Lisansüstü

2026'da Yükseköğretimde Değişen Kurallar ve Yürürlük Tarihleri

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

2 Eylül 2026
Güncellendi: 30 Eylül 2026
16 dk okuma
2026'da Yükseköğretimde Değişen Kurallar ve Yürürlük Tarihleri

2026'da Yükseköğretimde Değişen Kurallar ve Yürürlük Tarihleri

İçindekiler

  • 2026'da yükseköğretimde neler değişti?

  • Değişiklikler hangi tarihlerde yürürlüğe girdi?

  • Yatay geçişte hangi kurallar sıkılaştı?

  • Denklik başvurusunda dil belgesi zorunluluğu kalktı mı?

  • Lisansüstü eğitimde neler değişti?

  • Öğrenci affı kimleri kapsıyor?

  • Kurallar her üniversitede aynı mı uygulanıyor?

  • 2026 takvimine göre nasıl bir yol izlenebilir?

  • Gerçek Hayattan Örnekler

  • Sıkça Sorulan Sorular

  • Kaynakça

  • Yasal Bilgilendirme

Lisansüstü Programları

Tek Noktadan İnceleyin

Atlası İncele

Genel Bilgilendirme

2026'da yükseköğretimde değişen kurallar dört ana başlıkta toplanır: yatay geçiş şartları, yurt dışı diploma denkliği, lisansüstü öğrenim süreleri ve öğrenci affı. Bu düzenlemeler 28 Şubat 2026, 6 Mart 2026 ve 9 Ağustos 2026 tarihlerinde Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Her biri farklı bir öğrenci grubunu ilgilendirir ve yürürlük tarihleri birbirinden ayrıdır.

Yazının dayandığı kaynaklar üç grupta toplanıyor: Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ve kanun metinleri, Yükseköğretim Kurulu'nun kendi duyuruları ve Yükseköğretim Kurulu Yükseköğretim İstatistikleri Bülteni. Kural metinlerinde geçen oranlar ve süreler bu kaynaklardan alınmıştır; yorum eklenmemiştir.

Bir noktayı baştan belirtmek gerekiyor. Yükseköğretim mevzuatı yıl içinde birden çok kez değişebilir ve üniversiteler bu çerçeve içinde kendi senato kararlarını ayrıca üretir. Bu nedenle yazıdaki her başlık, ilgili üniversitenin güncel ilanından teyit edilmelidir. Mezun Kampüsü üzerinden yürütülen program incelemesi de bu teyidi ortadan kaldırmaz; yalnızca hangi programın hangi kural setine tabi olduğunu görmeyi kolaylaştırır.

Yazının kapsamı dışında kalan alanlar da var. Ücret, harç ve burs tutarları ile taban puanlar bu yazıda ele alınmaz. Akademik personelin özlük haklarına ilişkin düzenlemeler yalnızca öğrenciyi doğrudan ilgilendirdiği ölçüde anılır.

90 (100 üzerinden)

Açık ve uzaktan öğretimden örgün öğretime geçiş barajı

28 Şubat 2026 tarihli yönetmelik değişikliğiyle 80'den yükseltildi

2 dönem

Doğum sonrası lisansüstü ek süre

6 Mart 2026 tarihli düzenlemeyle tanındı; azami süreden sayılmıyor

2026'da Yükseköğretimde Neler Değişti?

2026 yılında yükseköğretim mevzuatında üç ayrı tarihte değişiklik yapılmıştır. 28 Şubat 2026'da yatay geçiş ve denklik yönetmelikleri, 6 Mart 2026'da Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, 9 Ağustos 2026'da ise 7592 sayılı Kanun yürürlüğe girmiştir. Değişiklikler önlisans öğrencisinden doktora adayına kadar farklı grupları ilgilendirir.

Değişikliklerin ortak yönü, bir işlemin yapılıp yapılamayacağını belirleyen eşiklerin yeniden çizilmiş olmasıdır. Yatay geçiş tarafında eşikler yükseltilmiş, denklik tarafında bir belge zorunluluğu belirli durumlar için kaldırılmış, lisansüstü tarafında ise süreye ilişkin bir esneklik tanınmıştır. Öğrenci affı ise eşik değil, süreli bir başvuru hakkı getirmiştir.

Bu tablonun bütününü görmek, tek tek maddeleri okumaktan farklı bir sonuç verir. Bir aday aynı yıl içinde birden fazla değişiklikten etkilenebilir. Yurt dışında okuyup Türkiye'ye dönmeyi planlayan bir öğrenci hem denklik hem yatay geçiş düzenlemesinin kapsamındadır. Lisansüstü eğitimin genel çerçevesi, başvuru ölçütleri ve program türleri lisansüstü eğitimin genel çerçevesi yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Yükseköğretim Kurulu, 2026 düzenlemelerini iki gerekçeyle açıklamıştır: başvuru süreçlerindeki gereksiz belge yükünü azaltmak ve geçişlerde kurumlar arasındaki uygulama farklılıklarını daraltmak. Yükseköğretim Kurulu'nun 28 Şubat 2026 tarihli duyurusunda denklik değişikliği için "dil sınavı yükü kaldırıldı" ifadesi kullanılmıştır.

Değişikliklerin hiçbiri geriye dönük işlememektedir. Her yönetmelik değişikliği yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir; 7592 sayılı Kanun ise yayımlandığı 9 Ağustos 2026 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.

Değişiklikler Hangi Tarihlerde Yürürlüğe Girdi?

2026 düzenlemeleri üç tarihte yoğunlaşır. Şubat sonunda önlisans ve lisans düzeyini ilgilendiren iki yönetmelik, mart başında lisansüstü düzeyi ilgilendiren iki yönetmelik, ağustos başında ise tüm düzeyleri kapsayan bir kanun yürürlüğe girmiştir. Aşağıdaki tablo hangi tarihte hangi grubun etkilendiğini gösterir.

Yürürlük tarihi

Düzenleme

Etkilenen grup

28 Şubat 2026

Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği değişikliği

Yurt dışı diploması için denklik başvurusu yapanlar

28 Şubat 2026

Yatay geçiş, çift anadal, yan dal ve kredi transferi yönetmeliği değişikliği

Önlisans ve lisans öğrencileri

6 Mart 2026

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği değişikliği

Yüksek lisans ve doktora öğrencileri

6 Mart 2026

Öğretim elemanı kadrolarına atamalarda merkezî sınav yönetmeliği değişikliği

Öncelikli alanlarda doktora ve araştırma görevliliği hedefleyenler

9 Ağustos 2026

7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

İlişiği kesilen öğrenciler, azami süresini dolduran son sınıf öğrencileri

Tablodaki iki şubat düzenlemesi Resmî Gazete'nin 28 Şubat 2026 tarihli 33182 sayılı nüshasında, iki mart düzenlemesi 6 Mart 2026 tarihli 33188 sayılı nüshasında yayımlanmıştır. 7592 sayılı Kanun ise 9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı nüshada yer almıştır.

Tarih bilgisinin pratikte bir karşılığı var. Bir başvuru, yapıldığı tarihte yürürlükte olan kurallara göre değerlendirilir. 28 Şubat 2026'dan önce sonuçlanmış bir yatay geçiş başvurusu eski ölçütlere tabidir; sonrasında yapılan başvuru yeni ölçütlere tabidir. Aynı mantık denklik ve lisansüstü başvuruları için de geçerlidir.

Yatay Geçişte Hangi Kurallar Sıkılaştı?

Yatay geçiş, bir yükseköğretim programından, belirlenen koşulları sağlayarak başka bir programa geçiş yapılmasıdır. 28 Şubat 2026 tarihli yönetmelik değişikliği bu alanda yedi ayrı maddeyi değiştirmiştir. Değişikliklerin ağırlığı, yurt dışından ve uzaktan öğretimden gelen başvurular ile yabancı dille eğitim yapan kurumlara yapılan başvurular üzerinde toplanmıştır.

En çok tartışılan değişiklik, açık ve uzaktan öğretimden örgün öğretime geçişte aranan not ortalaması eşiğidir. Yönetmeliğin altıncı maddesinin dördüncü fıkrası bu eşiği tanımlar:

Açık ve uzaktan öğretimden örgün öğretim programlarına geçiş yapılabilmesi için, öğrencinin öğrenim görmekte olduğu programdaki genel not ortalamasının 100 üzerinden 90 veya üzeri olması veya kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanının, geçmek istediği üniversitenin diploma programının o yılki taban puanına eşit veya yüksek olması gerekir.

— Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik, 28 Şubat 2026

Yurt dışından gelen başvurularda iki yeni sınırlama getirilmiştir. Yurt dışında devam zorunluluğu bulunmayan öğretim programlarında okuyan öğrenciler, Türkiye'deki örgün öğretim programlarına yatay geçiş başvurusunda bulunamamaktadır. Ayrıca yurt dışından başvuran öğrencilerin öğrenim süresince ilgili ülkede bulunduğunu pasaport, emniyet müdürlükleri veya e-Devlet gibi kaynaklardan alınan resmî belgeyle kanıtlaması gerekmektedir. Bu iki sınırlamanın ayrıntıları ve hangi program türlerini kapsadığı yurt dışından yatay geçişte 2026'da getirilen yasaklar yazısında işlenmiştir.

Üç değişiklik daha var. Yabancı dille tamamen veya kısmen eğitim yapan kurumlara yatay geçişte, kurumun kendi dil sınavından başarılı olmak veya Yükseköğretim Kurulu'nca tanınan bir sınavdan kurumun belirlediği puanı belgelemek şart hâline gelmiştir. Öğrenciler bulundukları sınıftan daha alt sınıfa başvuru yapamamaktadır. Sonuçlar puan sırasına göre ilan edilmekte, asıl ve yedek adaylar eşit sayıda belirlenmektedir.

Akademik Sürecinizi

Tek Hesapta Takip Edin

Giriş Yap

Denklik Başvurusunda Dil Belgesi Zorunluluğu Kalktı mı?

Zorunluluk tümüyle kalkmamış, belirli bir durumla sınırlı olarak kaldırılmıştır. 28 Şubat 2026 tarihli değişikliğe göre, öğrenim görülen programın dili başvuru sahibinin ana diliyle aynıysa dil yeterlilik belgesi istenmemektedir. Diğer başvurularda belge istenmeye devam etmektedir.

Denklik Belgesi, yurt dışından alınan bir yükseköğretim diplomasının, Türkiye'deki hangi alan ve düzeydeki diplomaya eşdeğer olduğunun Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilmesidir. Bu tespit sürecinde istenen belgelerden biri, adayın öğrenim gördüğü dildeki yeterliliğini gösteren belgedir. Yönetmeliğin dördüncü maddesine eklenen cümle bu belgeyi belirli bir durumda devre dışı bırakmıştır.

İkinci bir muafiyet dil ve edebiyat alanları için getirilmiştir. Yönetmeliğin dokuzuncu maddesi uyarınca bu alanlarda mezun olanlardan istenebilen yabancı dil puanı, ilgili alanın dili başvuru sahibinin ana diliyle aynıysa istenmemektedir.

Muafiyetin kapsamı dışında kalan durumlar

Muafiyet yalnızca dil belgesi ve dil puanıyla sınırlıdır. Diplomanın hangi kurumdan alındığı, programın tanınırlığı, öğrenim süresi ve müfredat karşılaştırması gibi ölçütler değişmemiştir. Ana dil ile öğrenim dilinin aynı olmadığı başvurularda belge istenmeye devam eder. Ana dilin nasıl belgeleneceği ve hangi durumda örtüştüğünün kabul edileceği, başvurunun değerlendirildiği birimin takdirine bağlı olabilir; bu nedenle Yükseköğretim Kurulu'nun güncel başvuru açıklamasından teyit edilmesi önerilir.

Denklik ile tanıma arasındaki fark, 2026 değişikliklerinden bağımsız olarak karıştırılmaya devam eden bir konudur. Başvuru adımları, istenen belgeler ve süreçteki aşamalar yurt dışı diploma denklik süreci yazısında adım adım anlatılmıştır. 2026 değişikliği bu sürecin tamamını değil, yalnızca dil belgesine ilişkin bölümünü etkilemiştir.

Lisansüstü Eğitimde Neler Değişti?

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 6 Mart 2026 tarihli değişikliği iki maddeye yeni fıkra eklemiştir. Birincisi doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere ek süre tanır. İkincisi, Yükseköğretim Kurulu'nun belirlediği öncelikli alanlardaki doktora programlarına öğrenci seçimini merkezî usul ve esaslara bağlar. Aşağıdaki tablo iki düzenlemenin ayrıntısını gösterir.

Konu

Düzenlemenin içeriği

Dayanak ve tarih

Doğum sonrası ek süre

Talep hâlinde iki dönem ek süre verilebilir; bu süreler azami süreden sayılmaz

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 35, 6 Mart 2026

Öncelikli alanlarda doktora öğrencisi seçimi

Seçim, Yükseköğretim Kurulu'nun belirlediği usul ve esaslara bağlandı

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 16, 6 Mart 2026

Yazılı sınava çağrılacak aday sayısı

Kontenjanın en fazla dört katı

Yükseköğretim Kurulu duyurusu, 6 Mart 2026

Ön değerlendirme ağırlıkları

ALES yüzde 40, yabancı dil yüzde 30, lisans mezuniyet notu yüzde 30

Yükseköğretim Kurulu duyurusu, 6 Mart 2026

Nihai değerlendirme ağırlıkları

ALES yüzde 25, lisans notu yüzde 25, yabancı dil yüzde 20, yazılı sınav yüzde 30

Yükseköğretim Kurulu duyurusu, 6 Mart 2026

Azami süre, bir lisansüstü programın mevzuatta belirlenen, kayıt hakkının sona ermesinden önce tamamlanması gereken en uzun öğrenim süresidir. Doğum sonrası verilen iki dönemlik ek sürenin azami süreden sayılmaması, bu tanım açısından belirleyicidir: ek süre kullanan öğrencinin tez ve ders yükümlülüklerini tamamlamak için elindeki toplam zaman kısalmamaktadır. Hakkın kapsamı ve talebin nasıl iletileceği doğum yapan lisansüstü öğrencilere tanınan ek süre yazısında ayrıntılandırılmıştır.

Öncelikli alan düzenlemesi doktora adaylarını farklı bir değerlendirme akışına sokar. ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır. Yükseköğretim Kurulu'nun 6 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre öncelikli alanlarda ALES puanı tek başına belirleyici olmayıp, merkezî bir yazılı sınavla birlikte değerlendirilmektedir. Yazılı sınavda 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılmakta, nihai değerlendirme puanı 70'in altında kalanlar da aynı sonuçla karşılaşmaktadır.

Düzenlemenin yabancı uyruklu adaylar için ayrı bir kolu vardır. Yönetmeliğin on altıncı maddesine eklenen fıkra uyarınca yabancı uyruklu adayların seçimi, Yükseköğretim Kurulu'nca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılmaktadır. Hangi alanların öncelikli sayıldığı ve hangi üniversitelerin kapsama alındığı Yükseköğretim Kurulu tarafından ayrıca belirlenir; bu nedenle ilgili kurumun güncel ilanından teyit edilmelidir.

Kontenjanın en fazla 4 katı

Öncelikli alan doktora yazılı sınavına çağrılan aday sayısı

Yükseköğretim Kurulu duyurusu, 6 Mart 2026

Yüzde 40

Ön değerlendirmede ALES payı

Yabancı dil yüzde 30, lisans mezuniyet notu yüzde 30 ile birlikte hesaplanıyor

Öğrenci Affı Kimleri Kapsıyor?

7592 sayılı Kanun'la 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 85. madde, üniversiteyle ilişiği kesilenler ile kazandığı programa kayıt yaptıramayanlara yeniden öğrenime başlama imkânı tanımaktadır. Kapsam hazırlık sınıfından lisansüstü düzeye kadar uzanmaktadır. Başvurular 9 Aralık 2026 tarihine kadar yapılabilmektedir.

Yükseköğretim Kurulu, düzenlemenin uygulama esaslarını 13 Ağustos 2026 tarihli duyurusuyla açıklamıştır. Duyuruda Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar'ın değerlendirmesi şöyle aktarılmıştır: "Çeşitli sebeplerle yükseköğrenimine devam edemeyen gençlerimizin eğitim hayatına yeniden dönebilmelerini, yarım kalan hayallerini tamamlayabilmelerini son derece kıymetli buluyoruz."

Başvuru süreci belirli bir sırayla ilerler:

  1. İlişiğin kesildiği veya kayıt hakkının kazanıldığı yükseköğretim kurumunu belirleyin.

  2. İlişik kesme yazısı, not durum belgesi ve kimlik belgesi gibi evrakı hazırlayın.

  3. Başvuruyu 9 Aralık 2026 tarihine kadar ilgili yükseköğretim kurumuna yapın.

  4. Sağlık nedeniyle süresinde başvuramayacaksanız heyet raporunu 9 Aralık 2026 mesai bitimine kadar ibraz edin.

  5. Başvurunuz kabul edilirse üniversitenin belirleyeceği intibak sürecini izleyin.

Kapsam dışında kalan gruplar da tanımlanmıştır. Yükseköğretim Kurulu'nun 13 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre terör suçları ile kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi düzenlemede sayılan suçlardan mahkûm olanlar düzenlemeden yararlanamamaktadır. Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ile hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle ilişiği kesilenler de kapsam dışındadır.

Aynı kanun, azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanımıştır. Kanun ayrıca disiplin soruşturmalarında savunma için tanınacak sürenin yedi günden az olamayacağını düzenlemiştir. Bu iki hüküm af kapsamına girmeyen öğrencileri de ilgilendirmektedir.

Kurallar Her Üniversitede Aynı mı Uygulanıyor?

Mevzuat ortak çerçeveyi belirler, uygulama ayrıntısı üniversiteye bırakılır. Yatay geçiş yönetmeliğinin yedinci maddesi, senatoların başvuru değerlendirmesinde ilave ölçütler belirleyebileceğini düzenler. Bu nedenle aynı yönetmeliğe tabi iki üniversite, aynı adaya farklı sonuç verebilir. Farklılığın kaynağı kuralın kendisi değil, kuralın bıraktığı takdir alanıdır.

Farklılaşmanın ikinci kaynağı akademik takvimdir. Yükseköğretim Kurulu'nun 4 Ağustos 2026'da kamuoyuna yansıyan bildirimine göre İstanbul'daki üniversiteler, 16-27 Haziran 2027 tarihlerindeki Avrupa Oyunları nedeniyle 2026-2027 akademik takvimini öne çekmiştir. Anadolu Ajansı ve T24'ün aktardığına göre güz dönemi ders süresi on iki haftaya indirilmiş, kayıtlar 14-18 Eylül 2026 aralığında yapılmıştır. Uygulama İstanbul'daki kurumlarla sınırlıdır.

Üçüncü kaynak, belirli illere özgü kararlardır. Yükseköğretim Kurulu, 29 Temmuz 2026'da duyurulan kararıyla Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya'daki yedi devlet üniversitesinde özel öğrencilik uygulamasının 2026-2027 eğitim öğretim yılında da süreceğini bildirmiştir. Karar kapsamındaki kurumlar Adıyaman Üniversitesi, İskenderun Teknik Üniversitesi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'dir.

Dördüncü kaynak kurumsal yapı değişiklikleridir. Fakülte ve enstitü adlarının değişmesi, birimlerin birleştirilmesi ya da bir programın başka bir enstitüye bağlanması, başvuru yapılacak birimi değiştirebilir. 2026 yılı içinde yapılan bu tür değişiklikler üniversitelerde fakülte ve enstitü değişiklikleri yazısında listelenmiştir.

Sık Karıştırılan Bir Nokta

Şubat 2026 düzenlemesiyle ilgili en yaygın yanlış okuma, "yatay geçişte başarı barajı 90'a çıktı" cümlesidir. Yönetmelik metni bu barajı tüm yatay geçişler için getirmemiştir. 90 eşiği, yönetmeliğin altıncı maddesinin dördüncü fıkrasında yalnızca açık ve uzaktan öğretimden örgün öğretime yapılan geçişler için tanımlanmıştır.

Ayrımın pratikte üç sonucu var:

  • Örgün bir programdan başka bir örgün programa kurumlar arası yatay geçiş yapan öğrenci için 90 eşiği aranmaz; bu geçişte yönetmeliğin on birinci maddesindeki ölçütler işler.

  • Açık veya uzaktan öğretimden başka bir açık veya uzaktan öğretim programına geçişte de 90 eşiği aranmaz.

  • Açık veya uzaktan öğretimden örgün öğretime geçmek isteyen öğrenci, not ortalaması 90'ın altında kalsa bile kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı hedef programın o yılki taban puanına eşit veya yüksekse başvuru yapabilir. Yönetmelik iki koşulu "veya" ile bağlamıştır.

İkinci bir karışıklık "eşdeğer diploma programı" ölçütünde yaşanıyor. 28 Şubat 2026 değişikliğinden önce de içerik örtüşmesi yüzde 80 olarak aranıyordu; değişen şey karşılaştırmanın neyin üzerinden yapılacağıdır. Yönetmeliğin dördüncü maddesi, karşılaştırmanın programdan mezun olabilmek için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinde yapılmasını öngörmektedir. Kredi toplamının tutması tek başına yeterli sayılmayabilir.

Üçüncü karışıklık öğrenci affının başlangıç tarihiyle ilgilidir. Kanun teklifi 30 Temmuz 2026'da Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edilmiş, kanun 9 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Başvuru süresi kabul tarihinden değil, yürürlük tarihinden itibaren işlemektedir.

2026 Takvimine Göre Nasıl Bir Yol İzlenebilir?

Aday için işleyen bir sıra var: önce hangi düzenlemenin kendi durumunu kapsadığını belirlemek, sonra o düzenlemenin yürürlük tarihini kontrol etmek, ardından başvuru yapılacak birimin güncel ilanına bakmak. Bu sıra izlendiğinde, genel haber başlıklarından çıkarılan yanlış sonuçların büyük bölümü baştan elenir.

Aşağıdaki liste başvuru öncesinde tamamlanabilecek adımları toplar:

  • Durumunuzu kapsayan düzenlemeyi belirleyin: yatay geçiş, denklik, lisansüstü süre veya öğrenci affı.

  • İlgili düzenlemenin yürürlük tarihini ve başvurunuzun hangi tarihte değerlendirileceğini karşılaştırın.

  • Başvuru yapacağınız üniversitenin senato kararlarını ve güncel ilanını inceleyin.

  • Not durum belgesi, öğrenci belgesi ve ders içerikleri gibi evrakı onaylı biçimde hazırlayın.

  • Yurt dışı başvurusu yapacaksanız ilgili ülkede bulunduğunuzu gösteren resmî belgeyi temin edin.

  • Öğrenci affı kapsamındaysanız başvurunuzu 9 Aralık 2026 tarihinden önce tamamlayın.

Takvimin ikinci yarısı program seçimine ayrılabilir. Hangi üniversitenin hangi programı açtığı, başvuru dönemlerinin ne zaman ilan edildiği ve kontenjanların hangi statülere ayrıldığı dönemsel olarak değişir. Lisansüstü başvurularında istenen belgeler ve aşamalar yüksek lisans başvurusunun nasıl yapılacağı yazısında ele alınmıştır.

Bir hatırlatma yerinde olur. Yükseköğretim mevzuatı 2026 yılı içinde üç ayrı tarihte değişmiştir; benzer bir yoğunluk sonraki dönemlerde de görülebilir. Başvuru hazırlığı yapan bir adayın, hazırlığa başladığı tarihteki kuralların başvuru tarihinde de geçerli olduğunu varsaymaması yararlı olur. Resmî Gazete ve Yükseköğretim Kurulu duyuruları bu kontrolün birincil kaynağıdır.

7 gün

Disiplin soruşturmasında savunma için tanınacak asgari süre

7592 sayılı Kanun, 9 Ağustos 2026

2 ek sınav veya tekrar hakkı

Azami süresini dolduran son sınıf öğrencisine tanınan hak

7592 sayılı Kanun, 9 Ağustos 2026

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim'in durumu. Selim açık öğretim fakültesinde lisans öğrencisi ve örgün bir programa geçmek istiyor. Haber başlıklarında "yatay geçiş barajı 90 oldu" ifadesini okuyunca not ortalamasının yetmeyeceğini düşündü. Yönetmelik metnini incelediğinde 90 eşiğinin yanında ikinci bir yolun daha bulunduğunu gördü: kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanının hedef programın o yılki taban puanına eşit veya yüksek olması. Yerleştiği yıla ait puanını ve hedef programın aynı yıldaki taban puanını karşılaştırarak başvuru seçeneğini değerlendirmeye aldı.

Zeynep'in durumu. Zeynep tezli yüksek lisans programında ders aşamasını tamamlamış bir öğrenci ve doğum yaptı. Azami süresinin tez çalışmasına yetip yetmeyeceğinden endişe ediyordu. 6 Mart 2026 tarihli düzenlemenin doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere talep hâlinde iki dönem ek süre tanıdığını ve bu sürelerin azami süreden sayılmadığını öğrendi. Enstitüsüne talebini nasıl ileteceğini ve hangi belgeleri sunması gerektiğini sordu.

Mert'in durumu. Mert lisans öğrenimini yurt dışında tamamladı ve öğrenim gördüğü program kendi ana dilindeydi. Denklik başvurusu için dil yeterlilik belgesi arıyordu. 28 Şubat 2026 tarihli düzenlemeyle, öğrenim görülen programın dili başvuru sahibinin ana diliyle aynıysa bu belgenin istenmediğini öğrendi. Diğer belgelerinin eksiksiz olup olmadığını kontrol ederek başvurusunu hazırlamaya başladı.

Elif'in durumu. Elif birkaç yıl önce lisans programından ilişiği kesilen bir öğrenci. 7592 sayılı Kanun'la getirilen düzenlemenin hazırlık sınıfından lisansüstü düzeye kadar geniş bir kapsamı olduğunu gördü. Başvurusunu ilişiğinin kesildiği üniversiteye yapması ve 9 Aralık 2026 tarihini geçirmemesi gerektiğini not etti. İlişik kesme yazısı ve not durum belgesini önceden temin ederek intibak görüşmesine hazırlandı.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları

Keşfedin

Üniversiteleri İncele
2026'da yükseköğretimde hangi kurallar değişti?+

Dört alanda değişiklik yapıldı. 28 Şubat 2026'da yurt dışı diploma denkliği ile yatay geçiş, çift anadal ve kredi transferi yönetmelikleri değişti. 6 Mart 2026'da Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile öğretim elemanı kadrolarına atamalara ilişkin yönetmelik değişti. 9 Ağustos 2026'da 7592 sayılı Kanun yürürlüğe girdi ve öğrenci affı ile ek sınav hakkı gibi düzenlemeler getirdi. Her düzenlemenin yürürlük tarihi ayrıdır ve başvurular yapıldıkları tarihte geçerli kurallara göre değerlendirilir.

Yatay geçişte 90 barajı bütün başvurular için mi geçerli?+

Hayır. Yönetmeliğin altıncı maddesinin dördüncü fıkrasındaki 90 eşiği, yalnızca açık ve uzaktan öğretimden örgün öğretime yapılan geçişler için tanımlanmıştır. Örgün programlar arasındaki kurumlar arası geçişlerde başka ölçütler işler. Ayrıca 90 eşiği tek koşul değildir: öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği programın o yılki taban puanına eşit veya yüksekse de başvuru yapılabilir. Ölçütler üniversiteye göre ayrıntılanabildiğinden güncel ilandan teyit edilmesi önerilir.

Denklik başvurusunda dil belgesi olmadan işlem yapılabilir mi?+

Belirli bir durumda yapılabilir. 28 Şubat 2026 tarihli değişikliğe göre öğrenim görülen programın dili başvuru sahibinin ana diliyle aynıysa dil yeterlilik belgesi istenmez. Dil ve edebiyat alanlarında istenebilen yabancı dil puanı için de aynı muafiyet tanınmıştır. Bunun dışındaki başvurularda belge istenmeye devam eder. Muafiyet yalnızca dil belgesini kapsar; diplomanın tanınırlığı ve müfredat karşılaştırması gibi diğer ölçütler değişmemiştir.

Doğum yapan lisansüstü öğrenciye kaç dönem ek süre veriliyor?+

Talep edilmesi hâlinde doğum sonrası iki dönem ek süre verilebilir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 6 Mart 2026 tarihli değişikliğiyle eklenen hükme göre verilen bu ek süreler azami süreden sayılmaz. Hükmün metninde "verilebilir" ifadesi kullanıldığı için talebin nasıl değerlendirileceği enstitünün ilgili kurullarına bağlı olabilir. Başvuru biçimi ve istenen belgeler üniversiteye göre değişebileceğinden ilgili enstitünün güncel açıklamasından teyit edilmesi önerilir.

Öğrenci affı başvurusu için son tarih ne zaman?+

Başvurular 9 Aralık 2026 tarihine kadar yapılabilir. Yükseköğretim Kurulu'nun 13 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre başvuru, ilişiğin kesildiği veya kayıt hakkı kazanılan yükseköğretim kurumuna yapılır. Mücbir sebep nedeniyle süresinde başvuramayanlar, sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içinde başvurabilir. Sağlık nedeniyle başvuru yapamayacak olanların heyet raporunu 9 Aralık 2026 mesai bitimine kadar ibraz etmesi gerekir.

Öğrenci affı lisansüstü öğrencileri kapsıyor mu?+

Evet. Yükseköğretim Kurulu'nun 13 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre düzenleme, hazırlık sınıfı dâhil olmak üzere intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlardan ilişiği kesilen öğrencileri kapsıyor. Bir yükseköğretim programını kazandığı hâlde kayıt yaptırmayanlar da belirlenen süre içinde başvurmaları hâlinde yararlanabiliyor. Kabul edilen öğrenciler 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabiliyor. Kapsam dışında kalan suç grupları ve sahte belge durumları ayrıca düzenlenmiştir.

Yurt dışında uzaktan eğitim alan bir öğrenci Türkiye'de örgün programa geçebilir mi?+

28 Şubat 2026 tarihli değişikliğe göre geçemez. Yönetmeliğin on dördüncü maddesine eklenen fıkra, yurt dışında açık ve uzaktan eğitim gibi devam zorunluluğu bulunmayan öğretim programlarında okuyan öğrencilerin yurt içindeki örgün öğretim programlarına yatay geçiş müracaatında bulunamayacağını düzenler. Aynı maddeye eklenen diğer fıkra, yurt dışından başvuranlardan öğrenim süresince ilgili ülkede kaldığını resmî belgeyle kanıtlamasını ister. Farklı program türleri için değerlendirme ilgili yönetim kurullarınca yapılır.

Öncelikli alanlarda doktora öğrencisi nasıl seçiliyor?+

Yükseköğretim Kurulu'nun 6 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre iki aşamalı bir değerlendirme uygulanıyor. Ön değerlendirmede ALES puanının yüzde 40'ı, yabancı dil puanının yüzde 30'u ve lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u dikkate alınarak kontenjanın en fazla dört katı aday merkezî yazılı sınava çağrılıyor. Yazılı sınavda 70 puanın altında kalanlar başarısız sayılıyor. Nihai değerlendirmede ALES yüzde 25, lisans notu yüzde 25, yabancı dil yüzde 20 ve yazılı sınav yüzde 30 ağırlıkla hesaplanıyor.

Azami süresini dolduran son sınıf öğrencisine hangi hak tanındı?+

7592 sayılı Kanun, azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları veya alamadıkları dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı tanıdı. Teorik derslerde başarılı olduğu hâlde uygulamalı eğitimini tamamlayamayan öğrenciler için de tamamlama imkânı düzenlendi. Hakkın kullanım biçimi ve takvimi üniversitelerin ilgili kurullarınca belirlenir. Bu nedenle öğrencinin kendi üniversitesinin öğrenci işleri biriminden güncel uygulamayı teyit etmesi önerilir.

Üniversiteler 2026-2027 akademik takvimini neden farklı ilan etti?+

Akademik takvim her üniversite tarafından ayrı belirlenir. Anadolu Ajansı ve T24'ün 4 Ağustos 2026 tarihli haberlerine göre İstanbul'daki üniversiteler, 16-27 Haziran 2027 tarihlerinde yapılacak Avrupa Oyunları nedeniyle 2026-2027 takvimini öne çekti; güz dönemi ders süresi on iki haftaya indirildi ve kayıtlar 14-18 Eylül 2026 aralığında yapıldı. Uygulama İstanbul'daki kurumlarla sınırlıdır. Diğer illerdeki üniversiteler kendi takvimlerini ayrıca duyurur.

Yeni kurallar daha önce yapılmış başvuruları etkiler mi?+

2026 düzenlemelerinin tamamı yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir ve geriye dönük bir hüküm içermemektedir. Bir başvuru, yapıldığı ve değerlendirildiği tarihte yürürlükte olan kurallara göre sonuçlandırılır. 28 Şubat 2026'dan önce sonuçlanmış bir yatay geçiş başvurusu ile sonrasında yapılan bir başvuru farklı ölçütlere tabidir. Devam eden bir başvurunun hangi kural setine göre değerlendirileceği konusunda tereddüt varsa ilgili üniversitenin öğrenci işleri birimine sorulması yararlı olur.

Bu değişikliklerin resmî metinlerine nereden ulaşılır?+

Yönetmelik ve kanun metinleri Resmî Gazete'de yayımlanır. 28 Şubat 2026 tarihli iki yönetmelik değişikliği 33182 sayılı nüshada, 6 Mart 2026 tarihli lisansüstü düzenlemesi 33188 sayılı nüshada, 7592 sayılı Kanun ise 9 Ağustos 2026 tarihli 33335 sayılı nüshada yer alır. Yürürlükteki birleştirilmiş metinler Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden izlenebilir. Uygulama esasları için Yükseköğretim Kurulu'nun duyuruları takip edilebilir. Bu yazının kaynakça bölümünde ilgili adresler listelenmiştir.

Ücretsiz Başvurunuzu

Buradan Başlatın

Ücretsiz Başvur
Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Adaylar Atlas üzerinden programları inceleyip karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Mevzuat değişikliklerinin hangi programları ve hangi başvuru dönemlerini etkilediğini görmek isteyen adaylar için program ve takvim bilgileri bir arada sunulur.
Güncelleme Bilgisi
Yayın tarihi: 2 Eylül 2026
Son güncelleme: 2 Eylül 2026
Sonraki inceleme: 2 Ekim 2026
Kaynakça

T.C. Resmî Gazete — Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Sayı: 33182) — 28 Şubat 2026 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260228-2.htm — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

T.C. Resmî Gazete — Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Sayı: 33182) — 28 Şubat 2026 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260228-3.htm — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

T.C. Resmî Gazete — Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Sayı: 33188) — 6 Mart 2026 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260306-2.htm — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik — 24 Nisan 2010, son değişiklik 28 Şubat 2026 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim Kurulundan "denklik" ve "yatay geçişlerde" yeni düzenleme — 28 Şubat 2026 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/yuksekogretim-kurulundan-denklik-ve-yatay-gecislerde-yeni-duzenleme-Im0Eb — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim Kurulundan doktora öğrencileri ve lisansüstü öğrenci olan anneler için yeni düzenleme — 6 Mart 2026 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/yuksekogretim-kurulundan-doktora-ogrencileri-ve-lisansustu-ogrenci-olan-anneler-icin-yeni-duzenleme-syupu — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim Kurulu "öğrenci affı"nın usul ve esaslarını belirledi — 13 Ağustos 2026 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/yuksekogretim-kurulu-ogrenci-affinin-usul-ve-esaslarini-belirledi-kGpRI — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

Yükseköğretim Kurulu Veri Yönetimi — Yükseköğretim İstatistikleri, 2025-2026 Bülteni (Sayı: 6) — 27 Mart 2026 — https://veriyonetim.yok.gov.tr/documentFiles/17768717381.B%C3%BClten20252026.pdf — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

Anadolu Ajansı — "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" Resmi Gazete'de — 9 Ağustos 2026 — https://www.aa.com.tr/tr/gundem/yuksekogretim-kanunu-ve-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-resmi-gazetede/4022198 — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

Alomaliye — 7592 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun — 9 Ağustos 2026 — https://www.alomaliye.com/2026/08/09/7592-sayili-kanun/ — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

TRT Haber — Deprem bölgesinde özel öğrencilik uygulaması devam edecek — 29 Temmuz 2026 — https://www.trthaber.com/haber/egitim/deprem-bolgesinde-ozel-ogrencilik-uygulamasi-devam-edecek-952516.html — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

T24 — YÖK bildirim gönderdi: İstanbul'daki üniversiteler 2027 Avrupa Oyunları nedeniyle bir ay erken kapanacak — 4 Ağustos 2026 — https://t24.com.tr/egitim/yok-bildirim-gonderdi-istanbuldaki-universiteler-2027-avrupa-oyunlari-nedeniyle-bir-ay-erken-kapanacak,1340089 — Erişim tarihi: 2 Eylül 2026

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Yazıda anılan düzenlemeler şunlardır: Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve bu Kanuna 7592 sayılı Kanun'la eklenen geçici 85. madde.

Mevzuat ve uygulamalar zaman içinde değişebilir. Üniversitelerin senato kararları, program koşulları, kontenjanlar ve başvuru takvimleri dönemsel olarak farklılaşabilir. Bu nedenle adayların başvuru yapmadan önce Resmî Gazete metinlerini, Yükseköğretim Kurulu duyurularını ve hedefledikleri üniversitenin güncel ilanını kontrol etmesi önerilir. Denklik, öğrenci affı ve azami süre gibi başlıklar hak kaybı doğurabilecek konulardır; bu konularda ilgili kurumun yazılı açıklamasına dayanmak yararlı olur. Son kontrol tarihi: 2 Eylül 2026.

Güncel Akademik Duyuruları

Takip Edin

Duyuruları İncele
Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.