Kariyer

50/d ve 33/a Farkı: Araştırma Görevlisi Kadrosunda Güvence

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

5 Ekim 2026
Güncellendi: 16 Ekim 2026
17 dk okuma
50/d ve 33/a Farkı: Araştırma Görevlisi Kadrosunda Güvence

50/d ve 33/a Farkı: Araştırma Görevlisi Kadrosunda Güvence

İçindekiler

  • Genel Bilgilendirme: konunun kapsamı ve kaynaklar

  • 50/d ve 33/a arasındaki fark nedir?

  • Kanun iki kadroyu nasıl tanımlıyor?

  • 50/d ve 33/a karşılaştırma tablosu

  • Doktora bitince 50/d kadrosuna ne olur?

  • Üniversiteler 50/d kadrosunu nasıl uyguluyor?

  • Hangi aday için hangi kadro uygun?

  • 33/a kadrosu kalıcı bir güvence mi?

  • Araştırma görevlisi adayı için karar yol haritası

  • Gerçek Hayattan Örnekler

  • Sıkça Sorulan Sorular

  • Kaynakça

  • Yasal Bilgilendirme

Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin

Atlası İncele

Genel Bilgilendirme

50/d ve 33/a farkı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda araştırma görevlilerinin hangi hukuki dayanakla atandığından doğar. 50/d kadrosu lisansüstü öğrencilik statüsüne bağlıdır ve atama her defasında bir yıl için yapılır. 33/a kadrosunda atama en çok üç yıl için yapılır, öğrencilik şartı yoktur ve süre sonunda aynı usulle yeniden atama mümkündür.

Araştırma görevlisi adayları arasında "33/a güvenceli, 50/d güvencesiz" kısaltması sık dolaşır. Bu yazı, o kısaltmanın mevzuat metninde neye karşılık geldiğini sınıyor. Kaynak olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kanun metinleri, Anayasa Mahkemesi kararı, YÖK usul ve esasları ile üniversitelerin personel daire başkanlıklarının yayımladığı uygulama sayfaları kullanıldı.

YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri Bülteni'ne göre 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de 39.678 araştırma görevlisi görev yapıyor. Aynı bültene göre araştırma görevlileri, 189.868 kişilik öğretim elemanı kadrosunun yaklaşık beşte birini oluşturuyor. YÖK'ün resmî istatistiklerinde araştırma görevlilerinin 50/d ve 33/a olarak ayrı ayrı sayısı yayımlanmıyor. Bu nedenle yazıda kadro türüne göre dağılım verilmiyor.

İki kadro arasındaki fark yalnızca görev süresiyle sınırlı değildir. Doktora sonrasındaki durum, azami öğrenim süresiyle ilişki ve yeniden atama koşulları da farklılaşır. Atama koşulları ve kurum uygulamaları dönemsel olarak değişebilir. Bu nedenle her bilgi, ilgili tarihiyle birlikte veriliyor.

39.678

Araştırma görevlisi sayısı

2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki toplam araştırma görevlisi sayısı (YÖK, 27 Mart 2026)

%55,3

Kadın araştırma görevlisi oranı

2025-2026 yılında araştırma görevlilerinin kadın oranı; erkek oranı %44,7 (YÖK, 27 Mart 2026)

50/d ve 33/a arasındaki fark nedir?

50/d ve 33/a arasındaki temel fark, kadronun dayanağıdır. 50/d kadrosunda araştırma görevliliği lisansüstü öğrencilik statüsüne bağlanır ve atama her defasında bir yıl için yapılır. 33/a kadrosunda araştırma görevlisi en çok üç yıl için atanır, öğrencilik şartı aranmaz ve süre bitiminde aynı usulle yeniden atanabilir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33. maddesinin (a) fıkrası, araştırma görevlisinin kim olduğunu tanımlar ve atama süresini belirler. Aynı Kanun'un 50. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ise lisansüstü öğrencilerin araştırma görevlisi kadrosuna atanabilmesini düzenler. Yani iki hüküm aynı unvanı taşıyan iki farklı atama yolunu tarif eder.

Araştırma görevlisi (Ar. Gör.) unvanı iki kadroda da aynıdır. Görev tanımı da 33/a fıkrasındaki tanıma dayanır: araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olmak ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapmak. Farklılaşan, görevin ne zamana kadar sürdüğü ve neye bağlı olduğudur. Bu nedenle iki araştırma görevlisi aynı laboratuvarda aynı işi yaparken farklı takvimlere tabi olabilir.

Pratikte bu fark en çok lisansüstü eğitim tamamlandığında görünür hâle gelir. 50/d kadrosundaki araştırma görevlisinin görevi öğrencilik statüsüyle birlikte yürür. 33/a kadrosundaki araştırma görevlisinin görevi ise atama süresine bağlıdır ve öğrencilikten bağımsızdır.

Araştırma görevliliğine giden yolun genel çerçevesi, ilan ve değerlendirme aşamalarıyla birlikte araştırma görevlisi olma şartları ve süreci yazısında anlatılıyor. Bu yazı ise o sürecin sonunda adayın hangi kadroya atandığı ve bunun kariyerine ne anlama geldiği sorusuna odaklanıyor.

Kadro farkı, adayın tek başına seçebildiği bir tercih olmayabilir. Hangi kadroya atama yapılacağı, ilgili üniversitenin ilanında belirtilir. Örneğin Kocaeli Üniversitesi'nin 18 Aralık 2023 tarihli araştırma görevlisi ilanında atamaların 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca yapılacağı açıkça yazılmıştır. Bu nedenle ilan metnindeki kanun maddesi, başvurudan önce okunması gereken ilk satırlardan biridir.

Kanun iki kadroyu nasıl tanımlıyor?

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 33/a kadrosunu atama süresi üzerinden, 50/d kadrosunu lisansüstü öğrencilik üzerinden tanımlar. 33/a fıkrasına göre araştırma görevlileri en çok üç yıl için atanır ve atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. 50/d bendine göre lisansüstü öğrenciler her defasında bir yıl için araştırma görevlisi kadrosuna atanabilir.

33/a fıkrasının 7243 sayılı Kanun'la 17 Nisan 2020'de değişen hâli, İstanbul Üniversitesi'nin karşılaştırmalı mevzuat tablosunda yer alıyor. Bu metne göre araştırma görevlileri, ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanının önerisi ve dekan ya da enstitü müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayıyla atanır. Metin, "Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler." cümlesiyle biter.

7243 sayılı Kanun'un 4. maddesi 33/a fıkrasına bir yaş sınırı da ekledi. TBMM'nin 15 Nisan 2020'de kabul ettiği metne göre başvuru için sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bu sınır başvuru anına ilişkindir; görevdeki araştırma görevlisinin yaşıyla ilgili bir hüküm değildir.

50/d bendinin metni ise Anayasa Mahkemesi'nin 11 Kasım 2021 tarihli kararında (E.2021/104, K.2021/87) şu biçimde aktarılır:

Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler.

— 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, md. 50/1-(d); Anayasa Mahkemesi kararında aktarılan hâliyle, 11 Kasım 2021

Bu cümle iki bilgi taşır. Birincisi, 50/d araştırma görevliliği lisansüstü öğrencilere yönelik bir imkândır ve kanun metni bu imkânı burslarla aynı cümlede sayar. İkincisi, atama süresi her seferinde bir yıldır; kadronun devamı her yıl yeniden atamaya bağlıdır.

Kanun metninde 50/d görevinin mezuniyetle sona erdiğini söyleyen ayrı bir cümle yoktur. Bu sonuç, kadronun "lisans üstü öğretim yapan öğrenciler" için öngörülmesinden ve üniversitelerin uygulamasından doğar. İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) gibi kurumların personel sayfaları, mezuniyet ve kayıt silinmesi durumunda ilişiğin nasıl kesildiğini ayrıca düzenler.

50/d ve 33/a karşılaştırma tablosu

50/d ve 33/a kadroları; dayanak hüküm, atama süresi, öğrencilik şartı, doktora sonrası durum ve yeniden atama olmak üzere beş ölçütte ayrışır. Aşağıdaki tablo, iki kadronun kanun metinleri ve kurum uygulamalarından derlenen özelliklerini yan yana gösterir. Tablo genel çerçeveyi verir; kurumdan kuruma değişen ayrıntılar ilgili üniversitenin düzenlemesinden kontrol edilmelidir.

Ölçüt

50/d kadrosu

33/a kadrosu

Dayanak hüküm

2547 sayılı Kanun md. 50/1-(d)

2547 sayılı Kanun md. 33/a

Atama süresi

Her defasında bir yıl

En çok üç yıl

Öğrencilik şartı

Lisansüstü öğrenci olmak gerekir

Görevin devamı için öğrencilik şartı yoktur

Azami öğrenim süresiyle ilişki

Azami süre dolduğunda ilişik kesilebilir

Azami öğrenim süresi takibi yapılmaz (İYTE uygulaması)

Lisansüstü eğitim tamamlandığında

Görev öğrencilik statüsüyle birlikte sona erer; bazı kurumlar sınırlı uzatma uygular

Görev, atama süresinin sonuna kadar devam eder

Süre bitiminde

Öğrencilik sürdükçe yeniden atama yapılabilir

Görev kendiliğinden sona erer; aynı usulle yeniden atanabilir

Başvuruda yaş sınırı

35 yaşını doldurmamış olmak (33/a fıkrasındaki genel kural)

35 yaşını doldurmamış olmak

Tablodaki en belirleyici satır, öğrencilik şartıdır. 50/d kadrosundaki araştırma görevlisinin görevi lisansüstü programdaki ilerlemeye bağlıdır. Programdan kaydın silinmesi, azami sürenin dolması veya mezuniyet, kadronun da sona ermesi sonucunu doğurabilir.

33/a kadrosunda ise görevin süresini belirleyen, atama kararında yazan süredir. İYTE Personel Daire Başkanlığı, 33/a kadrosundakiler için öğrencilik şartı bulunmadığından azami öğrenim süresi takibi yapılmadığını belirtir. 33/a kadrosundaki araştırma görevlisinin görev süresi uzatımı için İYTE dilekçe, bilimsel faaliyet raporu ve birim görüşü ister.

Tablonun son satırı da önemlidir. 7243 sayılı Kanun'la eklenen 35 yaş sınırı 33/a fıkrasının içinde yer alsa da araştırma görevlisi kadrosuna başvuru için genel bir şart olarak uygulanır. Kocaeli Üniversitesi'nin 18 Aralık 2023 tarihli 50/d ilanında da aynı yaş sınırı başvuru şartları arasında sayılmıştır.

Lisans not ortalaması, ALES ve yabancı dil puanı gibi başvuru şartları kadro türünden çok ilgili yönetmelikle ve üniversitenin ilanıyla belirlenir. Bu şartlar iki kadroda ayrı ayrı düzenlenmez.

Akademik Sürecinizi Tek Hesapta Takip Edin

Giriş Yap

Doktora bitince 50/d kadrosuna ne olur?

Doktora bitince 50/d kadrosundaki araştırma görevlisinin görevi, kural olarak öğrencilik statüsüyle birlikte sona erer. İYTE Personel Daire Başkanlığı, 50/d kapsamında görev yapıp mezun olan araştırma görevlilerinin ilişiğinin mezuniyet kararının alındığı günün mesai bitiminde kesildiğini belirtir. Bazı üniversiteler ise mezuniyetten sonra sınırlı bir uzatma süresi uygular.

50/d kadrosunun lisansüstü eğitime bağlı olması, kadronun birden fazla nedenle sona erebileceği anlamına gelir. İYTE'nin ilişik kesme sayfası bu nedenleri ayrı ayrı sıralar. Azami süre, bir lisansüstü programın mevzuatta belirlenen, kayıt hakkının sona ermesinden önce tamamlanması gereken en uzun öğrenim süresidir. İYTE, bu süreyi yüksek lisans öğrencisi için 6, doktora öğrencisi için 12 yarıyıl olarak uygular.

İYTE uygulaması ile 50/d bendindeki bir yıllık atama kuralı birlikte okunduğunda kadronun sona erme yolları şöyle sıralanır:

  1. Azami sürenin dolması: Yüksek lisansta 6., doktorada 12. yarıyıl sonunda kadro ile ilişik kesilir.

  2. Kaydın silinmesi: Enstitü yönetim kurulu kararıyla öğrenciliği sonlanan araştırma görevlisinin ilişiği, Rektörlük oluruyla karar tarihi mesai bitiminde kesilir.

  3. Mezuniyet: İlişik, mezuniyet kararının alındığı günün mesai bitiminde kesilir.

  4. Yeniden atama yapılmaması: Bir yıllık atama süresi dolduğunda yeni atama yapılmazsa görev sona erer.

Azami sürenin nasıl hesaplandığı ve dolduğunda öğrencinin hangi seçeneklere sahip olduğu lisansüstünde azami süre dolduğunda ilişik kesme süreci yazısında ayrıntılı olarak ele alınıyor. 50/d kadrosundaki araştırma görevlisi için azami süre hem öğrencilik hem de kadro açısından aynı takvimi izler.

Doktorasını tamamlayan 50/d araştırma görevlisinin akademik kariyerini aynı üniversitede sürdürmesi, otomatik bir geçişle değil, yeni bir kadro ilanı ve başvurusuyla mümkün olur. Doktor öğretim üyesi kadrosu bu yollardan biridir; ilanların takvimi ve koşulları üniversiteye göre değişebilir.

Üniversiteler 50/d kadrosunu nasıl uyguluyor?

Üniversiteler 50/d kadrosunu aynı kanun hükmüne dayanarak, farklı ayrıntılarla uygular. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), doktoradan mezun olan araştırma görevlisinin görev süresini mezuniyetten itibaren bir yıl uzatırken İYTE, ilişiği mezuniyet kararının alındığı gün keser. Bu fark, aynı kadronun kurumlar arasında farklı sonuçlar doğurabileceğini gösterir.

ODTÜ Personel Daire Başkanlığı'nın görev süresi uzatım sayfasına göre 50/d kapsamındaki yüksek lisans öğrencisi araştırma görevlilerinin süresi azami 3 yıl, doktora öğrencisi olanların süresi öğrencilik kayıt tarihinden itibaren azami 6 yıldır. Aynı sayfa, yüksek lisanstan mezun olanlara 6 ay, doktoradan mezun olanlara 1 yıl uzatma uygulandığını belirtir.

Kurum veya düzenleme

Uygulama

Kaynak ve tarih

ODTÜ

Mezuniyet sonrası uzatma: yüksek lisansta 6 ay, doktorada 1 yıl

ODTÜ Personel Daire Başkanlığı, görev süresi uzatım sayfası

İYTE

50/d mezunlarında ilişik mezuniyet kararı günü kesilir; 33/a için azami öğrenim süresi takibi yapılmaz

İYTE Personel Daire Başkanlığı, ilişik kesme ve yeniden atama sayfaları

Kocaeli Üniversitesi

Araştırma görevlisi atamaları 50/d uyarınca yapılır; devlet üniversitesine başvuruda lisansüstü öğrenci olma şartı aranır

Kocaeli Üniversitesi ilanı, 18 Aralık 2023

Kırıkkale Üniversitesi

9 Şubat 2023 itibarıyla 50/d kadrosunda olanlar için 33/a geçiş başvurusu, son tarih 9 Ağustos 2023

Kırıkkale Üniversitesi başvuru kılavuzu, Şubat 2023

YÖK öncelikli alan doktorası

Azami süre içinde eğitimini tamamlamayanın kadro ile ilişiği kesilir

YÖK usul ve esasları, 16 Temmuz 2026'dan itibaren geçerli

Tablodaki son satır, 2026 yılında açılan yeni bir kadro yolunu gösterir. YÖK'ün 6 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre öncelikli alanlardaki doktora programlarına kabul edilenlerin araştırma görevlisi kadrolarına atamaları yürürlükteki mevzuat uyarınca yapılır. YÖK usul ve esaslarında atamanın 50/d mi 33/a mı olduğu açıkça yazmaz. Ancak ilişik kesme hükmü, kadronun doktora eğitimiyle birlikte izlendiğini gösterir.

Bu sistemin sınav ve değerlendirme ayrıntıları öncelikli alan doktorası ve merkezi yazılı sınav yazısında ele alınıyor.

89.665

Doktora öğrencisi sayısı

2025-2026 yılında Türkiye'deki toplam doktora öğrencisi (YÖK, 27 Mart 2026)

330.464

Yüksek lisans öğrencisi sayısı

2025-2026 yılında toplam yüksek lisans öğrencisi (YÖK, 27 Mart 2026)

Hangi aday için hangi kadro uygun?

Hangi kadronun uygun olduğu, çoğu durumda adayın tercihinden çok üniversitenin ilanına bağlıdır. Kocaeli Üniversitesi'nin 2023 ilanında görüldüğü gibi devlet üniversitelerine başvuruda lisansüstü öğrenci olma şartı arandığından, lisansüstü eğitime yeni başlayan aday için karşılaşılan kadro genellikle 50/d olur. 33/a kadrosu ise ilanında bu maddeye dayanan kadrolarda ve geçiş düzenlemeleriyle gündeme gelir.

Aday profiline göre değerlendirilebilecek durumlar şöyle özetlenebilir:

  • Tezli yüksek lisansa yeni başlayan aday: 50/d ilanları, lisansüstü eğitimle akademik deneyimi birlikte yürütme imkânı sunar.

  • Doktora aşamasındaki aday: 50/d kadrosunda azami süre takvimi kadro takvimiyle aynıdır; tez planı buna göre yapılabilir.

  • Öncelikli alanlarda doktora hedefleyen aday: 2026'da açılan YÖK öncelikli alan sistemi, doktora kontenjanını araştırma görevlisi kadrosuyla birlikte sunar.

  • Doktorasını tamamlamak üzere olan aday: Mezuniyet sonrası uzatma olup olmadığı üniversitenin personel daire başkanlığından öğrenilebilir.

  • Doktorasını tamamlamış aday: Araştırma görevlisi kadrosu yerine doktor öğretim üyesi ilanları değerlendirilebilir.

  • 33/a ilanına başvuran aday: Atama süresinin üç yılı aşmadığı ve yeniden atamanın aynı usule bağlı olduğu bilinmelidir.

Araştırma görevliliği, öğretim görevliliğiyle de sık karşılaştırılır. Öğretim görevlisi ders vermeye, araştırma görevlisi araştırmaya yardımcı olmaya odaklanır. İki unvanın görev tanımları ve kariyer yolları öğretim görevlisi ile araştırma görevlisi arasındaki fark yazısında karşılaştırılıyor.

Kadro seçiminde göz önünde tutulabilecek bir diğer ölçüt, lisansüstü programın türüdür. 50/d kadrosu lisansüstü öğrencilere yönelik olduğundan, öğrencinin kayıtlı olduğu programın türü ve süresi kadronun da çerçevesini belirler. Kocaeli Üniversitesi'nin 18 Aralık 2023 tarihli ilanında bu şart "tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak" biçiminde yazılmıştır.

Bu nedenle tezsiz yüksek lisans öğrencisinin devlet üniversitesindeki 50/d ilanlarına başvurusu, ilan şartlarına göre değerlendirilmelidir. İlanın lisansüstü program türüne ilişkin satırı, başvurudan önce dikkatle okunmalıdır.

33/a kadrosu kalıcı bir güvence mi?

33/a kadrosu, kanun metnine göre süresiz bir kadro değildir. 2547 sayılı Kanun'un 33/a fıkrası, araştırma görevlilerinin en çok üç yıl için atandığını ve atanma süresi sonunda görevlerinin kendiliğinden sona erdiğini söyler. 33/a kadrosundaki güvence, öğrencilikten bağımsız olmasından ve aynı usulle yeniden atanabilmesinden gelir.

"33/a kadrolu, 50/d geçici" ayrımı bu nedenle kısmen doğru, kısmen eksiktir. Doğru olan kısım şudur: 33/a kadrosundaki araştırma görevlisinin görevi mezuniyet, kayıt silinmesi veya azami sürenin dolmasıyla sona ermez. Eksik kalan kısım ise 33/a kadrosunun da süreli olmasıdır. Yeniden atama, anabilim dalı başkanının önerisi ve rektör onayını içeren aynı usule bağlıdır.

Bu ayrımın bir başka boyutu, statünün mevzuat değişiklikleriyle dönüşebilmesidir. Türkiye'de iki kadro arasında iki yönde de geçiş yaşandı. 2016'da 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen ve 6758 sayılı Kanun'la kabul edilen ek madde 30, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında 33/a kadrosuna atanmış olanların statüsünü 50/d statüsüne dönüştürdü. 2023'te ise 7437 sayılı Kanun'la eklenen Geçici Madde 84, 50/d kadrosundaki araştırma görevlilerine talep etmeleri hâlinde 33/a kadrosuna atanma yolunu açtı.

Geçici Madde 84'ün kapsamı dışında kalanlar

2547 sayılı Kanun'un Geçici Madde 84'ü, 50/d kapsamında istihdam edilenlerden tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapmakta olanları ve bu eğitimi tamamlamış olanları kapsam dışında bırakır. Geçiş için ayrıca 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 3. maddesindeki şartları taşımak gerekir. Kırıkkale Üniversitesi'nin Şubat 2023 tarihli kılavuzu, başvuru belgeleri arasında lisansüstü öğrenci belgesi ve mezuniyet belgesini sayar.

Geçici Madde 84, TBMM'nin 2 Şubat 2023'te kabul ettiği metne göre maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 50/d kadrosunda olanlara uygulanır ve altı aylık bir başvuru süresi tanır. Kırıkkale Üniversitesi kılavuzu bu tarihi 9 Şubat 2023, son başvuru tarihini 9 Ağustos 2023 olarak gösterir. Bu nedenle Geçici Madde 84, 9 Şubat 2023'ten sonra 50/d kadrosuna atananlar için genel ve sürekli bir geçiş yolu olarak okunmamalıdır.

Araştırma görevlisi adayı için karar yol haritası

Araştırma görevlisi adayı için karar yol haritası, ilan metnindeki kanun maddesini okumakla başlar. Kadronun 50/d mi 33/a mı olduğu, lisansüstü programın süresi ve mezuniyet sonrası uygulama birlikte değerlendirildiğinde adayın planı netleşir. Her adım, ilgili üniversitenin güncel ilanı ve personel daire başkanlığı açıklamalarıyla teyit edilmelidir.

Başvuru şartlarının puan tarafı ayrı bir hazırlık gerektirir. ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). Araştırma görevlisi başvurusunda aranan ALES ve yabancı dil puanları araştırma görevlisi olmak için gereken ALES puanı yazısında ele alınıyor.

  • İlan metninde atamanın 2547 sayılı Kanun'un hangi maddesine göre yapılacağını bulun.

  • Başvuru yılının 1 Ocak tarihi itibarıyla 35 yaş sınırını kontrol edin.

  • Kayıtlı veya kayıt olacağınız lisansüstü programın türünü ilan şartlarıyla karşılaştırın.

  • Programınızın azami süresini yarıyıl olarak takviminize işleyin.

  • Mezuniyet sonrası uzatma uygulamasını personel daire başkanlığından öğrenin.

  • Yeniden atama için istenen bilimsel faaliyet raporunun içeriğini birim yöneticinizle netleştirin.

  • Doktora sonrası hedeflediğiniz kadro ilanlarını takvime ekleyin.

Kadro türü bir kez belirlendikten sonra da mevzuat değişebilir. 2016 ve 2023 düzenlemeleri, statünün kanunla dönüştürülebildiğini gösterdi. Bu nedenle 2547 sayılı Kanun'da ve Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikleri izlemek, kariyer planının parçası olarak düşünülebilir.

Doktora ile araştırma görevliliğini birlikte planlayan adaylar, lisansüstü başvuru takvimlerini tek sayfada izleyebilir. Doktoranın kendisine ilişkin şartlar ve aşamalar ise üniversitelerin enstitü ilanlarında yer alır.

550

Öncelikli alan doktora kontenjanı

2026 YÖK ilanında dört öncelikli alan için toplam doktora kontenjanı; tercih 8-22 Eylül 2026 (YÖK)

3 yıl

33/a azami atama süresi

2547 sayılı Kanun md. 33/a; süre sonunda görev kendiliğinden sona erer (7243 sonrası metin, 17 Nisan 2020)

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Zeynep, tezli yüksek lisansa yeni başlıyor. Zeynep, kayıt olduğu devlet üniversitesinde açılan araştırma görevlisi ilanını inceliyor. İlan metninde atamanın 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesine göre yapılacağı yazıyor. Zeynep, kadronun her yıl yeniden atamaya bağlı olduğunu ve yüksek lisans programının azami süresiyle birlikte izleneceğini öğreniyor. Ders ve tez planını, yüksek lisansı azami süreden önce bitirecek biçimde kuruyor. Doktoraya devam etmeyi düşündüğü için doktora başvuru takvimini de erkenden not ediyor. Bu planla Zeynep, kadro takvimiyle öğrencilik takvimini tek bir çizelgede birleştirmiş oluyor.

Selim, doktorasını bitirmek üzere. Selim, 50/d kadrosunda doktora öğrencisi olarak dördüncü yılını tamamlıyor ve tez savunmasının birkaç ay içinde yapılmasını bekliyor. Mezuniyetle birlikte kadronun ne olacağını merak ediyor ve bunu yazılı bir uygulamaya dayanarak öğrenmek istiyor. Personel daire başkanlığına danıştığında, üniversitesinin mezuniyet sonrası uzatma uygulayıp uygulamadığını öğreniyor. Uzatma bulunmadığını öğrenince doktor öğretim üyesi ilanlarını tez savunmasından önce takip etmeye başlıyor. Aynı zamanda Ek-34 kapsamındaki doktora sonrası araştırmacı imkânlarını da inceliyor. Böylece mezuniyetle birlikte açılabilecek boşluğu, birden fazla seçenekle karşılamaya hazırlanıyor.

Elif, öncelikli alanda doktora hedefliyor. Elif, yapay zekâ alanında doktora yapmak istiyor ve YÖK'ün 2026 öncelikli alan ilanını inceliyor. Doktora kontenjanının araştırma görevlisi kadrosuyla birlikte sunulduğunu görüyor. Usul ve esaslarda azami süre içinde eğitimini tamamlamayanların kadro ile ilişiğinin kesildiğini okuyunca, tez sürecini dönem dönem planlıyor. Merkezi yazılı sınava hazırlanırken ALES sayısal ve yabancı dil puanlarını da ilan şartlarıyla karşılaştırıyor. İlanda yaş sınırının 1 Ocak 1991 ve sonrası doğumlu olmak biçiminde yazıldığını görüp kendi uygunluğunu da kontrol ediyor. Merkezi yazılı sınavın 28 Kasım 2026'da yapılacağını takvimine işliyor.

Mert, 33/a kadrosunda görev yapıyor. Mert, 2023'te Geçici Madde 84 kapsamında 33/a kadrosuna geçmiş bir araştırma görevlisi. Mert, doktorasını tamamladıktan sonra görevinin atama süresinin sonuna kadar devam ettiğini görüyor. Üç yıllık süre bittiğinde yeniden atamanın aynı usule bağlı olduğunu bildiği için bilimsel faaliyet raporunu düzenli tutuyor. Anabilim dalı başkanıyla görüşerek yeniden atama dosyası için gereken dilekçe ve birim görüşü gibi belgeleri önceden hazırlıyor. Bu sırada doktor öğretim üyesi ilanlarını da izliyor ve hangi seçeneğin kendi araştırma planına uyduğunu danışmanıyla birlikte değerlendiriyor.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin

Üniversiteleri İncele

Sıkça Sorulan Sorular

50/d ile 33/a arasındaki fark nedir?+

50/d ile 33/a arasındaki fark, kadronun dayanağıdır. 2547 sayılı Kanun'un 50/d bendinde araştırma görevliliği lisansüstü öğrencilik statüsüne bağlıdır ve atama her defasında bir yıl için yapılır. 33/a fıkrasında atama en çok üç yıl için yapılır, öğrencilik şartı aranmaz ve süre sonunda aynı usulle yeniden atama mümkündür. Unvan ve görev tanımı iki kadroda da aynıdır; değişen, görevin süresi ve neye bağlı olduğudur.

50/d araştırma görevlisi mezun olunca ne olur?+

50/d araştırma görevlisinin görevi, kadro lisansüstü öğrencilere yönelik düzenlendiği için kural olarak mezuniyetle birlikte sona erer. İYTE uygulamasında ilişik, mezuniyet kararının alındığı günün mesai bitiminde kesilir. ODTÜ ise doktora mezunlarına bir yıl, yüksek lisans mezunlarına altı ay uzatma uygular. Uygulama üniversiteye göre değişebileceği için kendi kurumunuzun personel daire başkanlığına danışılması önerilir.

33/a kadrosu süresiz mi?+

Hayır, 33/a kadrosu süresiz değildir. 2547 sayılı Kanun'un 33/a fıkrasına göre araştırma görevlileri en çok üç yıl için atanır ve atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Aynı fıkra, araştırma görevlilerinin aynı usulle yeniden atanabileceğini de düzenler. 33/a kadrosunun farkı, görevin öğrencilik statüsüne bağlı olmamasıdır. Bu nedenle mezuniyet veya kaydın silinmesi, 33/a kadrosundaki görevi kendiliğinden sona erdirmez.

Lisansüstü öğrenci olmadan araştırma görevlisi olunur mu?+

Devlet üniversitelerinin araştırma görevlisi ilanlarında genellikle lisansüstü öğrenci olma şartı aranır. Kocaeli Üniversitesi'nin 18 Aralık 2023 tarihli ilanında bu şart, tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik öğrencisi olmak biçiminde yazılmıştır. Bu şart, araştırma görevliliğini lisansüstü eğitimle birlikte yürütülen bir yol hâline getirir. Başvuru şartları ilana göre farklılaşabileceği için ilgili üniversitenin güncel ilanı esas alınmalıdır.

50/d'den 33/a'ya geçiş 2023 sonrasında mümkün mü?+

2547 sayılı Kanun'un Geçici Madde 84'ü, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 50/d kadrosunda olanlara altı aylık başvuru süresi tanıdı. Kırıkkale Üniversitesi kılavuzu bu süreyi 9 Şubat-9 Ağustos 2023 olarak gösterir. Bu tarihten sonra 50/d kadrosuna atananlar için aynı nitelikte genel bir geçiş hükmü, 5 Ekim 2026 itibarıyla incelenen resmî kaynaklarda bulunamadı. Yeni bir düzenleme yapılırsa bu bilgi güncellenecektir.

Araştırma görevlisi kadrosuna başvuruda yaş sınırı var mı?+

Evet, araştırma görevlisi kadrosuna başvuruda yaş sınırı vardır. 7243 sayılı Kanun'la 33/a fıkrasına eklenen hükme göre, sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak gerekir. YÖK'ün 2026 öncelikli alan doktora ilanında da aynı sınır, 1 Ocak 1991 ve sonrasında doğmuş olmak biçiminde uygulanmıştır. Yaş sınırı başvuru anına ilişkindir; görevdeki araştırma görevlisinin yaşıyla ilgili bir hüküm getirmez.

50/d araştırma görevlisinin azami süresi dolarsa ne olur?+

50/d kadrosu lisansüstü öğrenciliğe bağlı olduğundan azami sürenin dolması kadroyu da etkiler. İYTE uygulamasında yüksek lisansta 6., doktorada 12. yarıyılın sonunda kadro ile ilişik kesilir. YÖK'ün 2026 öncelikli alan usul ve esasları da azami süre içinde eğitimini tamamlamayanların araştırma görevlisi kadrosuyla ilişiğinin kesileceğini düzenler. Azami süre bu nedenle 50/d kadrosundaki araştırma görevlisi için hem öğrencilik hem kadro takvimidir.

Öncelikli alan doktorasında verilen kadro 50/d mi 33/a mı?+

YÖK'ün 2026 tarihli öncelikli alan usul ve esaslarında atamanın hangi kanun maddesine göre yapılacağı açıkça yazmaz. YÖK'ün 6 Mart 2026 duyurusu, atamaların yürürlükteki mevzuat uyarınca yapılacağını belirtir. Usul ve esasların 9. maddesindeki ilişik kesme hükmü, kadronun doktora eğitimiyle birlikte izlendiğini gösterir. Atama türü, adayın yerleştiği üniversitenin personel daire başkanlığından teyit edilmelidir.

ÖYP araştırma görevlileri hangi kadrodaydı?+

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamındaki araştırma görevlileri 33/a fıkrası uyarınca atanmıştı. 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ve 6758 sayılı Kanun'la kabul edilen 2547 sayılı Kanun'un ek madde 30'u, bu kişilerin statüsünü 50/d statüsüne dönüştürülmüş saydı. Anayasa Mahkemesi'nin 11 Kasım 2021 tarihli kararı bu hükmün metnini aktarır. Bu örnek, kadro statüsünün kanunla dönüştürülebildiğini gösterir.

Doktora bitince 50/d araştırma görevlisi akademide nasıl devam edebilir?+

Doktorasını bitiren 50/d araştırma görevlisi, akademik kariyerine yeni bir kadro ilanına başvurarak devam edebilir. Doktor öğretim üyesi ilanları bu yollardan biridir. YÖK, Ek-34 kapsamında 2025 yılında 284 doktora sonrası araştırmacının çalıştırıldığını 23 Ocak 2026'da açıkladı. İlan koşulları ve takvimleri üniversiteye göre değişebilir; doktora bitmeden önce ilanları izlemeye başlamak planlamayı kolaylaştırabilir.

Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın

Ücretsiz Başvur
Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Akademik kariyer planlayan adaylar, araştırma görevliliğiyle birlikte yürütecekleri tezli yüksek lisans ve doktora programlarını Atlas üzerinden inceleyip karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Platformdaki içerikler, adayların başvuru kararlarını resmî kaynaklara dayanan bilgilerle vermesini desteklemek amacıyla hazırlanır.
Kaynakça

Türkiye Büyük Millet Meclisi — 7437 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Geçici Madde 84) — Kabul: 2 Şubat 2023 — https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D27/Y6/T2/KanunMetni/39b8e777-b0ca-44a4-8939-41ce0a7e671b.html — Erişim: 5 Ekim 2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi — 7243 sayılı Kanun (2547 sayılı Kanun md. 33/a değişikliği) — Kabul: 15 Nisan 2020 — https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D27/Y3/T2/KanunMetni/03bbca24-3fd7-431a-a22b-6072eccd0f0c.html — Erişim: 5 Ekim 2026
Anayasa Mahkemesi — E.2021/104, K.2021/87 sayılı karar — 11 Kasım 2021 — https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/Dosyalar/Kararlar/KararPDF/2021-87-nrm.pdf — Erişim: 5 Ekim 2026
Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim İstatistikleri 2025-2026, Bülten Sayı 6 — 27 Mart 2026 — https://veriyonetim.yok.gov.tr/documentFiles/17768717381.B%C3%BClten20252026.pdf — Erişim: 5 Ekim 2026
Yükseköğretim Kurulu — Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Öğrenci Seçilmesi ve Bu Öğrencilerin Araştırma Görevlisi Kadrolarına Atanmalarına ve Diğer Hususlara İlişkin Usul ve Esaslar — 16 Temmuz 2026'dan itibaren geçerli — https://personel.yok.gov.tr/documentFiles/1787925488205.doktora-programina-ogrenci-secilmesi-ve-ogretim-gorevlisi-atanmasi-usul-esas.pdf — Erişim: 5 Ekim 2026
Yükseköğretim Kurulu — Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Öğrenci Seçimi ve Merkezi Yazılı Sınav İlanı — Eylül 2026 — https://personel.yok.gov.tr/documentFiles/1788869237951.oncelikli-alan-08092026-basvuru-kilavuzu.pdf — Erişim: 5 Ekim 2026
Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim Kurulundan Doktora Öğrencileri ve Lisansüstü Öğrenci Olan Anneler için Yeni Düzenleme — 6 Mart 2026 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/yuksekogretim-kurulundan-doktora-ogrencileri-ve-lisansustu-ogrenci-olan-anneler-icin-yeni-duzenleme-syupu — Erişim: 5 Ekim 2026
Yükseköğretim Kurulu — Bilimsel çalışma yapan araştırmacıların üniversitelerde istihdamına ilişkin haber (Ek-34 ve Ek-46) — 23 Ocak 2026 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/yuksekogretim-kurulu-bilimsel-calisma-yapan-arastirmacilarin-universitelerde-istihdam-edilmelerine-katki-sunmayi-surduruyor-HVPeO — Erişim: 5 Ekim 2026
İstanbul Üniversitesi — 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu İlgili Madde Değişiklikleri (7243 karşılaştırmalı tablo) — 2020 — https://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=karsilastirmali-tablo-7243.pdf — Erişim: 5 Ekim 2026
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı — Görev Süresi Uzatım İşlemleri — https://pdb.metu.edu.tr/tr/gorev-suresi-uzatim-islemleri — Erişim: 5 Ekim 2026
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Personel Daire Başkanlığı — İlişik Kesme İşlemleri (2547/50-d) — https://personel.iyte.edu.tr/ilisik-kesme-2547-50d/ — Erişim: 5 Ekim 2026
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Personel Daire Başkanlığı — Araştırma Görevlileri Görev Süre Uzatım İşlemleri — https://personel.iyte.edu.tr/arastirma-gorevlileri-gorev-sure-uzatim-islemleri/ — Erişim: 5 Ekim 2026
Kırıkkale Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı — 50/D Kapsamındaki Araştırma Görevlilerinin 33/A Kapsamına Atanmasına İlişkin Başvuru Kılavuzu — Şubat 2023 — https://panel.kku.edu.tr/Content/personel/duyurular/2023/50d_33a_basvuru_kilavuzu.pdf — Erişim: 5 Ekim 2026
Kocaeli Üniversitesi — Araştırma Görevlisi İlanı — 18 Aralık 2023 — https://api.kocaeli.edu.tr/api/FileOperation?filePath=1000%2FAnnouncement%2FFiles%2F2023%2F12%2F20231218_c7614_rgarsgorilan-yayimlanan-18122023-a40.pdf — Erişim: 5 Ekim 2026

Yasal Bilgilendirme

Bu yazı, araştırma görevlisi kadrolarına ilişkin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Yazıda 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33/a fıkrası, 50/1-(d) bendi, ek madde 30'u ve Geçici Madde 84'ü ile YÖK'ün 2026 tarihli öncelikli alan usul ve esasları esas alınmıştır. Mevzuat ve üniversite uygulamaları zaman içinde değişebilir; kadro türü, görev süresi ve uzatma koşulları kurumdan kuruma farklılaşabilir. Adayların ilgili üniversitenin güncel ilanını ve personel daire başkanlığı açıklamalarını kontrol etmesi önerilir.

Güncel Akademik Duyuruları Takip Edin

Duyuruları İncele
Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.