Öğretim Görevlisi Alımında Puan Hesaplama: Ön Değerlendirme

İçindekiler

• Genel Bilgilendirme

• Öğretim görevlisi alımında ön değerlendirme nedir?

• Ön değerlendirme puanı hangi formülle hesaplanır?

• Ön değerlendirme puanı adım adım nasıl hesaplanır?

• Ön değerlendirmeye girmek için hangi şartlar aranır?

• Ön değerlendirmeden sonra nihai puan nasıl değişir?

• ALES'siz başvuruda ön değerlendirme nasıl yapılır?

• Ön değerlendirmede en sık karıştırılan noktalar neler?

• Öğretim görevlisi ilanına hazırlanan aday ne yapmalı?

• Gerçek Hayattan Örnekler

• Sıkça Sorulan Sorular

• Kaynakça

• Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

Öğretim görevlisi alımında ön değerlendirme puanı, kadro türüne göre iki puanın ağırlıklı toplamıdır. Fakülte kadrolarında ALES %60 ve yabancı dil %40, yabancı dille ilgili kadrolarda ALES %40 ve yabancı dil %60, meslek yüksekokullarında ALES %70 ve lisans mezuniyet notu %30 ağırlık taşır. Sınav jürisi bu puana göre kadro sayısının en fazla on katı adayı giriş sınavına çağırır.

Kuralların dayanağı, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) 9 Kasım 2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'tir. Yazıda bu yönetmeliğin Lexpera'da yayımlanan ve 6 Mart 2026'dan itibaren yürürlükte olan konsolide metni (Sürüm 7) esas alındı. 6 Mart 2026 değişikliği yalnızca öncelikli alanlardaki doktora öğrencisi seçimini düzenliyor; ön değerlendirme oranları 2018 metniyle aynı kalıyor.

Rekabetin ölçeğini görmek için iki veri yol gösterebilir. YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli istatistik bültenine göre 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de 34.646 öğretim görevlisi görev yapıyor; bu sayı 208 yükseköğretim kurumundaki 189.868 öğretim elemanının yaklaşık %18'ine karşılık geliyor (oran iki sayının bölünmesiyle türetilmiştir). ÖSYM'nin açıkladığı verilere göre 2 Ağustos 2026'da yapılan 2026-ALES/2 oturumuna 152.449 aday başvurdu. ALES puanı, akademik kadro başvurularında aranan ilk ölçütlerden biridir.

Yazı yalnızca puan hesabına odaklanıyor; ilanların nerede yayımlandığı veya kadroya atandıktan sonraki haklar ayrı yazıların konusu. Oranlar yönetmelikten alınmıştır, örnek hesaplar ise yöntemi göstermek için oluşturulmuş temsili değerlerdir. Üniversiteler senato kararıyla daha yüksek asgari puan belirleyebildiği için her ilanın kendi koşulları ayrıca okunmalıdır.

Öğretim görevlisi alımında ön değerlendirme nedir?

Öğretim görevlisi alımında ön değerlendirme, kadroya başvuran adaylar arasından giriş sınavına çağrılacak olanları belirleyen ilk puanlama aşamasıdır. Yönetmeliğin 10. maddesine göre sınav jürisi, başvuru koşullarını sağlayan adayları kadro türüne göre ağırlıklandırılmış ALES, yabancı dil veya lisans mezuniyet notu puanıyla sıralar. Sıralamanın üst kısmındaki adaylar giriş sınavına katılır.

Ön değerlendirme, atama sürecinin ortasında yer alır. Üniversite ilanı yayımlar, adaylar başvurur, jüri önce şartları kontrol eder, ardından ön değerlendirme puanını hesaplar. Giriş sınavı ve nihai değerlendirme bu aşamadan sonra gelir. Akademik kariyerin bütün basamaklarını bir arada görmek isteyenler için akademisyen olmak için baştan sona yol haritası öğretim görevliliğinin bu yoldaki yerini gösteriyor.

Ön değerlendirmeyi yürüten sınav jürisi, yönetmeliğin 9. maddesine göre üç asıl ve bir yedek üyeden oluşur. Jüri, ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı belirler. İki kadroluk bir ilanda giriş sınavına kural olarak en fazla 20 aday çağrılır; eşit puan durumunda bu sayı aşılabilir.

Yönetmeliğin 10. maddesi, ön değerlendirmenin işleyişine dair birkaç kural daha koyar:

• Başvuran aday sayısı kadro sayısının on katından azsa şartları sağlayan bütün adaylar giriş sınavına alınır.

• Son sıradaki adayla aynı puanı alan adayların hepsi giriş sınavına çağrılır.

• Ön değerlendirme puanları ve adayların lisans mezuniyet notları, ilanda belirtilen internet sayfasında yayımlanır.

• Ön değerlendirme puanı yalnızca giriş sınavına çağrılmayı belirler; nihai sıralamada ayrı bir hesap yapılır.

Ön değerlendirmenin belirleyici rolü, puanı oluşturan bileşenlerin sınavdan önce kesinleşmiş olmasından gelir. ALES ve yabancı dil puanları adayın elindeki belgelerdir. Bu yüzden ön değerlendirme, ilana başvurmadan önce adayın kendisinin de hesaplayabileceği bir puandır. Hangi formülün uygulanacağını belirleyen şey ise kadronun bulunduğu birimdir.

Ön değerlendirme puanı hangi formülle hesaplanır?

Ön değerlendirme puanı üç farklı formülle hesaplanır ve hangisinin uygulanacağını kadronun türü belirler. Fakülte, yüksekokul ve rektörlük birimlerindeki genel kadrolarda ALES %60 ve yabancı dil %40 alınır. Yabancı dille ilgili kadrolarda ALES %40 ve yabancı dil %60 alınır. Meslek yüksekokulu kadrolarında ALES %70 ve lisans mezuniyet notu %30 toplanır.

Aşağıdaki tablo, yönetmeliğin 6. ve 10. maddelerinin Lexpera'daki 6 Mart 2026 yürürlüklü konsolide metnine dayanır. "Yabancı dille ilgili kadro" ifadesi, yönetmeliğin 6. maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan kadroları anlatır.

Tablonun en çok gözden kaçan satırı, meslek yüksekokulu (MYO) kadrosudur. MYO kadrosunda yabancı dil puanı ön değerlendirmeye girmez; yerini lisans mezuniyet notu alır. Yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrasına göre 6. maddenin dördüncü fıkrası dışındaki MYO kadrolarında yabancı dil şartı aranmaz. Aynı MYO'da yabancı dil dersi verecek bir kadro açılırsa bu kadro ikinci satırdaki formüle tabi olur.

İkinci satırdaki 85 puan, yönetmeliğin 18 Mayıs 2021 tarihli değişikliğiyle gelen eşiktir. Cumhuriyet'in 18 Mayıs 2021 tarihli haberine göre bu değişiklikle yabancı dille eğitim yapılan programlara ve yabancı dil dersi veren öğretim görevlisi kadrolarına atamada asgari puan şartı 85'e yükseltildi. 2021 öncesine ait kaynaklarda farklı bir eşik görülebilir; ilanlar güncel metne göre değerlendirilir.

Lisans mezuniyet notunun fakülte kadrolarında ön değerlendirmede yer almaması da hesabı değiştirir. Fakültedeki bir kadroya başvuran adayın lisans notu bu aşamada sıralamayı etkilemez, nihai değerlendirmede ise %30 ağırlıkla geri döner. Bu nedenle fakülte kadrosuna başvuran bir aday için ön değerlendirmede ALES ve yabancı dil puanı, MYO kadrosuna başvuran bir aday için ise ALES ve lisans notu belirleyicidir.

Ön değerlendirme puanı adım adım nasıl hesaplanır?

Ön değerlendirme puanı, iki bileşenin her biri kendi yüzdesiyle çarpılıp sonuçların toplanmasıyla bulunur. Fakülte kadrosu için ALES puanı 0,60 ile, yabancı dil puanı 0,40 ile çarpılır. Meslek yüksekokulu kadrosu için ALES puanı 0,70 ile, 100'lük sisteme çevrilmiş lisans mezuniyet notu 0,30 ile çarpılır. Sonuç 100 üzerinden bir puandır.

Aşağıdaki üç örnek, yönetmelikteki oranlarla oluşturulmuş temsili hesaplardır.

Fakülte kadrosuna başvuran bir adayın ALES puanı 78, YDS puanı 62 olsun. ALES katkısı 78 × 0,60 = 46,8; yabancı dil katkısı 62 × 0,40 = 24,8 olur. Ön değerlendirme puanı 71,6'dır.

Yabancı dille eğitim yapılan bir programdaki kadroya başvuran adayın ALES puanı 72, yabancı dil puanı 90 olsun. Bu kadroda oranlar yer değiştirir: 72 × 0,40 = 28,8 ve 90 × 0,60 = 54,0. Ön değerlendirme puanı 82,8'dir. Yabancı dil puanı yüksek olan aday, ALES puanı görece düşük olsa da üst sıralara çıkabilir.

Meslek yüksekokulu kadrosuna başvuran bir adayın ALES puanı 74, lisans mezuniyet notu 100'lük sistemde 82 olsun. Hesap 74 × 0,70 = 51,8 ve 82 × 0,30 = 24,6 olur. Ön değerlendirme puanı 76,4'tür.

Hesabın en çok hata yapılan bileşeni lisans mezuniyet notudur. Diplomada not 4'lük sistemle yazılmışsa adayın bunu 100'lük karşılığa çevirmesi gerekir. Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrası bu dönüşümün kimin kararıyla yapılacağını açıkça belirler:

4'lük ve 5'lik not sistemlerinin 100'lük not sistemine eşdeğerliği Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenir.
— Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, md. 6/3, Resmî Gazete, 9 Kasım 2018

Aynı fıkraya göre bu iki sistem dışındaki not sistemlerinin eşdeğerliği üniversite senatolarınca belirlenir. Uygulamada adaylar, 4'lük notu 4'e bölüp 100 ile çarparak hızlı bir hesap yapmaya yönelebilir. Bu hesap, YÖK'ün dönüşüm tablosuyla aynı sonucu vermeyebilir. Ön değerlendirme ve nihai değerlendirmede jürinin kullanacağı değer, YÖK kararındaki karşılıktır.

ALES puanında da dikkat edilecek bir ayrıntı vardır. Yönetmeliğin 5. maddesi, adayın alanındaki puan türünde 100 üzerinden 70 puanı başarı ölçütü sayar. İlan sayısal, sözel veya eşit ağırlık puan türünden birini belirtiyorsa hesapta o puan türü kullanılır. Adayın başka puan türündeki daha yüksek puanı bu kadroda hesaba girmez.

Ön değerlendirmeye girmek için hangi şartlar aranır?

Ön değerlendirmeye yalnızca ilan koşullarını sağlayan adaylar alınır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre adayın ALES'ten en az 70, merkezi yabancı dil sınavından en az 50 veya eşdeğer bir puanı bulunmalıdır. Yabancı dille ilgili kadrolarda dil eşiği 85'tir. 7. maddeye göre öğretim görevlisi adayında en az tezli yüksek lisans derecesi aranır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). Yönetmeliğin 5. maddesine göre ALES sonuçları açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerlidir. Başvuru tarihinde süresi dolmuş bir puan ön değerlendirmeye alınmaz; geçerlilik hesabının ayrıntıları ALES puanının kaç yıl geçerli olduğu yazısında anlatılıyor.

Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Yönetmeliğin 7. maddesinin üçüncü fıkrası, bütünleşik lisans ve yüksek lisans programı mezunlarını da öğretim görevlisi adayı sayar. Meslek yüksekokullarında iki istisna bulunur: doğrudan ilgili lisans programı olmayan alanlarda lisans mezuniyeti ve en az iki yıl belgeli tecrübe, uygulamalı derslerde ise lisans mezuniyeti ve uygulama alanında en az dört yıl mesleki tecrübe aranır.

Başvurudan önce aşağıdaki kontroller ön değerlendirmeye alınma ihtimalini netleştirebilir:

• İlandaki kadronun fakülte, yabancı dille ilgili birim veya meslek yüksekokulu kadrosu olduğunu belirleyin.

• İlanda istenen ALES puan türündeki puanınızın en az 70 olduğunu doğrulayın.

• ALES sonuç belgenizin açıklanma tarihinden itibaren beş yıllık süresini başvuru son gününe göre kontrol edin.

• Yabancı dil puanınızın kadro türüne göre 50 veya 85 eşiğini karşıladığını kontrol edin.

• Tezli yüksek lisans diplomanızı veya mezuniyet belgenizi başvuru dosyasına ekleyin.

• 4'lük lisans notunuzun YÖK dönüşüm tablosundaki 100'lük karşılığını bulun.

• İlanda senato kararıyla belirlenmiş daha yüksek bir asgari puan olup olmadığını okuyun.

• Başvuru son gününü ve ön değerlendirme sonuçlarının yayımlanacağı tarihi takviminize ekleyin.

Yönetmeliğin 8. maddesine göre son başvuru tarihi, ilan tarihinden itibaren on beş günden az olamaz. İlan, ön değerlendirme sonuç tarihini ve giriş sınavı tarihini de içerir. Posta yoluyla yapılan başvurularda son gün geçtikten sonra ulaşan belgeler değerlendirmeye alınmaz. Bu nedenle belgeleri ilk haftada hazırlamak, eksik belge yüzünden ön değerlendirme dışında kalma riskini azaltır.

Ön değerlendirmeden sonra nihai puan nasıl değişir?

Ön değerlendirmeden sonra nihai puan, giriş sınavı notunun eklenmesi ve ağırlıkların yeniden dağıtılmasıyla hesaplanır. Fakülte kadrolarında nihai puan ALES %30, lisans mezuniyet notu %30, yabancı dil %10 ve giriş sınavı %30 ağırlıkla oluşur. Yönetmeliğin 12. maddesine göre nihai puanı 65'in altında kalan aday başarısız sayılır. Ön değerlendirme puanı bu hesaba doğrudan taşınmaz.

Aşağıdaki tablo, giriş sınavından nihai sıralamaya geçerken her kadro türünde nelerin değiştiğini gösterir. Dayanak, yönetmeliğin 11. ve 12. maddeleridir.

Tablonun gösterdiği en önemli fark, fakülte kadrosunda lisans notunun nihai aşamada %30'luk ağırlıkla devreye girmesidir. Ön değerlendirmede ALES ve dil puanıyla öne geçen bir aday, lisans notu düşükse nihai sıralamada geriye düşebilir. Aynı şey tersinden de geçerlidir.

Örnek hesap, fakülte kadrosundaki adayla sürdürülebilir. ALES 78, YDS 62 ve 100'lük sistemde lisans notu 80 olan aday giriş sınavından 70 alsın. Nihai puan 78 × 0,30 + 80 × 0,30 + 62 × 0,10 + 70 × 0,30 = 23,4 + 24 + 6,2 + 21 = 74,6 olur. Bu temsili sonuç, 65 barajının üzerindedir.

Yabancı dille eğitim yapılan programlarda yazılı sınav da yapılırsa giriş sınavı notu, sözlü ve yazılı sınav puanlarının aritmetik ortalamasıdır. Nihai sıralamada kadro sayısı kadar aday asıl, aynı sayıda aday da yedek olarak belirlenir. Araştırma görevlisi kadrolarındaki nihai hesap aynı yönetmelikte yer aldığı için iki kadroyu karşılaştırmak isteyenler araştırma görevlisi olmak için ALES puanı ve nihai değerlendirme yazısındaki örnekle bu tabloyu yan yana okuyabilir.

ALES'siz başvuruda ön değerlendirme nasıl yapılır?

ALES'siz başvuruda ön değerlendirme, ALES puanı 70 kabul edilerek yapılır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre merkezi sınav şartından muaf olup bu muafiyeti talep eden adayın ALES puanı, ön değerlendirmede ve nihai değerlendirmede 70 sayılır. Doktora derecesine sahip adaylar ve daha önce öğretim elemanı olarak çalışmış olanlar bu kapsamdaki gruplar arasındadır.

Muafiyetin kimleri kapsadığı yönetmeliğin 14. maddesinde, 7 Ocak 2023 tarihli değişiklikle son biçimini alan metinde sayılır.

Muafiyetin hesap üzerindeki etkisi, adayın elindeki puana göre değişir. Fakülte kadrosuna doktora derecesiyle başvuran ve YDS puanı 70 olan bir adayın ön değerlendirme puanı 70 × 0,60 + 70 × 0,40 = 42 + 28 = 70 olur. Aynı adayın geçerli ALES puanı 85 ise muafiyet yerine gerçek puanını sunması hesabı yükseltebilir. Yönetmelik muafiyetin "talep eden" adaya uygulanacağını söylediği için tercihin ilan koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi önerilir.

Meslek yüksekokullarında tecrübe şartıyla açılan kadrolarda durum farklıdır. Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarındaki kadrolarda merkezi sınav şartı aranmaz, 14. maddeye göre yabancı dil şartı da yoktur. Bütün adaylar muafiyetten yararlanırsa ALES katkısı herkes için 70 × 0,70 = 49 olur. Bu durumda sıralamayı fiilen lisans mezuniyet notu belirler. Lisans notu 100'lük sistemde 85 olan aday 49 + 25,5 = 74,5 puan alır (türetilmiş hesap).

ALES muafiyeti ile ALES'siz yüksek lisans başvurusu karıştırılmamalıdır. Lisansüstü programlara kabulde ALES şartının hangi programlarda aranmadığı ayrı bir mevzuatla düzenlenir. Akademik kadrolar için kaç ALES puanının yeterli olduğu ve muafiyetin hangi durumda avantaj sağlamayabileceği ALES ile akademisyen olmak için gereken puan yazısında kadro kadro ele alınıyor. Muafiyet talebinin ilanda nasıl belgeleneceği ise ilgili üniversitenin güncel ilanından teyit edilmelidir.

Ön değerlendirmede en sık karıştırılan noktalar neler?

Ön değerlendirmede en sık karıştırılan nokta, ön değerlendirme puanının nihai sıralamayı belirlediği varsayımıdır. Yönetmeliğin 10. maddesine göre bu puan yalnızca giriş sınavına kimin çağrılacağını belirler. Nihai sıralama, 12. maddedeki ayrı formülle ve giriş sınavı notu eklenerek yeniden hesaplanır. Ön değerlendirmede ilk sırada olmak atama sonucu anlamına gelmez.

Sık karşılaşılan diğer karışıklıklar şöyle sıralanabilir:

• Lisans notunun her kadroda ön değerlendirmeye girdiği düşüncesi: Lisans mezuniyet notu ön değerlendirmede yalnızca meslek yüksekokulu kadrolarında yer alır. Fakülte kadrolarında lisans notu nihai değerlendirmede %30, yabancı dille ilgili kadrolarda %10 ağırlık taşır.

• MYO kadrolarında giriş sınavı yapılmadığı düşüncesi: Yönetmeliğin 12. maddesi meslek yüksekokulu kadrolarında nihai puanın %35'ini giriş sınavına ayırır. MYO kadrosunda yazılı giriş sınavı yapılır.

• Yabancı dille ilgili kadrolarda eşiğin 80 olduğu düşüncesi: 18 Mayıs 2021 tarihli değişiklikten sonra 6. maddenin dördüncü fıkrasındaki eşik 85'tir. Eski tarihli kaynaklarda 80 değeri görülebilir.

• Her ilanda on kat kuralının uygulandığı düşüncesi: Araştırma üniversitelerindeki öncelikli alan araştırma görevlisi kadrolarında yönetmeliğin 15. maddesi yazılı sınava en fazla üç kat adayın çağrılmasını öngörür. Öğretim görevlisi kadrolarında 10. maddedeki on kat kuralı geçerlidir.

• 4'lük notun basit oranla çevrildiği düşüncesi: Yönetmeliğin 6. maddesine göre 4'lük ve 5'lik notların 100'lük karşılığı YÖK kararıyla belirlenir.

Karışıklıkların ortak kaynağı, farklı yıllara ve farklı kadrolara ait kuralların aynı metinde anlatılmasıdır. 2008 tarihli eski yönetmelik 9 Kasım 2018'de yürürlükten kaldırıldı; 2018 metni de 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2026 yıllarında değişiklik gördü. Bir oranı veya eşiği teyit ederken kaynağın hangi tarihli metne dayandığına bakmak en güvenilir yoldur. Kadroya atandıktan sonraki ders yükü ve ek ders düzeni ise ayrı bir hesap konusudur; öğretim görevlisi kadrosunda maaş, ders yükü ve ek ders yazısı bu tarafı kanun maddeleriyle anlatıyor.

Öğretim görevlisi ilanına hazırlanan aday ne yapmalı?

Öğretim görevlisi ilanına hazırlanan aday, önce hedeflediği kadro türünü belirleyip ön değerlendirme puanını kendisi hesaplamalıdır. Fakülte kadrosu için ALES ve yabancı dil puanını, meslek yüksekokulu kadrosu için ALES puanını ve 100'lük lisans notunu kullanmak gerekir. Bu hesap, hangi puanın artırılmasının sıralamayı daha çok etkileyeceğini gösterir.

Hazırlık şu sırayla planlanabilir:

1. Hedeflediğiniz birimin fakülte, yabancı dille ilgili birim veya meslek yüksekokulu olduğunu ilan metninden belirleyin.

2. Kadronun gerektirdiği tezli yüksek lisans veya tecrübe şartını karşıladığınızı belgelerinizle doğrulayın.

3. ALES puanınızı, ilanda istenen puan türünde ve beş yıllık geçerlilik süresi içinde olacak biçimde kontrol edin.

4. 4'lük lisans notunuzu YÖK dönüşüm tablosuna göre 100'lük sisteme çevirin.

5. Kadro türüne uygun formülle ön değerlendirme puanınızı hesaplayın.

6. Puanınızı daha önce aynı birimde yayımlanmış ön değerlendirme sonuç listeleriyle karşılaştırarak gerçekçi bir hedef belirleyin.

7. Giriş sınavının yazılı mı sözlü mü olacağını öğrenip hazırlığınızı alan bilgisine veya sözlü ifadeye göre ayarlayın.

Hesap sonucunda yabancı dil puanının sıralamayı belirgin biçimde etkilediği görülürse dil sınavına yeniden girmek bir seçenek olabilir. Yabancı dil kadrolarında bu bileşenin ağırlığı ön değerlendirmede %60'a çıkar. Dil puanının akademik kariyerin farklı basamaklarındaki karşılığı akademik kariyerde yabancı dil puanı yazısında özetleniyor.

ALES oturumlarının, dil sınavlarının ve lisansüstü başvuru dönemlerinin tarihleri Tarihler sayfasından izlenebilir. Ön değerlendirme oranları 9 Kasım 2018'den bu yana değişmedi; ancak yabancı dil eşiği ve muafiyet maddeleri 2021 ve 2023'te güncellendi. İlana başvurmadan önce yönetmeliğin güncel konsolide metnini ve ilanın kendi koşullarını yeniden kontrol etmek, hesabın doğru veriyle yapılmasını sağlar.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Zeynep: fakülte kadrosunda yabancı dil etkisi. Zeynep, bir devlet üniversitesinin iktisadi ve idari bilimler fakültesindeki öğretim görevlisi ilanını inceliyor. Eşit ağırlık ALES puanı 76, YDS puanı 58. Ön değerlendirme puanını 76 × 0,60 + 58 × 0,40 formülüyle hesaplayınca 68,8 buluyor. Aynı birimin önceki ilanlarındaki sonuç listelerine bakınca son çağrılan adayların puanlarının bunun üzerinde olduğunu görüyor. YDS puanını 70'e çıkarırsa ön değerlendirme puanının 73,6'ya yükseleceğini hesaplıyor. Lisans notunun nihai değerlendirmede %30 ağırlık taşıyacağını da not ediyor. Bir sonraki dil sınavı oturumuna kaydolup hazırlık planını bu hedefe göre yapıyor.

Mert: meslek yüksekokulunda lisans notunun ağırlığı. Mert, bir meslek yüksekokulunun bilgisayar programcılığı kadrosuna başvurmayı düşünüyor. Tezli yüksek lisansını tamamlamış, sayısal ALES puanı 72. Diplomasındaki 3,10 not ortalamasının 100'lük karşılığını YÖK dönüşüm tablosundan buluyor ve hesaba bu değeri koyuyor. Kadronun 6. maddenin dördüncü fıkrası kapsamında olmadığını ilandan teyit ediyor; böylece yabancı dil puanı istenmediğini öğreniyor. Ön değerlendirmede ALES'in %70, lisans notunun %30 ağırlık taşıdığını görüyor. Nihai puanda giriş sınavının %35 ağırlığı olduğunu öğrenince yazılı sınava alan bilgisi üzerinden hazırlanmaya karar veriyor.

Elif: doktoralı adayın muafiyet tercihi. Elif doktorasını tamamlamış ve bir fakültedeki öğretim görevlisi ilanına başvuracak. Yönetmeliğin 14. maddesine göre merkezi sınav şartından muaf olduğunu öğreniyor. Muafiyet talep ederse ALES puanının 70 kabul edileceğini görüyor. Elinde dört yıl önce açıklanmış ve 84 olan, beş yıllık süresi dolmamış bir ALES puanı da bulunuyor. İki seçeneği karşılaştırınca gerçek puanının ön değerlendirme puanını yükselteceğini hesaplıyor. Puanını sunup sunamayacağını ve hangi belgeyi yüklemesi gerektiğini üniversitenin personel daire başkanlığına yazılı olarak soruyor. Gelen cevaba göre başvuru dosyasını tamamlıyor.

Selim: yabancı dille eğitim yapılan programda eşik kontrolü. Selim, İngilizce eğitim yapılan bir mühendislik programındaki öğretim görevlisi kadrosunu hedefliyor. YDS puanı 82. Eski bir forum yazısında eşiğin 80 olduğunu okuyor, ancak yönetmeliğin güncel metninde 18 Mayıs 2021 değişikliğinden sonra eşiğin 85 olduğunu görüyor. Başvurudan önce dil sınavına yeniden girmeye karar veriyor. Bu kadroda ön değerlendirmede yabancı dilin %60 ağırlık taşıdığını da hesaba katarak hazırlık süresini dil puanını yükseltmeye ayırıyor ve sözlü giriş sınavına yönelik hazırlığı ikinci aşamaya bırakıyor. Sözlüde 60 barajı bulunduğunu da hazırlık takvimine ekliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Öğretim görevlisi kadrolarını hedefleyen adaylar, gereken tezli yüksek lisans ve doktora programlarını Atlas üzerinden karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden ALES ve başvuru dönemlerini izleyebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin öğretim elemanı ilanlarını takip edebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Platformdaki içerikler, kararların resmî kaynaklara dayanan bilgilerle verilmesini desteklemek amacıyla hazırlanır.

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik, devlet ve vakıf üniversitelerindeki öğretim görevlisi kadrolarına başvuruda uygulanan ön değerlendirme ve nihai değerlendirme puan hesabı hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yazıdaki oranlar, eşikler ve süreler; Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 14. ve 15. maddelerinin 16 Ekim 2026 itibarıyla erişilebilen konsolide metnine dayanır. Örnek hesaplar temsilîdir. Mevzuat, YÖK kararları ve üniversitelerin senato kararlarıyla belirlediği asgari puanlar zaman içinde değişebilir. Başvuru öncesinde ilgili üniversitenin güncel ilanının ve resmî mevzuat metninin kontrol edilmesi önerilir. Bu içerik kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz.