Lisansüstü

Tez Kaç Ayda Yazılır? Yüksek Lisans İçin Gerçekçi Tez Takvimi

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

23 Ekim 2026
17 dk okuma
Tez Kaç Ayda Yazılır? Yüksek Lisans İçin Gerçekçi Tez Takvimi

Tez Kaç Ayda Yazılır? Yüksek Lisans İçin Gerçekçi Tez Takvimi

İçindekiler

  • Genel Bilgilendirme

  • Tez kaç ayda yazılır?

  • Yönetmelik tez için ne kadar süre tanıyor?

  • Tez süreci hangi aşamalardan oluşur?

  • Dört yarıyıllık tez takvimi nasıl kurulur?

  • Tezin hangi aşaması ne kadar sürer?

  • Tez takvimi üniversiteye göre nasıl değişir?

  • Azami süre, tezi yazmak için ayrılan süre mi?

  • Tez takvimi kaymaya başlarsa ne yapılabilir?

  • Gerçek Hayattan Örnekler

  • Sıkça Sorulan Sorular

  • Kaynakça

  • Yasal Bilgilendirme

Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin

Atlası İncele

Genel Bilgilendirme

Tez kaç ayda yazılır sorusunun tek bir cevabı yoktur; süre konuya, yönteme ve onay adımlarına göre değişir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne göre tezli yüksek lisans normalde dört yarıyıl sürer ve tez konusu en geç ikinci yarıyıl sonunda önerilir. Bu çerçevede tez araştırması ve yazımı çoğunlukla üçüncü ve dördüncü yarıyıla yoğunlaşır. Program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri 2025-2026 bültenine göre Türkiye'de 330.464 yüksek lisans öğrencisi bulunuyor. Aynı bültene göre 2025-2026 öğretim yılında 152.471 kişi yüksek lisansa yeni kayıt yaptırdı. 2024-2025 akademik yılında ise 84.928 kişi yüksek lisanstan mezun oldu. Tezli ve tezsiz programlar bültende ayrı ayrı verilmiyor. Bu nedenle tezle mezun olanların oranı bu kaynaktan hesaplanamıyor.

Bu yazı tez takvimini üç kaynak türüne dayanarak kuruyor. Birincisi, YÖK'ün 20 Nisan 2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'dir. İkincisi, Avrupa Komisyonu'nun Eurydice ağında 18 Eylül 2026'da güncellenen Türkiye sayfasıdır. Üçüncüsü ise ODTÜ, Boğaziçi ve Necmettin Erbakan üniversitelerinin yönerge ve rehberleridir. Üniversiteler kendi lisansüstü yönetmeliklerinde ek ara tarihler koyabilir. Bu nedenle yazıdaki takvim bir çerçevedir ve kayıtlı olunan enstitünün güncel kurallarıyla birlikte okunmalıdır.

4 yarıyıl

Tezli yüksek lisansın normal süresi

Bilimsel hazırlık hariç; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 7/1 (Resmî Gazete, 20 Nisan 2016)

6 yarıyıl

Tezli yüksek lisansın azami süresi

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 7/1; Eurydice Türkiye sayfası (güncelleme 18 Eylül 2026)

Tez kaç ayda yazılır?

Yüksek lisans tezinin araştırma ve yazım aşaması, dört yarıyıllık normal süre içinde genellikle iki yarıyıla sığdırılır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre tez konusu en geç ikinci yarıyılın sonunda enstitüye önerilir. Yönetmeliğin 7. maddesi programın normal süresini dört yarıyıl olarak belirler. Aradaki üçüncü ve dördüncü yarıyıl, tezin asıl yazıldığı dönemdir.

"Kaç ay" sorusu iki farklı süreyi karıştırır. Birincisi tezin yazım süresi, yani bölümlerin kâğıda döküldüğü süredir. İkincisi tez sürecinin tamamıdır. Bu süreç konu seçimiyle başlar, savunma ve düzeltmeyle biter. Yönetmelik yazım süresi için ayrı bir süre koymaz. Yalnızca konu, savunma ve azami süre için sınır çizer. Bölümlerin içeriği ise yüksek lisans tezinin bölüm bölüm yazılması rehberinde ayrıca anlatılıyor.

Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Ders aşaması çoğu programda ilk iki yarıyılı kaplar. Tez çalışması resmî olarak konu onayıyla başlar. Ancak literatür okuması ve konu daraltma genellikle ders aşamasında başlar. Böylece tez dönemi boş bir sayfayla açılmaz.

Tez yazım süresini kısaltan ya da uzatan etkenler şunlardır:

  • Araştırmanın katılımcıdan veri gerektirip gerektirmediği

  • Etik kurul ve kurum izni için beklenen süre

  • Veri toplama yöntemi: anket, görüşme, deney, arşiv veya ikincil veri

  • Danışmanla görüşme sıklığı ve taslak okuma düzeni

  • Öğrencinin aynı dönemde tam zamanlı çalışıp çalışmadığı

  • Enstitünün biçim incelemesi ve tez teslim tarihleri

Bu etkenler aynı enstitüde iki öğrencinin tezini farklı sürelerde bitirmesini açıklar. İkincil veriyle çalışan bir tez, veri toplama süresini atlayabilir. Katılımcıdan veri toplayan bir tezde ise etik kurul onayı takvimin önüne geçer. Bu yüzden "tez kaç ayda yazılır" sorusunun daha gerçekçi cevabı, yöntem ve onay adımları belli olduktan sonra danışmanla birlikte hesaplanan süredir.

Yönetmelik tez için ne kadar süre tanıyor?

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, tezli yüksek lisans için dört yarıyıllık normal ve altı yarıyıllık azami süre tanır. Tezsiz yüksek lisans en çok üç yarıyılda tamamlanır. Doktorada süre kabul derecesine göre değişir: yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci için sekiz yarıyıl normal, on iki yarıyıl azami süre vardır. Lisans derecesiyle kabul edilende bu süreler on ve on dört yarıyıldır.

Azami süre, bir lisansüstü programın mevzuatta belirlenen, kayıt hakkının sona ermesinden önce tamamlanması gereken en uzun öğrenim süresidir. Yönetmelik bu süreyi yarıyıl olarak sayar, ay olarak saymaz. Yarıyıl takvimi her üniversitenin akademik takvimine göre başlar ve biter. Bu nedenle "altı yarıyıl" ifadesinin aya çevrilmiş hâli üniversiteden üniversiteye birkaç hafta farklılaşabilir.

Aşağıdaki tablo, yönetmeliğin dört program türü için koyduğu süreleri ve tez takvimini doğrudan etkileyen ara eşikleri yan yana gösteriyor.

Program türü

Normal süre

Azami süre

Danışman atanma sınırı

Takvimi belirleyen ara eşik

Tezli yüksek lisans

4 yarıyıl (md. 7)

6 yarıyıl (md. 7)

En geç 1. yarıyıl sonu (md. 8)

Tez konusu en geç 2. yarıyıl sonunda önerilir (md. 8)

Tezsiz yüksek lisans

En az 2 yarıyıl (md. 12)

3 yarıyıl (md. 12)

Yönetmelikte ayrı düzenlenir (md. 13)

Tez yerine dönem projesi hazırlanır

Doktora, yüksek lisans derecesiyle

8 yarıyıl (md. 17)

12 yarıyıl (md. 17)

En geç 2. yarıyıl sonu (md. 18)

Tez önerisi, yeterlik sınavından sonra en geç altı ay içinde savunulur (md. 21)

Doktora, lisans derecesiyle

10 yarıyıl (md. 17)

14 yarıyıl (md. 17)

En geç 2. yarıyıl sonu (md. 18)

Tez İzleme Komitesi yılda en az iki kez toplanır (md. 21)

Tablodaki madde numaraları YÖK'ün çerçeve yönetmeliğine aittir. Üniversitelerin kendi lisansüstü yönetmelikleri aynı süreleri farklı madde numaralarıyla düzenleyebilir. Tablo ayrıca yalnızca üst sınırları gösterir. Bir enstitü, tez önerisi veya tez teslimi için yönetmelikteki sınırdan daha erken bir iç tarih belirleyebilir.

Tezsiz yüksek lisans, tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. Dönem projesi de bir yazım takvimi ister. Ancak toplam süre üç yarıyılla sınırlı olduğu için proje çoğunlukla son yarıyılda tamamlanır.

Tez süreci hangi aşamalardan oluşur?

Yüksek lisans tez süreci danışman atanmasıyla başlar, tez konusunun onaylanması, literatür taraması, gerekiyorsa etik kurul başvurusu, veri toplama, analiz ve bölümlerin yazımıyla devam eder. Taslak danışman okumasından geçer, enstitü intihal raporunu alır, jüri atanır ve tez savunulur. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği bu zincirin başına ve sonuna süre sınırı koyar.

Zincirin başlangıç halkalarını yönetmeliğin 8. maddesi tanımlar:

Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için kendi üniversitesinin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir.
— Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, Madde 8/1 (Resmî Gazete, 20 Nisan 2016)

Aynı maddeye göre tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayıyla kesinleşir. Konu onayı, takvimin ilk sabit noktasıdır. Konunun ikinci yarıyılın sonuna kadar daraltılması için seçeneklerin ders aşamasında taranması gerekir. Konunun nasıl daraltıldığı lisansüstü tez konusunun belirlenmesi ve değiştirilmesi rehberinde ayrıntılı anlatılıyor.

Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Tez sürecinin resmî adımları da enstitü üzerinden ilerler. Konu önerisi enstitüye gider, intihal raporunu enstitü alır, jüriyi enstitü yönetim kurulu atar. Bu adımların her biri bir kurul toplantısına bağlı olabilir. Bu yüzden enstitünün yönetim kurulu takvimi, öğrencinin kendi çalışma takviminden ayrı olarak izlenir.

Zincirin son halkalarını yönetmeliğin 9. maddesi düzenler. Danışman, tezin biçim yönünden uygun olduğunu onaylayarak enstitüye iletir. Enstitü intihal yazılım programı raporunu alır ve danışmana ve jüri üyelerine gönderir. Jüri, tezi teslim aldığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanır. Jüri kararı, tez sınavını izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir.

Aradaki halkalar ise yönetmelikte süreyle bağlanmamıştır. Literatür taraması, veri toplama, analiz ve yazım için ne kadar zaman ayrılacağı danışman ile öğrenci arasında planlanır. Gerçekçi bir tez takviminin asıl işi de bu ara halkaları sabit noktalar arasına yerleştirmektir.

Akademik Sürecinizi Tek Hesapta Takip Edin

Giriş Yap

Dört yarıyıllık tez takvimi nasıl kurulur?

Dört yarıyıllık bir tez takvimi, yönetmeliğin sabit noktalarından geriye doğru kurulur. Birinci yarıyılda danışman, ikinci yarıyılda tez konusu kesinleşir. Üçüncü yarıyıl etik onay, veri toplama ve analize, dördüncü yarıyıl ise yazım, danışman okuması ve savunmaya ayrılır. Takvimin her adımı bir önceki adımın onayına bağlı olduğu için sıra değiştirilmeden planlanır.

Tez takvimi, tez konusunun önerilmesinden savunmaya kadar uzanan araştırma, yazım ve onay aşamalarının yarıyıl ve ay bazında planlandığı çalışma çizelgesidir. Aşağıdaki sıra, tezli yüksek lisansta yaygın bir akışı gösterir. Yarıyıl sınırları Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne, ara adımlar ise enstitü uygulamalarına dayanır.

  1. Birinci yarıyılda danışmanla tanış ve ilgi alanını iki üç olası konuya daralt; danışman en geç bu yarıyılın sonunda atanır.

  2. Birinci ve ikinci yarıyılda ders ödevlerini olası tez konusuyla ilişkilendir ve literatür okumasına başla.

  3. İkinci yarıyılda tez önerisini hazırla ve konuyu yarıyıl sonundan önce enstitüye öner.

  4. Konu onaylandıktan sonra, katılımcıdan veri toplanacaksa etik kurul başvurusunu hazırla ve kurulun gündem kapanış tarihine göre gönder.

  5. Üçüncü yarıyılda etik onay geldikten sonra veri topla; bu sürede yöntem bölümünün taslağını yaz.

  6. Üçüncü yarıyılın sonunda analizleri tamamla ve bulgular bölümünü taslak olarak çıkar.

  7. Dördüncü yarıyılın ilk yarısında tartışma, sonuç, giriş ve özet bölümlerini yaz.

  8. Dördüncü yarıyılın ikinci yarısında danışman okumasını bitir, biçimi kılavuza göre düzelt ve tezi teslim et.

  9. Teslimden sonra jürinin toplanmasını bekle ve savunmaya hazırlan.

Takvimin en hassas adımı dördüncü adımdır. Bazı enstitüler tez önerisi için ayrı bir form ister ve bu form etik kurul dosyasının da temelini oluşturur. Formun bölümleri tez öneri formunun bölüm bölüm doldurulması yazısında örneklerle gösteriliyor.

Bu sıra bir şablondur, kural değildir. İkincil veriyle çalışan bir öğrenci beşinci adımı birkaç haftaya indirebilir. Deneysel bir çalışmada ise veri toplama dördüncü yarıyıla taşabilir. Takvimi kurarken her adım için bir başlangıç ve bitiş tarihi yazmak, kaymayı erken fark etmeyi sağlar.

Tezin hangi aşaması ne kadar sürer?

Tez aşamalarının bir kısmı mevzuat veya kurul yönergeleriyle süreye bağlanmıştır, bir kısmı ise tamamen öğrenci ve danışmanın planına bırakılmıştır. Jürinin toplanması en geç bir ay, düzeltme sonrası yeniden savunma en geç üç ay ile sınırlıdır. Etik kurul kararı ODTÜ'de altı hafta içinde sonuçlanır. Literatür, veri toplama ve yazım için yönetmelikte bir süre bulunmaz.

Aşağıdaki tablo, her aşamanın süresinin neye bağlı olduğunu ve hangi belgenin bu süreyi belirlediğini gösteriyor. Süresi kurala bağlı olmayan aşamalarda rakam verilmemiştir; bu aşamalar danışmanla planlanır.

Tez aşaması

Süreyi belirleyen belge

Belgedeki süre veya sınır

Süreyi uzatabilen etken

Danışman atanması

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 8

En geç 1. yarıyıl sonu

Danışman kontenjanı, alan uyumu

Tez konusu önerisi

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 8

En geç 2. yarıyıl sonu

Konunun geç daraltılması

Etik kurul kararı

ODTÜ İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Yönergesi md. 9 ve 15

Ayda bir toplantı, 6 hafta içinde sonuçlandırma

Düzeltme kararı, eksik belge

Etik kurul başvuru zamanı

Boğaziçi Üniversitesi SBB İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Yönergesi md. 13

Toplantıdan 7 gün önce başvuru, karar en geç 30 gün içinde bildirim

Gündem kapanışının kaçırılması

Literatür, veri toplama, analiz ve yazım

Yönetmelikte düzenlenmez

Danışmanla belirlenir

Yöntem, örneklem, çalışma koşulları

Jürinin toplanması

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 9

Tez teslim alındıktan sonra en geç 1 ay

Jüri üyelerinin takvimi

Düzeltme sonrası yeniden savunma

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 9

En geç 3 ay

Düzeltmenin kapsamı

Tablodaki etik kurul süreleri iki üniversitenin yönergelerinden alınmıştır ve diğer kurullar için genel kural değildir. Boğaziçi yönergesine göre gündem için son tarihi kaçıran başvuru bir sonraki toplantıya kalır. Ayda bir toplanan bir kurulda bu, takvime fiilen bir ay eklenmesi anlamına gelebilir. Başvuru dosyasının içeriği ve kurul takvimleri etik kurul izninin alınma süreci rehberinde karşılaştırmalı olarak anlatılıyor.

Takvim planlanırken en çok hafife alınan aşama, danışman okumasıdır. Danışman her bölümü okuyup geri bildirim verdiğinde öğrenci düzeltme yapar ve metni yeniden gönderir. Bu döngü birkaç tur sürebilir. Danışmanla okuma süresi baştan konuşulursa son yarıyılın sıkışması önlenebilir.

1. yarıyıl sonu

Danışman atanma sınırı

Tezli yüksek lisansta; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 8/1

2. yarıyıl sonu

Tez konusunun önerilme sınırı

Enstitü yönetim kurulu onayıyla kesinleşir; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 8/1

Tez takvimi üniversiteye göre nasıl değişir?

Tez takvimi üniversiteye göre değişir, çünkü YÖK'ün yönetmeliği üst sınırları koyar ve üniversiteler bu sınırların içinde kendi iç tarihlerini belirler. Bazı enstitüler tez önerisi için ayrı bir son tarih, tez teslimi için ise savunmadan önce bir kesim tarihi uygular. Etik kurul toplantı sıklığı ve tez yazım kılavuzunun biçim incelemesi de takvimi etkiler.

Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün Aralık 2021 tarihli Tezli Yüksek Lisans Programı Yol Haritası bu farkın somut bir örneğidir. Belgeye göre tez önerisi, kredili dersler ve seminer tamamlandıktan sonra verilir. Beşinci yarıyılın başladığı tarihe kadar tez önerisini vermeyen öğrencinin programla ilişiği kesilir. Tez savunma tarihi almak için tezin altıncı yarıyılın sonuna kadar teslim edilmesi gerekir. Aynı belge, kurum çalışanları veya öğrencilerle yapılacak araştırmalarda etik kurul onayının tez önerisinin kabulünden sonra alınmasını öngörür. Bu kurallar o enstitünün belge tarihindeki uygulamasını yansıtır ve başka enstitülere genellenemez.

Doktora programlarında kurum içi takvim, yüksek lisanstakinden daha fazla ara aşamaya bölünür:

Doktora tezinde takvimi uzatan ek aşamalar

Doktora tezinin takvimi, yüksek lisanstan farklı olarak ek aşamalar içerir. Öğrenci önce yeterlik sınavına girer. Ardından tez önerisini Tez İzleme Komitesi önünde savunur. Önerinin kabulünden sonra komite, tez çalışmasını yıl boyunca dönemsel olarak değerlendirir. Her değerlendirme için öğrenci bir ilerleme raporu hazırlar. Bu nedenle doktora tez takvimi yarıyıl yerine komite toplantıları etrafında kurulur. Raporun içeriği ve hazırlanma biçimi enstitüye göre değişebilir.

Yeterlik sınavı, doktora öğrencisinin ders aşamasını tamamladıktan sonra alanındaki bilgi birikimini ve araştırma yetkinliğini ölçen, tez aşamasına geçiş koşulu olan sınavdır. Tez İzleme Komitesi (TİK), doktora tez çalışmasını dönemsel olarak değerlendiren ve ilerlemeyi izleyen komitedir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 21. maddesine göre TİK, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık dönemlerinde birer kez olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. TİK toplantısına hazırlanan raporun yapısı Tez İzleme Komitesi raporunun hazırlanması yazısında ele alınıyor.

Yüksek lisans öğrencisi için TİK yoktur. Ancak danışmanla düzenli ilerleme görüşmesi, aynı işlevi gayriresmî olarak görebilir. Kayıtlı olunan enstitünün lisansüstü yönetmeliği, yönergesi ve akademik takvimi birlikte okunduğunda tez takvimindeki kurum içi tarihler netleşir.

Azami süre, tezi yazmak için ayrılan süre mi?

Azami süre tezi yazmak için ayrılmış ek bir süre değil, programın tamamlanması gereken en son sınırdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 7. maddesine göre tezli yüksek lisansın dört yarıyıllık süresi, öğrencinin her dönem kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın işler. Altı yarıyıllık azami süre içinde tezini savunmayan öğrencinin kurumla ilişiği kesilir.

Sık karıştırılan nokta, beşinci ve altıncı yarıyılın "tez yarıyılları" olarak görülmesidir. Yönetmeliğin 7. maddesinin ikinci fıkrası, dört yarıyıl sonunda kredili derslerini ve seminer dersini tamamlayamayan öğrencinin ilişiğinin kesileceğini söyler. Tez çalışmasında başarısız olan veya azami süre içinde tez savunmasına girmeyen öğrenci için de aynı sonuç geçerlidir. Yani son iki yarıyıl bir güvenlik payıdır, planın kendisi değildir. Takvimi altı yarıyıla göre kuran öğrencinin kayma durumunda yararlanabileceği bir payı kalmaz. Azami süre dolduğunda ne olduğu lisansüstünde azami sürenin dolması ve ilişik kesme rehberinde ayrıntılı anlatılıyor.

İkinci yanılgı, tezin son aylarda tek seferde yazılabileceğidir. Boğaziçi Üniversitesi Öğrenci Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Merkezi'nin (BÜREM) Aralık 2025 tarihli broşürü bu konuda açık bir uyarı yapıyor: "Umulabileceğinin aksine tez bir yaratıcılık patlamasıyla hemen oluşturulamaz." Aynı broşür, çalışma planının tezin başından sonuna kadar tamamlanması gereken aşamaları ve zamanlamalarını içermesini öneriyor.

Azami süreyle ilgili istisnalar da vardır, ancak bunlar talebe bağlıdır:

  • Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde 6 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yapılan değişiklikle doğum yapan kadın öğrencilere talepleri hâlinde iki dönem ek süre verilebilir.

  • Bu ek süreler azami süreden sayılmaz.

  • Ek sürenin nasıl talep edildiği enstitüye göre değişebilir.

Doğum sonrası ek sürenin başvuru adımları doğum yapan lisansüstü öğrencilere tanınan ek süre yazısında anlatılıyor. Ek süre ve kayıt dondurma gibi uygulamalar kişinin durumuna göre değerlendirildiği için kesin bilgi enstitüden alınmalıdır.

Tez takvimi kaymaya başlarsa ne yapılabilir?

Tez takvimi kaymaya başladığında ilk adım, kalan yarıyıl sayısını azami süreye göre hesaplamak ve danışmanla yeni bir takvim çıkarmaktır. Ardından kaymaya yol açan aşama belirlenir: etik onay, veri toplama, analiz veya yazım. Her aşama için ayrı bir bitiş tarihi koymak ve enstitünün tez teslim tarihini bu takvimin en sonuna yerleştirmek, kalan süreyi görünür kılar.

Kayma çoğu zaman tek bir büyük sorundan değil, küçük gecikmelerin birikmesinden doğar. Etik kurulun gündem tarihini kaçırmak bir ay, danışman okumasının uzaması birkaç hafta ekleyebilir. Bu yüzden takvimin her aşamasında bir tampon süre bırakmak önerilir. BÜREM'in Aralık 2025 tarihli broşürü, hafta boyunca tez için belirli zaman dilimleri ayrılmasını ve bu sözün korunmasını tavsiye ediyor.

Takvim kaydığında aşağıdaki kontrolleri sırayla yapabilirsiniz:

  • Kayıtlı olduğun yarıyılı ve azami süreye kalan yarıyıl sayısını öğrenci bilgi sisteminden kontrol et.

  • Danışmanınla görüşüp kalan aşamalar için yeni bir bitiş tarihi listesi çıkar.

  • Etik kurul onayı bekleniyorsa kurulun bir sonraki gündem kapanış tarihini öğren.

  • Enstitünün o yarıyıla ait tez teslim ve savunma son tarihlerini akademik takvimden not et.

  • Haftalık tez çalışma saatlerini takvimine yaz.

  • Ek süre veya kayıt dondurma hakkın olabileceğini düşünüyorsan enstitüye yazılı olarak danış.

Ara vermeyi düşünen öğrenci için seçenekler ve sonuçları farklıdır. Kayıt dondurma, danışman değişikliği ve programdan ayrılma gibi yollar tez aşamasında ara vermek veya tezi bırakmak rehberinde karşılaştırılıyor. Literatür aşamasında takılan öğrenciler için literatür taramasının adım adım yapılması yazısı da bir başlangıç noktası olabilir.

Yol haritası üç soruyla özetlenebilir: Sabit tarihler neler, hangi aşama gecikiyor ve hangi aşamaya tampon eklenebilir? Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile üniversitelerin iç düzenlemeleri dönemsel olarak değişebildiği için takvim her yarıyıl başında enstitünün güncel duyurularıyla yeniden kontrol edilir.

En geç 1 ay

Jürinin toplanma süresi

Tezin jüriye teslim edildiği tarihten itibaren; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 9

En geç 3 ay

Düzeltme sonrası yeniden savunma

Aynı jüri önünde; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 9

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim: Takvimini altı yarıyıla göre kurmuştu

Selim, iktisat alanında tezli yüksek lisansın ikinci yarıyılında. Programın en çok altı yarıyılda tamamlanabildiğini öğrenince tez yazımını beşinci yarıyıla bırakmayı planladı. Danışmanı, azami sürenin bir güvenlik payı olduğunu ve beklenmedik bir gecikmede başvurabileceği bir payın kalmayacağını hatırlattı. Selim konusunu ikinci yarıyıl bitmeden enstitüye önerdi. İkincil veriyle çalıştığı için etik kurul başvurusuna ihtiyaç olmadığını danışmanıyla teyit etti. Üçüncü yarıyılda veri setini temizleyip analizlerini yaptı, dördüncü yarıyılda yazımı bitirdi. Beşinci ve altıncı yarıyılı ise yalnızca olası bir düzeltme için yedek olarak bıraktı. Bu plan, jürinin düzeltme istemesi hâlinde bile Selim'e azami süre içinde rahatça hareket edebileceği bir alan tanıdı.

Zeynep: Etik kurul tarihini takvimine koymadı

Zeynep, eğitim bilimlerinde öğretmenlerle anket yapacak. Konusu onaylandıktan sonra başvuru dosyasını hazırladı, ancak üniversitesindeki etik kurulun gündem kapanış tarihini birkaç gün kaçırdı. Dosyası bir sonraki toplantıya kaldı. Zeynep danışmanıyla takvimi yeniden düzenledi. Bekleme süresinde yöntem bölümünü ve kuramsal çerçeveyi yazdı. Okul müdürlüklerinden alınması gereken kurum izni yazışmalarını da bu sürede başlattı. Etik onay geldiğinde anketi dağıtmaya hazırdı. Toplam takvimi birkaç hafta kaydı, ancak bekleme süresi boşa geçmediği için dördüncü yarıyılda tezini teslim edebildi. Zeynep, sonraki adımlar için de kurulların toplantı tarihlerini takviminin başına yazmaya karar verdi.

Mert: Çalışırken tez yazıyor

Mert, işletme alanında tezli yüksek lisans yapıyor ve tam zamanlı çalışıyor. Hafta içi akşamları yorgun olduğu için tez çalışmasını sürekli hafta sonuna erteliyordu. Danışmanıyla yaptığı görüşmede her bölüm için ayrı bir teslim tarihi belirlediler. Mert hafta içi iki akşamı ve cumartesi sabahını yalnızca teze ayırdı. Bu saatleri iş takvimine de işledi. Danışmanı her bölüm için ne kadar sürede okuma yapabileceğini baştan söyledi. Böylece Mert, son yarıyılda bütün bölümlerin aynı anda danışmana gitmesini önledi. Takvim yaklaşık bir yarıyıl uzadı, ancak azami süre içinde kaldı.

Elif: Doktora tezini komite takvimine göre planladı

Elif, moleküler biyoloji alanında doktora öğrencisi ve yeterlik sınavını geçti. Tez önerisini savunduktan sonra deney takvimini yarıyıllar yerine Tez İzleme Komitesi toplantılarına göre böldü. Her komite toplantısından önce tamamlanacak deneyleri ve yazılacak bölümleri listeledi. İlk toplantıda bir deneyin tekrarlanması gerektiği ortaya çıktı. Komitenin önerisiyle yöntemini güncelledi ve sonraki toplantıya kadar tekrarlanan deneyin sonuçlarını hazırladı. Rapor düzeni sayesinde Elif, gecikmeyi tek bir komite dönemi içinde telafi etti ve tez yazımına planladığı dönemde başladı. Danışmanı da her raporu bir sonraki dönemin iş listesi olarak kullanmasını önerdi; Elif bu listeyi yazım aşamasında da sürdürdü.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin

Üniversiteleri İncele

Sıkça Sorulan Sorular

Yüksek lisans tezi ne kadar sürede yazılır?+

Tezin kaç ayda yazılacağı konuya, yönteme ve onay süreçlerine göre değişir; yönetmelik yazım için ayrı bir süre belirlemez. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne göre tezli yüksek lisans normalde dört yarıyıl sürer ve tez konusu en geç ikinci yarıyıl sonunda önerilir. Bu nedenle araştırma ve yazım çoğunlukla üçüncü ve dördüncü yarıyıla yoğunlaşır. Katılımcıdan veri toplanan tezlerde etik kurul onayı için beklenen süre de takvime eklenir.

Yüksek lisans tezi 3 ayda yazılır mı?+

Yüksek lisans tezinin üç ayda yazılması bazı çalışmalarda mümkün olabilir, ancak bu süre genellikle yalnızca yazım aşamasını kapsar. Literatür taraması, veri toplama ve analiz önceden tamamlanmışsa bölümlerin yazımı kısa sürede bitirilebilir. Danışman okuması, enstitünün biçim incelemesi ve jürinin bir ay içinde toplanması ayrıca zaman ister. Takvimi üç aya sıkıştırmadan önce danışmanla okuma süresini konuşmak önerilir.

Tez yazımı için en az ne kadar süre gerekir?+

Tez yazımı için yönetmelikte bir alt süre bulunmaz. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği yalnızca konu önerisi için ikinci yarıyıl sonunu, program için de dört yarıyıllık normal ve altı yarıyıllık azami süreyi belirler. Gereken süre; araştırmanın katılımcı içerip içermediğine, örneklem büyüklüğüne ve öğrencinin çalışma koşullarına bağlıdır. Gerçekçi alt süre, danışmanla birlikte kurulan takvimden çıkar.

Tez önerisi onaylanmadan tez yazmaya başlanabilir mi?+

Tez önerisi onaylanmadan literatür okuması ve taslak yazımı yapılabilir, ancak veri toplama genellikle onaya bağlıdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre tez konusu enstitü yönetim kurulu onayıyla kesinleşir. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün yol haritası, etik kurul onayının tez önerisinin kabulünden sonra alınmasını öngörüyor. Onaydan önce yazılan bölümler konu değişirse yeniden düzenlenebilir.

Tez danışmanı ne zaman atanır?+

Tezli yüksek lisansta tez danışmanı en geç birinci yarıyılın sonuna kadar atanır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre enstitü anabilim dalı başkanlığı danışmanı enstitüye önerir ve atama enstitü yönetim kurulu onayıyla kesinleşir. Doktorada ise yönetmeliğin 18. maddesi danışmanın en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar atanmasını öngörür. Bazı üniversiteler danışmanı daha erken atayabilir.

Etik kurul onayı tez takvimini ne kadar uzatır?+

Etik kurul onayının takvime etkisi kurulun toplantı düzenine bağlıdır. ODTÜ İnsan Araştırmaları Etik Kurulu ayda bir toplanır ve başvuruları altı hafta içinde sonuçlandırır. Boğaziçi Üniversitesi'nin sosyal ve beşeri bilimler kurulu, toplantıdan yedi gün önce başvuru ister ve kararı en geç 30 gün içinde bildirir. Gündem tarihini kaçıran başvuru bir sonraki toplantıya kalabileceği için başvurunun erken planlanması önerilir.

Tez savunmasından sonra düzeltme için ne kadar süre verilir?+

Yüksek lisans tez savunmasında düzeltme kararı verilirse öğrenci en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu süre Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 9. maddesinde düzenlenir. Jüri kararı, tez sınavını izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir. Savunma tarihi planlanırken bu üç aylık sürenin azami süre sınırına sığması da hesaba katılır.

Azami süre dolarsa tez yazmaya devam edilebilir mi?+

Azami süre dolduğunda tezini savunmayan öğrencinin kurumla ilişiği kesilir; bu durumda aynı kayıtla tez yazmaya devam edilmesi genellikle mümkün olmaz. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 7. maddesi bu sonucu tezli yüksek lisans için açıkça düzenler. Doğum sonrası ek süre gibi istisnalar talebe bağlıdır ve azami süreden sayılmaz. Öğrenci affı gibi yasal düzenlemeler ise dönemsel olarak gündeme gelir ve kendi koşullarıyla değerlendirilir.

Çalışırken yüksek lisans tezi kaç ayda biter?+

Çalışırken yazılan yüksek lisans tezi, tam zamanlı öğrenciye göre genellikle daha uzun sürer, ancak süre yine yönetmeliğin azami sınırına bağlıdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 7. maddesindeki dört yarıyıllık süre çalışma durumuna göre değişmez. Haftalık tez saatlerini sabitlemek ve danışmanla bölüm bazında tarih belirlemek, çalışan öğrencinin takvimi yönetmesini kolaylaştırır.

Doktora tezi kaç yılda yazılır?+

Doktora tezinin süresi kabul derecesine göre değişir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesine göre yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrencinin normal süresi sekiz, azami süresi on iki yarıyıldır. Lisans derecesiyle kabul edilen öğrencide bu süreler on ve on dört yarıyıldır. Tez önerisi yeterlik sınavından sonra en geç altı ay içinde savunulur ve Tez İzleme Komitesi yılda en az iki kez toplanır.

Tezsiz yüksek lisansta dönem projesi ne kadar sürede hazırlanır?+

Tezsiz yüksek lisansta dönem projesi, programın toplam süresi kısa olduğu için genellikle son yarıyılda hazırlanır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre tezsiz yüksek lisans programı en çok üç yarıyılda tamamlanır. Dönem projesinin konusu, yazım kuralları ve teslim tarihi enstitüye göre değişebilir. Katılımcıdan veri toplanacaksa etik kurul süreci için ek zaman ayrılması gerekebilir.

Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın

Ücretsiz Başvur
Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Tez takvimini planlayan adaylar Atlas üzerinden tezli yüksek lisans ve doktora programlarını inceleyebilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini, Duyurular bölümünden enstitülerin tez teslimi ve savunma ilanlarını izleyebilir. Üniversiteler sayfası üzerinden ise ücretsiz başvuru oluşturabilir. Enstitülerin tez önerisi, etik kurul ve savunma takvimleri farklılaştığı için program sayfaları, adayların kayıt öncesinde ilgili enstitünün süre kurallarına daha hızlı ulaşmasına yardımcı olur.
Kaynakça

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Yazıdaki süreler, Yükseköğretim Kurulu'nun 20 Nisan 2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne, bu yönetmelikte 6 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yapılan değişikliğe ve adı geçen üniversitelerin yönergelerine dayanır. Üniversiteler kendi lisansüstü yönetmeliklerinde ek ara tarihler belirleyebilir ve madde numaralarını farklı düzenleyebilir. Mevzuat, etik kurul takvimleri ve tez teslim tarihleri dönemsel olarak değişebilir. Tez yazan öğrencilerin danışmanlarıyla birlikte kendi enstitülerinin güncel yönetmeliğini, akademik takvimini ve duyurularını kontrol etmesi önerilir.

Güncel Akademik Duyuruları Takip Edin

Duyuruları İncele
Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.