Doktora Kısaltması ve İngilizcesi: Dr., PhD, Doç. Dr. Yazımı
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Doktora Kısaltması Nedir? Dr., PhD ve Unvan Yazımı
Özet
Doktora kısaltması Türkçede Dr. biçiminde yazılır; doktora derecesinin uluslararası adı Doctor of Philosophy, kısaltması PhD'dir. Bu yazı doktoranın Türkçe ve İngilizce yazımını, Dr. Öğr. Üyesi, Doç. Dr. ve Prof. Dr. unvanlarının neyi gösterdiğini ve lisansüstü mezunlarının CV'de dereceyi nasıl yazabileceğini ele alır. Temel ayrım derece ile kadro arasındadır: Dr. doktora derecesini, Dr. Öğr. Üyesi ise üniversitedeki öğretim üyesi kadrosunu anlatır. Unvan tablosu 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na, Türk Dil Kurumu'nun Kısaltmalar Dizini'ne ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Diploma Eki şablonuna dayanır. Doktoranın tanımı ve başvuru koşulları ayrı bir rehberin konusudur. Burada yalnızca kısaltma, unvan, İngilizce karşılık ve CV yazımı soruları cevaplanır; süre ve kredi bilgileri de yalnızca bu ayrımı göstermek için verilir.
İçindekiler
Doktora kısaltması nedir?
Doktoranın ve akademik unvanların İngilizcesi nedir?
Dr. Öğr. Üyesi ne demek?
PhD ne demek?
Prof. Dr. ve Doç. Dr. nasıl yazılır?
CV'de doktora nasıl yazılır?
Akademik doktor ile hekim arasındaki fark nedir?
Dr. kısaltmasını kullanmadan önce neye bakılır?
Gerçek Hayattan Örnekler
Doktora Kısaltması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
Yasal Bilgilendirme
Genel Bilgilendirme
Doktora kısaltması, Türkçe metinde Dr., İngilizce CV'de çoğunlukla PhD olarak yazılır. Prof. Dr., Doç. Dr. ve Dr. Öğr. Üyesi ise derece değil, akademik unvan ve kadro bildirir. Bu ayrım tez aşamasındaki doktora öğrencilerini, lisansüstü mezunlarını ve akademik özgeçmiş hazırlayan adayları doğrudan ilgilendirir.
Dayanak olarak 2547 sayılı Kanun'un 30 Temmuz 2026 tarihli 7592 sayılı Kanun değişikliklerini de gösteren metni kullanıldı. Kanun'un 3. maddesi öğretim üyelerini 3 unvanla sayar. YÖK'ün Diploma Eki 8. Bölüm Güncellemesi, üçüncü düzey programlar için en az 180 AKTS kredisi belirtir. YÖK Diploma Eki şablonu 8 bölümden oluşur. Yardımcı doçent ibaresi ise 22 Şubat 2018 tarihli 7100 sayılı Kanun ile doktor öğretim üyesi olarak değişmiştir.
3 unvan
Öğretim üyesi sınıfı2547 sayılı Kanun, md. 3
180 AKTS
Doktora alt sınırıYÖK Diploma Eki 8. Bölüm Güncellemesi
Kurumların İngilizce unvan kullanımı birbirinden ayrılabilir. Üniversitelerin kendi yönergeleri ve enstitü duyuruları dönemsel olarak değişebilir. Bu yüzden Mezun Kampüsü tarafından hazırlanan bu sayfa, genel yazım çerçevesini verir; diploma ve kadro belgesindeki ifade her zaman önceliklidir.
Doktora kısaltması nedir?
Doktora kısaltması Türkçede Dr. olarak yazılır. Türk Dil Kurumu'nun Kısaltmalar Dizini, Dr. kısaltmasını "Doktor" karşılığıyla verir. Kısaltma kişi adından önce gelir ve sonunda nokta bulunur: Dr. A. Demir gibi. İngilizce CV'de ve yurt dışı başvurularında aynı derece genellikle PhD kısaltmasıyla gösterilir.
Dr. kısaltması bir kadroyu değil, tamamlanmış doktora derecesini anlatır. 20 Nisan 2016 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 23. maddesi doktora diplomasını düzenler. Maddeye göre tez savunmasında başarılı olan öğrenci, diğer koşulları da sağlayıp tezinin ciltli en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde enstitüye teslim eder. Enstitü yönetim kurulu bu süreyi en fazla bir ay uzatabilir. Diplomada programın YÖK tarafından onaylanmış adı yer alır.
Doktora derecesi, tez ve danışman süreciyle ilerleyen bir lisansüstü programın sonunda kazanılır. Doktoranın ne olduğu ve hangi koşullarla yapıldığı doktora nedir, neler gerekir rehberinde anlatılır. Bu yazı yalnızca yazım ve kısaltma tarafına bakar.
Türkçe metinde sık görülen bir başka biçim Yrd. Doç. kısaltmasıdır. TDK dizini bu kısaltmayı "Yardımcı Doçent" karşılığıyla listeler. Kanun'daki güncel ad ise doktor öğretim üyesidir. Eski belgelerde Yrd. Doç. Dr. görülebilir. Yeni bir CV ya da yazışmada kurumun kullandığı güncel ad tercih edilebilir.
Doktora ile aynı düzeyde gösterilen iki eğitim daha vardır. YÖK Diploma Eki şablonu, üçüncü düzey dereceleri Third Cycle (Doctoral) Degree, Third Cycle (Proficiency in Art) Degree ve Third Cycle (Specialisation in Medicine) Degree olarak ayrı ayrı adlandırır. Sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık mezunları için kısaltma tercihi bu yüzden doktora mezunlarınınkinden ayrılabilir. Belgedeki derece adı, kısaltma seçiminde ilk bakılacak yer olarak kalır. Kişi adından önce yazılacak kısaltma da bu ada göre belirlenebilir.
Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin
Doktora programlarını alanlarına göre Mezun Kampüsü Atlas'ta inceleyebilirsiniz.
Atlası İnceleDoktoranın ve akademik unvanların İngilizcesi nedir?
Doktoranın İngilizcesi doctorate ya da doctoral degree olarak yazılır; derecenin yaygın uluslararası adı Doctor of Philosophy'dir. YÖK Diploma Eki şablonu doktora düzeyini Third Cycle (Doctoral) Degree diye adlandırır. Akademik unvanların İngilizce karşılıkları ise 2547 sayılı Kanun'un İngilizce metnindeki kullanıma dayanır.
Türkçe unvan ya da derece | Türkçe kısaltma | İngilizce karşılık | Dayanak |
|---|---|---|---|
Doktora derecesi | Dr. | Doctor of Philosophy (PhD) | TDK; Merriam-Webster |
Profesör | Prof. Dr. | Professor | 2547 md. 3 |
Doçent | Doç. Dr. | Associate Professor | 2547 md. 3 |
Doktor öğretim üyesi | Dr. Öğr. Üyesi | Assistant Professor | 2547 md. 3 |
Öğretim görevlisi | Öğr. Gör. | Instructor | 2547 md. 3 |
Araştırma görevlisi | Arş. Gör. | Research Assistant | 2547 md. 33 |
Tablodaki İngilizce adlar Kanun'un Girne Amerikan Üniversitesi tarafından yayımlanan İngilizce metnine dayanır. Bu metin eski yardımcı doçent unvanını Assistant Professor olarak verir. 2547 sayılı Kanun'un Türkçe metni unvanları yalnızca Türkçe adlarıyla düzenler. Bu yüzden doktor öğretim üyesi için Assistant Professor karşılığı, eski unvanın İngilizce adından gelen bir kurum kullanımı olarak değerlendirilmelidir. İstanbul Gelişim Üniversitesi'nin sözlüğü de Assistant Professor'ı doçentlikten önceki öğretim üyesi basamağı diye tanımlar.
Aynı Kanun metni Lecturer sözcüğünü okutman için, Instructor sözcüğünü öğretim görevlisi için kullanır. Bazı üniversiteler öğretim görevlisi için Lecturer adını tercih edebilir. Kısaltmalarda Dr., Doç., Prof. ve Arş. Gör. TDK dizininde yer alır. İstanbul Okan Üniversitesi'nin 24 Mart 2022 tarihli öğretim üyesi ilanı da Prof. Dr., Doç. Dr. ve Dr. Öğr. Üyesi biçimlerini kullanır.
İngilizce metinde Prof. Dr. kalıbını birebir çevirmek yerine çalışılan kurumun İngilizce sayfasındaki adı yazmak daha güvenli bir yoldur. Kurumun İngilizce kullanımı tablodaki adlardan ayrışıyorsa kurumun tercihi öne alınabilir. CV'de seçilen ad, kurum web sayfasıyla aynı kalmalıdır.
Dr. Öğr. Üyesi ne demek?
Dr. Öğr. Üyesi, doktor öğretim üyesi unvanının kısaltmasıdır ve üniversitedeki öğretim üyesi kadrosunu anlatır. 2547 sayılı Kanun'un 3. maddesi bu unvanı profesör ve doçentle birlikte öğretim üyesi sınıfında sayar. 22 Şubat 2018 tarihli 7100 sayılı Kanun, yardımcı doçent ibaresini doktor öğretim üyesi olarak değiştirmiştir.
Yükseköğretim kurumlarında görevli profesör, doçent ve doktor öğretim üyeleridir.
— T.C. Yükseköğretim Kanunu, 2547 sayılı Kanun madde 3 (öğretim üyeleri tanımı), 4 Kasım 1981
Doktora derecesi tek başına bu unvanı vermez. Kanun'un 23. maddesine göre doktor öğretim üyesi ataması rektör tarafından en çok 4 yıl süreyle yapılır. Süre sonunda görev kendiliğinden sona erer, yeniden atama mümkündür. Yani bir kişi Dr. olabilir, kadrosu ise araştırmacı, uzman ya da öğretim görevlisi olabilir. Dr. Öğr. Üyesi yazabilmek için bir yükseköğretim kurumunda o kadroya atanmış olmak gerekir.
Kanun bu unvan için doktora çalışmalarının başarıyla tamamlanmış olmasını arar. Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik alanlarında uzmanlık unvanı, belirli sanat dallarında ise yeterlik de bu yolu açar. Unvan sahibinin kısaltmasında görülen Dr. ifadesi her zaman aynı eğitim yolundan gelmeyebilir. Kişinin hangi yoldan geldiği özgeçmişindeki eğitim bölümünden anlaşılır.
Unvanın ne zaman kazanıldığı, tez savunmasından diplomaya kadar olan adımlar ve YÖKSİS kaydı ayrı bir sürecin konusudur. O ayrıntılar Dr. unvanının nasıl ve ne zaman alındığını anlatan yazıda yer alır. Burada asıl önemli olan iki ifadeyi birbirinin yerine kullanmamaktır: Dr. dereceyi, Dr. Öğr. Üyesi kadroyu gösterir.
2547 sayılı Kanun'un 3. maddesi öğretim elemanlarını öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlileri olarak ayırır. Doktora derecesine sahip bir öğretim görevlisinin kadrosu öğretim görevlisi olarak kalır. Araştırma görevlisi için de durum aynıdır. Kadro adı değişmeden Dr. Öğr. Üyesi biçimini kullanmak, belgelerle CV arasında fark yaratabilir. Kısaltma seçilirken kadro yazısındaki ifade temel alınabilir.

PhD ne demek?
PhD, Latince philosophiae doctor ifadesinin kısaltmasıdır ve İngilizcede Doctor of Philosophy anlamına gelir. Merriam-Webster sözlüğü PhD'yi bu akademik dereceyi ve dereceyi almış kişiyi gösteren bir ifade olarak tanımlar. Sözlük, ifadenin bu anlamdaki ilk kullanımını 1839 olarak verir. Türkçedeki karşılığı doktora derecesidir.
Adındaki philosophy sözcüğü, derecenin felsefe bölümüyle sınırlı olduğu anlamına gelmez. PhD, farklı alanlardaki araştırma doktoralarını anlatmak için kullanılır. İngilizce CV'de alan adı "in" ile eklenir: PhD in Sociology, PhD in Computer Engineering gibi.
Türkiye'deki resmî belgelerde ise tablo biraz farklıdır. YÖK Diploma Eki şablonunda ve Diploma Eki 8. Bölüm Güncellemesi'nde PhD ifadesi geçmez. Şablon, 3.1 satırında Third Cycle (Doctoral) Degree ifadesini, 2.1 satırında ise "Bilgisayar Mühendisliği Doktora Derecesi" örneğini kullanır. Bu durum doktora mezununun PhD ifadesini kullanmasına engel değildir; yalnızca resmî belgedeki adla CV'deki kısaltmanın farklı olabileceğini gösterir.
Aynı mantık yüksek lisans derecelerinde de geçerlidir. MA ve MSc farkı, tezsiz programların İngilizce gösterimi ve diploma eki uyumu yüksek lisans İngilizcesi ve CV yazımı rehberinde ayrıntılı olarak ele alınır. Doktora tarafında da aynı kural işler: CV'deki ifade diploma ve diploma ekiyle uyumlu kalmalıdır.
PhD kısaltmasının arkasındaki yük de Türkiye'deki tanımla örtüşür. YÖK'ün Diploma Eki 8. Bölüm Güncellemesi, üçüncü düzey programları en az 180 AKTS kredisi, dersler, yeterlik sınavı ve doktora teziyle tamamlanan programlar olarak anlatır. Yurt dışındaki bir kurum Türkiye'den alınan doktorayı değerlendirirken bu bilgiyi Diploma Eki'nin 8. bölümünde görür. Başvuru dosyasında PhD kısaltmasıyla birlikte Diploma Eki'ni de eklemek değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Üniversitenin İngilizce diploma örneği varsa CV'deki derece adı o örnekle karşılaştırılabilir.
PhD ile Ph.D. yazım farkını görün
PhD ve Ph.D. aynı dereceyi anlatır. Merriam-Webster sözlüğünde her iki biçim için de madde bulunur. Mezun Kampüsü'ndeki yüksek lisans İngilizcesi rehberinde de benzer kısaltmaların noktalı ve noktasız yazılabildiği anlatılır. CV'de önemli olan tek bir biçimi seçip belgenin tamamında aynı biçimi korumaktır. Başvurulan kurumun ilanında belirli bir yazım kullanılıyorsa o yazım tercih edilebilir.
Prof. Dr. ve Doç. Dr. nasıl yazılır?
Prof. Dr. ve Doç. Dr. kısaltmaları kişi adından önce, nokta ve boşlukla yazılır: Prof. Dr. A. Demir, Doç. Dr. A. Demir gibi. Prof. ve Doç. akademik unvanı, Dr. ise doktora derecesini gösterir. TDK Kısaltmalar Dizini Doç. kısaltmasını "Doçent", Prof. kısaltmasını "Profesör" karşılığıyla verir.
Her unvanın arkasında farklı bir kanun koşulu vardır. Üniversite kadro ilanlarında ve akademik CV'lerde bu farkı bilmek, doğru kısaltmayı seçmeyi kolaylaştırır.
Yazım | Neyi gösterir | Temel koşul | Dayanak |
|---|---|---|---|
Dr. | Doktora derecesi | Doktora programını tamamlamak | Yönetmelik md. 23 |
Dr. Öğr. Üyesi | Öğretim üyesi kadrosu | Doktora ve atama, en çok 4 yıl | 2547 md. 23 |
Doç. Dr. | Doçentlik unvanı | Üniversitelerarası Kurul, en az 55 dil puanı | 2547 md. 24 |
Prof. Dr. | En yüksek akademik unvan | Doçentlikten sonra en az 5 yıl | 2547 md. 26 |
4 yıl
Doktor öğretim üyesiEn çok atama süresi; 2547 sayılı Kanun, md. 23
5 yıl
Profesörlük içinDoçentlikten sonra en az; 2547 sayılı Kanun, md. 26
2547 sayılı Kanun'un 3. maddesi profesörü "En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip kişidir." diye tanımlar. Doçenti ise Üniversitelerarası Kurul tarafından verilen doçentlik unvanına sahip kişi olarak açıklar. Kanun'un 24. maddesine göre doçentlik başvuruları yılda en az 2 kez yapılır. Merkezî yabancı dil sınavından en az 55 puan alınması aranır. 26. madde ise doçentlik unvanı alındıktan sonra en az 5 yıl çalışılmasını öngörür.
Prof. Dr. yazımında Dr. ifadesi unvanın parçası gibi görünse de doktora derecesine işaret eder. Sanatta yeterlik ya da uzmanlık yolundan gelen kişilerde kurum farklı bir gösterim kullanabilir. Bu tür durumlarda kişinin diploması ve kurumun personel kaydı esas alınır.
Yazım sırasında önce akademik unvan, sonra doktora gösterimi gelir. İstanbul Okan Üniversitesi'nin 24 Mart 2022 tarihli ilanı da Prof. Dr. ve Doç. Dr. biçimlerini bu sırayla kullanır. Her kısaltmanın sonunda nokta bulunur, kısaltmalar arasında bir boşluk bırakılır. Unvan kısaltması kişi adının sonuna değil, başına yazılır.
CV'de doktora nasıl yazılır?
CV'de doktora, derece adı, alan, üniversite ve yıl sırasıyla yazılır: PhD in Sociology, üniversite adı, mezuniyet yılı gibi. Türkçe CV'de "Doktora, Sosyoloji" biçimi kullanılabilir. Akademik CV'lerde en güncel derece en üste gelir. Devam eden doktora ise bitiş tarihinin önüne "expected" yazılarak gösterilebilir.
Kaliforniya Üniversitesi Berkeley kariyer merkezinin The CV rehberi, tezini tamamlamamış adayların beklenen mezuniyet tarihinin önüne "expected" yazmasını önerir. Aynı rehber tez başlığının ayrı satırda, danışman ve komite üyelerinin de eğitim bölümünde yer almasını örnekler. Bu öneriler ABD uygulamasıdır; disiplinlere ve ülkelere göre değişebilir.
Türkiye'de yapılan başvurularda dereceyi Diploma Eki'ndeki ve YÖKSİS'teki ifadeyle aynı tutmak yararlı olur. YÖK Diploma Eki şablonunun 2.1 satırı, derecenin adını gösterir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 23. maddesine göre diplomada programın YÖK tarafından onaylanmış adı yer alır. CV'deki İngilizce ad, bu belgelerden ayrışmamalıdır. Akademik CV hazırlama rehberi bölüm sıralamasını ve yayın listesini ayrıca anlatır.
Doktora öğrencileri için en sade yol, tamamlanmış dereceyle devam eden dereceyi ayırmaktır. "PhD Candidate in Sociology" ya da "Doktora Öğrencisi, Sosyoloji" gibi ifadeler, derecenin alınmadığını açıkça gösterir. Berkeley rehberindeki ABD ifadesi all but dissertation demektir ve tez dışındaki aşamaları bitirmiş adayları anlatır.
Örnek satırlar işi kolaylaştırır. Tamamlanmış derece için "PhD in Sociology, üniversite adı, mezuniyet yılı" yazılabilir. Devam eden derece için "PhD in Sociology (expected June), üniversite adı" biçimi kullanılabilir. Türkçe CV'de aynı bilgi "Doktora, Sosyoloji, üniversite adı, yıl" şeklinde gösterilebilir. Tez konusu ise ilgili başvurularda kısa bir ifadeyle eklenebilir. Tez başlığı uzun olduğunda ayrı satır okumayı rahatlatır. Aynı CV'nin Türkçe ve İngilizce sürümleri varsa iki sürümdeki derece adı birbirine karşılık gelecek biçimde düzenlenebilir.
Diplomadaki program adını CV'ye aynen aktar
İngilizce adı diploma ekiyle karşılaştır
Tamamlanmamış dereceye expected tarihi ekle
Tez başlığını ayrı satırda yaz
Dr. ve PhD biçiminden yalnızca birini kullan

Akademik doktor ile hekim arasındaki fark nedir?
Akademik doktor, doktora programını tamamlamış kişiyi; hekim ise tıp eğitimini bitirmiş kişiyi anlatır. Türkçede ikisine de "doktor" denir, ancak dereceleri farklıdır. YÖK'ün Diploma Eki 8. Bölüm Güncellemesi, tıp eğitimini altı yıl ve 360 AKTS olarak gösterir. Doktora programları ise üçüncü düzeyde ayrı sayılır.
Tıp fakültesi mezunu kişinin doktor olarak anılması, PhD sahibi olduğu anlamına gelmez. YÖK belgesi, tıpta uzmanlığı üçüncü düzey programlara denk kabul eder. Diploma Eki şablonu da 3.1 satırında Third Cycle (Specialisation in Medicine) Degree ifadesine yer verir. Yani tıpta uzmanlık ve doktora aynı düzeyde sayılır, ama ayrı adlarla gösterilir. Şablonun 5.2 satırındaki general practitioner doctor ifadesi de hekimliği mesleki yeterlik olarak adlandırır.
Bir doktora derecesinin ölçüleri de bu ayrımı gösterir. 20 Nisan 2016 tarihli Yönetmeliğin 15. maddesine göre tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci en az 21 kredi tamamlar. Toplam yük en az 240 AKTS'dir. Azami süre, bir lisansüstü programın mevzuatta belirlenen, kayıt hakkının sona ermesinden önce tamamlanması gereken en uzun öğrenim süresidir. Doktorada bu süre Yönetmeliğin 17. maddesine göre yüksek lisansla kabul edilenlerde 12 yarıyıldır. Tez savunma jürisi 22. maddeye göre danışman dâhil 5 öğretim üyesinden oluşur. Lisans derecesiyle kabul edilenlerde toplam yük en az 300 AKTS, azami süre 14 yarıyıldır.
240 AKTS
Doktora toplam yüküYönetmelik md. 15, 20 Nisan 2016; yüksek lisansla kabul
21 kredi
Doktora ders kredisiEn az; Yönetmelik md. 15, 20 Nisan 2016
Yazımda bu farkın pratik sonucu basittir. Hekim olan bir kişi akademik doktora da yaptıysa İngilizce CV'de tıp derecesi ile doktora derecesi ayrı satırlarda yazılabilir. Böylece okuyan kişi iki eğitimi birbirine karıştırmaz. Kısaltma iki durumda da Dr. olduğu için alan adını açık yazmak belirsizliği giderir. Örneğin PhD in Molecular Biology satırı, okuyana akademik dereceyi doğrudan gösterir.
Dr. kısaltmasını kullanmadan önce neye bakılır?
Dr. kısaltmasını kullanmadan önce doktora derecesinin tamamlandığı, diplomadaki adın doğru aktarıldığı ve hedef kurumun beklediği biçim kontrol edilebilir. Dört kısa adım, CV ve yazışmalarda çoğu tutarsızlığı önler. Tez ve enstitü süreci devam eden doktora adayları için de aynı sıra geçerlidir.
Diplomadaki program adını kontrol et.
Diploma Eki'ndeki derece adını not al.
Başvurulan kurumun yazım biçimini incele.
Tek bir kısaltmayı belgenin tamamında kullan.
Doktora süresi uzayan adaylar, derecenin ne zaman tamamlanacağını CV'ye yazarken süre sınırını da hesaba katabilir. Yarıyıl hesabı ve süre uzatma koşulları doktoranın normal ve azami süresini anlatan yazıda yer alır. Beklenen mezuniyet tarihi buna göre gerçekçi biçimde yazılabilir.
Akademik kadro ilanına başvuracak adaylar için ek bir kontrol daha vardır. İlan metninde geçen unvan adı genellikle Kanun'daki adla aynıdır: doktor öğretim üyesi. Güncel kadro için Yrd. Doç. yerine doktor öğretim üyesi ifadesi tercih edilebilir. Kişinin eski belgelerinde bu ifade geçiyorsa CV'de "o tarihteki adıyla yardımcı doçent" biçiminde bir açıklama eklenebilir.
Yurt dışına gönderilecek belgelerde diploma eki öne çıkar. YÖK Diploma Eki şablonu 8 bölümlüdür ve derecenin adını, düzeyini ve Türkiye yükseköğretim sistemini aynı belgede gösterir. Üniversitenin yayımladığı İngilizce ifade ile CV'deki ifade aynı olduğunda başvuruyu değerlendiren kurumun işi kolaylaşır. Kurumların beklentileri dönemsel olarak değişebileceğinden güncel ilan metni kontrol edilmelidir.
Son bir alan da belge dışındaki kullanımdır. E-posta imzası, konferans formu ve kurumsal profil sayfası çoğu zaman CV'den ayrı güncellenir. Türkçe metinde Dr., İngilizce metinde PhD seçildiyse aynı tercih bu alanlara da taşınabilir. Doktora derecesi tamamlandığında CV'deki expected ifadesi çıkarılır, yerine mezuniyet yılı yazılır. Kadro atanmasıyla gelen unvan değişikliği de kurum kaydı ile aynı tarihte işlenebilir.

Gerçek Hayattan Örnekler
Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.
Selim doktora tezinin son aşamasındadır ve yurt dışındaki bir araştırma kuruluşuna başvurmak istemektedir. CV'sinin başına "Dr. Selim" yazmayı düşünürken derecesinin tamamlanmadığını fark eder. Eğitim bölümüne "PhD in Sociology, expected June" biçiminde bir satır ekler. Tez başlığını ayrı satıra, danışmanının adını da altına yazar. Üniversitesinin Diploma Eki'ndeki program adını kontrol eder ve İngilizce adı buna göre düzenler. Başvuruyu değerlendiren kişi, Selim'in derecesinin devam ettiğini ilk bakışta görür. Tez savunması tamamlanıp diploma süreci bittiğinde satırı yalnızca PhD olarak günceller ve expected ifadesini kaldırır.
Zeynep bir vakıf üniversitesinde doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmıştır ve uluslararası bir konferans için İngilizce özgeçmiş hazırlar. Türkçedeki Dr. Öğr. Üyesi ifadesini birebir çevirmek yerine kurumunun İngilizce sayfasına bakar. Sayfada Assistant Professor kullanıldığını görür ve CV'sine bu karşılığı yazar. Doktora derecesini ise eğitim bölümünde ayrı bir satırda PhD olarak gösterir. Böylece kadro ve derece birbirine karışmaz. Konferansın isim etiketi formunda da aynı unvanı kullanır ve belgeleri arasında tutarlılık sağlar. E-posta imzasını da aynı biçimde düzenleyerek kurumsal profilini eşitler. Sonraki başvurularda hazır bir unvan satırıyla ilerler.
Mert tıp fakültesini bitirmiş bir hekimdir ve aynı zamanda temel tıp bilimlerinde doktora yapmıştır. Hazırladığı akademik CV'de iki eğitimin karışmasını istemez. Tıp eğitimini ayrı, doktora derecesini ayrı satırda yazar. Doktora satırında alan adını "in" ile ekler. Yabancı dildeki metinde hekimliğini ve doktorasını iki farklı kavram olarak gösterir. Kurumun başvuru formunda hangi derecenin istendiği sorulduğunda da doktora satırını kullanır. Başvuruyu inceleyen kişi, Mert'in iki ayrı eğitim aldığını CV'den rahatça anlar. Mert, sonraki başvurularda da aynı düzeni koruyarak belgeleri arasındaki farkı ortadan kaldırır.
Elif, 2017'de aldığı akademik görev belgesinde yardımcı doçent ifadesini görür ve yeni CV'sinde hangi adı kullanacağını düşünür. 2547 sayılı Kanun'daki güncel adın doktor öğretim üyesi olduğunu öğrenir. Görev geçmişi tablosunda o dönemki görev için belgedeki adı yazar, güncel kadrosu için ise doktor öğretim üyesi ifadesini kullanır. İngilizce CV'de iki satırın da Assistant Professor olarak görünebileceğini fark eder. Tutarlılık için kurumunun İngilizce kullanımını temel alır. Görev geçmişine kısa bir not ekleyerek unvan adının 2018'deki kanun değişikliğiyle farklılaştığını açıklar. Böylece CV'yi okuyan kişi iki satır arasında bir çelişki görmez.
Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin
Doktora programı açan üniversiteleri Mezun Kampüsü üzerinden inceleyip karşılaştırabilirsiniz.
Üniversiteleri İnceleDoktora Kısaltması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Doktora kısaltması nedir?+
Doktora kısaltması Türkçede Dr. olarak yazılır. Türk Dil Kurumu'nun Kısaltmalar Dizini, Dr. kısaltmasını "Doktor" karşılığıyla verir. Kısaltma kişi adından önce gelir ve sonuna nokta konur. İngilizce özgeçmişte aynı derece genellikle PhD ile gösterilir. Bu kısaltma bir akademik kadroyu değil, tamamlanmış doktora derecesini anlatır. Kadro bilgisi için Dr. Öğr. Üyesi, Doç. Dr. ya da Prof. Dr. gibi ayrı biçimler kullanılır.
Doktoranın İngilizcesi nedir?+
Doktoranın İngilizcesi doctorate ya da doctoral degree olarak yazılır; derecenin yaygın adı Doctor of Philosophy'dir. YÖK Diploma Eki şablonu Türkiye'deki doktora düzeyini Third Cycle (Doctoral) Degree ifadesiyle gösterir. CV'de alan adıyla birlikte PhD in Sociology gibi bir biçim tercih edilebilir. Diplomadaki ifade ile CV'deki ifadenin uyumlu olması yararlıdır. Kurumların İngilizce adlandırması farklılaşabildiği için Diploma Eki'ne bakmak ilk adım olabilir.
PhD ne demek?+
PhD, Latince philosophiae doctor ifadesinin kısaltmasıdır ve Doctor of Philosophy anlamına gelir. Merriam-Webster sözlüğü PhD'yi akademik bir derece ve bu dereceyi almış kişi olarak tanımlar. Adındaki philosophy sözcüğü felsefe bölümüyle sınırlı değildir. Sosyoloji, mühendislik ya da eğitim gibi alanlardaki araştırma doktoraları da PhD olarak anılabilir. Özgeçmişte alan adının da eklenmesi okuyan kişiye daha net bilgi verir.
Dr. Öğr. Üyesi ne demek?+
Dr. Öğr. Üyesi, doktor öğretim üyesi unvanının kısaltmasıdır. 2547 sayılı Kanun'un 3. maddesi bu unvanı profesör ve doçentle birlikte öğretim üyesi sınıfında sayar. Unvan, bir yükseköğretim kurumundaki kadroya atanmayla kullanılır. Kanun'un 23. maddesine göre atama en çok dört yıl süreyle yapılır ve yeniden atama mümkündür. Yalnızca doktora derecesine sahip olmak bu kadro unvanını vermez.
CV'de doktora nasıl yazılır?+
CV'de doktora, derece adı, alan, üniversite ve yıl bilgisiyle yazılır. İngilizce CV'de PhD in Sociology, Türkçe CV'de Doktora, Sosyoloji biçimi kullanılabilir. En güncel derece en üste yazılır. Diplomadaki program adı ve Diploma Eki'ndeki ifade temel alınırsa belgeler arasında tutarlılık sağlanır. Tez başlığı ayrı bir satıra eklenebilir. Devam eden doktora için beklenen tarih belirtilerek derecenin tamamlanmadığı açıkça gösterilebilir.
Doktora öğrencisi kendisini Dr. olarak yazabilir mi?+
Doktora öğrencisi için doğru ifade genellikle Doktora Öğrencisi ya da PhD Candidate biçimidir. Dr. kısaltması tamamlanmış derece için kullanılır. Kaliforniya Üniversitesi Berkeley kariyer merkezinin rehberi, tezini tamamlamamış adayların beklenen tarih önüne expected yazmasını önerir. Unvanın hangi aşamadan itibaren kullanılacağı konusunda enstitü duyurusu ve diploma süreci esas alınabilir. Türkçe metinlerde derece tamamlanana kadar öğrenci statüsünü yazmak daha açık bir yoldur.
Doktora kısaltması Türkçe CV'de PhD olarak yazılır mı?+
Türkçe CV'de doktora genellikle Doktora ya da Dr. olarak yazılır, PhD ise İngilizce metinlerde tercih edilir. Aynı belgede iki biçimin birlikte kullanılması okuyucuyu zorlayabilir. Kurum ilanı özel bir biçim istemiyorsa Türkçe metinde Dr., İngilizce metinde PhD seçilebilir. Önemli olan seçilen biçimin belgenin tamamında aynı kalmasıdır. Yabancı dildeki eklerde ise PhD kısaltması alan adıyla birlikte verilebilir.
Yardımcı doçent ile doktor öğretim üyesi aynı unvan mı?+
Yardımcı doçent, doktor öğretim üyesi unvanının eski adıdır. 22 Şubat 2018 tarihli 7100 sayılı Kanun, 2547 sayılı Kanun'daki yardımcı doçent ibaresini doktor öğretim üyesi olarak değiştirmiştir. Eski belgelerde Yrd. Doç. Dr. ifadesi görülebilir. Yeni başvurularda Kanun'daki güncel ad kullanılabilir, eski görevler ise belgedeki adıyla gösterilebilir. İki adın İngilizce karşılığı olarak Assistant Professor kullanılabilir.
Doktorası olmayan biri Dr. Öğr. Üyesi olabilir mi?+
Doktor öğretim üyesi kadrosu için 2547 sayılı Kanun, doktora çalışmalarının başarıyla tamamlanmış olmasını ya da eşdeğer yollardan birini arar. Kanun, tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik alanlarında uzmanlık unvanını, belirli sanat dallarında ise yeterliği de bu yolun içinde sayar. Bu seçeneklerden biri tamamlanmadan kadroya başvuru yerine önce doktora programları değerlendirilebilir. Üniversitelerin atama koşulları ayrıca kendi ilanlarında belirtilir.
Doç. Dr. İngilizcede nasıl yazılır?+
Doç. Dr. İngilizcede Associate Professor olarak yazılır. Doçent karşılığı 2547 sayılı Kanun'un İngilizce metninde de Associate Professor biçimindedir. İngilizce metinde Doç. Dr. kalıbını birebir çevirmek yerine çalışılan kurumun İngilizce sayfasındaki adı kullanmak daha güvenli olur. Doktora derecesi ise eğitim bölümünde ayrı bir satırda PhD ile gösterilebilir. Böylece unvan ile derece bilgisi birbirine karışmaz.
Tıp fakültesi mezunu olmak PhD sahibi olmak anlamına gelir mi?+
Tıp fakültesi mezuniyeti PhD anlamına gelmez, çünkü iki eğitim farklı derecelerdir. YÖK'ün Diploma Eki 8. Bölüm Güncellemesi tıp eğitimini altı yıl ve 360 AKTS olarak gösterir. Tıpta uzmanlığı ise üçüncü düzey programlara denk kabul eder. PhD, ayrı bir doktora programının tamamlanmasıyla alınan akademik derecedir ve CV'de tıp eğitiminden ayrı satırda yazılabilir. Hekim olup doktora da yapan kişiler iki eğitimi ayrı ayrı gösterebilir.
Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın
Mezun Kampüsü üzerinden başvuru oluşturmak ücretsizdir. Doktora başvurunuzu üniversite sayfasından başlatın.
Ücretsiz BaşvurMezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Doktora yapmayı düşünen adaylar, program ve başvuru bilgilerine Atlas ve üniversite sayfaları üzerinden ulaşabilir. Yazım, unvan ve kısaltma gibi konulardaki rehberler ise akademik belgelerini hazırlayan öğrencilere ve mezunlara yöneliktir. Doktora kısaltması ve unvan yazımı gibi başlıklar, başvuru dosyası hazırlayan adayların sık karşılaştığı sorulara cevap vermek için ele alınır.
Güncelleme Bilgisi: Yayın tarihi 9 Kasım 2026 · Son güncelleme 9 Kasım 2026 · Sonraki inceleme 9 Aralık 2026
Kaynakça
T.C. Yükseköğretim Kanunu · 2547 sayılı Kanun (Erciyes Üniversitesi metni, 30 Temmuz 2026 tarihli 7592 sayılı Kanun dipnotlarıyla) · 4 Kasım 1981 · https://gse.erciyes.edu.tr/Dosya/MainContent/152547.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
T.C. Yükseköğretim Kurulu · Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Koç Üniversitesi metni) · Resmî Gazete, 20 Nisan 2016, Sayı 29690 · https://gshs.ku.edu.tr/wp-content/uploads/2023/12/YOK-LISANSUSTU-EGITIM-VE-OGRETIM-YONETMELIGI-1.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
Yükseköğretim Kurulu · Diploma Eki 8. Bölüm Güncellemesi · Tarih belgede okunamadı · https://uluslararasi.yok.gov.tr:443/Documents/Bologna_Process/Diploma_eki_bolum_8_guncellemesi.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
Ordu Üniversitesi · YÖK Diploma Eki şablonu · Tarih belirtilmemiş · https://sabe.odu.edu.tr/files/other/Ogrenci/DPLOMA_EK/Diploma_Eki_Bilgi_Girii_Ek_YOK-Diploma_Eki.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
Türk Dil Kurumu · Kısaltmalar Dizini · Tarih belirtilmemiş · https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2019/01/K%C4%B1saltmalar_Dizini.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
Merriam-Webster · PhD maddesi · Tarih belirtilmemiş · https://www.merriam-webster.com/dictionary/PhD · Erişim: 9 Kasım 2026
University of California, Berkeley Career Engagement · The CV, Part 2 Elements · Tarih belirtilmemiş · https://career.berkeley.edu/grad-students-postdocs/academic-job-search/the-cv-part-2-elements/ · Erişim: 9 Kasım 2026
Girne Amerikan Üniversitesi · Higher Education Act No. 2547 (İngilizce metin) · 4 Kasım 1981 · https://www.gau.edu.tr/download/pdf/en/higher_education_law_of_tc.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
İstanbul Gelişim Üniversitesi · Glossary · Tarih belirtilmemiş · https://international.gelisim.edu.tr/Areas/Idari/Contents/flipbook/pdf/international/glossary.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
İstanbul Okan Üniversitesi · Öğretim üyesi alım ilanı · 24 Mart 2022 · https://okan.edu.tr/uploads/announcement/universitemiz-160-ogretim-uyesi-alacak/20220324-4-11.pdf · Erişim: 9 Kasım 2026
Yasal Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve kurum uygulamaları zaman içinde değişebilir. Üniversitelerin ve programların koşulları dönemsel olarak farklılaşabilir. Unvan ve derece kullanımında diploma, kadro belgesi ve ilgili kurumun resmî açıklamalarının kontrol edilmesi önerilir. Bu sayfa kişiye özel akademik, hukuki ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz.
Gelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.