Tez Öneri Formu Nasıl Doldurulur? Bölüm Bölüm Örnekli Rehber
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Tez Öneri Formu Nasıl Doldurulur? Bölüm Bölüm Örnekli Rehber
İçindekiler
Genel Bilgilendirme
Tez öneri formu nedir ve hangi bilgileri ister?
Tez öneri formunu kim, ne zaman doldurur?
Tez öneri formu adım adım nasıl doldurulur?
Formun bölümlerine ne yazılır? Örnek ifadeler
Tez önerisi ne zaman teslim edilir?
Enstitülere göre tez öneri formları nasıl farklılaşıyor?
Tez önerisi, araştırma önerisi ve TİK raporu aynı şey mi?
Formu teslim etmeden önce neler yapılmalı?
Gerçek Hayattan Örnekler
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
Yasal Bilgilendirme
Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin
Atlası İnceleGenel Bilgilendirme
Tez öneri formu, tezin başlığını, amacını, yöntemini ve çalışma takvimini enstitünün belirlediği düzende sunan resmî belgedir; her alanı danışmanla netleşmiş, ölçülebilir bilgiyle doldurulur. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre tezli yüksek lisansta tez konusu en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerilir. Doktorada öneri, yeterlik sınavından sonra en geç altı ay içinde tez izleme komitesi önünde savunulur.
Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri 2025-2026 bültenine göre Türkiye'de 330.464 yüksek lisans ve 89.665 doktora öğrencisi bulunuyor. YÖK Ulusal Tez Merkezi'nin istatistik sayfasına göre arşive 2025 yılında 45.339 yüksek lisans ve 14.251 doktora tezi eklendi. Yönetmelik gereği tezli yüksek lisans ve doktora tezlerinin her biri, enstitü yönetim kurulunca onaylanan bir tez konusu veya tez önerisiyle başlar.
Rehber; yönetmelik hükümlerine, YÖK verilerine ve altı üniversite enstitüsünün yayımladığı form ve kılavuzlara dayanıyor. Form başlıkları, sayfa sınırları ve teslim kanalları enstitüye göre değişebilir. Aşağıdaki örnekler genel bir çerçeve sunar; ilgili enstitünün güncel şablonunun yerine geçmez.
330.464
Yüksek lisans öğrencisi2025-2026 öğretim yılı, YÖK Yükseköğretim İstatistikleri Bülteni (27 Mart 2026)
89.665
Doktora öğrencisi2025-2026 öğretim yılı, YÖK Yükseköğretim İstatistikleri Bülteni (27 Mart 2026)
Tez öneri formu nedir ve hangi bilgileri ister?
Tez öneri formu, lisansüstü öğrencinin tez çalışmasının başlığını, amacını, yöntemini ve çalışma planını enstitünün belirlediği düzende sunduğu belgedir. Formun adı kurumdan kuruma değişir: tez önerisi formu, tez konusu öneri formu veya tez önerisi teslim formu gibi adlar kullanılır. Ortak amaç, anabilim dalının ve enstitü yönetim kurulunun konuyu ve planı değerlendirebilmesidir.
Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Tez öneri formunun şablonunu, sayfa sınırını ve teslim kanalını da enstitü belirler. Yönetmelik formun biçimini tarif etmez; bu yüzden aynı alandaki iki öğrenci farklı şablonlarla karşılaşabilir.
Formların çoğu iki parçadan oluşur. İdari parçada öğrenci bilgileri, danışman ve varsa ikinci danışman, imzalar ve etik kurul sorusu yer alır. Öneri metni ise tezin kendisini anlatır. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün Ocak 2021 tarihli Lisansüstü Tez Önerisi Yazım Kılavuzu öneri metni için 15 başlık sayıyor. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nün 10 Haziran 2021 tarihli Tez Önerisi Formu ise 10 içerik başlığı kullanıyor.
Bu iki belge ve incelenen diğer enstitü şablonları karşılaştırıldığında öneri metninde sık geçen başlıklar şunlardır:
Tez başlığı, Türkçe ve İngilizce
Özet ve anahtar kelimeler
Konu, kapsam ve literatür değerlendirmesi
Amaç, araştırma sorusu veya hipotez
Özgün değer ve yaygın etki
Yöntem
Çalışma takvimi
Kaynakça ve etik kurul beyanı
Formdaki başlık ve konu, öğrencinin danışmanla önceden yaptığı bir seçime dayanır. Konunun nasıl seçildiği, başlığın nasıl daraltıldığı ve gerektiğinde nasıl değiştirildiği lisansüstü tez konusunun belirlenmesi ve değiştirilmesi rehberinde ayrıca anlatılıyor. Tez öneri formu bu seçimin yazılı ve onaya sunulan hâlidir. Bu nedenle formdaki başlık, danışman görüşmesinde konuşulan kapsamla birebir örtüşmelidir.
Tez öneri formunu kim, ne zaman doldurur?
Tez öneri formunu tezli yüksek lisans ve doktora öğrencileri danışmanlarıyla birlikte doldurur. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre tezli yüksek lisansta tez konusu en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerilir. Doktorada yönetmeliğin 21. maddesi, tez önerisinin yeterlik sınavından sonraki altı ay içinde tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunulmasını öngörür.
Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Tezli yüksek lisansta anabilim dalı başkanlığı, öğrencinin danışmanıyla birlikte belirlediği tez konusunu enstitüye önerir. Yönetmeliğin 8. maddesine göre tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir.
Doktorada süreç bir aşama daha içerir. Yeterlik sınavı, doktora öğrencisinin ders aşamasını tamamladıktan sonra alanındaki bilgi birikimini ve araştırma yetkinliğini ölçen, tez aşamasına geçiş koşulu olan sınavdır. Tez İzleme Komitesi (TİK), doktora tez çalışmasını dönemsel olarak değerlendiren ve ilerlemeyi izleyen komitedir. Yönetmeliğin 20. maddesine göre komite yeterlik sınavından sonra bir ay içinde kurulur ve üç öğretim üyesinden oluşur.
Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur.
— Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, Madde 21/1 (Resmî Gazete, 20 Nisan 2016; konsolide metin, 6 Mart 2026)
Tezsiz yüksek lisans, tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün tez önerisi hazırlama sayfasında tezsiz yüksek lisans projeleri için öneri hazırlanmasına gerek olmadığı belirtiliyor; başka enstitülerin proje formu isteyip istemediği ayrıca kontrol edilmelidir. Sanatta yeterlik programlarında yönetmeliğin 27. maddesi, tez, sergi, proje, resital, konser veya temsil gibi çalışmaların konusunun ve başlığının danışmanla birlikte enstitüye önerilmesini düzenler.
Öneri kabul edildikten sonra başlayan izleme, yazım ve savunma aşamaları doktora tez sürecinin adım adım işleyişi yazısında özetleniyor.
Tez öneri formu adım adım nasıl doldurulur?
Tez öneri formu genellikle yedi adımda hazırlanır: konuyu danışmanla netleştirmek, literatürü taramak, başlığı ve araştırma sorusunu yazmak, yöntemi ve takvimi kurmak, özeti yazmak, etik kurul gereksinimini belirlemek ve imzalı formu anabilim dalına teslim etmek. Adımların sırası enstitüye göre değişebilir. Özet, diğer bölümler bittikten sonra yazıldığında metinle daha tutarlı olur.
Konuyu danışmanla netleştirin. Yönetmeliğin 8. maddesi tez konusunu öğrencinin danışmanıyla birlikte belirlemesini öngörür. Yüksek lisansta danışman seçimi ve tez konusunun belirlenmesi bu ilk görüşmeye hazırlık için yol gösterir.
Literatürü tarayın. YÖK Ulusal Tez Merkezi ve alan veri tabanlarında aynı konuda yazılmış tezleri ve makaleleri listeleyin.
Başlığı ve araştırma sorusunu yazın. Başlık değişkenleri, örneklemi ve bağlamı göstermelidir.
Yöntemi kurun. Araştırma modeli, örneklem, veri toplama araçları ve analiz yolu ayrı ayrı yazılır.
Çalışma takvimini hazırlayın. İş adımlarını ay bazında tabloya dökün.
Etik kurul gereksinimini belirleyin. İnsan veya hayvan katılımcıyla yürütülecek çalışmalar için gerekip gerekmediğini danışmanla değerlendirin.
Özeti yazın, imzaları tamamlayın ve formu anabilim dalı başkanlığına teslim edin.
Etik boyut, formun idari kısmında genellikle evet veya hayır sorusu olarak yer alır. YÖK'ün 28 Ağustos 2025 tarihli kararıyla değişik Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, lisansüstü eğitim sırasında yapılan tezlerle ilgili araştırma etiği konularını kapsamına alır. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün Ocak 2021 tarihli kılavuzu da doğrudan insan veya hayvanlar üzerinde yapılacak çalışmalar için ilgili birimden etik kurul onay kararı alınmasını şart koşar.
Teslimden sonra form anabilim dalı kurulunda görüşülür ve enstitü yönetim kuruluna iletilir. Doktorada bu akışa tez izleme komitesi önündeki sözlü savunma eklenir.
Akademik Sürecinizi Tek Hesapta Takip Edin
Giriş YapFormun bölümlerine ne yazılır? Örnek ifadeler
Tez öneri formunun her bölümü tek bir soruya cevap verir: başlık neyin çalışılacağını, amaç neyin öğrenilmek istendiğini, yöntem bunun nasıl yapılacağını, takvim ne zaman biteceğini söyler. Aşağıdaki tablo, eğitim bilimleri alanında kurgulanmış bir örnek konu üzerinden her bölüm için yazılabilecek ifadeleri gösterir. Örnek konu temsilidir.
Örnek konu: ortaokul öğrencilerinde dijital okuryazarlık ile fen bilimleri başarısı arasındaki ilişki.
Form bölümü | Ne yazılır? | Örnek ifade | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
Tez başlığı | Değişkenler, örneklem ve bağlam | "Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri ile Fen Bilimleri Başarıları Arasındaki İlişki" | Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü kılavuzu başlığı 15 sözcükle sınırlar |
Özet | Amaç, yöntem ve beklenen katkının kısa hâli | "Bu çalışma, dijital okuryazarlık düzeyinin fen başarısını yordayıp yordamadığını ilişkisel tarama modeliyle incelemeyi amaçlamaktadır." | Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü kılavuzunda özet 250 kelimeyi aşmaz |
Anahtar kelimeler | Konuyu tarayan terimler | "dijital okuryazarlık, fen başarısı, ortaokul, ilişkisel tarama" | Erciyes kılavuzu en az 3, en fazla 5 kelime ister |
Konu, kapsam, literatür | Alandaki bilgi ve boşluk | "Taranan tezler ve makaleler, iki değişkenin hangi yaş gruplarında birlikte incelendiğini gösterecek biçimde özetlenecektir." | Çalışmaları sıralamak yerine değerlendirmek |
Amaç ve araştırma sorusu | Cevaplanacak soru | "Dijital okuryazarlık düzeyi, fen bilimleri başarısını anlamlı biçimde yordamakta mıdır?" | Soru ölçülebilir olmalı |
Özgün değer | Yeni katkı | "Çalışma, iki değişkeni aynı örneklemde ilk kez birlikte ele almayı hedeflemektedir." | "İlk kez" iddiası literatürle desteklenmeli |
Yöntem | Model, örneklem, araç, analiz | "Veriler ölçek ve başarı testiyle toplanacak, regresyon analiziyle çözümlenecektir." | Ölçek izinleri ve etik kurul ayrıca belirtilmeli |
Çalışma takvimi | Ay bazında iş adımları | "1–3. ay literatür ve etik başvuru, 4–6. ay veri toplama" | İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü formu yüksek lisans için 12 ay öngörür |
Kaynakça | Metinde atıf yapılan eserler | Enstitünün atıf stili | Metinde geçmeyen kaynak eklenmez |
Özgün değer, tez çalışmasının alandaki mevcut bilgiye hangi yeni katkıyı getireceğini açıklayan öneri bölümüdür. Çalışma takvimi, tez çalışmasındaki iş adımlarının hangi sırayla ve hangi zaman aralığında yürütüleceğini gösteren plandır. Bu başlıklar proje başvuru formlarında da kullanılır. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün kılavuzu, tez önerisi formunun "BAP, TÜBİTAK vb. destekleyici kurumlara başvurularında kullanılan proje formlardan hareketle geliştirildiğini" belirtiyor. TÜBİTAK'ın 23 Mayıs 2020 tarihli ARDEB 1001 duyurusu da değerlendirme ölçütlerini özgün değer, yöntem, proje yönetimi ve yaygın etki olarak sayıyor.
Tez önerisi ne zaman teslim edilir? Süreler ve takvim
Tez öneri formunun teslim zamanı programa göre değişir. Tezli yüksek lisansta tez konusu en geç ikinci yarıyıl sonunda enstitüye önerilir. Doktorada yeterlik sınavından sonra en geç altı ay içinde tez önerisi savunulur ve yazılı rapor savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtılır. Enstitüler bu sürelerin içinde kendi iç takvimlerini belirleyebilir.
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 21. maddesi doktora tarafındaki adımları ayrıntılı düzenler. Tez izleme komitesi öneri hakkında kabul, düzeltme veya ret yönünde salt çoğunlukla karar verir. Düzeltme için bir ay süre tanınır. Karar, işlemin bitişini izleyen üç gün içinde anabilim dalı başkanlığınca enstitüye tutanakla bildirilir.
Önerisi reddedilen öğrenci, yönetmeliğin 21. maddesine göre yeni bir danışman veya tez konusu seçebilir. Aynı danışmanla devam eden öğrenci üç ay içinde, danışmanını ve konusunu değiştiren öğrenci altı ay içinde yeniden savunmaya alınır. Yönetmeliğin 21. maddesi ikinci savunmanın sonucunu ve mazeretsiz katılmamanın etkisini de düzenler; bu hükümler için ilgili enstitünün güncel uygulaması teyit edilmelidir.
Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü'nün uygulama ilkelerinde yüksek lisans tez öneri formlarının ilgili yarıyılın başlangıcından itibaren bir ay içinde teslim edilmesi isteniyor. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ise önerinin ders döneminin bitiminden itibaren en geç izleyen yarıyılın başına kadar danışman imzasıyla sunulmasını öngörüyor.
Örnek bir 12 aylık yüksek lisans çalışma takvimi
Temsili bir takvim şöyle kurulabilir: 1–2. ay literatür taraması ve ölçek izinleri; 3. ay etik kurul başvurusu; 4–6. ay veri toplama; 7–8. ay veri analizi; 9–10. ay bulgular ve tartışma bölümlerinin yazımı; 11. ay danışman okuması ve düzeltmeler; 12. ay benzerlik raporu ve teslim hazırlığı. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü formu yüksek lisans takvimi için 12, doktora takvimi için 24 aylık bir plan öngörüyor.
Öneri kabul edildikten sonra komite, yönetmeliğe göre ocak–haziran ve temmuz–aralık dönemlerinde birer kez olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Bu toplantılara hazırlanan raporun yapısı tez izleme komitesi ve TİK raporu hazırlama yazısında anlatılıyor.
45.339
2025'te arşive eklenen yüksek lisans teziYÖK Ulusal Tez Merkezi, yıllara göre istatistik, Ekim 2026 erişimi
14.251
2025'te arşive eklenen doktora teziYÖK Ulusal Tez Merkezi, yıllara göre istatistik, Ekim 2026 erişimi
Enstitülere göre tez öneri formları nasıl farklılaşıyor?
Enstitülere göre tez öneri formları ad, kapsam, uzunluk ve teslim kanalı bakımından farklılaşır. Bazı enstitüler tek bir formu yüksek lisans ve doktora için birlikte kullanır, bazıları doktorada proje formatı ister. Sayfa sınırı, özet uzunluğu ve çevrimiçi yükleme gibi ölçütler yönetmelikte değil, enstitü belgelerinde yer alır.
Enstitü | Belge | Düzey | Öne çıkan alan | Biçim veya süre ölçütü |
|---|---|---|---|---|
Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü | Lisansüstü Tez Önerisi Yazım Kılavuzu (Ocak 2021) | Yüksek lisans ve doktora | Başarı ölçütleri, destekleyen kuruluş, danışmanın deneyimi | Özet en fazla 250 kelime, 3–5 anahtar kelime |
İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü | Tez Önerisi Formu (10 Haziran 2021) | Yüksek lisans, doktora, bütünleşik doktora | Etik kurul ve güç analizi soruları, destek kaynağı | Takvim yüksek lisansta 12, doktorada 24 ay |
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü | Tez Önerisi Yazım Kılavuzu | Yüksek lisans ve doktora | Problem, sayıltılar, sınırlılıklar, tanımlar | Kapak ve kaynaklar hariç 15–20 sayfa |
Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen ve Sosyal Bilimler enstitüleri | Tez önerisi uygulama ilkeleri; Doktora Tez Öneri Formu (TÜBİTAK 1001 Proje Formu) | Yüksek lisans ve doktora | Doktorada proje formatı | Yüksek lisans formu yarıyıl başından itibaren 1 ay içinde |
Yeditepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | M1 Yüksek Lisans Tez Öneri Teslim Formu (REV1 2025) | Yüksek lisans | Ulusal Tez Merkezi veri giriş formu, etik kurul sorusu | Enstitü yönetim kurulu kararı formda işlenir |
İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | Doktora tez önerisi rapor yükleme duyurusu (28 Haziran 2024) | Doktora | Rapor çevrimiçi yüklenir, danışman sistemde onaylar | Onaydan sonra 21 iş günü içinde savunma |
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün kılavuzu Times New Roman, 12 punto ve 1,5 satır aralığı gibi biçim kuralları da koyuyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, doktora önerisinden önce bir bilimsel araştırma ve proje hazırlama eğitimi şartı arıyor. İstanbul Teknik Üniversitesi ise raporu öğrenci bilgi sistemindeki süreç arayüzünden alıyor.
Aynı alanda yazılmış bir öneri, başka bir enstitünün şablonuna doğrudan taşınamayabilir. Başlık sınırı, özet uzunluğu, etik kurul sorusu ve ek belge listesi, yazıma başlamadan önce kendi enstitünün güncel şablonundan kontrol edilmelidir. Enstitü sayfasında hem form hem kılavuz varsa ikisi birlikte okunur; form alanları gösterir, kılavuz ne yazılacağını açıklar.
Tez önerisi, araştırma önerisi ve TİK raporu aynı şey mi?
Tez önerisi, araştırma önerisi ve TİK raporu aynı belge değildir. Araştırma önerisi çoğunlukla doktora başvuru dosyasında, kabulden önce istenir. Tez önerisi kabulden sonra, tezli yüksek lisansta konu onayı için, doktorada yeterlik sınavından sonraki savunma için hazırlanır. TİK raporu ise kabul edilmiş önerinin ardından ilerlemeyi gösteren dönemsel rapordur.
Karışıklığın bir nedeni İngilizce terimdir. İngilizce research proposal terimi hem başvuru aşamasındaki metin hem de tez önerisi için kullanılabiliyor. Oysa iki metnin okuyucusu farklıdır. Başvuru aşamasındaki araştırma önerisini mülakat komisyonu okur ve adayın araştırma yönelimini değerlendirir. Tez önerisini danışman, anabilim dalı, doktorada tez izleme komitesi ve enstitü yönetim kurulu okur.
Belgeleri ayırmanın en kolay yolu şu dört soruya bakmaktır:
Ne zaman hazırlanır? Araştırma önerisi başvuruda, tez önerisi kabul ve ders aşamasından sonra, TİK raporu öneri kabul edildikten sonra.
Kime sunulur? Araştırma önerisi mülakat komisyonuna, tez önerisi anabilim dalı ve enstitüye, TİK raporu komite üyelerine.
Hangi sonucu doğurur? Araştırma önerisi kabul değerlendirmesine katkı verir, tez önerisi enstitü yönetim kurulu kararıyla kesinleşir, TİK raporu başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.
Hangi dayanağı vardır? Tez önerisi ve TİK raporu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 8., 20. ve 21. maddelerine, araştırma önerisi ise ilgili programın başvuru ilanına dayanır.
Bir diğer karışıklık, tez konusu ile tez önerisi arasında yaşanır. Bazı enstitüler yüksek lisans için yalnızca başlık ve kısa açıklama isteyen bir tez konusu formu kullanırken, bazıları amaç, yöntem ve takvim içeren tam bir öneri metni ister. Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü'nün formlar sayfasında bu belgeler yüksek lisans ve doktora için ayrı ayrı "tez konusu önerisi" adıyla listeleniyor.
Başvuru aşamasındaki metnin nasıl kurulacağı doktora için research proposal yazımı rehberinde ayrıca ele alınıyor. İki metin aynı konu üzerine kurulabilir; ancak tez önerisinde yöntem ve takvim çok daha ayrıntılı yazılır.
Tez öneri formunu teslim etmeden önce neler yapılmalı?
Tez öneri formunu teslim etmeden önce enstitünün güncel şablonu, imzalar, etik kurul beyanı ve ek belgeler son kez kontrol edilmelidir. Yönetmelik süreleri üst sınır koyar, enstitü takvimi ise bu sınırın içinde daha erken bir tarih belirleyebilir. Teslimden sonra öneri anabilim dalı ve enstitü yönetim kurulu onayıyla kesinleşir.
Enstitünün sitesinden formun ve kılavuzun en güncel sürümünü indir.
Başlığı, enstitünün sözcük sınırına göre kısalt.
Özeti ve anahtar kelimeleri kılavuzdaki sınırlara göre düzenle.
Yöntem bölümüne örneklemi, veri toplama araçlarını ve analiz yolunu ayrı ayrı yaz.
Çalışma takvimini ay bazında tabloya dök.
Etik kurul sorusunu danışmanla birlikte yanıtla, gerekiyorsa başvuru takvimini plana ekle.
Kaynakçadaki her eserin metinde atıf aldığını doğrula.
Danışman ve varsa ikinci danışman imzalarını tamamla.
Teslim kanalını, son tarihi ve istenen ek formları enstitü duyurusundan teyit et.
Literatür taramasını belgelemek, özgün değer bölümünü güçlendirir. Aynı konuda yazılmış tezleri bulmak ve tam metinlerine ulaşmak için YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde tez sorgulama yazısındaki adımlar kullanılabilir.
Doktora öğrencisi için ikinci hazırlık sözlü savunmadır. Yazılı rapor savunmadan en az on beş gün önce komiteye ulaşmalıdır; sunum ise genellikle problem, yöntem ve takvime odaklanır. Düzeltme kararı yönetmelikte öngörülen sonuçlardan biridir ve bunun için bir aylık süre tanınır.
Yüksek lisans öğrencisi için kritik tarih ikinci yarıyılın sonudur. Yine de bazı enstitüler formu yarıyılın ilk ayında ister. Lisansüstü yönetmelikler ve enstitü yönergeleri dönemsel olarak değişebildiği için teslimden önce ilgili enstitünün güncel duyurusu kontrol edilmelidir.
2. yarıyıl sonu
Yüksek lisans tez konusu için son sınırLisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, Madde 8/1
En geç 6 ay
Doktora tez önerisi savunmasıYeterlik sınavından sonra, Madde 21/1
Gerçek Hayattan Örnekler
Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.
Selim: Başlık çok geniş kaldı
Selim, sosyoloji alanında tezli yüksek lisansının ikinci yarıyılında. Tez öneri formuna "Türkiye'de Gençlik ve Sosyal Medya" başlığını yazdı. Danışmanı başlığın örneklem ve değişken göstermediğini söyledi. Selim başlığı belirli bir şehirde üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımı ile siyasal katılım arasındaki ilişkiye daralttı. Amaç bölümüne tek bir ölçülebilir araştırma sorusu ekledi. Yöntem bölümüne çevrim içi anket ve regresyon analizi yazdı, çalışma takvimini on iki aya yaydı. Form, ikinci yarıyıl sonundan önce anabilim dalı başkanlığına ulaştı ve enstitü yönetim kurulu gündemine alındı. Daraltılmış başlık, Selim'in literatür taramasını da kolaylaştırdı.
Zeynep: Savunma takvimini geriye doğru kurdu
Zeynep, doktora yeterlik sınavını haziran ayında başarıyla tamamladı. Yönetmelik ona tez önerisini savunmak için en fazla altı ay tanıyor. Zeynep takvimi geriye doğru kurdu: savunma tarihini aralık başına, yazılı raporun komiteye ulaşma tarihini kasım ortasına koydu. Ekim ayını danışman okuması ve düzeltmeler için ayırdı. Tez izleme komitesi kurulduktan sonra savunma tarihini anabilim dalı başkanlığıyla netleştirdi. Yazılı raporu on beş günlük sınırdan önce komite üyelerine dağıttı ve sunumunu problem, yöntem ve takvim üzerine kurdu. Bu planlama, olası bir düzeltme kararı için de zaman bıraktı.
Mert: Anket kullanacağı için etik kurul sorusunu yeniden değerlendirdi
Mert, sağlık yönetimi alanında tezli yüksek lisans yapıyor ve hastane çalışanlarına anket uygulayacak. Formdaki etik kurul sorusunu, çalışmanın yalnızca anket içerdiğini düşünerek önce hayır olarak işaretlemişti. Danışmanıyla konuşunca çalışmanın insan katılımcıyla yürütüldüğünü ve enstitü kılavuzunun bu durumda etik kurul onayı istediğini gördü. Mert soruyu evet olarak düzeltti ve kullanacağı anket formunu tez önerisinin ekine koydu. Etik başvuruyu çalışma takviminin ilk aylarına yerleştirdi, veri toplama adımını onay sonrasına kaydırdı. Böylece takvim, etik kurul kararının beklenmesini de içeren gerçekçi bir plana dönüştü.
Elif: Komite düzeltme istedi
Elif, eğitim bilimleri doktorasında tez önerisini savundu. Tez izleme komitesi önerinin amacını uygun buldu; ancak yöntem bölümünde örneklem büyüklüğünün gerekçelendirilmesini istedi ve düzeltme kararı verdi. Yönetmelik düzeltme için bir aylık süre tanıyor. Elif örneklem hesabını gerekçesiyle birlikte yöntem bölümüne ekledi, veri toplama aracını pilot uygulamayla destekledi ve düzeltilmiş metni süre içinde komiteye sundu. Düzeltme notlarını ayrı bir tabloda madde madde yanıtlaması, komite üyelerinin değişiklikleri hızla görmesini sağladı. Komite, düzeltilmiş öneriyi yeniden değerlendirerek kararını verdi ve Elif tez çalışmasının veri toplama aşamasına geçti.
Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin
Üniversiteleri İnceleSıkça Sorulan Sorular
Tez öneri formu nasıl doldurulur?+
Tez öneri formu, enstitünün güncel şablonu indirilerek ve her bölüm danışmanla birlikte doldurularak hazırlanır. İdari kısma öğrenci, danışman ve etik kurul bilgileri yazılır. Öneri metninde başlık, özet, anahtar kelimeler, konu ve literatür, amaç, özgün değer, yöntem, çalışma takvimi ve kaynakça yer alır. Özet en son yazıldığında diğer bölümlerle daha tutarlı olur. Form imzalandıktan sonra anabilim dalı başkanlığına teslim edilir ve enstitü yönetim kurulu onayıyla kesinleşir.
Tez önerisi kaç sayfa olmalı?+
Tez önerisinin sayfa sınırı yönetmelikte değil, enstitü kılavuzlarında belirlenir. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün Tez Önerisi Yazım Kılavuzu kapak, kaynaklar ve ekler hariç 15–20 sayfa öngörüyor. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nün formunda ise yazım alanlarının gerektiği kadar genişletilebileceği belirtiliyor. Bu nedenle tek bir doğru uzunluk yoktur; ilgili enstitünün güncel kılavuzu esas alınmalıdır.
Yüksek lisans tez önerisi ne zaman verilir?+
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre tezli yüksek lisansta tez konusu en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerilir. Danışman ise en geç birinci yarıyılın sonuna kadar atanır. Enstitüler bu üst sınırın içinde daha erken bir teslim tarihi belirleyebilir. Örneğin Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü formun yarıyıl başından itibaren bir ay içinde teslim edilmesini istiyor.
Doktora tez önerisi savunması ne zaman yapılır?+
Doktora tez önerisi, yönetmeliğin 21. maddesine göre yeterlik sınavının başarıyla tamamlanmasından sonra en geç altı ay içinde tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunulur. Öğrenci, öneriyle ilgili yazılı raporu savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtır. Komite yeterlik sınavından sonra bir ay içinde kurulur. Kesin savunma tarihi danışman ve anabilim dalı başkanlığıyla belirlenir.
Danışman onayı olmadan tez öneri formu teslim edilebilir mi?+
Danışman onayı olmadan tez öneri formunun kabul edilmesi beklenmez. Yönetmeliğin 8. maddesi tez konusunun öğrencinin danışmanıyla birlikte belirlenmesini öngörür; incelenen formlarda danışman imzası veya onayı alanı yer alır. İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nde rapor sisteme yüklendikten sonra danışman tarafından onaylanır veya öğrenciye iade edilir. Danışman ile görüş ayrılığı varsa anabilim dalı başkanlığıyla görüşülebilir.
Tez önerisi reddedilirse ne olur?+
Yönetmeliğin 21. maddesine göre doktora tez önerisi reddedilen öğrenci yeni bir danışman veya tez konusu seçme hakkına sahiptir ve yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Aynı danışmanla devam eden öğrenci üç ay içinde, danışmanını ve konusunu değiştiren öğrenci altı ay içinde yeniden savunmaya alınır. İkinci savunmanın sonuçları da yönetmeliğin 21. maddesinde düzenlenir; ayrıntı için enstitünün güncel uygulaması teyit edilmelidir.
Tezsiz yüksek lisans öğrencisi tez öneri formu doldurur mu?+
Tezsiz yüksek lisans programları tez yerine dönem projesiyle tamamlandığı için tez öneri formu genellikle istenmez. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, tezsiz yüksek lisans projeleri için öneri hazırlanmasına gerek olmadığını belirtiyor. Bazı enstitüler dönem projesi için ayrı bir konu veya proje formu kullanabilir. Tezsiz programdaki öğrencinin, kendi enstitüsünün proje teslim kurallarını ayrıca kontrol etmesi önerilir.
Tez önerisinde etik kurul izni gerekli mi?+
Etik kurul izninin gerekip gerekmediği çalışmanın niteliğine ve enstitünün kurallarına bağlıdır. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün kılavuzu doğrudan insan veya hayvanlar üzerinde yapılacak çalışmalar için etik kurul onay kararını şart koşar. Yeditepe ve İnönü üniversitelerinin formlarında etik kurul için evet veya hayır sorusu yer alır. Anket, görüşme veya deney içeren çalışmalarda soru danışmanla birlikte değerlendirilmelidir.
Tez öneri formu TÜBİTAK 1001 formatında mı hazırlanır?+
Tez öneri formlarının bir kısmı TÜBİTAK 1001 proje formatını izler, ancak bu her enstitüde geçerli değildir. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü form listesinde doktora önerisini "TÜBİTAK 1001 Proje Formu" adıyla yayımlıyor. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü de formunu BAP ve TÜBİTAK proje formlarından hareketle geliştirdiğini belirtiyor. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü ise giriş ve yöntem odaklı bir yapı kullanıyor.
Tez önerisinin özeti kaç kelime olmalı?+
Tez önerisi özetinin uzunluğu enstitü kılavuzlarında belirlenir. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün Ocak 2021 tarihli kılavuzu özetin 250 kelimeyi aşmamasını ve en az 3, en fazla 5 anahtar kelime kullanılmasını istiyor. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün kılavuzunda ise özet şartı bulunmuyor. Özet; amacı, yöntemi ve beklenen katkıyı kısa biçimde aktarmalıdır.
Tez öneri formu çevrimiçi mi teslim edilir?+
Teslim kanalı enstitüye göre değişir. İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü doktora tez önerisi raporunu öğrenci bilgi sistemindeki süreç arayüzü üzerinden alıyor ve danışman onayı da sistemde yapılıyor. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ise önerinin danışman imzasıyla anabilim dalı başkanlığına sunulmasını öngörüyor. Teslim biçimi, dosya adı kuralları ve imza türü enstitünün güncel duyurusundan kontrol edilmelidir.
Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın
Ücretsiz BaşvurMezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Tez önerisi aşamasına hazırlanan adaylar, Atlas üzerinden tezli yüksek lisans ve doktora programlarını enstitü bazında inceleyebilir, Tarihler bölümünden dönem takvimlerini, Duyurular bölümünden enstitülerin ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Tez önerisi süreçleri enstitüye göre değiştiği için platformdaki program sayfaları, adayların ilgili enstitünün koşullarına daha hızlı ulaşmasına yardımcı olur.
Kaynakça
Yükseköğretim Kurulu — Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete, 20.04.2016, sayı 29690; Madde 8, 18, 20, 21, 27) — 20.04.2016, son değişiklik 06.03.2026 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=21510&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 — Erişim: 05.10.2026
Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi — 28.08.2025 tarihli değişiklik — https://www.yok.gov.tr/documents/documents/68fb63b8b2511.pdf — Erişim: 05.10.2026
Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim İstatistikleri 2025-2026 Bülteni, Sayı 6 — 27.03.2026 — https://veriyonetim.yok.gov.tr/documentFiles/17768717381.B%C3%BClten20252026.pdf — Erişim: 05.10.2026
YÖK Ulusal Tez Merkezi — İstatistikler: Türe Göre — aylık güncellenir — https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/IstatistikiBilgiler?islem=4 — Erişim: 05.10.2026
YÖK Ulusal Tez Merkezi — İstatistikler: Yıllara Göre — aylık güncellenir — https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/IstatistikiBilgiler?islem=2 — Erişim: 05.10.2026
TÜBİTAK — ARDEB 1001 Programı Proje Değerlendirme Sistemindeki Yenilikler — 23.05.2020 — https://tubitak.gov.tr/tr/duyuru/ardeb-1001-programi-proje-degerlendirme-sistemindeki-yenilikler — Erişim: 05.10.2026
Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü — Lisansüstü Tez Önerisi Yazım Kılavuzu — Ocak 2021 — https://sbe.erciyes.edu.tr/EditorUpload/Files/620ce94b-cc39-469f-bcb9-cd299956d694.pdf — Erişim: 05.10.2026
İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü — Tez Önerisi Formu (İNÜ-KYS-FRM-415) — 10.06.2021 — https://panel.inonu.edu.tr/servlet/application/ModuleContent/7299/20-04-2026_121907752.pdf — Erişim: 05.10.2026
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü — Tez Önerisi Yazım Kılavuzu — tarih belirtilmemiş — https://egitim.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/347/2019/02/A.%C3%9C.-E%C4%9Fitim-Bilimleri-Enstit%C3%BCs%C3%BC-Tez-%C3%96nerisi-Yaz%C4%B1m-K%C4%B1lavuzu.pdf — Erişim: 05.10.2026
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü — Tez Önerisi Hazırlama — tarih belirtilmemiş — https://egitim.ankara.edu.tr/tez-onerisi-hazirlama/ — Erişim: 05.10.2026
Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — Yüksek Lisans ve Doktora Tez Önerisi Uygulama İlkeleri — tarih belirtilmemiş — https://www.ktu.edu.tr/fbe/duyuru/yuksek-lisans-ve-doktora-tez-onerisi-uygulama-ilkeleri — Erişim: 05.10.2026
Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü — Doktora Tez İzleme Komite Formları — tarih belirtilmemiş — https://ktu.edu.tr/sbe/doktoratezizlemekomiteformlari — Erişim: 05.10.2026
Yeditepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü — M1 Yüksek Lisans Tez Öneri Teslim Formu (REV1 2025) — 2025 — https://lee.yeditepe.edu.tr/sites/lisansustu.yeditepe.edu.tr/files/2025-10/m1.pdf — Erişim: 05.10.2026
İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü — Doktora Tez Öneri ve İzleme Rapor Yükleme Süreçleri — 28.06.2024 — https://lee.itu.edu.tr/duyurudetay/2024/06/28/doktora-tez-oneri-ve-izleme-rapor-yukleme-surecleri — Erişim: 05.10.2026
Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — Formlar — tarih belirtilmemiş — https://fenbilimleri.hacettepe.edu.tr/tr/menu/formlar-24 — Erişim: 05.10.2026
Yasal Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Yazıda yer alan süreler ve kurallar, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 6 Mart 2026 tarihli konsolide metnine ve adı geçen enstitülerin yayımladığı belgelere dayanır. Mevzuat, enstitü yönergeleri, form şablonları ve teslim takvimleri dönemsel olarak değişebilir. Tez önerisi hazırlayan öğrencilerin danışmanlarıyla birlikte kendi enstitülerinin güncel duyurularını ve şablonlarını kontrol etmesi önerilir.
Güncel Akademik Duyuruları Takip Edin
Duyuruları İnceleGelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.