Eğitim

DGS İntibak Dersleri: Lisansa Kaçıncı Sınıftan Başlanır?

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

9 Eylül 2026
Güncellendi: 2 Kasım 2026
15 dk okuma
DGS İntibak Dersleri: Lisansa Kaçıncı Sınıftan Başlanır?

DGS İntibak Dersleri: Lisansa Kaçıncı Sınıftan Başlanır?

İçindekiler

  1. DGS intibakı nedir, intibak dersleri neyi kapsar?

  2. DGS ile kaçıncı sınıftan başlanır?

  3. İntibak kararını kim verir?

  4. İntibak süreci adım adım nasıl işler?

  5. İntibak dersi, fark dersi ve bilimsel hazırlık aynı şey mi?

  6. Örgün, uzaktan ve açıköğretimde intibak nasıl farklılaşır?

  7. Herkes üçüncü sınıftan mı başlar? Sık karıştırılan nokta

  8. Kayıttan sonraki yol haritası

  9. Gerçek Hayattan Örnekler — temsili dört senaryo

  10. Sıkça Sorulan Sorular — on soru ve yanıtı

  11. Kaynakça — kullanılan resmî belgeler

  12. Yasal Bilgilendirme — kapsam ve son kontrol tarihi

Lisansüstü Programları

Tek Noktadan İnceleyin

Atlası İncele

Genel Bilgilendirme

DGS intibak süreci, dikey geçişle lisans programına kaydolan öğrencinin ön lisans öğreniminde aldığı derslerden hangilerinin sayılacağını ve öğrenime hangi yarıyıldan devam edeceğini belirleyen işlemdir. Bu karar merkezî bir kurum tarafından değil, yerleşilen üniversitenin yetkili kurulları tarafından verilir. Bu nedenle aynı ön lisans diploması iki farklı üniversitede farklı sonuç doğurabilir.

Yazının dayandığı temel düzenleme, 19 Şubat 2002 tarihli ve 24676 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik'tir. Yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na dayanır ve dikey geçişle gelen öğrencilerin ön lisans öğreniminde aldıkları derslerden eş değer kabul edilenlere muafiyet verilerek programa kaydedilmesini düzenler.

Sayısal çerçeve için Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin (ÖSYM) 2026-DGS belgeleri ile Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri bülteni kullanılmıştır. Uygulama farklarını göstermek için Süleyman Demirel Üniversitesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, Bingöl Üniversitesi ve Yeditepe Üniversitesi'nin senato düzenlemeleri incelenmiştir.

Üniversite yönergeleri senato kararlarıyla değiştirilebildiği için, aşağıdaki AKTS eşikleri ve başarı oranları kurumun kendi güncel düzenlemesinden teyit edilmelidir. Yazıda dört üniversiteye yer verilmesinin nedeni, aynı mevzuatın kurumlarda ne kadar farklı uygulanabildiğini göstermektir.

100 soru

Sınavdaki toplam soru sayısı

ÖSYM'nin 2026-DGS kitapçığına göre sınav 50 sayısal ve 50 sözel sorudan oluşur.

Yüzde on

Dikey geçiş kontenjanının alt sınırı

19 Şubat 2002 tarihli yönetmelik, kontenjanın sınavsız geçişle mezun olan öğrenci sayısının yüzde onundan az olamayacağını belirtir.

DGS intibakı nedir, intibak dersleri neyi kapsar?

DGS intibakı, dikey geçişle lisans programına yerleşen öğrencinin daha önce aldığı derslerin incelenerek hangilerinden muaf tutulacağının, hangi dersleri alacağının ve öğrenimine hangi yarıyıldan başlayacağının belirlenmesidir. Bingöl Üniversitesi'nin Dikey Geçiş, İntibak ve Muafiyet İşlemleri Yönergesi intibak işlemini bu üç unsurun birlikte kararlaştırılması olarak tanımlar. İntibak dersleri ise bu incelemenin sonucunda öğrencinin tamamlaması gereken derslerdir.

Ders muafiyeti, öğrencinin daha önce başarıyla tamamladığı bir dersin, kayıtlı olduğu programdaki eş değer dersin yerine sayılmasıdır. Muafiyet ne kadar genişse tamamlanacak ders yükü o kadar azalır. Bingöl Üniversitesi yönergesinde muafiyet için başarı notunun dörtlük sistemde en az CC, yüzlük sistemde en az 60 olması aranır; bu koşulu sağlamayan dersler yeniden alınır.

İntibak kapsamına giren dersler üç grupta toplanabilir:

  • Ön lisans öğreniminde alınan ve lisans programındaki karşılığıyla eş değer sayılan dersler

  • Ön lisans öğreniminde hiç alınmadığı için lisans programında tamamlanması gereken dersler

  • İçerik veya kredi bakımından yeterli bulunmadığı için muafiyet verilmeyen ve yeniden alınması istenen dersler

Fark dersi, dikey geçişle lisans programına kaydolan öğrencinin ön lisans öğreniminde almadığı için lisans programında tamamlaması istenen derstir. Uygulamada fark dersleri çoğunlukla lisans programının ilk iki yılına ait zorunlu derslerden oluşur ve öğrenci bu dersleri kendi sınıfının dersleriyle birlikte alır.

Hangi ön lisans alanının hangi lisans programına başvurabildiği ÖSYM tarafından yayımlanan tabloyla belirlenir; dikey geçişle geçilebilen lisans bölümleri yazısı bu eşleşmeyi ayrıntılı biçimde ele alır. Alan yakınlığı arttıkça eş değer sayılan ders sayısı da genellikle artar, çünkü ön lisans müfredatı ile lisans müfredatı arasındaki örtüşme büyür. Alan değişikliği içeren geçişlerde ise muafiyet kapsamı daralabilir ve tamamlanacak ders yükü büyüyebilir. İntibak dersleri bu nedenle her öğrenci için ayrı ayrı belirlenir; iki adayın aynı programa aynı puanla yerleşmesi, aynı ders listesiyle karşılaşacakları anlamına gelmez.

DGS ile kaçıncı sınıftan başlanır?

Başlanacak sınıf, muaf sayılan derslerin toplam AKTS değerine göre belirlenir. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin Dikey Geçiş İntibak Esasları'nda 0-50 AKTS birinci sınıfa, 51-100 AKTS ikinci sınıfa, 101-150 AKTS üçüncü sınıfa karşılık gelir. Yani üçüncü sınıftan devam etmek, otomatik bir sonuç değil, belirli bir muafiyet eşiğinin aşılmasına bağlı bir sonuçtur.

Farklı üniversiteler bu eşiği farklı kurgular. Aşağıdaki karşılaştırma, dört ölçüt üzerinden üç kurumun düzenlemesini yan yana getirir.

Ölçüt

İzmir Ekonomi Üniversitesi

Bingöl Üniversitesi

Süleyman Demirel Üniversitesi

Sınıfı belirleyen değişken

Muafiyet verilen AKTS toplamı

Muaf sayılan derslerin AKTS toplamı

Hazırlık programındaki başarı oranı

Üst sınıfa geçiş eşiği

101-150 AKTS aralığı üçüncü sınıfa denk gelir

50-79 AKTS aralığı üçüncü yarıyıla denk gelir

Program kredilerinin en az yüzde 80'inde başarı

Muafiyet için not koşulu

Yönergede ayrı bir not eşiği belirtilmemiştir

Dörtlük sistemde en az CC, yüzlük sistemde en az 60

Dersin içerik yönünden en az yüzde 80 benzerliği ve kredisinin eşit ya da yüksek olması

Başvuru veya itiraz süresi

Transkripte işlendiğinin bildirilmesinden itibaren en geç iki hafta

Yönergede ayrı bir itiraz süresi belirtilmemiştir

Öğrenime başlanan ilk iki hafta içinde dekanlığa başvuru

Tablodaki farklar, aynı ön lisans transkriptinin iki üniversitede neden farklı sonuç verebileceğini gösterir. Bir kurumda muafiyet eşiği AKTS toplamına bağlanmışken, Süleyman Demirel Üniversitesi'nde belirleyici olan iki yarıyıl süren bir hazırlık programının sonucudur. Bu nedenle "DGS ile kaç yıl okunur" sorusunun tek bir cevabı bulunmaz.

Alan yakınlığı da tabloyu etkiler. Ön lisans programı ile lisans programı aynı alanda olduğunda eş değer ders sayısı genellikle yükselir ve öğrenci daha üst bir yarıyıla intibak edebilir. Alan değiştiren adaylarda ise muafiyet dar kalabilir ve öğrenim süresi uzayabilir. Kesin sonuç, üniversitenin intibak komisyonunun değerlendirmesiyle ortaya çıkar.

İntibak kararını kim verir?

İntibak kararı merkezî bir kurumun değil, öğrencinin yerleştiği üniversitenin yetkili organlarının kararıdır. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) yalnızca sınav ve yerleştirme işlemlerini yürütür. Kayıt sonrasında dosya, ilgili bölümün intibak komisyonuna gider; komisyonun görüşü üzerine ilgili yönetim kurulu karar alır.

İntibak komisyonu, öğrencinin daha önce aldığı dersleri inceleyerek hangilerinden muaf tutulacağını belirleyen ve ilgili yönetim kuruluna görüş bildiren birimdir. Yeditepe Üniversitesi'nin Yatay/Dikey Geçiş Ders İntibak Esasları'nda bu komisyonun ilgili bölüm başkanlıklarınca görevlendirilen üç öğretim üyesinden oluştuğu belirtilir. Aynı belgede öğrencinin başlayacağı sınıfın, önceki yükseköğretim kurumlarında aldığı dersler için verilen toplam muafiyet kredisi ile program yeterlilikleri birlikte değerlendirilerek belirlendiği ifade edilir.

Kararın sonucunun ne kadar bağlayıcı olabildiğini, Süleyman Demirel Üniversitesi'nin senato yönergesi açıkça gösterir:

Lisans Öğrenimine Hazırlık Programda aldığı toplam ders kredilerinin en az % 80'inden başarılı olan öğrenciler, başarısız oldukları dersleri ilerleyen dönemlerde almak kaydıyla, üçüncü sınıfa kaydedilirler.

— Süleyman Demirel Üniversitesi Dikey Geçiş Esaslarına İlişkin Yönerge, 23 Aralık 2010

Aynı yönergede hazırlık programının bölüm bazında iki yarıyıl süreli olarak düzenlendiği ve lisans programının ilk dört yarıyılındaki toplam kredi yükünün yüzde 70 dolayında bir paket olarak hazırlandığı belirtilir. Yönerge, bu öğrenciler için ayrı sınıf açılmadığını, mevcut sınıflardaki öğrencilerle birlikte derslere devam edildiğini de düzenler.

Bu tabloda adayın yapabileceği en yararlı hazırlık, yerleşmeden önce hedeflediği üniversitenin dikey geçiş veya intibak yönergesini okumaktır. Yönergeler kurumların resmî sayfalarında yayımlanır ve senato kararlarıyla güncellenebilir; bu nedenle bir önceki yıla ait bilgiler eksik kalabilir. İntibak komisyonunun değerlendirmesi ders bazında yapıldığı için, adayın onaylı ders içeriklerini eksiksiz hazırlaması kararın kapsamını doğrudan etkileyebilir. İlgili üniversitenin güncel açıklamasından teyit edilmesi önerilir.

Akademik Sürecinizi

Tek Hesapta Takip Edin

Giriş Yap

İntibak süreci adım adım nasıl işler?

İntibak süreci kayıtla başlar ve yönetim kurulu kararıyla tamamlanır. Sıralama üniversiteden üniversiteye küçük farklar gösterse de temel akış benzerdir: kayıt, belge teslimi, komisyon incelemesi, karar ve transkripte işleme. Süreç genellikle öğretim yılının ilk haftalarında yürütülür, çünkü ders kayıtlarının buna göre yapılması gerekir.

  1. Yerleştirme sonucunun ardından ilan edilen tarihlerde lisans programına kesin kayıt yaptırın.

  2. Ön lisans transkriptinizi ve mezuniyet belgenizi eksiksiz biçimde teslim edin.

  3. Muafiyet talebinizi, üniversitenin belirlediği süre içinde dekanlığa veya yüksekokul müdürlüğüne verin.

  4. Ders içeriklerinizi, kredi ve AKTS bilgilerinizi içeren onaylı belgeleri dilekçenize ekleyin.

  5. İntibak komisyonunun ders bazında yaptığı eş değerlik incelemesinin sonucunu bekleyin.

  6. Yönetim kurulu kararının transkriptinize işlenmesinin ardından muafiyet listesini kontrol edin.

  7. İtiraz hakkınız varsa yönergede belirtilen süre içinde başvurunuzu yapın.

  8. Kalan ders yüküne göre dönemlik ders kaydınızı oluşturun.

Belge hazırlığında en sık aksayan nokta mezuniyet belgesidir; e-Devlet üzerinden mezuniyet belgesi alma adımları yazısı bu belgenin nasıl temin edildiğini anlatır. Ders içerikleri ise ön lisans eğitimi alınan meslek yüksekokulundan onaylı olarak istenir.

Süreç boyunca dikkat edilmesi gereken iki süre vardır. Birincisi muafiyet başvurusu için tanınan süredir; Süleyman Demirel Üniversitesi yönergesinde bu süre öğrenime başlanan ilk iki hafta olarak belirlenmiştir. İkincisi itiraz süresidir; İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin esaslarında muafiyet işleminin transkripte işlenip öğrenciye bildirildiği tarihten itibaren en geç iki hafta olarak düzenlenmiştir. Bu sürelerin kaçırılması, sonradan telafi edilmesi güç bir sonuç doğurabilir; tarihler üniversitenin akademik takviminden kontrol edilmelidir. Sürelerin uzunluğu ve başlangıç anı kurumdan kuruma değişebildiği için, kayıt sırasında öğrenci işleri biriminden yazılı bilgi istemek yararlı olabilir. Muafiyet kararı açıklanana kadar ders kaydının geçici sayıldığı uygulamalar da bulunur.

İntibak dersi, fark dersi ve bilimsel hazırlık aynı şey mi?

İntibak, fark dersi, lisans öğrenimine hazırlık programı ve bilimsel hazırlık birbirine benzer görünür, fakat farklı düzeylerde ve farklı kararlarla uygulanır. İntibak ve fark dersleri lisans düzeyinde, dikey geçişten sonra gündeme gelir. Bilimsel hazırlık ise lisansüstü düzeye ait bir uygulamadır. Karışıklık, hepsinin "eksik tamamlama" mantığıyla çalışmasından kaynaklanır. Adların birbirine benzemesi, süreçlerin de aynı olduğu izlenimini yaratır.

Bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. Yatay geçiş ise bir yükseköğretim programından, belirlenen koşulları sağlayarak başka bir programa geçiş yapılmasıdır. Yatay geçişin koşulları ve takvimi dikey geçişten ayrıdır; yatay geçişin nasıl yapıldığı yazısı bu ayrımı ele alır.

Kavram

Hangi düzeyde uygulanır

Kararı kim verir

Tamamlanmadığında ne olabilir

İntibak (ders intibakı)

Lisans, dikey geçiş sonrası

İntibak komisyonunun görüşüyle ilgili yönetim kurulu

Muafiyet verilmez, dersler yeniden alınır

Fark dersi

Lisans

Bölümün ders planı ve intibak kararı

Mezuniyet için gereken kredi eksik kalır

Lisans öğrenimine hazırlık programı

Lisans

Üniversite senatosunun yönergesi

Kurumun düzenlemesine göre süre uzatımı veya kayıt hakkının sona ermesi gündeme gelebilir

Bilimsel hazırlık

Lisansüstü

Enstitü ve ilgili anabilim dalı

Asıl lisansüstü programa başlanamaz

Tablodaki en kritik satır üçüncüsüdür. Süleyman Demirel Üniversitesi yönergesi, hazırlık programında zorunlu ders kredilerinin yüzde 20'sinden fazlasında başarısız olan öğrencinin üniversiteyle ilişiğinin kesileceğini düzenler. Bu, kuruma özgü bir hükümdür ve her üniversitede aynı biçimde uygulanmaz; adayın kendi kurumunun yönergesini okuması bu nedenle önemlidir.

Kavramları ayırmanın pratik faydası şudur: bir öğrenci "fark dersi" beklerken karşısına iki yarıyıllık bir hazırlık programı çıkabilir. İkisinin ders yükü ve takvimi farklıdır. Hangisinin uygulanacağı, yerleşilen üniversitenin yönergesinde yazılıdır.

2.532.769

Ön lisans düzeyindeki öğrenci sayısı

YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli bülteninde 2025-2026 öğretim yılı için bildirilen sayıdır.

6.301.434

Yükseköğretimdeki toplam öğrenci sayısı

Aynı bültende 2025-2026 öğretim yılı için verilen genel toplamdır.

Örgün, uzaktan ve açıköğretimde intibak nasıl farklılaşır?

Dikey geçiş yalnızca örgün lisans programlarına yapılmaz; uzaktan öğretim ve açıköğretim lisans programları da kontenjan açar. İntibak mantığı üçünde de aynıdır, fakat işleyiş farklılaşır. Açıköğretim sisteminde ders muafiyeti merkezî biçimde ve elektronik ortamda yürütülürken, örgün programlarda dosya bölüm düzeyinde incelenir.

Anadolu Üniversitesi'nin açıköğretim dikey geçiş sayfasında, başvuru ve yerleştirme işlemlerinin ÖSYM tarafından yürütüldüğü, kayıt işlemlerinin ise elektronik ortamda tamamlandığı belirtilir. Aynı sayfada dikkat çeken bir sınır da yer alır: açıköğretim dahil öğretim süresi dört veya daha fazla yıl olan programlardan ön lisans diploması alanların Dikey Geçiş Sınavı'na başvuramayacağı ifade edilir. Bu, lisans programından ayrılıp ön lisans diploması alan adayları doğrudan ilgilendiren bir ölçüttür.

Üç öğretim türü arasındaki başlıca farklar şöyle özetlenebilir:

  • Örgün programlarda intibak dosyası bölüm komisyonunda incelenir ve yönetim kurulu kararıyla sonuçlanır

  • Uzaktan öğretim programlarında ders içerikleri standart olduğu için muafiyet değerlendirmesi genellikle daha tektip ilerler

  • Açıköğretim programlarında kayıt ve muafiyet işlemleri merkezî sistem üzerinden yürütülür

  • Yabancı dille öğretim yapan örgün programlarda dil yeterliği ayrı bir aşama olarak devreye girer

  • Alan dışı geçişlerde her üç türde de tamamlanacak ders sayısı artabilir

Yabancı dil koşulu, başlanacak sınıfı doğrudan etkileyen ayrı bir başlıktır. Süleyman Demirel Üniversitesi yönergesinde, İngilizce hazırlık programı bulunan bölümlere dikey geçişle kayıt yaptıran öğrencilerin önce İngilizce muafiyet sınavına alındığı, başarılı olamayanların hazırlık yükümlülüğünü tamamladıktan sonra lisans öğrenimine hazırlık programına alındığı düzenlenmiştir. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin esaslarında da kısmen veya tamamen İngilizce öğretim yapan programlarda yeterlik sınavında başarılı olamayan öğrencilerin hazırlık programına devam ettiği belirtilir. Türkçe öğretim yapan programlarda böyle bir aşama bulunmadığı için intibak kararı doğrudan uygulanabilir.

Herkes üçüncü sınıftan mı başlar?

Yaygın beklenti, DGS ile yerleşen her öğrencinin doğrudan üçüncü sınıfa kaydedileceğidir. Oysa incelenen üniversite yönergelerinin hiçbiri böyle bir otomatik kural içermez. Üçüncü sınıf, muafiyet toplamı veya hazırlık programındaki başarı belirli bir eşiği aştığında ulaşılan bir sonuçtur; başlangıç noktası değildir. Eşik ise her kurumda ayrı tanımlanır.

Beklentinin nereden geldiği anlaşılabilir bir durumdur. Ön lisans öğrenimi iki yıl sürer ve aday, bu iki yılın lisans programının ilk iki yılına karşılık geleceğini varsayar. Uygulamada ise karşılık, yıl üzerinden değil ders ve kredi üzerinden kurulur. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin esaslarında olduğu gibi bir AKTS aralığı tanımlandığında, bu aralığa ulaşamayan öğrenci ikinci, hatta birinci sınıftan devam edebilir. İki yıllık öğrenim süresi tek başına iki yıllık muafiyet anlamına gelmez.

İkinci bir karışıklık kaynağı, "sınıf" ile "yarıyıl" kavramlarının birlikte kullanılmasıdır. Bingöl Üniversitesi yönergesi intibakı sınıf yerine yarıyıl üzerinden tanımlar ve muaf sayılan AKTS toplamını yarıyıl aralıklarıyla eşleştirir. Sınıf üzerinden düşünen bir aday, kendisine "üçüncü yarıyıl" denildiğinde bunun ikinci sınıfın güz dönemi olduğunu fark etmeyebilir.

Yabancı dil hazırlığı süreyi nasıl etkiler

Yabancı dille öğretim yapan bir programa yerleşen öğrenci, muafiyet toplamı yüksek olsa bile önce dil yeterliğini karşılamak durumunda kalabilir. Süleyman Demirel Üniversitesi yönergesinde muafiyet sınavında başarılı olamayan öğrencilerin hazırlık yükümlülüğünü tamamladıktan sonra lisans öğrenimine hazırlık programına alındığı düzenlenmiştir. Bu durumda ders intibakı geçerliliğini korur, fakat lisans derslerine başlama zamanı bir yıl kadar ötelenebilir. Uygulama üniversiteye göre değişebildiği için ilgili kurumun hazırlık yönetmeliğinden teyit edilmesi önerilir.

Üçüncü bir yanlış anlama, intibak kararının kesin ve değişmez olduğu düşüncesidir. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin esaslarında karara itiraz için iki haftalık bir süre tanınmıştır. Bir dersin eş değer sayılmadığını düşünen öğrenci, içerik ve kredi belgeleriyle bu süre içinde başvurabilir.

Kayıttan sonraki yol haritası

Kayıt tamamlandıktan sonra izlenecek yol, muafiyet sonucunun netleşmesiyle şekillenir. Öncelik sırası genellikle şudur: belgeleri tamamlamak, muafiyet talebini süresinde vermek, karar açıklandığında transkripti kontrol etmek ve kalan ders yüküne göre planlama yapmak. Bu dört adım, öğrenim süresinin uzamasına yol açan aksaklıkların çoğunu önleyebilir.

Aşağıdaki liste, ilk yarıyılda tamamlanması yararlı olan işlemleri gösterir.

  • Ön lisans transkriptini ve onaylı ders içeriklerini temin et

  • Muafiyet dilekçesini üniversitenin belirlediği süre içinde teslim et

  • Yabancı dil yeterlik veya muafiyet sınavı takvimini öğren

  • Yönetim kurulu kararı açıklandığında transkripti ders ders karşılaştır

  • İtiraz gerekiyorsa yönergedeki süre dolmadan başvur

  • Kalan kredi yüküne göre mezuniyet planını çıkar

Orta vadede iki başlık öne çıkar. Birincisi ders planlamasıdır: fark dersleri ile kendi yarıyılınızın dersleri aynı döneme yığıldığında haftalık program sıkışabilir. Süleyman Demirel Üniversitesi yönergesinde bu öğrenciler için ayrı sınıf açılmadığı ve çakışan derslerin verilmediği düzenlenmiştir; benzer bir hüküm her kurumda bulunmayabilir. İkincisi mezuniyet sonrası planlamadır. Lisans diploması, lisansüstü başvurunun önünü açar; lisans bitmeden yüksek lisans başvurusu yapılıp yapılamayacağı yazısı bu geçişin koşullarını açıklar.

Son olarak takvim takibi ihmal edilmemelidir. Üniversitelerin intibak ve muafiyet yönergeleri senato kararlarıyla değiştirilebilir; AKTS eşikleri, başarı oranları ve itiraz süreleri dönemsel olarak farklılaşabilir. Kayıt yaptırılan üniversitenin öğrenci işleri duyuruları ile akademik takvimin her yarıyıl başında kontrol edilmesi, yukarıdaki adımların zamanında tamamlanmasına yardımcı olur.

İki yarıyıl

Lisans öğrenimine hazırlık programının süresi

Süleyman Demirel Üniversitesi'nin 23 Aralık 2010 tarihli yönergesinde bu süre bölüm bazında düzenlenmiştir.

İlk dört yarıyılın yüzde 70 dolayı

Hazırlık paketinin kredi yükü

Aynı yönergede paket programın kredi yükü bu oran üzerinden belirlenir.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim — alan içi geçiş yapan aday. Selim, bir meslek yüksekokulunun bilgisayar programcılığı bölümünden mezun olduktan sonra Dikey Geçiş Sınavı ile bir yazılım mühendisliği programına yerleşir. Ders içerikleri büyük ölçüde örtüştüğü için intibak komisyonu programlama, matematik ve veri yapıları derslerini eş değer sayar. Muafiyet toplamı yüksek çıktığından Selim üst bir yarıyıldan devam eder. Yine de lisans programının ilk iki yılında yer alan bazı temel derslerin ön lisans müfredatında bulunmadığını görür ve bunları fark dersi olarak alır. Selim, ders çakışmalarını önlemek için ilk yarıyılda danışmanıyla birlikte haftalık program çıkarır.

Zeynep — alan değiştiren aday. Zeynep, büro yönetimi ön lisans programından mezun olur ve dikey geçişle bir işletme lisans programına yerleşir. Alanlar yakın olsa da lisans programındaki nicel derslerin karşılığı ön lisans transkriptinde bulunmaz. İntibak komisyonu ortak zorunlu dersler ile birkaç meslek dersini eş değer sayar, kalan derslerin alınmasını ister. Muafiyet toplamı beklediğinden düşük çıkınca Zeynep ikinci sınıftan devam eder. Kararı gördüğünde bir dersin içerik yönünden eş değer olduğunu düşünür ve yönergede belirtilen süre içinde onaylı ders içeriğiyle itiraz başvurusu yapar. Sonucu beklerken danışmanıyla iki farklı ders planı hazırlar; biri itirazın kabul edildiği, diğeri kabul edilmediği durum için.

Mert — yabancı dille öğretim yapan programa yerleşen aday. Mert, dikey geçişle kısmen İngilizce öğretim yapan bir programa yerleşir. Kayıt sonrasında önce İngilizce yeterlik sınavına girer ve sınavda beklediği sonucu alamaz. Üniversitenin düzenlemesi gereği hazırlık programına devam eder. Ders intibakı yapılmış olduğu için muafiyetleri geçerliliğini korur, fakat lisans derslerine başlaması bir sonraki öğretim yılına kalır. Mert bu dönemi kayıp saymak yerine, alanındaki İngilizce kaynakları takip ederek geçirmeyi planlar. Hazırlık sonrasında hangi yarıyıldan devam edeceğini öğrenci işlerinden yazılı olarak teyit eder ve muafiyet listesinin hazırlık süreci boyunca geçerliliğini koruyup korumadığını da aynı görüşmede sorar.

Elif — açıköğretim lisans programını seçen aday. Elif, çalıştığı için dikey geçişte açıköğretim lisans programlarını tercih eder ve yerleşir. Kayıt işlemlerini elektronik ortamda tamamlar. Açıköğretim sisteminde muafiyet değerlendirmesi merkezî biçimde yürütüldüğü için, alması gereken derslerin listesi kendisine sistem üzerinden bildirilir. Elif, ders yükünün çalışma temposuyla uyumlu olup olmadığını görmek için dönem başında toplam kredi sayısını hesaplar. Sınav takvimini iş programına göre planlar ve mezuniyet için kalan ders sayısını her yarıyıl sonunda güncelleyerek ilerler. Muafiyet listesinde beklemediği bir ders görünce, ön lisans transkriptindeki karşılığını kontrol eder ve öğrenci destek birimine yazılı olarak başvurur.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları

Keşfedin

Üniversiteleri İncele
DGS ile geçiş yapınca kaçıncı sınıftan başlanır?+

Başlanacak sınıf, muaf sayılan derslerin toplam AKTS değerine göre belirlenir ve üniversiteden üniversiteye değişebilir. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin Dikey Geçiş İntibak Esasları'nda 0-50 AKTS birinci sınıfa, 51-100 AKTS ikinci sınıfa, 101-150 AKTS üçüncü sınıfa karşılık gelir. Bingöl Üniversitesi ise intibakı yarıyıl üzerinden tanımlar. Bu nedenle sonuç, ön lisans transkriptinin lisans müfredatıyla ne kadar örtüştüğüne bağlıdır. Kesin bilgi, yerleşilen üniversitenin yönetim kurulu kararıyla ortaya çıkar.

İntibak dersi ile fark dersi arasında ne fark var?+

İntibak, muafiyetlerin ve başlanacak yarıyılın belirlendiği işlemin tamamını anlatır. Fark dersi ise bu işlemin sonucunda ortaya çıkan tek tek derslerdir: öğrencinin ön lisans öğreniminde almadığı için lisans programında tamamlaması istenen derslerdir. Yani intibak süreçtir, fark dersi o sürecin çıktısıdır. Uygulamada iki terim çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır; üniversite yazışmalarında hangi anlamda kullanıldığına bakmak yararlı olabilir.

İntibak kararını hangi birim verir?+

Kararı, öğrencinin yerleştiği üniversitenin ilgili yönetim kurulu verir. Bu karar, bölümün intibak komisyonunun görüşü üzerine alınır. Yeditepe Üniversitesi'nin Yatay/Dikey Geçiş Ders İntibak Esasları'nda komisyonun ilgili bölüm başkanlıklarınca görevlendirilen üç öğretim üyesinden oluştuğu belirtilir. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) yalnızca sınav ve yerleştirme aşamasında görev alır; muafiyet konusunda yetkisi bulunmaz.

İngilizce hazırlık okumadan doğrudan üçüncü sınıfa başlanabilir mi?+

Yabancı dille öğretim yapan programlarda dil yeterliği ayrı bir koşuldur. Süleyman Demirel Üniversitesi yönergesinde, İngilizce hazırlık programı bulunan bölümlere dikey geçişle kayıt yaptıranların önce muafiyet sınavına alındığı, başarılı olamayanların hazırlık yükümlülüğünü tamamladıktan sonra lisans öğrenimine hazırlık programına alındığı düzenlenmiştir. Dolayısıyla dil koşulu karşılanmadan üst sınıfa geçiş genellikle mümkün olmaz. Uygulama üniversiteye göre değişebilir.

Muafiyet için başvuru süresi ne kadar?+

Süre üniversitenin yönergesinde belirlenir. Süleyman Demirel Üniversitesi'nin 23 Aralık 2010 tarihli yönergesinde, öğrenime başlanan ilk iki hafta içinde dekanlığa veya yüksekokul müdürlüğüne başvurulması öngörülmüştür. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin esaslarında ise muafiyet işleminin transkripte işlenip bildirildiği tarihten itibaren en geç iki hafta içinde itiraz edilebileceği belirtilir. Adayların kendi üniversitelerinin akademik takvimini kontrol etmesi önerilir.

Ön lisansta düşük notla geçilen dersler muaf sayılır mı?+

Bazı üniversiteler muafiyet için bir not eşiği arar. Bingöl Üniversitesi'nin Dikey Geçiş, İntibak ve Muafiyet İşlemleri Yönergesi'nde başarı notunun dörtlük sistemde en az CC, yüzlük sistemde en az 60 olması koşulu bulunur; bu koşulu sağlamayan derslerin yeniden alınması istenir. Süleyman Demirel Üniversitesi ise içerik benzerliği ve kredi ölçütünü öne çıkarır. Koşullar kurumdan kuruma değişebildiği için ilgili yönergenin okunması yararlı olur.

Dikey geçiş kontenjanları nasıl belirleniyor?+

Kontenjanlar, 19 Şubat 2002 tarihli ve 24676 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde belirlenir. Yönetmelikte, lisans programlarında ayrılacak kontenjanın sınavsız geçişle meslek yüksekokullarından mezun olan öğrenci sayısının yüzde onundan az olamayacağı düzenlenmiştir. Program bazındaki sayılar ÖSYM'nin yayımladığı tercih kılavuzunda ilan edilir.

Açıköğretim lisans programına dikey geçiş yapanlarda intibak nasıl işler?+

Açıköğretim sisteminde kayıt ve muafiyet işlemleri merkezî biçimde yürütülür. Anadolu Üniversitesi'nin açıköğretim dikey geçiş sayfasında, başvuru ve yerleştirmenin ÖSYM tarafından yapıldığı, kayıt işlemlerinin elektronik ortamda tamamlandığı belirtilir. Aynı sayfada, açıköğretim dahil öğretim süresi dört veya daha fazla yıl olan programlardan ön lisans diploması alanların Dikey Geçiş Sınavı'na başvuramayacağı ifade edilir. Bu ölçüt, lisanstan ayrılıp ön lisans diploması alan adayları ilgilendirir.

İntibak kararına itiraz edilebilir mi?+

Üniversitelerin bir bölümü itiraz için süre tanır. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin Dikey Geçiş İntibak Esasları'nda, muafiyet işleminin transkripte işlenip öğrenciye bildirildiği tarihten itibaren en geç iki hafta içinde itiraz edilebileceği düzenlenmiştir. İtirazda dersin onaylı içeriği, kredisi ve AKTS değeri belgelenir. Süre ve usul her kurumda aynı olmayabilir; yerleşilen üniversitenin yönergesinden teyit edilmesi önerilir.

Bilimsel hazırlık dikey geçiş öğrencilerine de uygulanır mı?+

Bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. Yani lisansüstü düzeye ait bir uygulamadır. Dikey geçişte karşılaşılan yapı, üniversiteye göre ders intibakı ya da lisans öğrenimine hazırlık programı olarak adlandırılır. Adların benzerliği karışıklık yaratabilir; hangi yapının uygulandığı üniversitenin yönergesinde yazılıdır.

DGS sınavı kaç sorudan oluşuyor ve ne zaman yapıldı?+

ÖSYM'nin 2026-DGS temel soru kitapçığında sınavın 19 Temmuz 2026 tarihinde uygulandığı ve 50 sayısal, 50 sözel olmak üzere toplam 100 sorudan oluştuğu görülür. Sınav içeriği, soru dağılımı ve takvim yıllara göre değişebildiği için, adayların ÖSYM'nin ilgili dönem kılavuzunu kontrol etmesi önerilir. Sınav sonucuna göre yapılan yerleştirme, intibak sürecinin yalnızca başlangıcıdır; hangi sınıftan devam edileceği kayıt sonrasında üniversitede belirlenir.

Ücretsiz Başvurunuzu

Buradan Başlatın

Ücretsiz Başvur
Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Dikey geçişle lisans öğrenimini tamamlayan adaylar Atlas üzerinden kendi alanlarındaki yüksek lisans ve doktora programlarını filtreleyip karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir.
Kaynakça

Anadolu Üniversitesi — Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik (tam metin) — 19 Şubat 2002, Resmî Gazete sayı 24676 — https://www.anadolu.edu.tr/acikogretim/yonetmelikler-ve-esaslar-yonergeler/yonetmelikler/meslek-yuksekokullari-ve-acikogretim-on-lisans-programlari-mezunlarinin-lisans-ogrenimine-devamlari- — Erişim: 8 Eylül 2026

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi — 2026-DGS Temel Soru Kitapçığı — 19 Temmuz 2026 — https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/DGS/TSK/intkitapcik_td19072026.pdf — Erişim: 8 Eylül 2026

Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim İstatistikleri 2025-2026, Sayı 6 — 27 Mart 2026 — https://veriyonetim.yok.gov.tr/documentFiles/17768717381.B%C3%BClten20252026.pdf — Erişim: 8 Eylül 2026

Süleyman Demirel Üniversitesi — Dikey Geçiş Esaslarına İlişkin Yönerge — Senato kararı 23 Aralık 2010 — https://iibf.sdu.edu.tr/assets/uploads/sites/441/files/dikey-gecis-yonergesi-09102020.pdf — Erişim: 8 Eylül 2026

İzmir Ekonomi Üniversitesi — Dikey Geçiş İntibak Esasları — https://www.ieu.edu.tr/tr/bylaws/type/read/id/106 — Erişim: 8 Eylül 2026

Bingöl Üniversitesi — Dikey Geçiş, İntibak ve Muafiyet İşlemleri Yönergesi — https://www.bingol.edu.tr/media/39474/dikey-gecis-intibak-ve-muafiyet-islemleri-yonergesi.pdf — Erişim: 8 Eylül 2026

Yeditepe Üniversitesi — Yatay/Dikey Geçiş Ders İntibak Esasları — 2023-2024 öğretim yılı bahar yarıyılından itibaren — https://yeditepe.edu.tr/sites/default/files/2024-04/yatay-dikey-gecis-intibak-esaslari.pdf — Erişim: 8 Eylül 2026

Anadolu Üniversitesi — Dikey Geçiş (Açıköğretim Sistemi) — https://www.anadolu.edu.tr/acikogretim/nasil-ogrenci-olabilirim/dikey-gecis — Erişim: 8 Eylül 2026

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Yazıda yer alan bilgiler, 19 Şubat 2002 tarihli ve 24676 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik ile üniversitelerin senato düzenlemelerine dayanır.

Mevzuat ve uygulamalar zaman içinde değişebilir. Üniversitelerin intibak ve muafiyet yönergeleri senato kararlarıyla güncellenebildiği için AKTS eşikleri, başarı oranları, itiraz süreleri ve yabancı dil koşulları dönemsel olarak farklılaşabilir. Yazıda örnek olarak verilen üniversite düzenlemeleri, o kurumlara özgüdür ve genel kural olarak okunmamalıdır.

Adayların, yerleştikleri üniversitenin öğrenci işleri birimi ile Yükseköğretim Kurulu ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yayımlanan güncel açıklamaları kontrol etmesi önerilir. İçeriğin son kontrol tarihi 8 Eylül 2026'dır.

Güncel Akademik Duyuruları Takip Edin

Takip Edin

Duyuruları İncele
Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.

Kaynak ve Sorumluluk Bilgilendirmesi

Blog ve Haberler için gerekli yasal bilgilendirme