Apostil Nedir? Diploma ve Transkripte Apostil Nasıl Alınır?
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Apostil Nedir? Diploma Apostil Nasıl Alınır, Adım Adım
Özet
Apostil, Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında, resmî bir belgenin başka bir taraf ülkede geçerli sayılmasını sağlayan tasdik şerhidir. Türkiye'de idari belgelere apostil valilik ve kaymakamlıklarda verilir. Yurt dışında yüksek lisans ya da doktora başvurusu yapan öğrenci için en sık konu diploma, transkript ve Diploma Eki'dir. Bu yazıda apostilin belgede neyi onayladığını, hangi üniversite belgesine ne zaman istenebileceğini, diplomaya apostil almanın adımlarını ve e-Apostil hizmetinin kapsamını bulacaksınız. Apostil ile noter onayı ve konsolosluk tasdiki arasındaki farkı bir tabloda karşılaştırdık. Hangi ülkelerin Apostil Sözleşmesi'ne taraf olduğunu Lahey Konferansı'nın 30 Haziran 2026 tarihli durum tablosuna göre özetledik. Son bölümde başvuru takvimine göre bir belge hazırlık planı ve dört temsilî senaryo yer alıyor.
Apostil nedir? Kısa cevap
Apostil, Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında, resmî bir belgenin başka bir taraf ülkede geçerli sayılmasını sağlayan tasdik şerhidir. Türkiye'de diploma ve transkript gibi idari belgelere valilik ya da kaymakamlık, adli belgelere adalet komisyonu başkanlığı apostil verir. Apostil belgenin içeriğini değil, imzayı ve imzalayanın sıfatını doğrular; diploma denkliğinin yerine geçmez.
İçindekiler
Genel Bilgilendirme
Apostil nedir, belgede neyi onaylar?
Transkripte apostil gerekir mi?
Apostil nereden alınır?
Diploma apostil nasıl yapılır?
e-Apostil nedir, diploma için kullanılır mı?
Apostil ile noter onayı farkı nedir?
Apostil hangi ülkelerde geçerli?
Başvuru için belge takvimi nasıl kurulur?
Gerçek Hayattan Örnekler
Apostil nedir hakkında sıkça sorulan sorular
Kaynakça
Yasal Bilgilendirme
Genel Bilgilendirme
Apostil, yurt dışındaki bir üniversiteye ya da kuruma sunulacak Türk resmî belgesinin imzasını ve imzalayanın sıfatını doğrulayan tek sayfalık şerhtir. Türkiye'de idari belgeler için valilik ve kaymakamlıklar, adli belgeler için adalet komisyonu başkanlıkları yetkilidir. Bu yazı, yurt dışında lisansüstü programa başvuran öğrencinin diploma, transkript ve Diploma Eki için apostil yolunu anlatır.
Apostilin dayanağı, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı (HCCH) çerçevesinde hazırlanan 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'dir. Halk arasında Lahey Sözleşmesi ya da Apostil Sözleşmesi diye anılır. HCCH durum tablosuna göre (son güncelleme 30 Haziran 2026) sözleşmenin 130 akit tarafı vardır. Türkiye sözleşmeyi 8 Mayıs 1962'de imzalamış, 3028 sayılı Kanun ile onaylamış ve sözleşme Türkiye bakımından 29 Eylül 1985'te yürürlüğe girmiştir (Adalet Bakanlığı 68/1 sayılı Genelge, 1 Mart 2008).
130 ülke
Akit tarafHCCH durum tablosu, son güncelleme 30 Haziran 2026
5 Ekim 1961
Sözleşme tarihiHCCH, Apostil Sözleşmesi tam metni
Yazıda cevaplanan sorular şunlardır: apostil nedir, nereden alınır, diploma ve transkripte nasıl yapılır, e-Apostil diploma için kullanılabilir mi, noter onayından farkı ne, hangi ülkelerde geçerlidir. Kaynak olarak HCCH, Dışişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) belgeleri kullanıldı. Taraf ülke listesi, e-Apostil kapsamı ve makamların iş bölümü zamanla değişebilir. Bu yüzden başvurudan önce hem hedef kurumun belge listesini hem de ilgili makamın güncel açıklamasını kontrol etmek gerekir.
Apostil nedir, belgede neyi onaylar?
Apostil, Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında, resmî bir belgenin başka bir taraf ülkede geçerli sayılmasını sağlayan tasdik şerhidir. Apostil Sözleşmesi'nin 5. maddesine göre şerh, belgedeki imzanın gerçekliğini, imzalayanın hangi sıfatla imzaladığını ve gerekiyorsa belgedeki mühür ya da damganın kime ait olduğunu onaylar. Belgenin içeriğini onaylamaz.
Bu ayrım pratikte önemlidir. Diplomanıza konan apostil, diplomadaki imzanın gerçekten üniversitenin yetkilisine ait olduğunu gösterir. Programın düzeyini, notlarınızı ya da diplomanın hedef ülkede hangi dereceye karşılık geldiğini göstermez. Bu soruların cevabı hedef ülkenin tanıma ya da denklik sürecindedir.
Sözleşmenin 3. maddesi, imzanın gerçekliğini onaylamak için istenebilecek tek formalitenin yetkili makamın vereceği bu şerh olduğunu söyler. Yani Apostil Sözleşmesi'ne taraf iki ülke arasında belge, ayrıca konsolosluk onayına gönderilmez. Dışişleri Bakanlığı'nın Tasdik Bilgilendirme notu da apostilli belgenin taraf ülke makamlarında doğrudan işleme konabileceğini belirtir.
Adalet Bakanlığı'nın 68/1 sayılı Genelgesi'ne (1 Mart 2008) göre apostil şerhi en az 9 cm kenarlı kare biçiminde hazırlanır. Şerh belgenin üzerine ya da belgeye eklenen bir kâğıda konur. Ayrı kâğıda konduğunda yetkili makamın mührü hem şerhe hem belgeye basılarak ikisi birleştirilir. Şerhin başlığı Fransızca "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" ifadesidir.
Apostil Sözleşmesi hangi belgeleri kapsam dışında bırakır?
Sözleşmenin 1. maddesi, kapsam içindeki resmî belgeleri dört grupta sayar: yargı organlarıyla bağlantılı makamların belgeleri, idari belgeler, noter senetleri ve özel belgeler üzerine konan resmî onay şerhleri. Aynı madde iki grubu kapsam dışında bırakır: diplomatik ya da konsolosluk görevlilerinin düzenlediği belgeler ve doğrudan ticari ya da gümrük işlemleriyle ilgili idari belgeler. Somut bir belgenin hangi grupta değerlendirileceğine apostil vermeye yetkili makam karar verir.
Yurt dışında lisansüstü eğitimin genel planını, ülke ve program seçimini yurt dışında yüksek lisansa nereden başlanacağını adım adım anlatan rehberde bulabilirsiniz. Apostil bu planın belge aşamasındaki halkalardan biridir.
Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin
Belge hazırlığına başlamadan önce hedeflediğiniz programların şartlarını Mezun Kampüsü Atlas'ta karşılaştırın.
Atlası İnceleTranskripte apostil gerekir mi?
Transkripte apostil gerekip gerekmediğine belgeyi isteyen kurum karar verir. Apostil Sözleşmesi'nin 3. maddesi apostili istenebilecek tek formalite olarak tanımlar, fakat her kurum bunu istemez. Bazı üniversiteler transkripti doğrudan sizin üniversitenizden ya da başvuru portalından kabul eder. Vize, denklik ve kamu kurumu işlemlerinde ise apostil daha sık istenir.
Yurt dışı lisansüstü başvurusunda üç belge öne çıkar: diploma, transkript ve Diploma Eki. Diploma Eki, yükseköğretim kurumunun mezuna verdiği, kazanılan derecenin düzeyini, içeriğini ve ulusal yükseköğretim sistemini açıklayan standart belgedir. YÖK Yürütme Kurulu'nun 6 Nisan 2022 tarihli kararına göre Diploma Eki ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarına İngilizce, Fransızca ya da Almanca dillerinden birinde ücretsiz düzenlenir. Avrupa Komisyonu da belgeyi akademik yeterliliklerin tanınmasını kolaylaştıran bir araç olarak tanımlar.
Belge | Düzenleyen | Apostil ne zaman istenebilir | Hazırlık notu |
|---|---|---|---|
Diploma | Mezun olunan üniversite | Vize, denklik, bazı üniversite başvuruları | Aslını koruyun; suret yolunu makama sorun |
Transkript | Üniversitenin öğrenci işleri | Hedef kurum açıkça isterse | Islak imzalı ve mühürlü nüsha isteyin |
Diploma Eki | Mezun olunan üniversite | Tanıma ya da denklik dosyasında | İngilizce, Fransızca ya da Almanca nüsha |
e-Devlet mezun belgesi | YÖK, e-Devlet hizmeti | Kuruma göre değişir | Barkodla doğrulanır; diploma yerine geçmeyebilir |
Adli sicil kaydı | Cumhuriyet başsavcılığı | Vize ve burs dosyalarında | e-Apostil kapsamındadır |
Tablodaki sütunlar genel eğilimi gösterir; tek tek kurumların kuralı değildir. Örneğin Almanya'daki bir üniversite transkriptin onaylı kopyasını isterken Kanada'daki bir değerlendirme kuruluşu belgeyi doğrudan üniversiteden bekleyebilir. Hedef kurumun belge listesinde "certified copy", "apostilled" ya da "legalized" ifadelerinden hangisinin geçtiğine bakmak, gereksiz işlemi baştan önler.
Transkript için pratik bir not: apostil makamı belgedeki imzayı doğrular. Bu yüzden transkriptin imzası ve mührü okunaklı, belge tarihli ve resmî kâğıda basılı olmalıdır. Öğrenci işlerinden aynı anda birkaç nüsha almak, birini apostile, birini çeviriye, birini kendi arşivinize ayırmanızı sağlar.
Apostil nereden alınır?
Türkiye'de apostil, belgenin türüne göre iki ayrı makamdan alınır. Dışişleri Bakanlığı'nın Tasdik Bilgilendirme notuna göre idari belgelerde valilikler ve kaymakamlıklar yetkilidir. Adalet Bakanlığı'nın 68/1 sayılı Genelgesi'ne göre mahkeme kararı gibi adli belgelerde ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları yetkilidir.
Diploma, transkript ve Diploma Eki idari belge grubunda yer aldığı için üniversite öğrencisinin yolu genellikle valilik ya da kaymakamlıktan geçer. Hangi belgeye valiliğin, hangisine kaymakamlığın işlem yaptığı il ve ilçeye göre değişebilir. Başvuru öncesinde bulunduğunuz yerdeki valilik ya da kaymakamlığın yazı işleri birimine telefonla ya da internet sitesinden sormak zaman kazandırır.
Dışişleri Bakanlığı'nın aynı notu, apostilli belgeyi Bakanlığın ayrıca tasdik etmediğini açıkça yazar. Bu, öğrencilerin sık yaptığı bir hatayı önler: apostil aldıktan sonra Ankara'daki Tasdik Birimi'ne randevu almaya gerek yoktur. Tasdik Birimi'nin işi, Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelere gidecek belgelerdir.
Başvuruya giderken belgenin aslını, kimlik kartınızı ve varsa noter onaylı çeviriyi yanınızda bulundurmak işi kolaylaştırır. Makamlar belge türüne göre ek evrak isteyebilir. Bu nedenle istenen evrak listesini başvurudan önce makamın kendisinden öğrenmek en güvenli yoldur.
Ülkemizde valilikler veya kaymakamlıklar apostil düzenlemeye yetkili makamlardır.
— Dışişleri Bakanlığı, Tasdik Bilgilendirme notu, tarih belirtilmemiş
Adli sicil kaydı, nüfus kayıt örneği ve mahkeme kararı gibi belgelerde ise PTT'nin yürüttüğü e-Apostil hizmeti devreye girer. Bu hizmet başvuruyu Adalet Bakanlığı'na bağlı adli birimlere ve İçişleri Bakanlığı'na bağlı valilik ve kaymakamlıklara iletir. Diplomanın bu kapsamda olup olmadığını e-Apostil bölümünde ayrıca ele aldık.
Belgenin yurt dışında nasıl değerlendirildiğini ülke ülke görmek isterseniz yüksek lisans diplomasının yurt dışında hangi yollarla tanındığını anlatan haberimize göz atabilirsiniz. Orada ABD, Kanada, Almanya ve İngiltere örnekleri ayrı ayrı anlatılır.
Hangi belgeye apostil hangi makamdan alınır?
Apostil veren makam belgenin türüne göre değişir. Üniversitenin düzenlediği diploma ve not döküm belgesi idari belge sayılır ve valilik ya da kaymakamlıkta apostillenir. Mahkeme kararı ve adli sicil kaydı gibi adli belgeler adalet komisyonu başkanlıklarına gider. Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan bir ülkeye gidecek belgede apostil yerine konsolosluk tasdiki zinciri izlenir.
Belge | Belge türü | Apostil yolu | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
Diploma | İdari belge | Valilik ya da kaymakamlık | İstenen evrak il ve ilçeye göre farklılaşabilir |
Transkript (not döküm belgesi) | İdari belge | Valilik ya da kaymakamlık | Hedef kurum aslını mı onaylı suretini mi istiyor, önce sorulmalı |
Mahkeme kararı, adli sicil kaydı | Adli belge | Adalet komisyonu başkanlığı ya da PTT e-Apostil | e-Apostil kapsamı başvurudan önce kontrol edilmeli |
Nüfus kayıt örneği | Resmî kayıt | PTT e-Apostil kapsamında listelenir | Diploma, Mayıs 2026 tarihli PTT kapsamında listelenmiyor |
Taraf olmayan ülkeye gidecek belge | Her tür | Konsolosluk tasdiki | Apostil bu ülkelerde aranmaz, tasdik zinciri uygulanır |
Konsolosluk tasdiki, Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerden gelen belgelerin, apostil yerine ilgili makamlar ve Türk temsilciliği tarafından onaylanması sürecidir. Yurt dışındaki bir üniversiteye gidecek belgede ülkenin taraf olup olmadığı, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı'nın (HCCH) 30 Haziran 2026 tarihli statü tablosundan kontrol edilebilir.
Diploma apostil nasıl yapılır?
Diploma apostili, hedef kurumun şartını öğrenip belgeyi çeviri ve noter aşamasından geçirdikten sonra valilik ya da kaymakamlığa başvurarak alınır. Çevirinin kendisi de yurt dışında kullanılacaksa noter onaylı çeviriye ayrıca apostil konabilir. Adalet Bakanlığı Genelgesi noter senetlerini sözleşme kapsamındaki resmî belgeler arasında sayar.
Üniversite belgeleri için apostil adımları şöyledir:
Hedef kurumun belge şartını yazılı olarak öğrenin.
Diploma, transkript ve Diploma Eki'ni üniversitenizden alın.
Gerekiyorsa belgeleri yeminli tercümana çevirtin.
Çeviriyi ve gerekiyorsa belge suretini notere onaylatın.
Belgeleri valilik ya da kaymakamlığa apostil için verin.
Şerhteki ad, tarih ve makam bilgisini kontrol edin.
Apostilli belgeyi hedef kurumun istediği biçimde gönderin.
Sıralamada en çok karıştırılan nokta, çevirinin apostilden önce mi sonra mı yapılacağıdır. Hedef kurum yalnızca Türkçe belgenin apostilini istiyorsa çeviri apostilli belge üzerinden yapılır. Hedef kurum çevirinin de onaylı olmasını istiyorsa çeviri notere, noter onayı da apostile gider. İki durumda izlenen yol farklıdır. Bu nedenle 1. adımı atlamamak, ikinci kez kuyruğa girmeyi önler.
Diplomanın aslı tek nüsha olduğu için birçok öğrenci asıl yerine noter onaylı suret üzerinde işlem yapmayı tercih eder. Bu durumda apostil, diplomanın imzasını değil, noterin imzasını doğrular. Bazı kurumlar doğrudan diplomanın kendisine konmuş apostil ister, bazıları noter onaylı suret üzerindeki apostili kabul eder. Hangisinin kabul edildiğini hedef kurumun belge listesinden ya da kabul ofisinden teyit etmek gerekir.
Apostil Sözleşmesi'nin 7. maddesi, yetkili makamın verdiği her apostili bir sicile ya da kartoteks kaydına işlemesini öngörür. Bu kayıt, hedef ülkedeki kurumun şerhi doğrulamak istediğinde başvuracağı yoldur. Şerhteki numara ve tarih bu yüzden dikkatle kontrol edilmelidir. Hatalı bir bilgi fark edilirse düzeltmeyi belgeyi teslim aldığınız gün aynı makamdan istemek, belgeyi yurt dışına göndermeden önce sorunu çözmenin en kısa yoludur.
e-Apostil nedir, diploma için kullanılır mı?
PTT'nin 1 Ocak 2019'da başlattığı e-Apostil hizmeti, apostil şerhini elektronik ortamda veren uygulamadır. Türkiye ve PTT'nin HCCH forumundaki sunumuna göre hizmet e-Apostil resmî sitesi üzerinden yürür. 6 Mayıs 2026 tarihli kamu açıklamasında sayılan kapsamda diploma yer almaz.
Online apostil talebi e-Devlet ya da e-Apostil resmî sitesi üzerinden yapılır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun açıklamasını aktaran 6 Mayıs 2026 tarihli TRT Haber haberine göre 2019'dan Mart 2026 sonuna kadar 70.616 e-apostilli belge işlemi yapılmıştır. Aynı haberde kapsam nüfus kayıt örneği, çok dilli doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri, mahkeme kararları ve adli sicil kaydı belgesi olarak sayılır.
Türkiye ve PTT'nin HCCH forumundaki sunumu (Eylül 2021'e kadar veri içerir), 2019 ile Eylül 2021 arasındaki başvuruların %96,5'inin adli belgelere ait olduğunu belirtir. Aynı sunum diploma ve transkripti planlanan genişleme alanları arasında sayar. Bu nedenle diplomanın e-Apostil ile alınıp alınamayacağını başvuru tarihinde e-Apostil resmî sitesi üzerinden kontrol etmek gerekir. Türkiye Gazetesi'nin 27 Nisan 2022 tarihli haberine göre işlemler güvenli elektronik imza ve zaman damgasıyla yapılır; e-Apostilli belgenin doğruluğu bu siteden, belgedeki bağlantıdan ya da karekod okutularak kontrol edilebilir.
Ölçüt | e-Apostil | Kâğıt apostil |
|---|---|---|
Başvuru kanalı | e-Devlet, e-Apostil resmî sitesi, PTT | Valilik, kaymakamlık, adalet komisyonu |
Kapsamdaki belgeler | Nüfus kaydı, adli sicil, mahkeme kararı | İdari belgeler, noter senetleri, adli belgeler |
İmza biçimi | Güvenli elektronik imza ve zaman damgası | Islak imza ve makam mührü |
Doğrulama | e-Apostil resmî sitesi, belgedeki bağlantı ya da karekod | Makamın apostil sicili |
Diploma ve transkript | Resmî kapsam listesinde yok | Valilik ya da kaymakamlıkta yapılır |
1 Ocak 2019
e-Apostil başlangıcıTürkiye ve PTT, HCCH e-APP forumu sunumu
70.616 işlem
e-Apostil işlemiTRT Haber, 6 Mayıs 2026 (Mart 2026 sonuna kadar)
Üniversite belgeleri arasında e-Devlet'te ayrıca YÖK'ün mezun belgesi hizmeti bulunur. Bu belge barkodla doğrulanır, fakat apostil şerhi değildir. e-Devlet'ten barkodlu mezuniyet belgesinin nasıl alındığını ayrı bir yazıda anlattık. Yurt dışındaki kurum bu belgeyi kabul ediyorsa apostile gerek kalmayabilir.
Apostil ile noter onayı farkı nedir?
Apostil ile noter onayı arasındaki temel fark, işlemin geçerli olduğu alandır. Noter onayı Türkiye içinde çeviri ya da suret üzerinde yapılan bir işlemdir. Apostil ise bu belgedeki imzanın Apostil Sözleşmesi'ne taraf başka bir ülkede tanınmasını sağlar. İki işlem birbirinin yerine geçmez, çoğu dosyada art arda yapılır.
Üçüncü yol konsolosluk tasdikidir. Konsolosluk tasdiki, Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerden gelen belgelerin, apostil yerine ilgili makamlar ve Türk temsilciliği tarafından onaylanması sürecidir. Türk belgesi taraf olmayan bir ülkeye gidecekse Dışişleri Bakanlığı'nın notu şu yolu tarif eder: belge ilgili makamdan alınır, gerekiyorsa çevirisi notere onaylatılır, valilik ya da kaymakamlıkta tasdik edilir, son olarak Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi'nde onaylanır. Hedef ülkenin temsilciliği ayrıca onay isteyebilir.
Ölçüt | Apostil | Noter onayı | Konsolosluk tasdiki |
|---|---|---|---|
Ne işe yarar | İmzayı taraf ülkede tanıtır | Çeviriyi ya da sureti onaylar | İmzayı taraf olmayan ülkede tanıtır |
Kim yapar | Valilik, kaymakamlık, adalet komisyonu | Noter | Makamlar zinciri ve Dışişleri Tasdik Birimi |
Hangi ülkeler için | Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkeler | Türkiye içi işlem | Sözleşmeye taraf olmayan ülkeler |
Dayanak | 5 Ekim 1961 tarihli Sözleşme | Türk noterlik mevzuatı | Dışişleri Bakanlığı tasdik uygulaması |
Randevu | Makama göre değişir | Notere göre değişir | Tasdik Birimi randevu ile çalışır |
Karar için basit bir soru yeterlidir: belge hangi ülkeye gidiyor? Ülke HCCH durum tablosunda yer alıyorsa ve sözleşme o ülke için yürürlükteyse apostil yeterlidir. Ülke tabloda yoksa konsolosluk tasdiki zinciri izlenir. Noter onayı her iki yolda da çeviri ya da suret için ara adım olabilir.
Sık yapılan bir hata, noter onaylı çevirinin yurt dışında tek başına yeterli olduğunu düşünmektir. Noter onayı Türk makamlarına hitap eder. Belge yurt dışına gidiyorsa noterin imzası da apostil ya da konsolosluk tasdiki ile ayrıca tanıtılmalıdır. Ne yapılacağını hedef kurumun belge listesindeki ifadeler belirler.
Apostil hangi ülkelerde geçerli?
Apostil, HCCH durum tablosunda yer alan ve sözleşmenin yürürlüğe girdiği ülkelerde geçerlidir. Tablonun 30 Haziran 2026 tarihli güncellemesine göre sözleşmenin 130 akit tarafı vardır. Almanya, ABD, Birleşik Krallık, Hollanda, İtalya, Avusturya, Avustralya, Japonya, Güney Kore ve Azerbaycan bu ülkeler arasındadır. Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Malezya tabloda yer almaz.
Burada en sık karıştırılan nokta, "akit taraf" ile "yürürlükte" ifadelerinin aynı şey sanılmasıdır. HCCH tablosu, sözleşmeye katılmış fakat sözleşmenin kendisi için ileri bir tarihte yürürlüğe girecek ülkeleri de akit taraf sayar. Örneğin Tayland için yürürlük tarihi 28 Şubat 2027 olarak görünür. Bu tarihe kadar Tayland'a gidecek bir belge için apostil yeterli olmayabilir.
2022 sonrasında katılan ülkeler de belge planını değiştirir. HCCH tablosuna göre sözleşme Suudi Arabistan için 7 Aralık 2022'de, Çin için 7 Kasım 2023'te, Kanada için 11 Ocak 2024'te yürürlüğe girmiştir. Bu tarihlerden önce konsolosluk tasdiki isteyen bu ülkelerde Türk belgeleri için apostil yolu açılmıştır.
Tabloya bakarken ülke satırında itiraz kodu bulunup bulunmadığına da dikkat etmek gerekir. HCCH tablosu, bazı katılımlara başka akit tarafların itiraz ettiğini ayrı bir kodla gösterir; örneğin Azerbaycan satırında bu kod yer alır. İtiraz varsa iki ülke arasında apostilin kabulünü hedef kurumdan ayrıca teyit etmek gerekir.
Bir başka karışıklık, belgenin yönüyle ilgilidir. Bu yazı Türkiye'den yurt dışına giden belgeyi anlatır. Yurt dışında alınan bir diplomanın Türkiye'de tanınması ayrı bir işlemdir. Denklik Belgesi, yurt dışından alınan bir yükseköğretim diplomasının, Türkiye'deki hangi alan ve düzeydeki diplomaya eşdeğer olduğunun Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilmesidir. Bu süreci yurt dışından alınan diplomanın Türkiye'de denklik sürecini anlatan rehberde ayrıntılı anlattık. Türkiye'ye gelen yabancı öğrencilerin belge onayı ise yabancı öğrencilerin diploma denkliği ve eğitim belgesi onayı haberinde yer alır.
11 Ocak 2024
Kanada'da yürürlükHCCH durum tablosu, 30 Haziran 2026
7 Kasım 2023
Çin'de yürürlükHCCH durum tablosu, 30 Haziran 2026
Başvuru için belge takvimi nasıl kurulur?
Belge takvimi, hedef programın son başvuru tarihinden geriye doğru kurulur. Önce hedef kurumun belge listesi alınır, sonra üniversiteden belge, ardından çeviri, noter ve apostil sırası planlanır. Her aşama farklı bir kurumda yürüdüğü için adımlar arasına tampon süre koymak, son haftadaki aceleyi önler.
Takvimi kurarken en sağlıklı başlangıç noktası programın kendi ilanıdır. Son başvuru tarihi, belgenin taranmış kopya olarak mı, posta ile mi gönderileceği ve kabul sonrasında aslının istenip istenmeyeceği ilanda yazar. Kabul sonrası aslı istenen belgeler için apostili başvuru aşamasında değil, kabul mektubundan sonra almak da bir seçenektir.
Hedef programın belge listesini ve son başvuru tarihini not edin
Belgenin gideceği ülkeyi HCCH durum tablosunda kontrol edin
Öğrenci işlerinden ıslak imzalı transkript ve Diploma Eki isteyin
Çeviri gerekiyorsa yeminli tercüman ve noter sırasını planlayın
Valilik ya da kaymakamlığın apostil gün ve saatini öğrenin
Apostilli belgelerin taranmış kopyasını arşivinize kaydedin
Burs başvurusu da yapıyorsanız takvim ikiye katlanır. Burs kurumunun belge listesi ile üniversitenin belge listesi aynı olmayabilir. Yurt dışında lisansüstü eğitim için kamu bursu düşünüyorsanız YLSY bursunun nasıl işlediğini ve başvuru şartlarını inceleyip iki listeyi tek takvimde birleştirmek, aynı belgeye iki kez apostil almanızı önleyebilir.
Çeviri için de pay bırakmak gerekir. Yeminli tercüman, noter ve apostil makamı farklı günlerde ve saatlerde çalışabilir; bütün adımları aynı gün tamamlamak her zaman mümkün olmayabilir. Belgeleri tek bir dosyada, işlem sırasıyla ve aynı adlandırmayla saklamak, hedef kuruma yükleme aşamasındaki karışıklığı da önler.
Taraf ülke listesi, e-Apostil kapsamı ve makamların çalışma düzeni değişebilir. Başvurudan önce HCCH durum tablosunu, e-Apostil hizmetinin kapsamını ve hedef kurumun güncel belge listesini yeniden kontrol etmek önerilir. Bu bilgiler ilgili kurumun güncel açıklamasından teyit edilmelidir.
Gerçek Hayattan Örnekler
Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsilî senaryolardır.
Zeynep, Almanya'da bir yüksek lisans programına başvurmak istiyor. Programın belge listesinde diploma ve transkriptin onaylı kopyası isteniyor, apostil ifadesi geçmiyor. Zeynep önce kabul ofisine e-posta yazarak onaylı kopyanın ne anlama geldiğini soruyor. Gelen cevapta Alman makamlarının ya da Türk noterinin onayının yeterli olduğu belirtiliyor. Zeynep noter onaylı suretlerle başvurusunu tamamlıyor ve apostili kabul sonrasında vize dosyası için alıyor. Böylece belge hazırlığını iki aşamaya bölerek başvuru tarihine rahatça yetişiyor. Zeynep, kabul ofisiyle yazışmasını da dosyasına ekliyor; vize randevusunda hangi belgenin neden apostilli olduğunu sorulduğunda bu yazışma işini kolaylaştırıyor.
Mert, Kanada'daki bir doktora programı için hazırlanıyor. Kanada'nın Apostil Sözleşmesi'ne 11 Ocak 2024'ten itibaren dahil olduğunu HCCH tablosundan görüyor. Mert'in danışmanı yıllar önce konsolosluk tasdiki zincirinden geçtiğini anlatmıştı. Mert güncel tabloya bakarak bu zincire gerek olmadığını fark ediyor. Diplomasının noter onaylı İngilizce çevirisine kaymakamlıkta apostil aldırıyor ve Dışişleri Tasdik Birimi randevusuna gerek kalmadan dosyasını tamamlıyor. Mert, programın değerlendirme kuruluşunun belgeyi doğrudan üniversiteden isteyip istemediğini de ayrıca soruyor ve transkript için öğrenci işlerinden kapalı zarf içinde ıslak imzalı bir nüsha talep ediyor.
Elif, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bir üniversitenin yüksek lisans programına kabul aldı. HCCH tablosunda ülkeyi bulamayınca apostilin yeterli olmayacağını anlıyor. Dışişleri Bakanlığı'nın Tasdik Bilgilendirme notundaki sırayı izliyor: noter onaylı çeviri, valilik tasdiki, Dışişleri Tasdik Birimi. Randevuyu erkenden aldığı için kayıt tarihine yetişiyor. Elif ayrıca ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinin ek onay isteyip istemediğini kabul ofisine soruyor. Gelen cevaba göre temsilcilik aşamasını da takvimine ekliyor ve her onayın taranmış kopyasını ayrı bir dosyada saklayarak kayıt gününe eksiksiz bir belge setiyle gidiyor. Bu hazırlık, kayıt sırasında ek belge istenmesi ihtimalini azaltıyor.
Selim, İngiltere'de bir yüksek lisans programına başvururken e-Devlet'teki mezun belgesinin yeterli olup olmadığını merak ediyor. Programın sayfasında transkriptin doğrudan üniversiteden ya da başvuru portalına yüklenen taranmış kopya olarak kabul edildiğini görüyor. Selim, apostil için kuyruğa girmeden önce kabul ofisinden teyit alıyor. Apostil ancak vize aşamasında istenirse işlem yapmaya karar veriyor ve Diploma Eki'nin İngilizce nüshasını öğrenci işlerinden talep ediyor. Kabul mektubu geldiğinde vize için istenen belge listesini yeniden okuyor ve yalnızca listede apostil şartı geçen belgeler için kaymakamlığa başvuruyor. Böylece gereksiz işlemden kaçınıp zamanını başvuru yazısına ayırıyor.
Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin
Türkiye'de lisansüstü seçenekleri de değerlendirmek isterseniz Mezun Kampüsü'nde üniversiteleri ve programlarını inceleyin.
Üniversiteleri İnceleApostil nedir hakkında sıkça sorulan sorular
Apostil nedir?+
Apostil, Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında, resmî bir belgenin başka bir taraf ülkede geçerli sayılmasını sağlayan tasdik şerhidir. 5 Ekim 1961 tarihli Apostil Sözleşmesi'nin 5. maddesine göre şerh, belgedeki imzanın gerçekliğini, imzalayanın sıfatını ve gerekiyorsa mührün kime ait olduğunu onaylar. Belgenin içeriğini ya da diplomanın hedef ülkedeki karşılığını onaylamaz. Türkiye sözleşmeye taraftır ve sözleşme Türkiye bakımından 29 Eylül 1985'te yürürlüğe girmiştir.
Apostil nereden alınır?+
Türkiye'de idari belgeler için apostil valilik ve kaymakamlıklardan alınır; Dışişleri Bakanlığı'nın Tasdik Bilgilendirme notu bu iki makamı yetkili sayar. Mahkeme kararı gibi adli belgelerde, Adalet Bakanlığı'nın 1 Mart 2008 tarihli 68/1 sayılı Genelgesi'ne göre ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adalet komisyonu başkanlıkları yetkilidir. Nüfus kaydı ve adli sicil gibi bazı belgelerde PTT'nin e-Apostil hizmeti de kullanılabilir.
Diploma apostil nasıl yapılır?+
Diploma apostili için önce hedef kurumun belge şartı öğrenilir. Ardından diploma üniversiteden alınır, gerekiyorsa yeminli tercümana çevrilir ve çeviri ya da suret notere onaylatılır. Son adımda belge valilik ya da kaymakamlığa apostil için verilir. Bazı kurumlar diplomanın kendisine konan apostili, bazıları noter onaylı suret üzerindeki apostili kabul eder; hangisinin geçerli olduğunu kabul ofisinden teyit etmek gerekir.
Yurt dışı başvurusunda transkripte apostil gerekir mi?+
Transkripte apostil gerekip gerekmediğine belgeyi isteyen kurum karar verir. Bazı üniversiteler transkripti doğrudan Türk üniversitesinden ya da başvuru portalına yüklenen taranmış kopya olarak kabul eder. Vize, denklik ve kamu kurumu dosyalarında ise apostil daha sık istenir. Belge listesinde "apostilled", "legalized" ya da "certified copy" ifadelerinden hangisinin geçtiğine bakmak doğru işlemi seçmenizi sağlar.
e-Apostil nedir, diploma için kullanılabilir mi?+
e-Apostil, PTT'nin 1 Ocak 2019'da başlattığı ve apostil şerhini elektronik ortamda veren hizmettir. 6 Mayıs 2026 tarihli kamu açıklamasında kapsam nüfus kayıt örneği, çok dilli doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri, mahkeme kararları ve adli sicil kaydı olarak sayılır. Diploma bu listede yer almaz. Diploma ve transkript için valilik ya da kaymakamlık yolu izlenir; kapsamın genişleyip genişlemediği e-Apostil resmî sitesi üzerinden kontrol edilebilir.
Apostil ile noter onayı arasındaki fark nedir?+
Noter onayı Türkiye içinde çeviri ya da suret üzerinde yapılan bir işlemdir ve Türk makamlarına hitap eder. Apostil ise belgedeki imzanın Apostil Sözleşmesi'ne taraf başka bir ülkede tanınmasını sağlar. İki işlem birbirinin yerine geçmez. Yurt dışı başvurusunda sıra çoğunlukla çeviri, noter onayı ve apostil şeklindedir; noter onaylı belgeye de apostil konabilir.
Apostil hangi ülkelerde geçerli olur?+
Apostil, Lahey Konferansı'nın durum tablosunda yer alan ve sözleşmenin yürürlüğe girdiği ülkelerde geçerlidir. Tablonun 30 Haziran 2026 tarihli güncellemesine göre 130 akit taraf vardır; Almanya, ABD, Birleşik Krallık, Kanada ve Çin bunlar arasındadır. Bazı akit taraflarda sözleşme ileri bir tarihte yürürlüğe girer; örneğin Tayland için bu tarih 28 Şubat 2027'dir. Başvurudan önce tabloyu kontrol etmek gerekir.
Apostilsiz bir belge sözleşmeye taraf olmayan ülkede nasıl kullanılır?+
Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkeye gidecek belgede konsolosluk tasdiki zinciri izlenir. Dışişleri Bakanlığı'nın Tasdik Bilgilendirme notuna göre belge ilgili makamdan alınır, gerekiyorsa çevirisi notere onaylatılır, valilik ya da kaymakamlıkta tasdik edilir ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi'nde onaylanır. Tasdik Birimi randevu sistemiyle çalışır. Hedef ülkenin temsilciliği ayrıca onay isteyebilir; bunu kabul ofisinden teyit etmek gerekir.
Apostil aldırınca diplomamın denkliği de tanınmış olur mu?+
Hayır, apostil ile denklik ayrı işlemlerdir. Apostil yalnızca diplomadaki imzanın ve imzalayanın sıfatının gerçek olduğunu taraf ülkede tanıtır. Diplomanın hedef ülkede hangi dereceye karşılık geldiğine o ülkenin tanıma ya da denklik makamı karar verir. Yurt dışında alınan bir diplomanın Türkiye'deki karşılığı ise Yükseköğretim Kurulu'nun denklik sürecinde belirlenir ve ayrı bir başvuru gerektirir.
Apostilli belgenin gerçek olup olmadığı nasıl doğrulanır?+
Apostil Sözleşmesi'nin 7. maddesi, yetkili makamın verdiği her apostili bir sicile işlemesini öngörür; hedef ülkedeki kurum şerhteki numara ve tarihle bu kayda başvurabilir. e-Apostil ile verilen belgelerde doğrulama e-Apostil resmî sitesi üzerinden, belgedeki bağlantıdan ya da karekod okutularak yapılabilir. Bu yüzden şerhteki numara, tarih ve makam bilgisinin okunaklı olduğunu belgeyi teslim almadan önce kontrol etmek önerilir.
Çeviri apostilden önce mi yapılır, sonra mı?+
Çevirinin zamanı hedef kurumun ne istediğine bağlıdır. Kurum yalnızca Türkçe belgenin apostilini istiyorsa çeviri apostilli belge üzerinden yapılır. Kurum çevirinin de onaylı olmasını istiyorsa çeviri önce notere onaylatılır, ardından noter onaylı çeviriye apostil konur. Yanlış sıra ikinci kez kuyruğa girmek anlamına gelebileceği için belge listesini işleme başlamadan önce okumak zaman kazandırır.
Yurt dışı yüksek lisans başvurusu için apostil ne zaman alınmalı?+
Apostilin zamanı, belgenin başvuruda mı yoksa kabul sonrasında mı istendiğine göre planlanır. Birçok program başvuru aşamasında taranmış kopyayı kabul eder ve onaylı ya da apostilli aslı kayıt ya da vize aşamasında ister. Programın ilanındaki son başvuru tarihinden geriye doğru belge, çeviri, noter ve apostil adımlarını sıralamak ve aralara tampon süre koymak güvenli bir yoldur.
e-Devlet'ten alınan mezuniyet belgesine apostil gerekir mi?+
e-Devlet'teki YÖK mezun belgesi barkodla doğrulanır, fakat apostil şerhi değildir. Belgeyi isteyen yurt dışındaki kurum barkodlu belgeyi kabul ediyorsa apostile gerek kalmayabilir; kurum apostilli belge istiyorsa işlem belgenin türüne göre ilgili makamdan yapılır. Barkodlu belge her kurumda diploma yerine geçmeyebilir. Bu nedenle hedef kurumun belge listesi okunmalı, bilgiler ilgili kurumun güncel açıklamasından teyit edilmelidir.
Diploma apostili için valiliğe mi kaymakamlığa mı gitmek gerekir?+
Diploma idari belge sayıldığı için valilik ya da kaymakamlıktan apostil alınabilir. İki makam da idari belgelere apostil şerhi verir; hangisine gidileceği çoğunlukla adayın bulunduğu yere göre seçilir. İstenen evrak, randevu düzeni ve teslim biçimi il ve ilçeye göre farklılaşabilir. Bu yüzden başvurudan önce ilgili valilik ya da kaymakamlığın güncel açıklamasına bakmak ve diplomanın aslıyla birlikte gitmek pratik bir yoldur.
Apostil şerhinde hangi bilgiler yer alır?+
Apostil şerhi, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi'nin ekindeki örneğe göre düzenlenen standart bir tasdik şerhidir. Sözleşmenin 5. maddesine göre usulüne uygun doldurulan şerh, imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayanın hangi sıfatla hareket ettiğini ve gerektiğinde belgedeki mühür ya da damganın kime ait olduğunu doğrular. Şerhi veren makamın bilgisi, tarih ve numara da şerhte yer alır. Şerh belgenin içeriği hakkında bir değerlendirme içermez.
Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın
Belgeleriniz hazırsa Türkiye'deki programlara da başvurabilirsiniz. Mezun Kampüsü üzerinden başvuru oluşturmak ücretsizdir.
Ücretsiz BaşvurMezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Belge işlemleri yazılarımız, lisansüstü başvurusu yapan adayların diploma, transkript, apostil ve denklik gibi adımları resmî kaynaklara dayanarak planlamasına yardımcı olmak için hazırlanır. Yurt dışı ya da Türkiye'deki programlara başvuran adaylar, program koşullarını ve duyuruları aynı yerde takip edebilir.
Kaynakça
Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı (HCCH) · Status table: Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents · Son güncelleme 30 Haziran 2026 · https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table?cid=41 · Erişim: 4 Kasım 2026
Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı (HCCH) · Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents, full text · 5 Ekim 1961 · https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/full-text/?cid=41 · Erişim: 4 Kasım 2026
T.C. Dışişleri Bakanlığı · Tasdik Bilgilendirme · Tarih belirtilmemiş · https://www.mfa.gov.tr/site_media/html/tasdik--bilgilendirme.pdf · Erişim: 4 Kasım 2026
T.C. Adalet Bakanlığı · 68/1 sayılı Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'nin Uygulanması Hakkında Genelge (Lexpera mevzuat veri tabanı) · 1 Mart 2008 · https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/genelgeler/yabanci-resmi-belgelerin-tasdiki-mecburiyetinin-kaldirilmasi-sozlesmesinin-uygulanmasi-hakkinda-1 · Erişim: 4 Kasım 2026
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Yürütme Kurulu · Diploma Eki kararı, 2022.14 (Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü sitesinde yayımlanan metin) · 6 Nisan 2022 · https://sabe.odu.edu.tr/files/other/MEVZUAT/YOK_Yazlar/Diploma_Eki-6_Nisan_2022_Tarihli_Yurutme_Kurulu_Karar.pdf · Erişim: 4 Kasım 2026
Avrupa Komisyonu · Diploma Supplement · Tarih belirtilmemiş · https://education.ec.europa.eu/education-levels/higher-education/inclusive-and-connected-higher-education/diploma-supplement · Erişim: 4 Kasım 2026
Türkiye Cumhuriyeti ve PTT AŞ · 12th International Forum on the Electronic Apostille Program: e-Apostille in Turkey (HCCH) · Tarih belirtilmemiş (Eylül 2021'e kadar veri) · https://assets.hcch.net/docs/21e108c3-a384-492a-a347-27dbd8091511.pdf · Erişim: 4 Kasım 2026
Türkiye Gazetesi · PTT e-Apostil hizmetinin e-Devlet'e eklenmesine ilişkin haber · 27 Nisan 2022 · https://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/e-apostile-artik-e-devlette-120den-fazla-ulkede-gecerli-sayiliyor-853542 · Erişim: 4 Kasım 2026
TRT Haber · e-Apostilli belge işlemi sayısı 70 bin 616'yı buldu · 6 Mayıs 2026 · https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/e-apostilli-belge-islemi-sayisi-70-bin-616yi-buldu-944212.html · Erişim: 4 Kasım 2026
HCCH (Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı) · Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents, tam metin · 5 Ekim 1961 · https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/full-text/?cid=41 · Erişim: 11 Kasım 2026 (sayfanın Kaynakçasında bu metin zaten varsa satır eklenmez)
Yasal Bilgilendirme
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel hukuki, akademik ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz. Apostil uygulaması 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 3028 sayılı Kanun ve Adalet Bakanlığı'nın 68/1 sayılı Genelgesi çerçevesinde yürür. Taraf ülke listesi, e-Apostil kapsamı, makamların iş bölümü ve üniversitelerin belge şartları zaman içinde değişebilir. Başvurudan önce ilgili valilik ya da kaymakamlığın, Dışişleri Bakanlığı'nın ve hedef kurumun güncel açıklamalarını kontrol etmeniz önerilir; bu bilgiler ilgili kurumun güncel açıklamasından teyit edilmelidir.
Gelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.