamaz.
Okul yöneticisi: Öğretmen kadrosundan gelen müdür ve müdür yardımcıları, 1 Ocak 2026'dan itibaren yönetim görevi ek derslerinde de artırımdan yararlanır.
Üniversitedeki öğretim elemanı: Devlet Personel Başkanlığı’nın 8 Şubat 2019 tarihli görüşüne göre 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 6. maddesi uygulanır ve doktora bir derece yükselmesi sağlar.
Ücretli öğretmen: Toplu sözleşme maddesi “görev yapan yönetici ve öğretmenler” ifadesini kullanır; ücretli öğretmenler için ayrı bir hüküm içermez. Uygulama, ilçe millî eğitim müdürlüğünden teyit edilmelidir.
Ücretli öğretmen başlığı küçük bir ayrıntı değildir. Eğitim Reformu Girişimi’nin 3 Ekim 2025 tarihli analizine göre ücretli öğretmen sayısı 2023-2024'teki 72.723'ten 2024-2025'te 86.136'ya yükseldi. Lisansüstü dereceli ücretli öğretmenler için hem ek ders artırımının hem de kademe hükmünün nasıl uygulanacağı, görev yapılan ilçenin tahakkuk biriminden ayrıca sorulmalıdır.
Çalışırken lisansüstü eğitime başlayan öğretmen için izin ve ders programı düzeni de karar sürecinin parçasıdır. Memurların ücretli ve ücretsiz izin hakları memur öğrencinin yüksek lisans izni ve hakları yazısında 657 sayılı Kanun çerçevesinde anlatılıyor.
Doktora planlayan öğretmen için bir başka karşılaştırma alan seçimidir. Doktoranın derece etkisi mesleğiyle ilgili alan şartına bağlıyken ek ders artırımı alan şartı içermez. Bu yüzden alan seçimi, doktoranın iki kanaldaki etkisini farklı biçimde belirleyebilir. Doktoranın kariyer ve zaman maliyeti açısından değerlendirilmesi doktora yapmanın mantıklı olup olmadığı yazısında ele alınıyor.
Yüksek lisans uzman öğretmenlik için muafiyet sağlar mı?
18 Ekim 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun 20. maddesinde yüksek lisans veya doktoraya bağlı bir muafiyet yer almaz. Uzman öğretmenlik için en az on yıl öğretmenlik hizmeti, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmaması ve Millî Eğitim Akademisi’nin düzenlediği eğitimin tamamlanması aranır.
Karışıklığın kaynağı, yürürlükten kalkan eski düzenlemedir. 3 Şubat 2022 tarihli 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu döneminde kariyer basamakları yazılı sınava bağlıydı. MEB’in 14 Şubat 2022 tarihli duyurusuna göre o dönemde yüksek lisansı tamamlayanlar uzman öğretmenlik yazılı sınavından, doktorayı tamamlayanlar başöğretmenlik yazılı sınavından muaf tutuluyordu. 7528 sayılı Kanun’un 36. maddesi ise 7354 sayılı Kanun’u yürürlükten kaldırdı.
Yeni sistemde yazılı sınav yerine eğitim programı vardır. MEB Personel Genel Müdürlüğü’nün Ağustos 2025 tarihli kariyer basamakları kılavuzuna göre uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik programlarının her biri 80 ders saatidir ve Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) üzerinden yürütülür. Kılavuzda başvuru şartları arasında yüksek lisans, doktora veya lisansüstü eğitimden söz edilmez; muafiyet ya da ek puan da tanımlanmaz.
Bu durum, lisansüstü derecenin değerini azaltmaz; yalnızca etkisinin hangi kanaldan geldiğini netleştirir. Uzman öğretmen ve başöğretmen unvanları, 7528 sayılı Kanun’un 20. maddesinin altıncı fıkrasına göre her unvan için ayrı bir derece sağlar. Yüksek lisans ise 657 sayılı Kanun üzerinden kademe ve ek ders artırımı sağlar. İki kanal birbirinden bağımsız işler ve aynı öğretmende birlikte görülebilir.
Kanunun geçici 3. maddesi de bir geçiş imkânı tanır: 18 Ekim 2024'te görevde bulunan öğretmen ve uzman öğretmenler, öğretmenlik ve uzman öğretmenlikte toplam yirmi yıllık çalışma süresini tamamlamaları ve diğer şartları sağlamaları hâlinde başöğretmen unvanı için başvurabilir. Bu geçiş hükmü de lisansüstü dereceye bağlı değildir.
Tezli ve tezsiz program seçimini kariyer basamağı beklentisiyle yapmayı düşünen öğretmen için bu bilgi önemlidir. Program türlerinin süre, ders yükü ve akademik kariyer açısından farkları tezli ve tezsiz yüksek lisans arasındaki farklar yazısında karşılaştırılıyor.
Lisansüstü eğitimi planlayan öğretmen nelere bakmalı?
Lisansüstü eğitimi maaş etkisi açısından planlayan öğretmen için temel soru, hangi kanalın kendi durumunda daha belirgin olacağıdır. Ek ders saati yüksek bir öğretmende artırım daha görünür olabilir; mesleğiyle ilgili doktora planlayan öğretmende derece etkisi öne çıkabilir. Hesap, öğretmenin kendi derece, kademe ve ders programıyla yapılmalıdır.
Planlama sırasında şu adımlar izlenebilir:
Güncel derece ve kademenizi maaş bordronuzdan veya özlük dosyanızdan öğrenin.
Son üç ayda girdiğiniz ek ders saatlerini ve bunların ne kadarının fiilen girilen ders olduğunu ayırın.
Doktora düşünüyorsanız alanın mesleğinizle ilgili sayılıp sayılmayacağını personel biriminize sorun.
Hedeflediğiniz programın tezli, tezsiz veya uzaktan olduğunu ve derslerin iş saatlerinizle uyumunu kontrol edin.
Mezuniyet tarihinizin hangi toplu sözleşme dönemine denk geleceğini not edin.
Diplomanız çıktığında belgeyi okul müdürlüğü aracılığıyla personel birimine iletin ve işlem tarihini takip edin.
Kariyer basamakları için hizmet sürenizi 7528 sayılı Kanun’un 20. maddesine göre ayrıca hesaplayın.
Bu adımların ortak noktası, lisansüstü derecenin maaşa etkisini genel bir rakamla değil kişisel verilerle değerlendirmektir. İki öğretmen aynı yüksek lisansı tamamlasa bile bordrodaki fark, ek ders saatleri ve bulundukları derece nedeniyle farklı görünebilir.
Çalışırken yüksek lisans yapan öğretmenler için ders programı, izin ve tez sürecini birlikte planlamak çoğu zaman belirleyici olur. Bu konuda pratik bir çerçeve çalışırken yüksek lisans yapma rehberinde yer alıyor. Lisansüstü başvuru dönemleri ise Tarihler sayfasından izlenebilir.
Son olarak dönemsel değişiklikleri izlemek gerekir. Ek ders artırım oranları 2027 sonunda sona eren 8. Dönem Toplu Sözleşme’ye bağlıdır; kademe ve derece hükmü ise 657 sayılı Kanun’da değişiklik olmadıkça aynı kalır. Bu yazının kaynakları sonraki inceleme tarihinde yeniden kontrol edilecektir.
3
Öğretmenlik kariyer basamaklarıÖğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen; 7528 sayılı Kanun md. 20 (Resmî Gazete, 18 Ekim 2024)
10 yıl
Uzman öğretmenlik hizmet şartıÖğretmenlikte en az on yıl hizmet; 7528 sayılı Kanun md. 20
Gerçek Hayattan Örnekler
Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.
Elif: yüksek lisansı yeni tamamlayan sınıf öğretmeni. Elif, bir devlet ilkokulunda yedi yıldır kadrolu sınıf öğretmeni olarak çalışıyor ve eğitim yönetimi alanında yüksek lisansını tamamlıyor. Bordrosuna nelerin yansıyacağını anlamak için 657 sayılı Kanun’un 36. maddesini ve 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin 8. maddesini inceliyor. Bir kademe ilerlemesi ile fiilen girdiği ek derslerde %7 artırım beklediğini not ediyor. Mezuniyet belgesini okul müdürlüğü aracılığıyla personel birimine iletiyor. Haftalık programında ek ders saati bulunduğu için artırımın bordroya hangi aydan itibaren yansıyacağını tahakkuk birimine soruyor ve cevabı not ediyor.
Mert: alan dışı doktora düşünen fizik öğretmeni. Mert, lisede fizik öğretmeni ve daha önce yüksek lisanstan bir kademe almış. İlgi duyduğu bir sosyal bilimler alanında doktora yapmayı planlıyor. 657 sayılı Kanun’un doktora için “mesleği ile ilgili öğrenim dalı” ifadesini kullandığını görünce, iki kademe ilerlemesinin bu alan için uygulanıp uygulanmayacağını personel biriminden yazılı olarak soruyor. Ek ders artırımında alan şartı bulunmadığını ve %20 oranının doktora mezunlarına uygulandığını öğreniyor. Kararını iki kanalın etkisini ayrı ayrı değerlendirerek veriyor. Doktora programlarının ders saatlerini de okul programıyla karşılaştırıp başvuru listesini buna göre daraltıyor.
Zeynep: lisansüstü dereceli müdür yardımcısı. Zeynep, bir ortaokulda müdür yardımcısı olarak görev yapıyor ve yıllar önce tamamladığı yüksek lisans derecesine sahip. 2025 yılında artırımın yalnızca girdiği ders saatlerine uygulandığını biliyordu. 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin 8. maddesini okuyunca yönetim görevi karşılığı ek derslerin de 1 Ocak 2026 itibarıyla artırım kapsamına girdiğini öğreniyor. Görevinin 2006/11350 sayılı Kararın 10. maddesi kapsamında olup olmadığını ilçe millî eğitim müdürlüğünden teyit ediyor ve bordrosunu bu bilgiyle kontrol ediyor. Ocak bordrosunda farkı göremeyince tahakkuk birimine yazılı olarak başvurup kaydının güncellenmesini istiyor.
Selim: uzman öğretmenlik için yüksek lisans düşünen öğretmen. Selim, dokuz yıldır İngilizce öğretmeni ve uzman öğretmenlik unvanına yüksek lisansla daha kolay ulaşabileceğini duymuş. 7528 sayılı Kanun’un 20. maddesini ve MEB’in Ağustos 2025 tarihli kılavuzunu inceleyince uzman öğretmenlik şartları arasında lisansüstü derecenin yer almadığını, on yıllık hizmet ve 80 saatlik eğitim programının arandığını görüyor. Yüksek lisans kararını kariyer basamağından bağımsız olarak, kademe ilerlemesi, ek ders artırımı ve alanındaki mesleki gelişim hedefleri üzerinden yeniden değerlendiriyor. On yıllık hizmet süresini tamamladığı yıl kariyer basamağı başvurusunu ayrıca planlıyor.
Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin
Üniversiteleri İnceleSıkça Sorulan Sorular
Yüksek lisans öğretmen maaşını ne kadar artırır?+
Yüksek lisansın öğretmen maaşına etkisi TL olarak sabit değildir; iki kanaldan gelir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesine göre bir kademe ilerlemesi uygulanır ve aylık göstergesi buna göre artar. 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin 8. maddesine göre fiilen girilen derslerin ek ders ücreti %7 artırımlı ödenir. Toplam etki, öğretmenin derece ve kademesine, ayda girdiği ek ders saatine ve memur aylık katsayısına göre değişir.
Doktora yapan öğretmen kaç derece alır?+
Mesleğiyle ilgili alanda doktora yapan öğretmene 657 sayılı Kanun’un 36. maddesine göre bir derece yükselmesi uygulanır. Daha önce yüksek lisans nedeniyle bir kademe almış öğretmen mesleğiyle ilgili doktorayı tamamlarsa iki kademe ilerlemesi uygulanır. Doktora ayrıca fiilen girilen derslerin ek ders ücretinde %20 artırım sağlar. Alanın mesleğiyle ilgili sayılıp sayılmadığı, öğretmenin bağlı olduğu personel biriminden teyit edilmelidir.
Tezsiz yüksek lisans öğretmene kademe kazandırır mı?+
657 sayılı Kanun’un 36. maddesi “master derecesi almış olanlar” ifadesini kullanır ve tezli-tezsiz ayrımı yapmaz. 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin ek ders artırımı maddesi de yalnızca “yüksek lisans” der ve program türü belirtmez. Bununla birlikte tezsiz derecenin özlük işlemine ve ek ders tahakkukuna nasıl yansıyacağı, diplomanın teslim edildiği personel birimi tarafından değerlendirilir. Kişisel durum için ilçe millî eğitim müdürlüğünden yazılı bilgi istenebilir.
Alanı dışında yüksek lisans yapan öğretmene artırımlı ek ders ödenir mi?+
Toplu sözleşme maddesi, yüksek lisans ve doktoranın öğretmenin branşında yapılması gerektiğine dair bir ifade içermez. Memurlar.net’in 30 Kasım 2023 tarihli haberine göre MEB Personel Genel Müdürlüğü’nün 10 Kasım 2023 tarihli görüşü de lisansüstü eğitimini alanı dışında yapan öğretmenlere %7 artırımlı ek ders ödenmesi gerektiği yönündedir. Kademe-derece kanalında ise doktora için mesleğiyle ilgili alan şartı aranır.
Öğretmen yüksek lisans yaparsa ek ders ücreti yüzde kaç artar?+
Yüksek lisans yapmış öğretmenin ek ders ücreti %7, doktora yapmış öğretmenin ek ders ücreti %20 artırımlı ödenir. Oranlar, 27 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 2026-2027 yıllarını kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Kolu bölümündeki 8. maddeye dayanır. Artırım yalnızca fiilen girilen derslere ve belirli yönetim görevi ek derslerine uygulanır. 2028 ve sonrası için oranlar yeni toplu sözleşmeyle belirlenecektir.
Yüksek lisans olmadan uzman öğretmen olunur mu?+
Evet, 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun 20. maddesi uzman öğretmenlik için lisansüstü derece aramaz. Şartlar, öğretmenlikte en az on yıl hizmet, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmaması ve Millî Eğitim Akademisi’nin uzman öğretmenlik eğitiminin tamamlanmasıdır. MEB’in Ağustos 2025 tarihli kılavuzunda da yüksek lisansa bağlı bir muafiyet veya puan yer almaz. 7354 sayılı Kanun dönemindeki yazılı sınav muafiyeti, o kanunla birlikte yürürlükten kalkmıştır.
Ücretli öğretmen yüksek lisans artırımından yararlanır mı?+
8. Dönem Toplu Sözleşme’nin 8. maddesi, MEB’e bağlı eğitim kurumlarında “görev yapan yönetici ve öğretmenler” ifadesini kullanır ve ücretli öğretmenler için ayrı bir hüküm içermez. Bu nedenle ücretli öğretmenler açısından uygulama kurumdan kuruma farklı yorumlanabilir. Ücretli öğretmen olarak çalışan ve lisansüstü derecesi bulunan kişinin, görev yaptığı okulun bağlı olduğu ilçe millî eğitim müdürlüğünden yazılı bilgi alması önerilir.
Okul müdürleri lisansüstü ek ders artırımından yararlanır mı?+
Evet, 8. Dönem Toplu Sözleşme ile kapsam okul yöneticilerini içerecek biçimde genişletildi. Yüksek lisans veya doktora yapmış yöneticilere, 2006/11350 sayılı Kararın 10. maddesi uyarınca ders niteliğinde yönetim görevi karşılığı ödenen ek ders ücretleri de %7 ve %20 artırımlı ödenir. Karaman İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nün 2026 yılında yayımladığı bilgilendirme metnine göre bu uygulama 1 Ocak 2026 itibarıyla başlamıştır. Bazı görevlendirme türleri kapsam dışında kalabilir.
Yüksek lisans ve doktora birlikte kaç kademe ilerleme sağlar?+
Yüksek lisans 657 sayılı Kanun’un 36. maddesine göre bir kademe ilerlemesi sağlar. Bu kademeyi almış öğretmen mesleğiyle ilgili alanda doktora yaparsa iki kademe ilerlemesi daha uygulanır. Toplamda üç kademe eder; Eurydice’in Türkiye sayfasındaki üç yılda bir derece ilerlemesi esas alındığında bu sonuç, yüksek lisanssız doktoradan alınan bir derecelik yükselmeye yakındır. Bu karşılaştırma kanun maddelerinin birlikte okunmasıyla türetilmiştir.
Lisansüstü artırım hangi ek derslere uygulanmaz?+
8. Dönem Toplu Sözleşme’nin 8. maddesinin ikinci fıkrasına göre artırım, fiilen derse girilmeden yürütülen görevlerin ek ders ücretlerine uygulanmaz. Bu görevler arasında işletmelerde meslek eğitimi ve staj, hazırlık ve planlama, bakım-onarım, öğrenci sosyal ve kişilik hizmetleri, sınav, nöbet ve belleticilik sayılır. 2006/11350 sayılı Kararın 10. maddesinde sayılmayan yönetim görevleri için ödenen ek ders ücretleri de artırım kapsamına girmez.
Doktoranın derece etkisi için alanın mesleğe uygun olması şart mı?+
657 sayılı Kanun’un 36. maddesi, doktoraya bağlı derece yükselmesini ve yüksek lisans sonrası iki kademe ilerlemesini “mesleği ile ilgili öğrenim dalı” koşuluna bağlar. Hangi alanın öğretmenin mesleğiyle ilgili sayılacağı kanunda liste hâlinde verilmez ve kişinin branşına göre değerlendirilir. Alan dışı doktora planlayan öğretmenin, kayıt öncesinde personel biriminden görüş alması önerilir. Ek ders artırımında ise böyle bir alan koşulu bulunmaz.
Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın
Ücretsiz BaşvurMezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye’deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Lisansüstü eğitimi kariyer planına katmak isteyen öğretmenler, eğitim bilimleri ve alan eğitimi programlarını Atlas üzerinden tezli, tezsiz ve uzaktan seçenekleriyle karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini izleyebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını takip edebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir.
Kaynakça
Millî Eğitim Bakanlığı (yayımlayan: Tut İlçe MEM) — 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu metni (Resmî Gazete, 18 Ekim 2024, Sayı 32696) — https://tut.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_03/06153805_ogretmenlikmeslegikanunu.pdf — Erişim: 17 Ekim 2026
Millî Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (yayımlayan: Sinop İl MEM) — 2025 Yılı Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamaklarında İlerlemeye İlişkin Kılavuz — Ağustos 2025 — https://sinop.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_08/13162749_2025yiliogretmenlikmeslegikariyerbasamaklarindailerlemeyeiliskinkilavuz.pdf — Erişim: 17 Ekim 2026
Millî Eğitim Bakanlığı — Öğretmenlik Meslek Kanunu Resmî Gazete’de Yayımlandı (7354 sayılı Kanun duyurusu) — 14 Şubat 2022 — https://www.meb.gov.tr/ogretmenlik-meslek-kanunu-resmi-gazetede-yayimlandi/haber/25246/tr — Erişim: 17 Ekim 2026
Millî Eğitim Bakanlığı — 2025-2026 Örgün Eğitim İstatistikleri Açıklandı — 1 Ekim 2026 — https://www.meb.gov.tr/2025-2026-orgun-egitim-istatistikleri-aciklandi/haber/42058/tr — Erişim: 17 Ekim 2026
Devlet Personel Başkanlığı (yayımlayan: Kastamonu Üniversitesi) — 657 sayılı Kanun md. 36/A-9 ve 2914 sayılı Kanun md. 6 hakkında görüş yazısı, E.1161 — 8 Şubat 2019 — https://kvys.kastamonu.edu.tr/Belgeler/Dokuman/632/Doktora_Değerlendirmesi_dpb.pdf — Erişim: 17 Ekim 2026
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — Kamu Çalışanları ve Emeklilerinin Zam Oranlarına İlişkin Karar Resmi Gazete’de (8. Dönem Toplu Sözleşme, Resmî Gazete 27 Ağustos 2025, Sayı 32561) — 27 Ağustos 2025 — https://www.csgb.gov.tr/cgm/haberler/27082025/ — Erişim: 17 Ekim 2026
Karaman İl Millî Eğitim Müdürlüğü — Ek Ders Mevzuatı Toplantı Bilgilendirme Metni — 2026 — https://karaman.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_05/69fda41774d25546711626_EK_DERS_MEVZUATI_TOPLANTI_B%C4%B0LG%C4%B0LEND%C4%B0RME_METN%C4%B0-1.pdf — Erişim: 17 Ekim 2026
Avrupa Komisyonu Eurydice — Türkiye: Öğretmenlerin Hizmet Koşulları — Güncelleme 17 Mayıs 2025 — https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/tr/eurypedia/turkiye/ogretmenlerin-hizmet-kosullari — Erişim: 17 Ekim 2026
Memurlar.net — Hizmet Kollarına Yönelik 8. Dönem Toplu Sözleşme Resmi Gazetede Yayımlandı (Eğitim Hizmet Kolu md. 8 metni) — 27 Ağustos 2025 — https://www.memurlar.net/haber/1144585/hizmet-kollarina-yonelik-8-donem-toplu-sozlesme-resmi-gazetede-yayimlandi.html — Erişim: 17 Ekim 2026
Memurlar.net — Toplu Sözleşmede Eğitim Hizmet Kolunda Neler Değişti? (7. Dönem) — 4 Eylül 2023 — https://www.memurlar.net/haber/1075673/toplu-sozlesmede-egitim-hizmet-kolunda-neler-degisti.html — Erişim: 17 Ekim 2026
Memurlar.net — Yüksek Lisans ve Doktora Eğitimlerini Alanlarında Yapmayan Öğretmenlere Artırımlı Ek Ders Ücreti Ödenir mi? (6. Dönem md. 8 ve MEB görüşü) — 30 Kasım 2023 — https://www.memurlar.net/haber/1084232/yuksek-lisans-ve-doktora-egitimlerini-alanlarinda-yapmayan-ogretmenlere-artirimli-ek-ders-ucreti-odenir-mi.html — Erişim: 17 Ekim 2026
Memurlar.net — Ücretli Öğretmenlerden Yüksek Lisans Yapanlara Ek Ders Ücretleri Artırımlı Ödenir mi? (4. Dönem md. 8) — 2019 — https://www.memurlar.net/haber/849781/ucretli-ogretmenlerden-yuksek-lisans-yapanlara-ek-ders-ucretleri-artirimli-odenir-mi.html — Erişim: 17 Ekim 2026
Eğitim Reformu Girişimi — 2024-25 Örgün Eğitim İstatistiklerinin Gösterdikleri — 3 Ekim 2025 — https://egitimreformugirisimi.org/2024-25-orgun-egitim-istatistiklerinin-gosterdikleri/ — Erişim: 17 Ekim 2026
Yasal Bilgilendirme
Bu içerik, lisansüstü derecenin öğretmen maaşına etkisi hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yazıdaki kademe, derece ve oranlar; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesine, 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun 20., 36. ve geçici 3. maddelerine ve 2026-2027 yıllarını kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme’nin Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Kolu bölümündeki 8. maddeye, 17 Ekim 2026 itibarıyla erişilebilen metinler üzerinden dayanır. Toplu sözleşme oranları iki yılda bir yeniden belirlenir; mevzuat ve kurum uygulamaları da zaman içinde değişebilir. Kişiye özel derece, kademe ve ek ders hesabı için görev yaptığınız okulun ve ilçe millî eğitim müdürlüğünün personel ve tahakkuk birimlerine başvurmanız önerilir. Bu içerik kişiye özel hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz.
Güncel Akademik Duyuruları Takip Edin
Duyuruları İnceleGelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.