Yabancı Öğrenciler İçin Diploma Denklik ve Belge Onayı
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Yabancı Öğrenciler İçin Diploma Denklik ve Belge Onayı
İçindekiler
Önce Doğru Belgeyi Seçin: Tanıma Yazısı mı, Denklik mi?
Belge Onay Zinciri: Apostil, Konsolosluk Tasdiki ve Türkçe Tercüme
Kimlik ve Erişim: Yabancı Kimlik Numarası, e-Devlet ve Yurt Dışından Başvuru
Tanıma Yazısı Talebi: Dilekçe Adım Adım
Denklik Gerekiyorsa: Online Ön Başvuru, Randevu ve Dosya
Dosya Takibi ve YÖK Yazışmaları: Aşamalar, Eksik Evrak, Tebligat
Enstitüyle Yazışma: Ön Kayıttan Kesin Kayda
Sık Yapılan Hatalar ve Son Kontrol Listesi
Genel Bilgilendirme
Yabancı öğrenciler için diploma denklik ve eğitim belgesi onayı, Türkiye'de lisansüstü eğitime başlamak isteyen uluslararası adayların çoğu zaman en uzun süren hazırlık adımıdır. Sınav puanınız, niyet mektubunuz ve referanslarınız hazır olsa bile, diplomanızın Türkiye'de kullanılabilir hâle gelmesi için belgenin önce kendi ülkenizde onaylanması, Türkçeye çevrilmesi ve çoğu durumda Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından tanınması gerekebilir.
İyi haber şu: yabancı uyruklu adaylar için süreç, T.C. vatandaşlarına göre çoğu programda daha kısa. YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın kendi ifadesiyle, yüksek lisans veya doktora başvurusunda bulunacak yabancı uyruklu ilgililerin "Klinik Uygulaması olan sağlık alanları dışındaki programlar için denklik başvurusu yapmalarına gerek bulunmamaktadır." Bu adaylar YÖK'ten bir tanıma yazısı alarak başvurabiliyor.
MezunKampüsü'nde denklik kavramını, SYBS ve seviye tespit sınavını anlatan Yurt Dışı Diploma Denklik Süreci rehberi zaten yer alıyor. Bu yazı ise yalnızca yabancı uyruklu adaya odaklanıyor ve bir süreç ve yazışma rehberi olarak hazırlandı: hangi belgeyi isteyeceğiniz, belgenizi hangi onay zincirinden geçireceğiniz, YÖK'e ve enstitüye nasıl yazacağınız ve dosyanızı nasıl takip edeceğiniz.
İçerik; Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği (Resmî Gazete, 5 Aralık 2017, sayı 30261; son değişiklik 28 Şubat 2026, sayı 33182), YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın başvuru, okul tanıma ve sıkça sorulan sorular sayfaları, Lahey Konferansı (HCCH) Apostil Sözleşmesi durum tablosu, T.C. Dışişleri Bakanlığı konsolosluk bilgi notu ile Ege Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi enstitülerinin 2026-2027 kayıt duyuruları esas alınarak hazırlandı.
Ölçek de konunun önemini gösteriyor: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) verilerine göre Türkiye, 15 bini burslu olmak üzere yaklaşık 340 bin uluslararası öğrenciye ev sahipliği yapıyor. Bu adayların her birinin dosyası, bir noktada belge onayı ve tanıma adımından geçiyor.
Net Cevaplar
Yabancı öğrenci olarak yüksek lisans için YÖK denkliği almam gerekir mi?
Çoğu programda hayır. YÖK, yabancı uyruklu adayların klinik uygulaması olan sağlık alanları dışındaki lisansüstü programlar için denklik başvurusu yapmasına gerek olmadığını, bunun yerine "Yükseköğretim Kurumları Tanıma Yazısı" ile başvurabileceklerini belirtiyor.
Tanıma yazısı ile denklik belgesi arasındaki fark nedir?
Tanıma yazısı, mezun olduğunuz kurumun ve programın YÖK tarafından tanınıp tanınmadığını gösterir; yönetmeliğe göre "diploma veya mezuniyet denklik belgesi niteliği taşımayan" bir belgedir. Denklik belgesi ise diplomanın Türk yükseköğretim sisteminde hangi alan ve düzeye eşdeğer olduğunu gösterir.
Apostil nedir, bana gerekir mi?
Apostil, bir belgenin gerçekliğini tasdik ederek başka bir ülkede kullanılmasını sağlayan tek adımlı onaydır. Diplomanız 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf bir ülkeden geliyorsa, o ülkenin yetkili makamından apostil alınması genelde istenir. Taraf olmayan ülkelerde ise konsolosluk tasdiki yoluna gidilir.
Tercümeyi kim yapmalı?
Yönetmelik, diploma ve transkript için "Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri ya da Türkiye Cumhuriyeti noterleri tarafından onaylı" Türkçe tercüme istiyor. Enstitüler de genelde aynı onayı arıyor.
Tanıma yazısını nasıl alırım?
e-Devlet erişiminiz varsa "Okul Tanıma Belgesi Sorgulama" hizmetinden. e-Devlet şifresi olmayan yabancı uyruklular ise YÖK'ün Okul Tanıma Dilekçe Örneği'ni doldurup elden veya posta yoluyla başvurabiliyor. Bu işlem için randevu gerekmiyor ve YÖK okul tanıma yazılarından ücret almıyor.
Denklik başvurusu için Yabancı Kimlik Numarası gerekir mi?
Evet. YÖK'ün 25 Temmuz 2024 tarihli duyurusuna göre denklik işlemleri e-Devlet üzerinden yürütüldüğü için yabancı uyruklu başvuru sahiplerinin başvurudan önce Yabancı Kimlik Numarası (YKN) alması gerekiyor.
Belgelerim eksikse ne olur?
YÖK, sonradan eksiklik tespit edilen belgelerin tamamlanması için 30 gün süre veriyor; tamamlanmazsa başvuru iade edilebiliyor. Yönetmelik, talep üzerine ek süre verilebileceğini de öngörüyor.
Doktora diplomam için nereye başvururum?
YÖK yalnız ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarının tanıma ve denklik işlemlerini yapıyor. Doktora diplomalarının denkliği Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından yürütülüyor.
RG 5 Aralık 2017, sayı 30261
Temel yönetmelikYurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği
RG 28 Şubat 2026, sayı 33182
En son değişiklikAna dil = program dili ise dil belgesi istenmiyor (md. 4/1-ğ, md. 9/2)
1. Önce Doğru Belgeyi Seçin: Tanıma Yazısı mı, Denklik mi?
Yabancı uyruklu adayların en sık yaptığı hata, ihtiyaç duymadıkları bir denklik sürecine girip aylar kaybetmek ya da tersine, denklik gereken bir alanda yalnız tanıma yazısıyla kesin kayda gelmektir. İlk adım bu yüzden hangi belgeye ihtiyacınız olduğunu netleştirmek.
Yönetmeliğin iki tanımı:
Tanıma: "Yurtdışı bir yükseköğretim kurumunun ve bu kurumun ilgili programının akademik derece vermeye yetkili olduğunun Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilmesi."
Denklik: Tanınan bir kurumdan alınan diplomanın, "ilgili eğitim düzeyindeki kazanımlar bakımından" Türkiye'deki diplomalara eşdeğerliğinin tespit edilmesi.
YÖK'ün yabancı uyruklular için kuralı: Yüksek lisans veya doktora başvurusu yapacak yabancı uyruklular, klinik uygulaması olan sağlık alanları dışında denklik başvurusu yapmak zorunda değil; "Kurulumuzdan 'Yükseköğretim Kurumları Tanıma Yazısı' alarak lisansüstü eğitim başvurusu yapabilirler." T.C. vatandaşları için ise yurt dışında alınan lisans veya yüksek lisans diploması, lisansüstü başvuruda denklik gerektiriyor. Çift uyruklu adayların bu nedenle hangi uyrukla başvurduklarını baştan netleştirmesi önerilir.
Üniversiteler de bu ayrımı uyguluyor. Ege Üniversitesi'nin 2026-2027 güz lisansüstü kayıt duyurusu, klinik pratik uygulaması olan sağlık alanları için Diploma Denklik Belgesi, "diğer tüm programlar için" ise YÖK'ten alınacak Tanınma Belgesi istiyor. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü de sağlık dışı alanlarda yabancı uyrukluların Okul Tanıma Yazısı ile başvurabileceğini belirtiyor.
Tablo 1 — Yabancı Uyruklu Aday İçin Hangi Belge?
Durumunuz | İstenmesi muhtemel belge | Nereden | Not |
|---|---|---|---|
Sağlık dışı alanda yüksek lisans/doktora başvurusu | Okul tanıma yazısı | e-Devlet ya da YÖK'e dilekçe | Randevu yok, ücret alınmıyor |
Klinik uygulamalı sağlık alanında lisansüstü başvuru | Diploma denklik belgesi | YÖK (e-Devlet ön başvuru + randevu) | Ücretli; SYBS kararı çıkabilir |
Diplomanızı Türkiye'de meslek icrası için kullanmak | Diploma denklik belgesi | YÖK | Meslek mevzuatı saklı (md. 9/1) |
Doktora diplomanızın denkliği | Doktora denkliği | ÜAK | YÖK bu işlemi yapmıyor |
Lisans programına başvuru (lise diploması) | Lise denklik belgesi | İl/ilçe millî eğitim müdürlüğü veya Türkiye'nin dış temsilcilikleri | YÖK SSS 18. soru |
Pratik ipucu: Enstitünün ilan metni kendi belge listesini sayar. Bazı enstitüler tanıma yazısını başvuru aşamasında (ör. Gazi Üniversitesi FBE listesinde "YÖK tarafından verilmiş denklik belgesi/okul tanıma belgesi" yüklenecek belgeler arasında), bazıları kesin kayıtta istiyor. Tabloyu ilanla birlikte okuyun.
2. Belge Onay Zinciri: Apostil, Konsolosluk Tasdiki ve Türkçe Tercüme
Bir diplomanın Türkiye'de kabul görmesi için genellikle üç halkadan geçmesi gerekiyor: (1) asıl belge, (2) belgenin düzenlendiği ülkede onay, (3) Türkçe tercüme ve onayı. Sıra önemli: onay önce, tercüme sonra.
Halka 1 — Asıl belge. YÖK'ün kuralı açık: "Talep edilen bütün belgeler mezun olunan okul tarafından ıslak imzalı ve mühürlü olarak düzenlenmelidir." Ayrıca YÖK, dijital ortamda hazırlanıp renkli çıktısı alınan ve üzerinde ıslak imza, mühür, hologram ya da filigran bulunmayan diploma, transkript ve diploma ekini kabul etmiyor.
Halka 2 — Belgenin düzenlendiği ülkede onay.
Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkeler: 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi, tarafların "legalisation" (zincirleme tasdik) şartını kaldırıyor; tek formalite, belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamının ekleyeceği apostil şerhi. Türkiye sözleşmeye 29 Eylül 1985'ten beri taraf; HCCH tablosunda Eylül 2026 itibarıyla 130 taraf yer alıyor. T.C. Milano Başkonsolosluğu'nun bilgi notu da taraf ülke belgeleri için "yetkili makamlarca Apostil tasdikinin … yapılması" gerektiğini belirtiyor.
Taraf olmayan ülkeler: Aynı bilgi nota göre bu belgelerin "bazı yabancı kurumlarca belirli bir silsile içinde imza mühür tasdikine tabi tutulması" ve ardından Türk konsolosluğunca tasdik edilmesi gerekiyor. HCCH tablosunda Irak, İran, Mısır ve Suriye yer almıyor; bu ülkelerden gelen belgelerde konsolosluk yolu öne çıkıyor.
Ülkeye özel kurallar. YÖK'ün başvuru sayfası bazı ülkeler için ek şartlar sayıyor: Bulgaristan belgelerinde hem asıl belge hem Bulgaristan'da yapılan tercüme üzerinde Eğitim ve Bilim Bakanlığı mührü ve apostil; Ukrayna diploma ve transkriptlerinde apostil onayı; İran mezunları için rıza beyanına yazılacak 20 haneli mezuniyet kodu; Çin mezunları için belgelerin resmî doğrulama merkezi (CDGDC) üzerinden gönderilmesi; Pakistan ve Mısır mezunları için üniversiteye teyit ücreti ödendiğini gösteren dekont.
Halka 3 — Türkçe tercüme. Yönetmelik md. 4, diploma ve transkript için "Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri ya da Türkiye Cumhuriyeti noterleri tarafından onaylı" suret ve Türkçe tercüme istiyor. Marmara Üniversitesi SBE de tercümesi gereken belgelerin önce adayın kendi ülkesinde apostil işleminden geçmesini, ardından Türk konsolosluğu, büyükelçiliği veya noterlerce Türkçe tercümesinin yapılmasını istiyor.
Tablo 2 — Belgenizin Onay Yolu
Belgenin geldiği ülke | Ülkede yapılacak onay | Türkiye tarafı | Kontrol noktası |
|---|---|---|---|
Apostil Sözleşmesi'ne taraf (ör. Azerbaycan, Kazakistan, Pakistan, Çin) | Yetkili makamdan apostil şerhi | T.C. noteri veya dış temsilcilik onaylı Türkçe tercüme | Katılım yoluyla taraf olan ülkelerde başka taraflar itiraz edebilir; HCCH tablosundan ülke-ülke kontrol edin |
Taraf olmayan (ör. Irak, İran, Mısır, Suriye) | Silsile hâlinde imza-mühür tasdiki | Türk konsolosluğu tasdiki + onaylı Türkçe tercüme | İlgili Türk dış temsilciliğinin güncel bilgi notu |
Ülkeye özel kuralı olanlar (Bulgaristan, Ukrayna, İran, Çin, Pakistan, Mısır) | Yukarıdakilere ek olarak YÖK'ün ülkeye özel şartı | Aynı | YÖK Denklik Başvurusu → "Ülkelere Özel Durumlar" |
Savaş, işgal veya ilhak koşulu bulunan ülkeler (Suriye, Irak, Libya, Yemen, Filistin, Somali, Güney Sudan, Kırım) | Asıl belge yoksa örnek veya onaylı çeviri ile başvuru mümkün | Diploma ve Derece Tespit Komisyonu incelemesi | YÖK'ün bu gruba özel başvuru formu ve broşürü |
Önemli not: Yönetmelik md. 12/2'ye göre YÖK'e verilen onaylı suret ve onaylı tercümeler iade edilmiyor. Aynı dönemde hem YÖK'e hem enstitüye belge vereceğiniz için tercümeyi en az iki takım yaptırmak zaman kazandırabilir.
3. Kimlik ve Erişim: Yabancı Kimlik Numarası, e-Devlet ve Yurt Dışından Başvuru
Türkiye'deki resmî işlemlerin büyük kısmı e-Devlet üzerinden yürüyor. Yabancı uyruklu adaylar için anahtar, Yabancı Kimlik Numarası (YKN).
Denklik için YKN. YÖK'ün 25 Temmuz 2024 tarihli duyurusu iki şey söylüyor: işlemleri devam eden yabancı uyruklu başvuru sahiplerinin, işlemlerinin sürmesi için YKN alarak bu numarayı YÖK'e bildirmesi; yeni başvuru yapacakların ise başvurudan önce İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı'ndan YKN alması gerekiyor. YKN'nin sizin durumunuzda nasıl tanımlanacağı konusunda Göç İdaresi'nin il müdürlüğünden bilgi almanız önerilir.
Tanıma yazısı için YKN şart değil. YÖK'ün Okul Tanıma sayfasına göre "E-devlet şifresi olmayan yabancı uyruklu vatandaşlar" Okul Tanıma Dilekçe Örneği ile elden veya posta yoluyla başvurabiliyor. Yani henüz Türkiye'ye gelmemiş, e-Devlet erişimi olmayan bir aday da tanıma yazısını yurt dışından talep edebiliyor.
e-Devlet'ten kimler doğrudan alabilir? e-Devlet erişimi olanlar, "Okul Tanıma Belgesi Sorgulama" hizmetinden belgeyi alabiliyor. Ancak YÖK, KKTC, ABD, Hollanda ve Ukrayna'daki yükseköğretim kurumları için, sorgulama ekranında listede yer almayan okullar için ve sistemin "Başkanlığa başvurun" uyarısı verdiği okullar için dilekçe yolunu işaret ediyor.
Belgenin doğruluğu. e-Devlet'ten alınan okul tanıma belgesi, "Okul Tanıma Belgesi Doğrulama" hizmetiyle kontrol edilebiliyor. Enstitüye belge teslim ederken doğrulama bilgisini de hazır bulundurmak, kayıt masasında soru işaretini azaltır.
Vekâlet. Denklik başvurusu yönetmeliğe göre "şahsen ya da yetkili makamlarca düzenlenmiş vekâletnameye sahip kişi tarafından" yapılabiliyor. Buna karşılık enstitülerin kesin kaydı çoğu zaman şahsen yapılıyor; Marmara Üniversitesi FBE vekâlet yoluyla kaydı kabul etmiyor. Vekâletin YÖK işlemleri için işe yarayıp kesin kayıt için yaramayabileceğini planınıza yazın.
4. Tanıma Yazısı Talebi: Dilekçe Adım Adım
Tanıma yazısı, yabancı uyruklu lisansüstü adayın dosyasındaki en hızlı ve en ucuz halkadır: randevu yok, ücret yok. Ama dilekçe eksik ya da belirsizse yazı gecikebilir. YÖK'ün Okul Tanıma Dilekçe Örneği şu bilgileri istiyor:
Kimlik: T.C. kimlik numarası veya yabancı uyruk numarası (yoksa pasaport bilgisi eklenmesi önerilir), ad-soyad,
İletişim: güncel adres (ilçe, il, ülke), e-posta, telefon — formda doldurulması zorunlu,
Kurum bilgisi: kurumun bulunduğu ülke ve İngilizce, Fransızca veya Almanca adı (en fazla üç kurum),
Talep nedeni: formdaki seçenekler arasında "lisansüstü başvuru" da yer alıyor,
Hollanda kurumları için ayrıca program adı ve akademik derece.
Adım adım:
Dilekçe örneğini YÖK Okul Tanıma sayfasından indirin.
Kurum adını diplomanızdaki resmî İngilizce/Fransızca/Almanca adıyla yazın; kısaltma kullanmayın.
Talep nedeni olarak lisansüstü başvuruyu işaretleyin.
Islak imzalayın ve bir pasaport kimlik sayfası fotokopisi ekleyin (formda zorunlu tutulmasa da kimlik eşleşmesini kolaylaştırır).
Elden verin veya YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı, Bilkent/Ankara adresine posta ile gönderin; gönderim takip numarasını saklayın.
Yazışma şablonu — YÖK'e okul tanıma yazısı talebi (dilekçe gövdesi):
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA
(Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı)
[Ülke] ülkesinde bulunan [Kurumun resmî İngilizce adı] bünyesindeki [Program adı] programından [Mezuniyet yılı] yılında [Derece: Bachelor/Master] derecesiyle mezun oldum. Türkiye'de bir yükseköğretim kurumunun lisansüstü programına başvuruda kullanmak üzere, adı geçen kurumun ve programın Kurulunuzca tanınıp tanınmadığını gösteren Okul Tanıma Yazısı'nın tarafıma verilmesini arz ederim.
Ad-Soyad: … · Uyruk: … · Pasaport No / Yabancı Uyruk No: …
Adres: … · E-posta: … · Telefon: …
Ek: Pasaport kimlik sayfası fotokopisi
Tarih ve ıslak imza
Beklerken: Tanıma yazısı, başvuru tarihinizden önce elinizde olmayabilir. Bu durumda enstitüye tanıma talebini gösteren belgeyle (posta makbuzu, dilekçe örneği) başvurup başvuramayacağınızı sormak için Bölüm 7'deki e-posta şablonunu kullanabilirsiniz.
5. Denklik Gerekiyorsa: Online Ön Başvuru, Randevu ve Dosya
Klinik uygulamalı bir sağlık alanına başvuruyorsanız ya da diplomanızı Türkiye'de meslek icrası için kullanacaksanız, tanıma yazısı yetmeyebilir; diploma denklik belgesi gerekebilir.
Süreç üç adımlı. YÖK'ün sıkça sorulan sorularına göre:
Denklik başvurusunda istenen belgeler temin edilir.
e-Devlet üzerinden Diploma Denklik Ön Başvuru yapılır; bilgiler doldurulur, belgeler yüklenir, formun çıktısı alınıp imzalanır ve randevu alınır.
Randevu günü belgelerle şahsen ya da resmî vekâletnameye sahip vekil aracılığıyla Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'na gidilir; belgeler kontrol edilip iade edilir.
YÖK ayrıca "Başvurularda online başvuru tarihi değil Kurulumuz randevu tarihi esas alınacaktır" diyor. Başvurunuzun resmî tarihi, formu doldurduğunuz gün değil, randevu gününüz.
Yabancı uyruklular için yüksek lisans düzeyi belge listesinin ana kalemleri (YÖK Denklik Başvurusu sayfası):
Online ön başvuru formu ve imzalı rıza beyanı,
Pasaportun kimlik bilgilerini gösteren sayfasının renkli fotokopisi,
Diploma ve transkript asılları ile T.C. noteri veya dış temsilcilik onaylı Türkçe tercümeleri,
AB ülkelerinden alınan diplomalar için diploma eki (supplement) ve tercümesi,
Yüksek lisans denkliğinde tezin biri basılı, biri elektronik iki örneği ile tez kapağı ve özetinin onaylı Türkçe tercümesi,
Lisans eğitimi yurt dışındaysa YÖK'ten alınmış lisans diploma denklik belgesi,
Gerekiyorsa program dilinde sınav sonuç belgesi,
Başvuru ücreti dekontu ve tüm belgelerin renkli fotokopisi.
Dil belgesi ve 2026 değişikliği. Program dili ÖSYM'nin sınav yaptığı bir dilse, YÖK en az 60 puanlı doğrulama kodlu ÖSYM belgesi ya da eşdeğer bir sınav sonucu istiyor ve bu belgenin başvuru tarihinden itibaren 2 yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde başvuru reddediliyor. 28 Şubat 2026 tarihli değişiklikle yönetmeliğe şu cümle eklendi: "Öğrenim görülen programın dilinin başvuru sahibinin ana diliyle aynı olması durumunda bu belge istenmez." Örneğin anadili Arapça olan ve Arapça bir programdan mezun olan bir adaydan bu belge istenmeyebilir.
Rıza beyanı neden önemli? YÖK, "ÖN İNCELEME" aşamasında Türkiye'nin dış temsilcilikleri aracılığıyla mezun olduğunuz kurumla yazışarak gerçekten o kurumda eğitim alıp almadığınızı teyit ediyor. Rıza beyanı bu teyidin yapılabilmesi için veriliyor; bazı ülkelerde üniversiteler ayrıca kendi doğrulama onay formlarını istiyor. Rıza beyanındaki bilgilerin (özellikle İran için mezuniyet kodu) eksiksiz olması, teyit yazışmasının dönmesini hızlandırır.
6. Dosya Takibi ve YÖK Yazışmaları: Aşamalar, Eksik Evrak, Tebligat
YÖK'ün SSS'ine göre başvurusunu online yapmış adaylar, kullandıkları kimlik numarası/yabancı uyruk numarası ile dosyalarını e-Devlet üzerinden takip edebiliyor. Ekranda görülen aşamaların resmî anlamları şöyle:
OKUL TANIMA: Mezun olunan okulun ve programın akademik derece vermeye yetkili olup olmadığı araştırılıyor.
ÖN İNCELEME: Dış temsilcilikler aracılığıyla kurumla teyit yazışması yapılıyor; ardından öğrenim görülen ülkedeki kalış süreleri pasaport ve giriş-çıkış kayıtlarıyla kontrol ediliyor.
İNCELEME: Başvuru, yönetmeliğin 6. maddesindeki esaslara göre inceleniyor.
EKSİK EVRAKTA: Belgelerde eksiklik var ya da ek bilgi isteniyor; eksiklerin 30 gün içinde tamamlanması gerekiyor.
BAD KOMİSYONU: Bilim Alanı Danışma Komisyonu, program kazanımlarını Türkiye'deki eşdeğer programla karşılaştırıyor.
KOMİSYON: Nihai rapor için dosya Tanıma ve Denklik Komisyonu'na sunuluyor.
SYBS: Ders tamamlama, seviye tespit sınavı gibi uygulamalardan birine tabi tutulma kararı söz konusu.
DENKLİK BASIM: Denklik belgesi hazırlanıyor.
Sonuç nasıl gelir? Yönetmelik md. 14'e göre bildirimler posta yoluyla veya elektronik yolla yapılıyor; SSS'e göre kararlar beyan edilen adrese yazılı olarak tebliğ ediliyor. 2024'ten itibaren e-denklik belgesi düzenleniyor ve belge, e-posta adresinize gelen doğrulama koduyla e-Devlet Belge Doğrulama hizmetinden alınabiliyor. Bu yüzden adres ve e-posta bilgilerinin güncel tutulması, sürecin en kritik yazışma işi.
Dilekçe gerektiren durumlar. YÖK dilekçe vermek için randevu istemiyor; dilekçeler elden veya posta ile veriliyor. YÖK'ün genel dilekçe formu, kimlik numarası (T.C. veya YU), ad-soyad, öğrenim görülen ülke, üniversite ve alan ile güncel adres ve imza alanlarını içeriyor. Kurumun istediği belgelerin teslimi ve adres değişikliği bildirimi gibi dilekçelerden ücret alınmıyor; bilgi veya belge talebi içeren diğer dilekçeler ise ücrete tabi.
Yazışma şablonu — Eksik evrak için ek süre talebi:
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA
(Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı)
[Başvuru tarih ve sayısı] ile Kurulunuza yaptığım denklik başvurumda [istenen belge] eksik evrak olarak bildirilmiştir. Söz konusu belge, [gerekçe: ör. mezun olduğum üniversitenin apostil işleminin sürmesi / resmî tatil] nedeniyle 30 günlük süre içinde temin edilememektedir. Belgenin temin sürecini gösteren [ek: üniversite yazışması, başvuru makbuzu] ekte sunulmuştur. Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde tarafıma ek süre verilmesini arz ederim.
YU No: … · Ad-Soyad: … · Adres: … · E-posta: … · Tarih ve ıslak imza
Yazışma şablonu — Adres/iletişim güncelleme (ücretsiz dilekçe):
[Başvuru tarih ve sayısı] ile yürütülen denklik dosyama ilişkin tebligatların aşağıdaki güncel adresime gönderilmesini ve iletişim bilgilerimin güncellenmesini arz ederim.
Eski adres: … · Yeni adres: … · Yeni e-posta/telefon: …
İpucu: Yönetmelik md. 4/2'ye göre başvurunuzda size tarih ve sayı içeren bir alındı belgesi veriliyor. Tüm dilekçelerinizde bu tarih ve sayıyı yazmak, dilekçenin doğru dosyaya bağlanmasını sağlar.
5 Ekim 1961
Sözleşmenin tarihiHCCH — Apostille Convention tam metni
29 Eylül 1985
Türkiye'de yürürlükHCCH durum tablosu (onay 31.07.1985)
7. Enstitüyle Yazışma: Ön Kayıttan Kesin Kayda
YÖK'ten aldığınız belge, ancak enstitüye doğru zamanda ve doğru biçimde teslim edildiğinde işe yarar. Yönetmelik yabancı uyrukluların lisansüstü kabul usulünü senatoya bıraktığı için (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 35/2), teslim zamanı ve belge biçimi üniversiteden üniversiteye değişebiliyor.
2026-2027 örnekleri:
Ege Üniversitesi: Yurt dışında lisans ya da yüksek lisans tamamlayan adaylar "apostilli diplomalarını (apostil alınamaz ise ülkesinin dış temsilciliklerinden diploma doğruluğunu belgeleyen resmi bir yazıyı)" diğer orijinal evraklarla birlikte teslim ediyor; lisans diplomasının T.C. noteri veya dış temsilcilik onaylı Türkçe çevirisi isteniyor. Asıl kayıt 4-5 Haziran 2026, evrak teslimi son günü 12 Haziran 2026 olarak ilan edilmişti.
Marmara Üniversitesi FBE: Yabancı uyrukluların kesin kaydı enstitüde yapılıyor, vekâletle kayıt kabul edilmiyor; "e-devletten alınan okul tanıma belgesini kesin kayıtta enstitü öğrenci işlerine teslim etmeleri" isteniyor; ön kayıt beyanı ile kesin kayıt belgeleri arasında uyuşmazlık çıkarsa başvuru iptal edilebiliyor.
Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü: Okul tanıma belgelerinin tezli programlarda kesin kayıt sırasında teslim edilmesi bekleniyor.
Yazışma şablonu — Enstitüye belge durumunu bildiren e-posta:
Konu: [Program adı] başvurusu — YÖK okul tanıma yazısı hakkında (Başvuru No: …)
Sayın Enstitü Öğrenci İşleri,
[Program adı] programına [dönem] dönemi için [başvuru no] ile başvuru yaptım. [Ülke]'deki [kurum adı] mezunuyum ve yabancı uyruklu adayım. YÖK'ten okul tanıma yazısı talebimi [tarih] tarihinde posta yoluyla ilettim (takip no: …). Diplomam [apostilli / konsolosluk tasdikli] olup noter onaylı Türkçe tercümesi hazırdır.
Tanıma yazısının kesin kayıt tarihine kadar elime ulaşmaması hâlinde, talep belgesiyle kaydımın yapılıp yapılamayacağını ya da belgeyi hangi tarihe kadar teslim edebileceğimi bilgilerinize sunar, yönlendirmenizi rica ederim.
Ad-Soyad · Uyruk · Pasaport No · Telefon
Yazışma şablonu — Mezun olunan üniversiteye (İngilizce, doğrulama/belge talebi):
Subject: Request for sealed transcript and diploma verification — [Full name], [Student ID], [Graduation year]
Dear Registrar,
I graduated from [Program] in [Year] (Student ID: …). I am applying to a graduate program in Türkiye, and the Council of Higher Education of Türkiye (YÖK) may contact your office through Turkish diplomatic missions to verify my degree. I kindly request (1) an original, signed and stamped transcript, (2) confirmation of the procedure for obtaining an Apostille on my diploma and transcript, and (3) any consent form your office requires for third-party verification.
Sincerely, [Name] · [Date of birth] · [Contact]
8. Sık Yapılan Hatalar ve Son Kontrol Listesi
Sık yapılan hatalar:
Gereksiz denklik başvurusu: Sağlık dışı bir lisansüstü program için aylar sürebilen denklik sürecine girmek. Çoğu durumda tanıma yazısı yeterli olabiliyor.
Tercümeyi apostilden önce yaptırmak: Apostil sonradan eklendiğinde tercüme apostili kapsamadığı için yenilenmesi gerekebiliyor.
Dijital diploma çıktısı: YÖK, ıslak imza ve mühür/hologram/filigran taşımayan çıktı belgeleri kabul etmiyor.
Kurum adını çeviriyle yazmak: Tanıma dilekçesinde kurum adı Türkçeye çevrilince eşleşme gecikebilir; diplomadaki resmî yabancı dil adı esas alınmalı.
Tek takım tercüme: YÖK'e verilen onaylı tercümeler iade edilmediği için enstitüye yetecek ikinci takım kalmayabiliyor.
Adres ve e-posta ihmali: Kararlar adrese tebliğ ediliyor, e-denklik doğrulama kodu e-postaya geliyor.
YKN'siz denklik başvurusu: YÖK, yeni başvurulardan önce YKN alınmasını istiyor.
Vekâlete fazla güvenmek: YÖK işlemleri vekille yürüyebilir, ama bazı enstitüler kesin kaydı yalnızca şahsen yapıyor.
Hesaplama Kutusu — Belge Onayı Geri Sayımı (Enstitü kesin kayıt günü = K günü)
Kendi kesin kayıt tarihinizi "K" kabul edin ve adımları geriye doğru takviminize yazın:
Denklik gerekiyorsa ekleyin: Başvurunuzun resmî tarihi randevu günüdür (R). Eksik evrak bildirimi gelirse belgeleri bildirimden itibaren 30 gün içinde tamamlayın; dil belgesi gerekiyorsa en geç başvuru tarihinden itibaren 2 yıl içinde ibraz edin. Denklik süresi sabit olmadığı için klinik alan adaylarının R gününü K − 90 günden de önceye koyması önerilir.
Örnek: Kesin kayıt 10 Eylül ise hazırlık 12 Haziran civarında başlar; apostil süreci 27 Haziran, tanıma dilekçesi 12 Temmuz, tercüme 27 Temmuz, enstitüye e-posta 11 Ağustos civarına düşer.
K − 90 gün: Tablo 1'e göre belge türünü belirleyin (tanıma yazısı / denklik). Mezun olduğunuz üniversiteden ıslak imzalı diploma ve transkript isteyin.
K − 75 gün: Kendi ülkenizde apostil ya da konsolosluk tasdiki sürecini başlatın. Ülkenize özel YÖK şartı (ör. İran mezuniyet kodu, Çin doğrulama) varsa aynı hafta başvurun.
K − 60 gün: YÖK'e okul tanıma dilekçesini posta ile gönderin ya da e-Devlet'ten alın.
K − 45 gün: Apostil/tasdik tamamlandıktan sonra T.C. noteri veya dış temsilcilik onaylı Türkçe tercümeyi iki takım yaptırın.
K − 30 gün: Tanıma yazısı gelmediyse enstitüye Bölüm 7'deki e-postayı gönderin.
K − 14 gün: Pasaport, dil belgesi, ALES/eşdeğer sınav, varsa Türkçe yeterlik belgesi ile dosyayı birleştirin; ön kayıt beyanınızla belgelerdeki ad, tarih ve program bilgilerini karşılaştırın.
K günü: Şahsen kesin kayıt.
Göndermeden önce son kontrol (10 madde):
Belge türü programın alanına göre doğru mu (tanıma yazısı / denklik)?
Diploma ve transkript ıslak imzalı ve mühürlü asıl mi?
Apostil ya da konsolosluk tasdiki hem diplomada hem transkriptte var mı?
Türkçe tercüme apostilden sonra ve T.C. noteri/dış temsilcilik onaylı mı?
Tercümeden ikinci takım var mı?
Ülkenize özel YÖK şartı (kod, doğrulama, dekont) yerine getirildi mi?
YKN alındı mı (denklik için)?
Dilekçelerde adres, e-posta ve telefon güncel mi?
Enstitünün tanıma belgesini başvuruda mı, kesin kayıtta mı istediği teyit edildi mi?
Kesin kayıt için şahsen bulunma planı yapıldı mı?
Yalnız klinik uygulamalı sağlık alanları
Lisansüstünde denklik gereken alanYÖK Denklik Başvurusu sayfası, 2026
Denklik başvurusundan önce
Yabancı Kimlik Numarası zorunluluğuYÖK duyurusu, 25.07.2024
Gerçek Senaryolar
Murat, 25 — Azerbaycan'da işletme lisansı, İstanbul'da tezli yüksek lisans hedefliyor.
Alanı sağlık dışında, bu yüzden denkliğe değil okul tanıma yazısına ihtiyaç duyuyor. Azerbaycan Apostil Sözleşmesi'ne taraf; diplomasına apostil aldırıyor, ardından İstanbul'da noter onaylı Türkçe tercümeyi iki takım yaptırıyor. e-Devlet erişimi olmadığı için tanıma yazısını dilekçeyle posta yoluyla istiyor.
Selin, 27 — Irak'ta hemşirelik mezunu, klinik uygulamalı bir sağlık programına başvuracak.
Klinik alan olduğu için diploma denklik belgesi gerekebiliyor. Irak HCCH tablosunda yer almadığından belgeleri silsile hâlinde tasdik ve Türk konsolosluğu tasdiki yolundan geçiyor. Denklik ön başvurusundan önce YKN alıyor, randevu gününü dosyasının resmî başlangıcı olarak takvimine işliyor.
Burak, 26 — İran'da mühendislik mezunu, fen bilimleri enstitüsüne başvuruyor.
Tanıma yazısı yeterli olsa da ileride denklik ihtimaline karşı 20 haneli mezuniyet kodunu baştan alıyor. İran apostil tarafı olmadığından konsolosluk yolunu izliyor.
Ayşe, 28 — Bulgaristan'da yüksek lisans yaptı, Türkiye'de doktora başvurusu hazırlıyor.
YÖK'ün Bulgaristan şartına göre belgelerde ve Bulgaristan'da yapılan tercümede Eğitim ve Bilim Bakanlığı mührü ile apostil bulunuyor. Doktora başvurusu için yüksek lisans diplomasına tanıma yazısı istiyor; ileride doktora diplomasının denkliği gerekirse bunun ÜAK'a ait olduğunu not ediyor.
Kemal, 30 — Anadili Arapça, Arapça bir programdan mezun, denklik başvurusu yapacak.
28 Şubat 2026 değişikliğiyle program dili ana diliyle aynı olduğu için dil belgesi istenmeyebileceğini öğreniyor ve başvurusunu bu doğrultuda hazırlıyor.
Karar Matrisi
Senin Durumun | Öneri |
|---|---|
Sağlık dışı alanda lisansüstü başvuru yapacaksın | Okul tanıma yazısıyla ilerle; denklik zorunlu olmayabilir |
Klinik uygulamalı sağlık alanına başvuracaksın | Diploma denklik sürecini erkenden başlat, YKN'yi önceden al |
Ülken Apostil Sözleşmesi'ne taraf | Diploma ve transkripte apostil, sonra Türkçe onaylı tercüme |
Ülken taraf değil | Silsile hâlinde tasdik + Türk konsolosluğu tasdiki |
e-Devlet erişimin yok | Okul tanıma yazısını dilekçeyle elden veya posta yoluyla iste |
Diploman dijital (ıslak imzasız) | Üniversiteden ıslak imzalı/mühürlü asıl belge talep et |
Ülken YÖK'ün özel listesinde (İran, Çin, Bulgaristan vb.) | Ülkeye özel şartı ilk hafta başlat |
YÖK eksik evrak bildirdi | 30 gün içinde tamamla; gerekirse gerekçeli ek süre dilekçesi ver |
Adresin değişti | Ücretsiz güncelleme dilekçesi gönder |
Tanıma yazısı kesin kayda yetişmeyecek | Enstitüye talep belgesiyle birlikte önceden yaz |
Sıkça Sorulan Sorular
1. Yabancı öğrenciyim; Türkiye'de yüksek lisans için YÖK denklik belgesi zorunlu mu?+
Çoğu programda değil. YÖK, yabancı uyrukluların klinik uygulaması olan sağlık alanları dışındaki lisansüstü programlar için denklik başvurusu yapmasına gerek olmadığını, tanıma yazısı ile başvurabileceklerini belirtiyor. Kesin belge listesi için başvurduğunuz enstitünün ilanı esas alınmalı.
2. Okul tanıma belgesi ile tanıma yazısı aynı şey mi?+
Uygulamada aynı işlevi görüyor: mezun olduğunuz kurumun ve programın YÖK tarafından tanındığını gösteren resmî yazı. YÖK SSS'inde "Okul Tanıma Belgesi", yabancı uyruklulara ilişkin açıklamada "Yükseköğretim Kurumları Tanıma Yazısı" ifadesi kullanılıyor.
3. Tanıma yazısı ücretli mi, randevu gerekir mi?+
YÖK'ün ücret duyurusuna göre okul tanıma yazılarından ücret alınmıyor; SSS'e göre bu belge için randevu gerekmiyor.
4. Apostil ile konsolosluk onayı arasındaki fark nedir?+
Apostil, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca verilen tek adımlı onaydır. Taraf olmayan ülkelerde belge, o ülkede silsile hâlinde tasdik edilip ardından Türk konsolosluğunca onaylanır.
5. Türkçe tercümeyi kendi ülkemde yaptırabilir miyim?+
Yönetmelik, tercümenin T.C. dış temsilcilikleri ya da T.C. noterleri tarafından onaylanmasını istiyor. Kendi ülkenizdeki Türk konsolosluğunda onaylatılan tercüme bu şartı karşılayabilir; özel bir tercüme bürosunun onaysız çevirisi genelde yeterli görülmeyebilir. Bulgaristan gibi ülkeye özel kurallar ayrıca kontrol edilmeli.
6. Yabancı Kimlik Numarası olmadan denklik başvurusu yapabilir miyim?+
YÖK'ün 25 Temmuz 2024 duyurusuna göre hayır; denklik işlemleri e-Devlet üzerinden yürütüldüğü için yeni başvurulardan önce YKN alınması gerekiyor. Tanıma yazısı ise e-Devlet'i olmayanlar için dilekçeyle talep edilebiliyor.
7. Türkiye dışındayken tanıma yazısı alabilir miyim?+
Evet. YÖK, e-Devlet şifresi olmayan yabancı uyrukluların Okul Tanıma Dilekçe Örneği ile posta yoluyla başvurabileceğini belirtiyor. Dilekçede adres, e-posta ve telefon alanlarının doldurulması zorunlu.
8. Denklik başvurum e-Devlet'te "Eksik Evrakta" görünüyor; ne yapmalıyım?+
Bu, belgelerinizde eksiklik olduğu ya da ek belge istendiği anlamına geliyor. YÖK'e göre eksiklerin 30 gün içinde tamamlanması gerekiyor; süresinde tamamlayamayacaksanız gerekçesini açıklayan bir dilekçeyle ek süre talep edebilirsiniz.
9. Denklik sonucu bana nasıl bildirilir?+
Yönetmeliğe göre bildirimler posta veya elektronik yolla yapılıyor. 2024'ten itibaren e-denklik belgesi düzenleniyor ve belge, e-postanıza gelen doğrulama koduyla e-Devlet Belge Doğrulama hizmetinden alınabiliyor.
10. Diplomamın dili anadilimle aynı; dil belgesi vermem gerekir mi?+
28 Şubat 2026 tarihli değişiklikle yönetmelik, öğrenim görülen programın dili başvuru sahibinin ana diliyle aynıysa denklik başvurusunda dil belgesinin istenmeyeceğini hükme bağladı.
11. Denklik ne kadar sürer?+
YÖK sabit bir süre vermiyor: "Tanıma/Denklik işlemleri süresi, mezun olunan ülke, program, yapılan yazışmalar ve Bilim Alanı Danışma Komisyonlarında yapılacak incelemelere göre değişiklik göstermektedir." Kurumla teyit yazışması (ön inceleme) bu sürenin önemli bir parçası.
12. Ülkemde savaş var ve diploma aslıma ulaşamıyorum; başvuru yapabilir miyim?+
YÖK, Suriye, Irak, Libya, Yemen, Filistin, Somali, Güney Sudan ve Kırım için özel bir süreç tanımlıyor: diploma asılları olmayan ama örneğini veya onaylı çevirisini sunabilen başvuru sahiplerinde alan ve derece, YÖK'ün belirlediği üniversitelerdeki Diploma ve Derece Tespit Komisyonlarınca tespit edilebiliyor. Bu grup için YÖK'ün ayrı başvuru formları ve broşürleri bulunuyor.
Kaynakça
YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri — Denklik Başvurusu
YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri — Okul Tanıma
YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri — Sıkça Sorulan Sorular
YÖK — Okul Tanıma Dilekçe Örneği (PDF)
e-Devlet — YÖK Okul Tanıma Belgesi Sorgulama
e-Devlet — Yurtdışı Diploma Denklik Ön Başvuru İşlemi
HCCH — Apostille Convention Status Table
T.C. Milano Başkonsolosluğu — Apostil ve Konsolosluk Tasdiki Bilgi Notu
Ege Üniversitesi — 2026-2027 Güz Lisansüstü Kayıt Duyurusu (PDF)
Marmara Üniversitesi FBE — Kesin Kayıtta İstenen Belgeler
Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü — Yurt Dışı Diplomaları Tanıma ve Denklik İşlemleri
Yasal Bilgilendirme
Bu içerikte yer alan bilgiler; Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği (RG 05.12.2017/30261; son değişiklik RG 28.02.2026/33182), Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (RG 20.04.2016/29690) md. 35/2, YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın resmî sayfaları ve duyuruları, Lahey Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (5 Ekim 1961) ile üniversitelerin enstitü duyuruları esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik 21 Eylül 2026 tarihi itibarıyla erişilebilen resmî kaynaklara dayanmaktadır. Ege ve Marmara örnekleri 2026-2027 dönemine aittir.
Tanıma ve denklik usulleri, istenen belgeler, ülkelere özel şartlar, ücretler ve Apostil Sözleşmesi'nin taraf listesi dönemsel olarak değişebilir. Yabancı uyruklu adayların lisansüstü programlara kabul usul ve esasları üniversite senatoları tarafından belirlendiği için belge türü ve teslim zamanı kurumdan kuruma farklılık gösterebilir. Yabancı Kimlik Numarası, ikamet ve konsolosluk işlemleri için Göç İdaresi Başkanlığı ve ilgili Türk dış temsilciliği ile teyit alınması önerilir. Metindeki yazışma şablonları ve senaryolar örnek niteliğindedir.
Başvuru yapmadan önce YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın güncel sayfaları ve başvurulan enstitünün güncel ilan metni üzerinden teyit alınması önerilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; resmî bir başvuru rehberi veya hukuki görüş niteliği taşımaz.
Gelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.