Literatür Taraması Nasıl Yapılır? Tez İçin Adım Adım Rehber

İçindekiler

• Genel Bilgilendirme

• Literatür taraması nedir ve tezde ne işe yarar?

• Hangi literatür taraması türü kime uygun?

• Literatür taraması adım adım nasıl yapılır?

• Arama dizesi nasıl kurulur?

• Literatür taraması hangi veri tabanlarında yapılır?

• Enstitüler ve alanlar arasında literatür bölümü nasıl farklılaşır?

• Literatür taraması ile literatür özeti aynı şey mi?

• Literatür taramasından sonra hangi adımlar gelir?

• Gerçek Hayattan Örnekler

• Sıkça Sorulan Sorular

• Kaynakça

• Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

Literatür taraması, bir araştırma sorusuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmaları belirli bir yöntemle bulup değerlendiren ve aralarındaki ilişkiyi gösteren çalışmadır. Tezde giriş, kuramsal çerçeve ve tartışma bölümlerinin dayanağını oluşturur. İyi bir tarama, açık bir araştırma sorusuyla başlar, belgelenmiş bir arama dizesiyle sürer ve okunan çalışmaların temalar hâlinde karşılaştırılmasıyla tamamlanır.

Türkiye’de taramanın ilk durakları genellikle ulusal kaynaklardır. TÜBİTAK ULAKBİM’in 2024 Yılı Faaliyet Raporu’na göre DergiPark yaklaşık 2.537 dergiye ve 728.904 makaleye ev sahipliği yapıyor. Aynı rapora göre TR Dizin’de 1.741 ulusal dergi ve yaklaşık 610.000 makale bulunuyor. Elektronik Kaynaklar Ulusal Akademik Lisansı (EKUAL) kapsamında ise 3,2 milyon araştırmacı yaklaşık 40 bin elektronik dergiye erişebiliyor.

Bu rehber; YÖK, ULAKBİM, ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi (NLM) kaynaklarına ve literatür taraması yöntemi üzerine yayımlanmış hakemli makalelere dayanıyor. Yazım biçimi, bölüm adı ve atıf stili enstitüden enstitüye değişebilir. Aşağıdaki adımlar genel bir çerçeve sunar; ilgili enstitünün tez yazım kılavuzunun yerine geçmez.

Literatür taraması nedir ve tezde ne işe yarar?

Literatür taraması, bir araştırma sorusuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmaları belirli bir yöntemle bulup değerlendiren ve aralarındaki ilişkiyi gösteren çalışmadır. Tezde üç işi birlikte görür: konunun hangi bilgi birikimine dayandığını gösterir, araştırma boşluğunu ortaya koyar ve yöntem seçimini gerekçelendirir. Tezin özgün katkısı bu boşluk üzerine kurulur.

Hannah Snyder’ın 2019 yılında Journal of Business Research dergisinde yayımlanan makalesi, araştırmayı mevcut bilgiye dayandırmayı ve onunla ilişkilendirmeyi tüm akademik araştırma faaliyetlerinin yapı taşı olarak tanımlıyor. Bu yaklaşım, literatür taramasını tezin başında bir kez yapılıp kapanan bir ödev olarak değil, tezin tamamına yayılan bir çalışma olarak görür.

Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Tezli yüksek lisans ve doktora tezlerinde literatür taraması genellikle üç yerde görünür. Giriş bölümünde problem ve araştırma sorusu literatürle gerekçelendirilir. Kuramsal çerçeve veya ilgili araştırmalar bölümünde çalışmalar temalara göre değerlendirilir. Tartışma bölümünde ise elde edilen bulgular aynı literatürle karşılaştırılır. Tezin genel bölüm yapısı ve yazım akışı yüksek lisans tezinin bölüm bölüm nasıl yazıldığı rehberinde ayrıntılı biçimde anlatılıyor.

Literatür taramasının tezdeki ağırlığı alana göre değişebilir. Sosyal bilimlerde kuramsal çerçeve bölümü uzun ve tartışmacı olabilir. Fen ve sağlık bilimlerinde ise tarama, giriş bölümünde daha kısa ve doğrudan araştırma sorusuna bağlanan bir biçimde yer alabilir. Her iki durumda da beklenen şey, kaynakların sıralanması değil karşılaştırılmasıdır.

Literatür taramasının bir diğer işlevi, tez konusunun gerçekten çalışılabilir olup olmadığını erken aşamada göstermesidir. Aynı soruyu aynı yöntemle cevaplayan çok sayıda çalışma bulunuyorsa konu daraltılabilir veya farklı bir örneklem, bağlam ya da yöntemle ele alınabilir. Hiç çalışma bulunamıyorsa arama terimleri genişletilir veya komşu alanlara bakılır. Bu nedenle taramanın ilk turu, çoğu zaman konu seçimiyle aynı dönemde yapılır.

Hangi literatür taraması türü kime uygun?

Literatür taraması türü, araştırma sorusuna ve tezin amacına göre seçilir. Tezlerin çoğunda anlatı türünde, yani geleneksel bir tarama kullanılır. Bir sağlık müdahalesinin etkisini toplu biçimde değerlendirmek gibi belirli bir soruya cevap aranıyorsa sistematik derleme tercih edilebilir. Bir alanın ne kadar çalışıldığını haritalamak için kapsam derlemesi uygun olabilir.

Maria J. Grant ve Andrew Booth’un 2009 yılında Health Information and Libraries Journal dergisinde yayımlanan çalışması 14 farklı derleme türünü tanımlıyor. Çalışma, türleri arama, değerlendirme, sentez ve analiz adımlarına göre karşılaştırıyor; bu çerçeve İngilizce baş harfleriyle SALSA olarak anılıyor. Snyder’ın 2019 tarihli makalesi ise yöntem olarak sistematik, yarı sistematik ve bütünleştirici olmak üzere üç yaklaşımı öne çıkarıyor.

Sistematik derleme, belirli bir araştırma sorusuna ilişkin çalışmaları önceden tanımlanmış bir yöntemle arayan, değerlendiren ve sentezleyen derleme türüdür. Bu tür, raporlama için genellikle PRISMA 2020 bildirgesini esas alır.

Tablodaki türler kesin sınırlarla ayrılmaz. Bir yüksek lisans tezi anlatı türünde bir tarama yaparken arama dizesini ve veri tabanlarını sistematik bir derleme kadar açık belgeleyebilir. Bu tür bir belgeleme, jürinin taramanın kapsamını değerlendirmesini kolaylaştırır. Tezin türü sistematik derleme veya meta-analiz olarak planlanıyorsa yöntem seçimi danışmanla birlikte yapılmalıdır.

Literatür taraması adım adım nasıl yapılır?

Literatür taraması genellikle altı aşamada yürür: araştırma sorusunu netleştirmek, anahtar kelimeleri ve arama dizesini belirlemek, veri tabanlarında arama yapmak, çalışmaları dahil etme ve dışlama ölçütlerine göre elemek, seçilen kaynakları okuyup not almak, bulguları temalar hâlinde sentezleyip yazmak. Aşamalar doğrusal değildir; okudukça arama terimleri güncellenebilir.

Snyder’ın 2019 tarihli makalesi bu akışı dört evrede topluyor: taramanın tasarlanması, yürütülmesi, analizi ve yazılması. Tasarım evresinde taramanın amacı, kapsamı ve hangi kaynak türlerinin dahil edileceği belirlenir. Yürütme evresinde arama yapılır ve seçim ölçütleri uygulanır. Analiz evresinde çalışmalar karşılaştırılır, yazım evresinde ise temalar metne dönüştürülür.

Araştırma sorusu ne kadar açıksa tarama o kadar odaklı olur. Konu seçimi ile literatür taraması birbirini besler; ilk taramada fazla geniş çıkan bir konu, okunan çalışmalar sayesinde daraltılabilir. Konunun nasıl daraltılacağı ve danışmanla nasıl netleştirileceği lisansüstü tez konusunun belirlenmesi rehberinde ayrıca ele alınıyor.

Okuma ve not alma aşamasında her kaynak için yazar, yıl, örneklem, yöntem ve temel bulgu ayrı ayrı kaydedilir. Not alırken kaynağın cümlesi ile kendi yorumu ayrı tutulmalıdır. Kaynaktan alınan bir ifade tırnak ve atıfla, başka bir yazarın fikri ise kendi cümleleriyle ve atıfla aktarılır. YÖK’ün yayın etiği yönergesi intihali şöyle tanımlıyor:

İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek
— Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Madde 4/1-a (YÖK; 28 Ağustos 2025 tarihli değişikliklerle)

Yönergenin 2. maddesi, lisansüstü eğitim sırasında yapılan tezleri de kapsamına alıyor. Bu nedenle literatür notlarında kaynak bilgisinin eksiksiz tutulması yalnızca kaynakça için değil, yayın etiği açısından da önem taşır. Tez tesliminden önce istenen benzerlik raporunun nasıl okunduğu Turnitin ve iThenticate benzerlik raporu rehberinde anlatılıyor.

Sentez aşamasında çalışmalar tek tek özetlenmez; benzer bulguları, çelişen sonuçları ve yöntem farklarını gösteren temalar altında karşılaştırılır. Her temanın sonunda o temada hangi sorunun cevapsız kaldığı belirtilir. Bu cevapsız sorular, tezin araştırma boşluğunu oluşturur.

Arama dizesi nasıl kurulur?

Arama dizesi, araştırma sorusundaki temel kavramların eş anlamlıları ve mantıksal bağlaçlarla birleştirilmesiyle kurulur. Aynı kavramın farklı adları OR ile, farklı kavramlar AND ile, istenmeyen konular NOT ile bağlanır. Tırnak işareti tam ifade araması yapar, yıldız işareti ise kelimenin farklı eklerini yakalar. Kurulan dize, kullanıldığı tarih ve veri tabanıyla birlikte kaydedilir.

Arama dizesi, bir veri tabanında aranacak kavramları ve bunların mantıksal ilişkisini tek satırda gösteren sorgu ifadesidir. Boolean operatörleri, arama dizesindeki kavramları AND, OR ve NOT bağlaçlarıyla birleştirerek sonuç kümesini daraltan veya genişleten mantıksal bağlaçlardır. Veri tabanlarının çoğu bu bağlaçları destekler; ancak yıldız işareti ve yakınlık operatörü gibi ek işaretlerin kullanımı veri tabanına göre değişebilir.

Arama dizesi kurmak için aşağıdaki sıra izlenebilir:

1. Araştırma sorusunu iki ile dört arasında temel kavrama ayırın. Örneğin “öğretmenlerde tükenmişlik ve iş doyumu” sorusu üç kavram içerir: öğretmen, tükenmişlik, iş doyumu.

2. Her kavram için Türkçe ve İngilizce eş anlamlıları listeleyin. Tükenmişlik için “burnout”, iş doyumu için “job satisfaction” gibi karşılıklar eklenir.

3. Aynı kavramın eş anlamlılarını OR ile bir parantez içinde birleştirin.

4. Farklı kavram parantezlerini AND ile bağlayın.

5. Gerekirse istenmeyen bağlamı NOT ile çıkarın; NOT, ilgili çalışmaları da dışarıda bırakabileceği için dikkatli kullanılmalıdır.

6. Yıl aralığı, dil ve yayın türü gibi filtreleri veri tabanının arayüzünden ekleyin.

7. Dizeyi küçük bir denemeyle sınayın; bildiğiniz önemli bir makale sonuçlarda çıkmıyorsa terimleri gözden geçirin.

8. Son dizeyi, veri tabanını, arama tarihini ve sonuç sayısını bir arama kaydına yazın.

Örnek bir İngilizce dize şöyle görünebilir: (“teacher*” OR “educator*”) AND (“burnout” OR “exhaustion”) AND (“job satisfaction”). Türkçe veri tabanlarında ise ekli kelimeler için kök araması yapılabilir; “tükenmişlik” ve “öğretmen” gibi kökler ayrı ayrı denenebilir. Türkçe arayüzlerin tamamı yıldız işaretini desteklemeyebilir, bu nedenle ilgili veri tabanının yardım sayfası kontrol edilmelidir.

Arama kaydı, taramanın tekrarlanabilir olmasını sağlar. Jüri veya danışman bir çalışmanın neden taramaya girmediğini sorduğunda kayıt cevap verir. Kayıt ayrıca tartışma bölümü yazılırken aynı aramanın güncellenmesini kolaylaştırır.

Literatür taraması hangi veri tabanlarında yapılır?

Literatür taraması için tek bir veri tabanı yeterli olmayabilir; Türkçe tezler, ulusal dergiler ve uluslararası yayınlar farklı kaynaklarda toplanır. Türkiye’de taramaya genellikle YÖK Ulusal Tez Merkezi, DergiPark ve TR Dizin ile başlanır. Uluslararası literatür için üniversitenin EKUAL üzerinden eriştiği veri tabanları, sağlık alanında PubMed ve geniş arama için Google Akademik kullanılır.

Kaynakların her biri farklı bir işe yarar. YÖK Ulusal Tez Merkezi, aynı konuda yazılmış lisansüstü tezleri görmek ve konunun Türkiye’de ne kadar çalışıldığını anlamak için uygundur. Tezlerin nasıl aranacağı ve tam metinlerine nasıl ulaşılacağı YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde tez sorgulama ve yükleme rehberinde adım adım gösteriliyor.

TÜBİTAK ULAKBİM’in 2024 Yılı Faaliyet Raporu’na göre EKUAL kapsamında 2024 yılında 28,6 milyon arama ve 47,2 milyon makale indirme gerçekleşti. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’nin PubMed tanıtım sayfası, PubMed’in 40 milyondan fazla biyomedikal atıf ve özet içerdiğini belirtiyor.

Yapay zekâ destekli arama araçları da tarama sürecinde kullanılabiliyor. Ancak bu araçların önerdiği her kaynağın gerçekten var olup olmadığı ve içeriğin doğru aktarılıp aktarılmadığı tam metinden kontrol edilmelidir. Uydurma kaynak riski akademik araştırmada yapay zekâ halüsinasyonu yazısında örneklerle anlatılıyor.

Enstitüler ve alanlar arasında literatür bölümü nasıl farklılaşır?

Literatür bölümünün adı, yeri ve uzunluğu enstitünün tez yazım kılavuzuna ve alanın geleneğine göre farklılaşır. Bazı kılavuzlar “Kuramsal Çerçeve”, bazıları “İlgili Araştırmalar” veya “Literatür Taraması” adını kullanır. Atıf stili de enstitüye göre değişebilir; sosyal bilimlerde APA, mühendislikte numaralı stiller sık görülür.

Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Tez yazım kılavuzunu yayımlayan ve tezin biçim denetimini yapan birim de enstitüdür. Aynı üniversitenin sosyal bilimler ve fen bilimleri enstitüleri farklı kılavuzlar kullanabilir. Bu nedenle başka bir üniversitenin kılavuzundan alınan bir bölüm adı veya sayfa düzeni doğrudan uygulanmadan önce kendi enstitünün kılavuzuyla karşılaştırılmalıdır.

Alanlar arasındaki farklılaşma genellikle şu başlıklarda görülür:

• Bölüm adı ve yeri: Sosyal bilimlerde ayrı bir kuramsal çerçeve bölümü yaygındır; deneysel alanlarda literatür giriş bölümünün içinde verilebilir.

• Kaynak türü: Hukuk ve tarih gibi alanlarda kitap ve arşiv belgesi ağırlıklıdır; sağlık ve mühendislikte hakemli makale öne çıkar.

• Güncellik beklentisi: Hızlı gelişen alanlarda son yılların yayınları daha fazla beklenebilir; kuramsal alanlarda klasik eserler temel kaynak olarak kalır.

• Atıf stili: APA, Chicago, IEEE ve Vancouver gibi stiller alana ve enstitüye göre seçilir.

• Raporlama düzeyi: Sağlık bilimlerinde arama stratejisinin ayrıntılı raporlanması beklenebilir.

• Dil: Türkçe yazılan tezlerde de yabancı dildeki literatürün taranması genellikle beklenir.

Doktora öğrencileri için literatür taraması tez izleme sürecine de yansır. Tez İzleme Komitesi (TİK), doktora tez çalışmasını dönemsel olarak değerlendiren ve ilerlemeyi izleyen komitedir. Tez izleme raporlarında literatürdeki yeni çalışmaların izlenip izlenmediği danışman ve komite tarafından sorulabilir.

Atıf stilinin elle uygulanması zaman alabilir. Zotero’nun destek sayfası, Zotero Stil Deposu’nda 10.000'den fazla ek atıf stili bulunduğunu belirtiyor. Kaynak yönetim programı, kaynakların künye bilgilerini saklayan ve metindeki atıfları seçilen stile göre otomatik biçimlendiren yazılımdır. Zotero, Mendeley ve EndNote bu türün yaygın örnekleridir. Enstitünün kendi kılavuzu bir stilin özel bir sürümünü istiyorsa programın ürettiği atıflar elle kontrol edilmelidir.

Literatür taraması ile literatür özeti aynı şey mi?

Literatür taraması ile literatür özeti aynı şey değildir. Literatür özeti, okunan çalışmaları tek tek ve sırayla anlatır. Literatür taraması ise çalışmaları karşılaştırır, aralarındaki uyumu ve çelişkiyi gösterir ve cevapsız kalan soruyu ortaya koyar. Tez jürileri ve danışmanlar, literatür bölümünde genellikle bu ikinci yaklaşımı bekler.

Karışıklığın bir nedeni, “literatür” kelimesinin hem kaynakların kendisini hem de tezdeki bölümü anlatmasıdır. Öğrenci kaynakları topladığında taramanın bittiğini düşünebilir. Oysa toplanan kaynaklar ancak temalar altında karşılaştırıldığında tezin bölümü hâline gelir. Grant ve Booth’un 2009 tarihli çalışması da literatür derlemesini, yalnızca kaynak sıralayan bir liste olarak değil, yayımlanmış literatürün incelenmesi olarak tanımlıyor.

Farkı görmenin pratik bir yolu paragrafların ilk cümlesine bakmaktır. Özet yaklaşımında paragraflar genellikle bir yazar adıyla başlar ve o yazarın çalışmasını anlatır. Tarama yaklaşımında paragraflar bir tema veya iddiayla başlar, ardından o iddiayı destekleyen ve sorgulayan çalışmalar birlikte verilir. Örneğin “Öğretmen tükenmişliğinin iş doyumuyla ilişkisi farklı örneklemlerde benzer yönde bulunmuştur” cümlesi bir tema açar; ardından gelen atıflar bu iddiayı destekler.

İkinci bir karışıklık, literatür taraması ile sistematik derleme arasında yaşanır. Her tezde bir literatür taraması bulunur, ancak her tez sistematik derleme değildir. Sistematik derleme, kendi başına bir araştırma yöntemidir ve PRISMA 2020 gibi bir raporlama rehberiyle yürütülür. Anlatı türündeki bir tarama ise aramayı belgeleyebilir, ancak sistematik derlemenin tüm adımlarını izlemek zorunda değildir.

Literatür taramasından sonra hangi adımlar gelir?

Literatür taramasından sonra araştırma boşluğu tez önerisine dönüştürülür, yöntem bu boşluğa göre seçilir ve literatür bölümü temalar hâlinde yazılır. Tarama tezin sonuna kadar açık kalır; veri toplama ve yazım sırasında yayımlanan yeni çalışmalar eklenir. Teslimden önce kaynakça ile metin içi atıfların birebir eşleştiği kontrol edilir.

Taramanın doğrudan çıktısı tez önerisidir. Tez önerisinin konu, kapsam ve özgün değer bölümleri literatür taramasında bulunan boşluğa dayanır. Formun bölümlerine ne yazılacağı tez öneri formunun nasıl doldurulduğu rehberinde örnek ifadelerle gösteriliyor.

Literatür taramasını tamamlamadan önce aşağıdaki adımlar işaretlenebilir:

• Araştırma sorusunu tek cümle hâlinde yaz ve danışmanla netleştir.

• Temel kavramların Türkçe ve İngilizce eş anlamlılarını listele.

• Arama dizesini, veri tabanını, tarihi ve sonuç sayısını arama kaydına işle.

• Dahil etme ve dışlama ölçütlerini yazılı hâle getir.

• Okuduğun her kaynağı bir kaynak yönetim programına kaydet.

• Sentez tablosunu hazırla ve çalışmaları temalara ayır.

• Yapay zekâ araçlarının önerdiği her kaynağı tam metninden doğrula.

• Enstitünün tez yazım kılavuzundaki bölüm adını ve atıf stilini kontrol et.

• Teslimden önce kaynakça ile metin içi atıfları karşılaştır.

Yeni yayınları izlemek için veri tabanlarının çoğu kayıtlı arama ve e-posta uyarısı sunar. Bu uyarılar, veri toplama ve yazım aylarında literatürün güncel kalmasına yardımcı olur. Tartışma bölümü yazılırken taramanın ikinci bir turu yapılabilir.

Enstitü kılavuzları ve yayın etiği düzenlemeleri dönemsel olarak değişebilir. YÖK’ün yayın etiği yönergesi 28 Ağustos 2025 tarihli Genel Kurul kararıyla değiştirilmiştir. Tez teslim takvimine yaklaşırken enstitünün güncel kılavuzu ve duyuruları yeniden kontrol edilmelidir.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim: Arama sonuçları fazla çıktı

Selim, eğitim yönetimi alanında tezli yüksek lisans yapıyor ve okul müdürlerinin liderlik stilleri üzerine çalışmak istiyor. YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde yalnızca “liderlik” kelimesiyle arama yaptığında çok sayıda sonuç çıktı. Danışmanının önerisiyle araştırma sorusunu “dönüşümcü liderlik ve öğretmenlerin örgütsel bağlılığı” olarak daralttı. Kavramları ayırıp eş anlamlılarını listeledi ve İngilizce veri tabanları için bir arama dizesi kurdu. Sonuç sayısı okunabilir bir düzeye indi. Selim her aramayı tarih ve sonuç sayısıyla bir tabloya kaydetti. Daraltılmış soru, tez öneri formunun amaç bölümünü yazmasını da kolaylaştırdı.

Zeynep: Türkçe kaynak az bulundu

Zeynep, çevre mühendisliği alanında mikroplastikler üzerine doktora yapıyor. DergiPark ve TR Dizin’de yaptığı aramada konuya doğrudan odaklanan Türkçe çalışma sayısının sınırlı olduğunu gördü. Üniversitesinin kütüphanesi üzerinden EKUAL kapsamındaki uluslararası veri tabanlarına geçti ve İngilizce bir arama dizesi kurdu. Türkçe çalışmaları Türkiye bağlamını göstermek için, uluslararası çalışmaları ise yöntem karşılaştırması için kullandı. Literatür bölümünde iki grubu ayrı temalar altında değerlendirdi. Tez izleme komitesi raporunda arama stratejisini kısa bir tabloyla sundu. Komite üyeleri, hangi veri tabanında hangi dizeyle arama yapıldığını bu tablodan görebildi ve ek bir veri tabanı önerdi.

Mert: Yapay zekâ aracının önerdiği kaynak bulunamadı

Mert, işletme alanında tezli yüksek lisans öğrencisi. Taramaya hız kazandırmak için genel amaçlı bir sohbet asistanından kaynak önerisi aldı. Önerilen makalelerden birini kütüphane veri tabanında ve dergi sitesinde aradığında bulamadı. Danışmanıyla konuştuktan sonra yalnızca tam metnine ulaştığı kaynakları kaynak yönetim programına kaydetmeye karar verdi. Aramalarını akademik veri tabanları üzerinden yeniden yaptı. Asistanı yalnızca anahtar kelime fikri almak için kullandı ve bu kullanımı enstitünün beyan kuralına göre kaydetti. Kaynakçasındaki her satır doğrulanmış bir tam metne bağlandı. Bu düzen, teslim öncesi benzerlik raporu incelenirken atıf eksiklerinin hızla bulunmasına da yardımcı oldu.

Elif: Literatür bölümü özet gibi okundu

Elif, psikoloji alanında yüksek lisans tezinin literatür bölümünü yazdı ve danışmanına gönderdi. Danışmanı, bölümün çalışmaları tek tek anlatan bir özet gibi okunduğunu belirtti. Elif okuduğu çalışmaları bir sentez tablosuna aktardı ve benzer bulguları, çelişen sonuçları ve yöntem farklarını gösteren üç tema belirledi. Paragrafları yazar adıyla değil, tema cümlesiyle başlattı. Her temanın sonuna o alanda cevapsız kalan soruyu ekledi. Yeniden yazılan bölüm, tezin araştırma sorusuna doğrudan bağlandı ve danışman görüşmesinde yalnızca birkaç biçim düzeltmesi istendi. Elif aynı sentez tablosunu tartışma bölümünü yazarken de kullanarak bulgularını önceki çalışmalarla karşılaştırdı.

Sıkça Sorulan Sorular

Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye’deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Tez çalışmasına hazırlanan adaylar, Atlas üzerinden araştırma alanlarına göre tezli yüksek lisans ve doktora programlarını inceleyebilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini, Duyurular bölümünden enstitülerin ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Literatür taraması sırasında öne çıkan araştırma alanları, Atlas’taki program ve enstitü bilgileriyle karşılaştırılarak tez yazılabilecek programlar daha kolay belirlenebilir.

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Yazıdaki yayın etiği bilgileri, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nin 28 Ağustos 2025 tarihli değişikliklerle yayımlanan metnine dayanır. Sayısal veriler TÜBİTAK ULAKBİM’in 2024 Yılı Faaliyet Raporu’ndan ve adı geçen kurumların sayfalarından alınmıştır. Enstitülerin tez yazım kılavuzları, atıf stilleri, yapay zekâ kuralları ve veri tabanı erişimleri dönemsel olarak değişebilir. Tez çalışması yürüten öğrencilerin danışmanlarıyla birlikte kendi enstitülerinin güncel kılavuzunu ve duyurularını kontrol etmesi önerilir.