Doktora

Bilgisayar Mühendisliği Doktora: Programlar ve Başvuru Koşulları

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

2 Kasım 2026
17 dk okuma
Bilgisayar Mühendisliği Doktora: Programlar ve Başvuru Koşulları

Bilgisayar Mühendisliği Doktora: Programlar ve Başvuru Koşulları

İçindekiler

  1. Bilgisayar mühendisliği doktorası nedir, hangi adlarla açılır? — Programın kapsamı, bağlı olduğu birim ve ad varyasyonları.

  2. Hangi üniversitelerde hangi koşullar aranıyor? — On üç programın ALES, yabancı dil ve dil bilgisi karşılaştırması.

  3. ALES, yabancı dil ve merkezî yazılı sınav hangi aşamada aranır? — Sınavların sırası, geçerlilik süreleri ve öncelikli alan yolu.

  4. Başvuru dosyasında hangi belgeler hazırlanır? — Enstitülerin ortak olarak istediği belgeler ve kontrol listesi.

  5. Yüksek lisans dereceli doktora ile lisans dereceli doktora nasıl ayrışır? — Üç kabul yolunun ölçüt karşılaştırması.

  6. Kabul sonrası süreç nasıl işler? — Ders dönemi, yeterlik sınavı, tez izleme komitesi ve azami süreler.

  7. Sık karıştırılan nokta: “bilgisayar bilimleri” ile “bilgisayar mühendisliği” aynı program mı? — Ad ve birim farkları.

  8. Başvuru hazırlığında sonraki adımlar nedir? — Dönem takvimine göre uygulanabilir bir yol haritası.

  9. Gerçek Hayattan Örnekler — Dört temsili aday senaryosu.

  10. Sıkça Sorulan Sorular — On soru ve doğrudan cevapları.

  11. Kaynakça — Kullanılan resmî kaynakların tam listesi.

  12. Yasal Bilgilendirme — Kapsam, güncellik ve teyit uyarısı.

Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin

Atlası İncele

Genel Bilgilendirme

Bilgisayar mühendisliği doktora başvurusunda iki katman birlikte işler: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin belirlediği asgari eşikler ve her enstitünün ilanında bunların üstüne koyduğu ölçütler. Yönetmeliğin doktora için öngördüğü taban ALES puanı 55'tir; incelenen programların bir bölümünde aranan puan 85'e kadar çıkmaktadır. Aradaki fark, adayın program seçimini doğrudan belirler.

Bu yazı, konuyu üç kaynak türüne dayandırır. Mevzuat hükümleri Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin yürürlükteki metninden alınmıştır. Sayısal manzara, Yükseköğretim Kurulu Veri Yönetim Dairesi’nin 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri Bülteni ile ÖSYM’nin 2026-ALES Başvuru Kılavuzu’na dayanır. Program ölçütleri, on iki üniversitenin resmî enstitü ilanlarından, kontenjan tablolarından ve AKTS kayıtlarından 2 Kasım 2026 tarihinde ayrı ayrı doğrulanmıştır. Mezun Kampüsü, bu ilanları aday tarafında izlenebilir hâle getirmek için derler.

Yazının dönemsel olarak değişmeye en açık bölümleri, Bölüm 2'deki ölçüt tablosu ile Bölüm 3'teki takvim bilgileridir. Enstitüler ALES ve yabancı dil eşiklerini senato kararıyla yükseltebildiği için, tablodaki her değerin ilgili üniversitenin güncel ilanından teyit edilmesi önerilir. Yükseköğretim Kurulu’nun 6 Mart 2026 tarihli yönetmelik değişikliğiyle getirdiği öncelikli alan yolu da kendi takvimine bağlıdır.

89.665

Türkiye’de doktora öğrencisi

2025-2026 öğretim yılı; Yükseköğretim Kurulu Veri Yönetim Dairesi, 27 Mart 2026 tarihli bülten

330.464

Yüksek lisans öğrencisi

2025-2026 öğretim yılı; aynı bültenin lisansüstü düzey kırılımı

Bilgisayar mühendisliği doktorası nedir, hangi adlarla açılır?

Bilgisayar mühendisliği doktorası, bilgisayar donanımı, yazılım ve hesaplama kuramı alanlarında özgün bir tez çalışmasıyla tamamlanan lisansüstü programdır. Program Türkiye’de çoğunlukla fen bilimleri enstitüleri ya da lisansüstü eğitim enstitüleri bünyesinde yürütülür. Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir.

Programın adı üniversiteden üniversiteye değişir ve bu fark başvuru ararken önemlidir. Aynı içerik farklı kayıtlarda şu adlarla karşımıza çıkar:

  • Bilgisayar Mühendisliği Doktora Programı — İstanbul Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Özyeğin Üniversitesi’nin Türkçe kayıtlarında kullanılan ad

  • Computer Engineering (Ph.D.) — Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi’nin İngilizce kayıtlarındaki karşılık

  • Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği — Sabancı Üniversitesi’nin AKTS kaydındaki Türkçe program adı

  • Computer Science and Engineering — Koç Üniversitesi’nin Fen Bilimleri Enstitüsü sayfasındaki ad

  • Bilgisayar Mühendisliği Bütünleşik Doktora — Yıldız Teknik Üniversitesi’nde lisans derecesiyle kabul için açılan ayrı program kaydı

Bağlı olduğu birimin adı da tek biçimli değildir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi programı fen bilimleri enstitüsü altında yürütür. İstanbul Teknik Üniversitesi ile Gebze Teknik Üniversitesi’nde program lisansüstü eğitim enstitüsüne bağlıdır; Gebze Teknik Üniversitesi’nin resmî enstitüler listesinde fen bilimleri enstitüsü bulunmamaktadır. Vakıf üniversitelerinde karşılık genellikle mühendislik ve fen bilimleri enstitüsü ya da fen bilimleri enstitüsüdür.

Eğitim dili üçüncü değişkendir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Özyeğin Üniversitesi programlarını İngilizce yürütür. İstanbul Teknik Üniversitesi ile Gebze Teknik Üniversitesi programı yüzde 30 İngilizce olarak ilan etmiştir. Hacettepe Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi kayıtlarında dil Türkçe görünmektedir.

Hangi üniversitelerde hangi koşullar aranıyor?

Bilgisayar mühendisliği doktorasında aranan ALES puanı, incelenen programlarda 55 ile 85 arasında değişmektedir. Yabancı dil eşiği ise kabul edilen sınava göre farklılaşır: bazı üniversiteler Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı puanını yeterli sayar, bazıları yalnızca kendi yeterlik sınavını veya uluslararası sınavları kabul eder. Aşağıdaki tablo, 2 Kasım 2026'da doğrulanan en güncel ilanlara dayanır.

Üniversite

Bağlı birim

Eğitim dili

Doktora için ALES

Yabancı dil asgari

Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

İngilizce

Sayısal 85

Kurum içi yeterlik sınavı 65; TOEFL iBT 79 veya IELTS 6,5 eşdeğer

Boğaziçi Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

İngilizce

Sayısal 85

Kurum içi sınavda C; TOEFL iBT 79; IELTS 6,5; YDS 55

İstanbul Teknik Üniversitesi

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Yüzde 30 İngilizce

Sayısal 81

YDS veya YÖKDİL 65; TOEFL iBT 78

Koç Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

İngilizce

75 (yüksek lisans dereceli)

YDS veya YÖKDİL 80; TOEFL iBT eşdeğeri

Sabancı Üniversitesi

Mühendislik ve Doğa Bilimleri Enstitüsü

İngilizce

Sayısal 65 (yüksek lisans dereceli)

YDS veya YÖKDİL 67; TOEFL iBT 80

Gebze Teknik Üniversitesi

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Yüzde 30 İngilizce

Sayısal 70

YDS veya YÖKDİL 60

Ege Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

Türkçe

70

70 (programa özgü; enstitü tabanı 55)

Gazi Üniversitesi (Mühendislik Fakültesi)

Fen Bilimleri Enstitüsü

Türkçe

Sayısal 75

55

Gazi Üniversitesi (Teknoloji Fakültesi)

Fen Bilimleri Enstitüsü

Türkçe

Sayısal 70

55

Yıldız Teknik Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

Türkçe (ilanda ayrıca belirtilmemiş)

Sayısal 55

55

İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü

İngilizce

Sayısal 55 (yüksek lisans dereceli)

TOEFL iBT 87; IELTS 6,5; ayrıca YDS 55

Özyeğin Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

İngilizce

55 (yüksek lisans dereceli)

55

Hacettepe Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

Türkçe

Enstitünün dönemsel koşul tablosundan teyit edilmelidir

Enstitünün dönemsel koşul tablosundan teyit edilmelidir

Tablodaki eşikler yalnızca başvuru kapısını açar; sıralamayı başka ölçütler belirler. Orta Doğu Teknik Üniversitesi başarı puanını yüzde 50 ALES, yüzde 30 lisans not ortalaması ve yüzde 20 komite puanı ile hesaplar. Yıldız Teknik Üniversitesi yüzde 50 ALES, yüzde 40 giriş sınavı ve yüzde 10 not ortalaması formülünü uygular ve genel başarı notunun en az 70 olmasını ister. Gazi Üniversitesi doktora için yüzde 50 ALES, yüzde 30 sınav, yüzde 10 yabancı dil ve yüzde 10 not ortalaması ağırlığı kullanır.

Lisans derecesini bilgisayar mühendisliği dışında bir programdan almış adaylar için alan dışı başvuru yolu çoğu enstitüde açıktır. Alan dışı başvuru, adayın önceki derecesini başvurduğu lisansüstü programın kabul ettiği alanlar dışındaki bir programdan almış olması durumudur. Bu durumda tamamlama dersleri istenebilir: bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. İstanbul Teknik Üniversitesi bu kapsamda altı ders tanımlamıştır. Doktora başvurusunun genel çerçevesini doktora başvurusu şartları ve gerekli belgeler yazısında bulabilirsiniz.

ALES, yabancı dil ve merkezî yazılı sınav hangi aşamada aranır?

Bilgisayar mühendisliği doktorasında üç farklı sınav devreye girer ve üçü aynı aşamada aranmaz. ALES ile yabancı dil puanı başvuru kapısında istenir. Enstitünün kendi değerlendirme sınavı başvuru kabul edildikten sonra yapılır. Yükseköğretim Kurulu’nun öncelikli alanlar için getirdiği merkezî yazılı sınav ise ayrı bir başvuru yolunun parçasıdır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). ÖSYM’nin 2026-ALES Başvuru Kılavuzu’na göre yılın üç oturumu 10 Mayıs, 2 Ağustos ve 29 Kasım 2026 tarihlerindedir. Aynı kılavuz sonuçların geçerliliğini şöyle belirler: “Bu sınavın sonuçları, açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerlidir.”

Enstitülerin kendi değerlendirmesi yazılı, sözlü veya dosya üzerinden olabilir. Bilim sınavı, üniversitelerin lisansüstü başvurularda uyguladığı, alan bilgisini ölçen yazılı veya sözlü değerlendirmedir; merkezî bir sınav değildir ve kapsamı programa göre değişir. Gazi Üniversitesi 2026-2027 güz döneminde yazılı ve sözlü aşamaları ayrı günlerde uygulamıştır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi ise başvuru dosyasını bölüm komitesine değerlendirtir ve ilanında mülakat yapılmayacağını belirtir.

Üçüncü yol, Yükseköğretim Kurulu’nun 6 Mart 2026 tarihli yönetmelik değişikliğine dayanan öncelikli alan başvurusudur. Kurulun Eylül 2026 tarihli ilanında öncelikli alanlar arasında Bilişim Teknolojileri, Donanım ve Bilgisayar Sistemleri, Siber Güvenlik ile Yapay Zeka ve Akıllı Sistemler sayılmıştır. Bu yolda ALES’ten sayısal türde en az 70, yabancı dil sınavından en az 55 puan ve 4 üzerinden en az 3 lisans not ortalaması istenir; sınav 28 Kasım 2026 tarihinde yapılacaktır.

Merkezi yazılı sınav tek aşamalı gerçekleştirilecek olup sözlü sınav yapılmayacaktır.
— Yükseköğretim Kurulu, Eylül 2026

Bu yolun ayrıntıları, kontenjan dağılımı ve araştırma görevliliği bağlantısı öncelikli alan doktorasına merkezî yazılı sınavla öğrenci seçimi yazısında ele alınmıştır.

Başvuru dosyasında hangi belgeler hazırlanır?

Bilgisayar mühendisliği doktora başvurusunda istenen belgeler enstitüler arasında büyük ölçüde örtüşür. Lisans ve yüksek lisans diploması ile transkript, ALES veya eşdeğer sınav sonucu, yabancı dil belgesi ve kimlik belgesi ortak çekirdeği oluşturur. Referans mektubu, niyet mektubu ve yüksek lisans tezi gibi belgeler programa göre eklenir.

Belge sayısı ve türü kabul kararında ağırlık taşır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi doktora başvurusunda yüksek lisans transkripti, iki referans mektubu ve çevrimiçi niyet mektubu ister. Boğaziçi Üniversitesi iki referans mektubunun yanında bölüm şablonuyla hazırlanmış amaç yazısı, yüksek lisans tezi kopyası ve varsa yayınları talep eder. Koç Üniversitesi üç referans mektubu ister ve referansların formu çevrimiçi doldurmasını bekler. İstanbul Teknik Üniversitesi ise danışman olacak öğretim üyesinden alınacak kabul mektubunu zorunlu tutar.

Sınav belgelerinin başvuru anında hazır olması her programda şart değildir. İstanbul Teknik Üniversitesi, sınav sonuç belgesi olmayan adayların başvurularını tamamlayabileceğini, ancak belgeyi kesin kayıtta teslim edemeyenlerin kaydının yapılmayacağını ilanında belirtmiştir. Koç Üniversitesi de puan belgesi olmadan başvuruya izin verir ve belgenin kayıt döneminde sunulmasını ister. Gebze Teknik Üniversitesi, eksik evrakla yapılan başvuruların kabul edilmeyeceğini yazmıştır.

Yurt dışından alınmış diplomalarda ek bir adım gerekir. Gebze Teknik Üniversitesi yabancı diplomalar için Yükseköğretim Kurulu denkliği istemektedir; bu süreç yurt dışı diploma denklik süreci yazısında adım adım anlatılmıştır. Aşağıdaki liste, dosyayı tamamlarken işaretlenebilecek eylemleri içerir.

  • Lisans ve yüksek lisans transkriptlerini not ortalaması görünecek biçimde temin et

  • ALES veya kabul edilen eşdeğer sınav sonucunun geçerlilik süresini kontrol et

  • Enstitünün kabul ettiği yabancı dil sınavını ilanından teyit et ve belgeyi hazırla

  • Referans verecek öğretim üyeleriyle başvuru tarihinden önce iletişim kur

  • Niyet mektubunu veya amaç yazısını programın istediği şablona göre yaz

  • Çalışmak istediğin alanda danışman adayı öğretim üyesiyle görüş

  • Yurt dışı diploması varsa denklik veya tanıma belgesi başvurusunu başlat

Akademik Sürecinizi Tek Hesapta Takip Edin

Giriş Yap

Yüksek lisans dereceli doktora ile lisans dereceli doktora nasıl ayrışır?

Doktoraya giriş tek kapıdan yürümez. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 16. maddesi, tezli yüksek lisans derecesiyle başvuran aday için ALES’te en az 55, lisans derecesiyle başvuran aday için en az 80 puan öngörür. Lisans derecesiyle başvuranlarda ayrıca 4 üzerinden en az 3 mezuniyet not ortalaması aranır. Üçüncü yol, öncelikli alan başvurusudur.

Bütünleşik doktora, yüksek lisans derecesi olmadan, lisans derecesiyle doğrudan doktora programına kabul edilmeyi sağlayan yoldur. Bu yol her programda açık değildir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin başvuru kriterleri tablosunda lisans sonrası doktora kolonu bilgisayar mühendisliği satırında işaretli değildir; buna karşılık İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi bu yolu ilanlarında tanımlamıştır. Ege Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi, bilgisayar mühendisliği doktorası için 2026-2027 güz döneminde lisans dereceli kontenjan açmamıştır.

Ölçüt

Yüksek lisans dereceli doktora

Lisans dereceli doktora

Öncelikli alan başvurusu

Mevzuattaki asgari ALES

55

80

Sayısal 70 (Yükseköğretim Kurulu ilanı)

Not ortalaması şartı

Mevzuatta sayısal eşik yok; programlar belirler

Lisansta 4 üzerinden en az 3

Lisansta 4 üzerinden en az 3

Yabancı dil asgarisi

55 (programlar yükseltebilir)

55 (programlar yükseltebilir)

55

Değerlendirme biçimi

Enstitünün sınavı veya dosya değerlendirmesi

Enstitünün sınavı veya dosya değerlendirmesi

Merkezî yazılı sınav, sözlü aşama yok

Azami süre

12 yarıyıl

14 yarıyıl

Mevzuattaki azami süreler geçerli

Yeterlik sınavı için son yarıyıl

Beşinci yarıyıl sonu

Yedinci yarıyıl sonu

Mevzuattaki süreler geçerli

Üniversiteler lisans dereceli yola ek koşul ekleyebilir. İstanbul Teknik Üniversitesi bu yolda lisans not ortalamasını 4 üzerinden 3,50 olarak ilan etmiştir. Yıldız Teknik Üniversitesi, doğrudan lisans mezunu başvurusunda onur derecesiyle mezuniyet ve mezuniyeti takip eden ilk dönemde başvuru gibi şartlar tanımlamıştır. Bu kabul yolunun genel çerçevesi bütünleşik doktora programının şartları yazısında ayrıntılandırılmıştır.

550

Öncelikli alan doktora kontenjanı

Yükseköğretim Kurulu’nun Eylül 2026 tarihli merkezî yazılı sınav ilanı

28 Kasım 2026

Merkezî yazılı sınav tarihi

Aynı ilanın takvim bölümü

Kabul sonrası süreç nasıl işler?

Doktora kabulü, süreci bitiren değil başlatan adımdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 17. maddesine göre program, tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilenler için sekiz yarıyıl, lisans derecesiyle kabul edilenler için on yarıyıl olarak planlanır. Azami süre, bir lisansüstü programın mevzuatta belirlenen, kayıt hakkının sona ermesinden önce tamamlanması gereken en uzun öğrenim süresidir.

Süreç dört aşamada ilerler ve her aşama bir sonrakinin koşuludur:

  1. Ders dönemini ve semineri tamamla. Koç Üniversitesi, yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenciden en az yedi ders, lisans derecesiyle kabul edilenden en az on dört ders ister.

  2. Yeterlik sınavına gir. Yeterlik sınavı, doktora öğrencisinin ders aşamasını tamamladıktan sonra alanındaki bilgi birikimini ve araştırma yetkinliğini ölçen, tez aşamasına geçiş koşulu olan sınavdır. Yönetmeliğin 19. maddesi bir öğrencinin bir yılda en fazla iki kez sınava girebileceğini belirler.

  3. Tez önerini savun. Yönetmeliğin 21. maddesi tez önerisi savunmasını yeterlik sınavından sonraki aşama olarak tanımlar.

  4. Tez izleme komitesi raporlarını sun. Tez İzleme Komitesi (TİK), doktora tez çalışmasını dönemsel olarak değerlendiren ve ilerlemeyi izleyen komitedir. Yönetmelik komitenin ocak-haziran ve temmuz-aralık dönemlerinde birer kez toplanmasını öngörür.

Azami süreler yüksek lisans dereceli kabul için 12 yarıyıl, lisans dereceli kabul için 14 yarıyıldır ve bilimsel hazırlıkta geçen süre bu hesaba katılmaz. Yeterlik sınavının son yarıyılı da kabul yoluna bağlıdır: yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci için beşinci, lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci için yedinci yarıyıl sonu.

Bazı programlar mezuniyet için yayın koşulu tanımlar. Özyeğin Üniversitesi’nin program sayfasında, tez konusuyla ilgili bir makalenin belirli etki diliminde yer alan dergilerde yayımlanmış veya kabul edilmiş olması koşulu bulunmaktadır. Bu tür koşullar üniversiteler arasında farklılık gösterebildiği için ilgili enstitünün güncel yönergesinden teyit edilmesi önerilir.

Sık karıştırılan nokta: “bilgisayar bilimleri” ile “bilgisayar mühendisliği” aynı program mı?

Bu iki ad, bazı üniversitelerde aynı programın karşılığıdır, bazılarında ise ayrı enstitülere bağlı farklı programlardır. Karışıklığın nedeni, Türkçe ve İngilizce kayıtların her zaman birebir örtüşmemesidir. Başvuru yapmadan önce programın bağlı olduğu anabilim dalını ve enstitüyü kontrol etmek, yanlış kapıya başvurmayı önler.

Örnekler farkı somutlaştırır. İstanbul Teknik Üniversitesi’nde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü altındaki Bilgisayar Mühendisliği doktora programının yanında, Bilişim Enstitüsü altında Bilgisayar Bilimleri doktora programı da bulunur; bunlar ayrı program kodlarına sahip farklı programlardır. Sabancı Üniversitesi’nin Türkçe AKTS kaydında program adı Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği, İngilizce kaydında Computer Science and Engineering biçimindedir ve aynı programı gösterir. Özyeğin Üniversitesi’nin Türkçe sayfasında ad Bilgisayar Mühendisliği Doktora, İngilizce sayfasında Ph.D. in Computer Science olarak geçmektedir.

Aynı üniversitede aynı adla iki program da bulunabilir. Gazi Üniversitesi’nde Bilgisayar Mühendisliği adıyla iki ayrı anabilim dalı vardır: biri Mühendislik Fakültesi, diğeri Teknoloji Fakültesi bünyesindedir. İkisi de Fen Bilimleri Enstitüsü’ne bağlıdır fakat kontenjanları ve ALES eşikleri farklıdır. Bologna kayıtlarında ayrım, program adının sonundaki fakülte ibaresiyle yapılmaktadır.

Benzer adlı iki programı ayırt etmenin üç yolu

Programın AKTS veya Bologna kaydındaki toplam kredi ve süre bilgisine bakılabilir: doktora kayıtlarında süre sekiz veya on yarıyıl olarak görünür. İkinci yol, kaydın bağlı olduğu anabilim dalı ve enstitü adını karşılaştırmaktır; aynı ada sahip iki program farklı enstitülerde yer alabilir. Üçüncü yol, enstitünün kontenjan tablosundaki program satırını okumaktır: tablo, kabul yolunu ve puan türünü program bazında ayrı ayrı gösterir.

Başvuru hazırlığında sonraki adımlar nedir?

Bilgisayar mühendisliği doktora hazırlığı, hedef programların ilan takvimine göre kurulur. 2 Kasım 2026 itibarıyla incelenen üniversitelerin bir bölümünde 2027 bahar dönemi ilanları yayımlanmış, bir bölümünde yayımlanmamıştır. Bu nedenle hazırlık, ilan beklenen programlar için sınav ve belge tarafını önceden tamamlamak üzerine kurulabilir.

Yayımlanmış bahar takvimlerinden bazıları şöyledir: Bilkent Üniversitesi’nde son başvuru 9 Kasım 2026, Özyeğin Üniversitesi’nde 22 Kasım 2026, Sabancı Üniversitesi’nde 27 Kasım 2026, Koç Üniversitesi’nde 5 Aralık 2026 olarak ilan edilmiştir. Boğaziçi Üniversitesi başvuruları 14-21 Aralık 2026, Hacettepe Üniversitesi başvuruları 11-22 Ocak 2027 tarihleri arasında alacağını duyurmuştur. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi’nin bahar ilanları bu tarih itibarıyla yayımlanmamıştır.

Takvimden bağımsız olarak önceden tamamlanabilecek adımlar şunlardır:

  • Sınav takvimini hedef eşiğe göre planla: ÖSYM’nin açıkladığı 29 Kasım 2026 oturumu 2026 yılının son ALES oturumudur ve sonuç beş yıl geçerlidir

  • Yabancı dil belgesini hedef programın kabul ettiği sınav türüne göre seç; kurum içi yeterlik sınavı yalnızca bazı üniversitelerde geçerlidir

  • Öncelikli alan yolunu değerlendiriyorsan merkezî yazılı sınav takvimini ve yaş koşulunu ilandan kontrol et

  • Danışman adayı öğretim üyelerinin çalışma alanlarını inceleyip başvuru öncesi iletişim kur

  • Hedef programların bir önceki dönem kontenjan tablosunu, bahar ilanı için referans olarak oku

Mülakata veya bilim sınavına hazırlık ayrı bir çalışma gerektirir; doktora mülakatında dikkat edilmesi gerekenler yazısı bu aşamaya odaklanır. Henüz yüksek lisans aşamasında olan adaylar için alanın yüksek lisans tarafı bilgisayar mühendisliği yüksek lisans programları ve şartları yazısında ele alınmıştır. Başvuru ölçütleri ve kontenjanlar dönem bazında değiştiği için, karar vermeden önce ilgili enstitünün güncel ilanından teyit edilmesi önerilir.

55 ve 80

Mevzuattaki asgari ALES puanı

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md.16; sırasıyla yüksek lisans ve lisans dereceli başvuru

12 ve 14 yarıyıl

Doktora azami süresi

Aynı yönetmelik md.17; sırasıyla yüksek lisans ve lisans dereceli kabul

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim — yüksek ALES, dar program listesi. Selim bilgisayar mühendisliği tezli yüksek lisansını tamamlamış, ALES sayısal puanı 86 ve yabancı dil sınavından 72 almış bir aday. Puanları, tabloda 85 eşiği bulunan Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi dâhil incelenen tüm programların başvuru kapısını açıyor. Selim’in önündeki soru puan değil, değerlendirme biçimi: Orta Doğu Teknik Üniversitesi dosya ve komite puanı üzerinden sıralama yaparken Boğaziçi Üniversitesi sözlü değerlendirme uyguluyor. Selim, yayın ve tez geçmişinin güçlü olduğunu düşünüyorsa dosya ağırlıklı değerlendirmeyi, sözlü anlatımda rahat olduğunu düşünüyorsa mülakatlı süreci önceleyebilir. İki programa birlikte başvurmak da mümkün.

Zeynep — alan dışından gelen aday. Zeynep elektrik-elektronik mühendisliği lisansı ve aynı alanda tezli yüksek lisansı olan bir aday; doktorada yapay zekâ donanımları üzerine çalışmak istiyor. İstanbul Teknik Üniversitesi’nin kabul edilen lisans alanları listesinde elektrik-elektronik mühendisliği yer alıyor, bu nedenle başvuru yolu kapalı değil. Lisansı bilgisayar mühendisliği olmadığı için tamamlama dersleri istenebilir; üniversite bu kapsamda altı ders tanımlamış. Zeynep’in başvuru öncesinde çalışmak istediği alandaki öğretim üyesiyle görüşmesi de gerekiyor, çünkü program danışman kabul mektubunu zorunlu tutuyor. Ders yükünün süreye etkisini önceden hesaplaması faydalı olabilir.

Mert — yüksek lisansı olmayan aday. Mert bilgisayar mühendisliği lisansını 3,60 ortalamayla bitirmiş, ALES sayısal puanı 82. Yüksek lisans yapmadan doktoraya geçmeyi değerlendiriyor. Mevzuatın öngördüğü 80 puan ve 3,00 ortalama eşiklerini karşılıyor; ancak bu yol her programda açık değil. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin bilgisayar mühendisliği satırında lisans sonrası doktora işaretli değilken İstanbul Teknik Üniversitesi bu yolu tanımlıyor ve lisans ortalamasını 3,50 olarak ilan ediyor. Mert’in program listesini bu yolu açan üniversitelerle sınırlaması, azami sürenin 14 yarıyıl olduğunu da hesaba katması değerlendirilebilir.

Elif — araştırma görevliliğini birlikte düşünen aday. Elif siber güvenlik alanında çalışmak isteyen, lisans ortalaması 3,20 ve ALES sayısal puanı 74 olan bir aday. Doktora eğitimini akademik kadroyla birlikte yürütmeyi hedefliyor. Yükseköğretim Kurulu’nun Eylül 2026 tarihli ilanında Siber Güvenlik öncelikli alanlar arasında sayılıyor ve bu yolda ALES sayısal 70, yabancı dil 55, lisans ortalaması 3,00 eşikleri aranıyor. Elif ölçütleri karşılıyor; sınav 28 Kasım 2026 tarihinde, sözlü aşama olmaksızın tek oturumda yapılacak. Elif aynı dönemde enstitü ilanlarına da başvurarak iki yolu birlikte değerlendirebilir.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin

Üniversiteleri İncele

Sıkça Sorulan Sorular

Bilgisayar mühendisliği doktorası için ALES kaç puan gerekir?+

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 16. maddesi tezli yüksek lisans derecesiyle başvuranlar için en az 55 puan öngörür. Üniversiteler bu eşiği senato kararıyla yükseltebilir. 2 Kasım 2026'da incelenen on iki üniversitenin ilanlarında aranan puan 55 ile 85 arasında değişmektedir; Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi sayısal türde 85, Yıldız Teknik Üniversitesi 55 puan ilan etmiştir. Hedef programın güncel ilanından kontrol edilmesi önerilir.

Yüksek lisans olmadan bilgisayar mühendisliği doktorası yapılabilir mi?+

Mevzuat bu yolu tanımlar: lisans derecesiyle başvuranlar için ALES’te en az 80 puan ve 4 üzerinden en az 3 mezuniyet not ortalaması aranır. Ancak her program bu yolu açmaz. İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi lisans dereceli kabulü ilanlarında tanımlamıştır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin bilgisayar mühendisliği satırında bu kolon işaretli değildir. Program listesi bu ölçüte göre daraltılabilir.

Bilgisayar mühendisi olmayan bir aday bu doktoraya başvurabilir mi?+

Çoğu programda alan dışı başvuru yolu açıktır. Enstitüler kabul edilen lisans ve yüksek lisans alanlarını ilanda listeler; İstanbul Teknik Üniversitesi’nin listesinde elektrik-elektronik, mekatronik, matematik mühendisliği ve yazılım mühendisliği gibi alanlar yer almaktadır. Alan dışından kabul edilen adaydan tamamlama dersleri istenebilir. Bu dersler programın normal süresine dâhil edilmez. Hangi alanların kabul edildiği üniversiteye göre farklılık gösterebilir.

Mülakat olmadan kabul yapan program var mı?+

Değerlendirme biçimi üniversiteye göre değişir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi başvuru kriterlerinde adaylarla mülakat yapılmayacağını belirtir ve sıralamayı ALES, lisans not ortalaması ve bölüm komitesi puanı üzerinden hesaplar. Yükseköğretim Kurulu’nun öncelikli alan yolunda da sözlü aşama bulunmaz. Buna karşılık Boğaziçi Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Özyeğin Üniversitesi ilanlarında sözlü değerlendirme tanımlamıştır. Değerlendirme biçimi ilan metninden öğrenilebilir.

ALES puanı kaç yıl geçerlidir?+

ÖSYM’nin 2026-ALES Başvuru Kılavuzu, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren beş yıl süreyle geçerli olduğunu belirtir. Üniversiteler bu süreyi kendi ilanlarında daraltabilir, bu nedenle hedef programın belge geçerliliği maddesine bakılması önerilir. Yabancı dil belgelerinin geçerliliği sınav türüne göre farklıdır: bazı üniversiteler uluslararası sınavlar için iki yıl, merkezî yabancı dil sınavları için beş yıl uygulamaktadır.

Doktora ne kadar sürer, azami süre nedir?+

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 17. maddesine göre program, tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilenler için sekiz yarıyıl, lisans derecesiyle kabul edilenler için on yarıyıl olarak planlanır. Azami tamamlama süresi sırasıyla on iki ve on dört yarıyıldır. Bilimsel hazırlıkta geçen süre bu hesaba katılmaz. Yeterlik sınavına girme süresi de kabul yoluna bağlıdır: yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci için beşinci yarıyıl sonu geçerlidir.

Öncelikli alan doktorası nedir, bilgisayar alanını kapsıyor mu?+

Yükseköğretim Kurulu’nun Eylül 2026 tarihli ilanında öncelikli alanlar arasında Bilişim Teknolojileri, Donanım ve Bilgisayar Sistemleri, Siber Güvenlik ile Yapay Zeka ve Akıllı Sistemler sayılmıştır. Bu alanlardaki doktora programlarına seçim merkezî yazılı sınavla yapılır ve ilanda toplam 550 kontenjan açıklanmıştır. Sınava, program kontenjanının dört katı kadar aday çağrılır. Başvuru koşulları ve alan karşılıkları ilan metninden teyit edilmelidir.

Yabancı dil belgesi başvuru anında zorunlu mu?+

Zorunluluk programa göre değişir. İstanbul Teknik Üniversitesi, sınav sonuç belgesi olmayan adayların başvurularını tamamlayabileceğini, ancak belgeyi kesin kayıtta teslim edemeyenlerin kaydının yapılmayacağını ilanında yazmıştır. Koç Üniversitesi de belge olmadan başvuruya izin verir. Buna karşılık Gebze Teknik Üniversitesi eksik evrakla yapılan başvuruların kabul edilmeyeceğini belirtmiştir. Kabul edilen sınav türleri de farklılaşır; kurum içi yeterlik sınavı bazı programlarda doktora için geçerli sayılmaz.

İngilizce yürütülen programda Türkçe sınav belgesi kabul edilir mi?+

Kabul edilen sınav listesi her üniversitede ayrı belirlenir. Boğaziçi Üniversitesi ilanında Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı ve YÖKDİL puanları kabul edilen sınavlar arasında sayılır. Bilkent Üniversitesi, uluslararası sınavla başvuran doktora adaylarından ayrıca merkezî yabancı dil sınavı koşulunu da ister. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin eşdeğerlik tablosunda bu sınavların karşılığı bulunmamaktadır. Hedef programın kabul listesi ilanından okunmalıdır.

Doktorayı bitirmek için yayın şartı var mı?+

Yayın koşulu ulusal mevzuatta değil, üniversitelerin kendi yönergelerinde tanımlanır ve bu nedenle programlar arasında farklılık gösterebilir. Özyeğin Üniversitesi’nin bilgisayar mühendisliği doktora program sayfasında, tez konusuyla ilgili bir makalenin belirli etki dilimindeki dergilerde yayımlanmış veya kabul edilmiş olması koşulu yer alır. Bu tür koşullar dönem dönem güncellenebildiği için kayıt öncesinde ilgili enstitünün yönergesinden kontrol edilmesi önerilir.

Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın

Ücretsiz Başvur
Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye’deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Adaylar Atlas üzerinden doktora programlarını enstitü, eğitim dili ve şehir gibi ölçütlerle filtreleyip karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini izleyebilir, Duyurular bölümünden enstitülerin güncel ilanlarını takip edebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir.
Kaynakça

Yükseköğretim Kurulu — Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği — 20 Nisan 2016, son değişiklik 6 Mart 2026 — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.21510.pdf — Erişim: 2 Kasım 2026
Yükseköğretim Kurulu — Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 6 Mart 2026 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260306-2.htm — Erişim: 2 Kasım 2026
Yükseköğretim Kurulu — Doktora öğrencileri ve lisansüstü öğrenci olan anneler için yeni düzenleme — Mart 2026 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/yuksekogretim-kurulundan-doktora-ogrencileri-ve-lisansustu-ogrenci-olan-anneler-icin-yeni-duzenleme-syupu — Erişim: 2 Kasım 2026
Yükseköğretim Kurulu — Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Öğrenci Seçimi ve Merkezi Yazılı Sınav İlanı — Eylül 2026 — https://personel.yok.gov.tr/documentFiles/1788869237951.oncelikli-alan-08092026-basvuru-kilavuzu.pdf — Erişim: 2 Kasım 2026
Yükseköğretim Kurulu Veri Yönetim Dairesi Başkanlığı — Yükseköğretim İstatistikleri Bülteni 2025-2026, Sayı 6 — 27 Mart 2026 — https://veriyonetim.yok.gov.tr/documentFiles/17768717381.Bülten20252026.pdf — Erişim: 2 Kasım 2026
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi — 2026-ALES Başvuru Kılavuzu — 2026 — https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/ALES-2/kilavuz_ales2d10062026.pdf — Erişim: 2 Kasım 2026
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — Bilgisayar Mühendisliği başvuru kriterleri — 2026 — https://fbe.metu.edu.tr/tr/bilgisayar-muhendisligi — Erişim: 2 Kasım 2026
İstanbul Teknik Üniversitesi — Bilgisayar Mühendisliği Doktora programı kayıt kabul şartları — 2026 — https://www.tyyc.itu.edu.tr/ProgramHakkinda.php?Program=BLG_BG_DR — Erişim: 2 Kasım 2026
Boğaziçi Üniversitesi — Bilgisayar Mühendisliği lisansüstü başvuru sayfası — 2026 — https://adaylar.bogazici.edu.tr/tr-TR/Sayfa/Basvuru/Lisansustu/Bilgisayar_Muhendisligi — Erişim: 2 Kasım 2026
Hacettepe Üniversitesi — Bilgisayar Mühendisliği Programı doktora AKTS kaydı — 2026 — https://akts.hacettepe.edu.tr/program_detay.php?prg_oid=PRGRAM_0000000000000000000000510&birim_kod=2010&programduzey=5&submenuheader=2&prg_kod=20102 — Erişim: 2 Kasım 2026
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü — Başvuru koşulları ve tarihleri — 2026 — https://mfbe.bilkent.edu.tr/?page_id=17 — Erişim: 2 Kasım 2026
Sabancı Üniversitesi — 2026-2027 lisansüstü başvuru koşulları — 2026 — https://www.sabanciuniv.edu/en/academic/admissions/graduate-applications-requirements-2026-2027-academic-year — Erişim: 2 Kasım 2026
Koç Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — Başvuru koşulları — 2026 — https://gsse.ku.edu.tr/en/application/application-requirements/ — Erişim: 2 Kasım 2026
Özyeğin Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — Başvuru ve kabul — 2026 — https://fbe.ozyegin.edu.tr/tr/basvuru-ve-kabul — Erişim: 2 Kasım 2026
Özyeğin Üniversitesi — Bilgisayar Mühendisliği Doktora programı — 2026 — https://www.ozyegin.edu.tr/tr/enstituler/bilgisayar-muhendisligi/lisansustu-programlar/bilgisayar-muhendisligi-doktora — Erişim: 2 Kasım 2026
Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — Bilgisayar Mühendisliği Doktora programı — 2026 — https://fbe.yildiz.edu.tr/node/27162 — Erişim: 2 Kasım 2026
Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — 2026-2027 güz yarıyılı başvuru işlemleri — 2026 — https://fenbilimleri.ege.edu.tr/h-27267/2026-2027_egitim-ogretim_yili_guz_yariyili_basvuru_islemleri.html — Erişim: 2 Kasım 2026
Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü — 2026-2027 güz dönemi başvuru kriterleri ve kontenjanları — 2026 — http://fbe.gazi.edu.tr/view/page/298810/2026-2027-guz-donemi-basvuru-kriterleri-kontenjanlari-sinav-yer-ve-tarihleri — Erişim: 2 Kasım 2026
Gebze Teknik Üniversitesi — 2026-2027 güz dönemi lisansüstü ilan metni — 2026 — https://www.gtu.edu.tr/fileman/Files/UserFiles/oidb/LISANS_USTU/BASVURULAR/2026-2027%20GÜZ/2026-2027%20GÜZ%20İLAN%20METNİ.pdf — Erişim: 2 Kasım 2026
Gebze Teknik Üniversitesi — Lisansüstü Eğitim Enstitüsü — 2026 — https://www.gtu.edu.tr/kategori/46/3/display.aspx — Erişim: 2 Kasım 2026

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Aktarılan mevzuat hükümleri Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 2 Kasım 2026 tarihinde erişilen metnine dayanır; mevzuat ve uygulamalar zaman içinde değişebilir.

Üniversitelerin başvuru ölçütleri, kabul edilen sınav türleri, kontenjanları ve takvimleri dönemsel olarak farklılaşabilir. Yazıdaki program bilgileri, ilgili enstitülerin 2 Kasım 2026 tarihinde yayımda olan ilanlarından derlenmiştir. Adayların başvuru kararı vermeden önce ilgili üniversitenin ve Yükseköğretim Kurulu ile ÖSYM’nin güncel açıklamalarını kontrol etmesi önerilir.

Güncel Akademik Duyuruları Takip Edin

Duyuruları İncele
Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.

Kaynak ve Sorumluluk Bilgilendirmesi

Blog ve Haberler için gerekli yasal bilgilendirme