Sınavlar

ALES Puan Hesaplama: Net, Standart Puan ve SAY-SÖZ-EA Ağırlıkları

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

5 Kasım 2026
Güncellendi: 13 Kasım 2026
15 dk okuma
ALES Puan Hesaplama: Net, Standart Puan ve SAY-SÖZ-EA Ağırlıkları

ALES Puan Hesaplama: Net ve Standart Puan Nasıl Bulunur?

Özet

ALES puan hesaplama dört adımda yapılır: her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri düşülerek net bulunur, net o oturumun dağılımına göre standart puana çevrilir, Sayısal ve Sözel standart puanlar puan türü katsayılarıyla birleştirilir ve sonuç 100 üzerinden ALES puanına dönüştürülür. Bu yazıda her adımın neye dayandığını, ALES-SAY, ALES-SÖZ ve ALES-EA puanlarında testlerin hangi katsayıyla çarpıldığını ve aynı neti yapan iki adayın neden farklı puan alabileceğini bulacaksınız. Katsayılar Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) belgelerinden aktarılmıştır. Temsilî bir örnek hesap, internetteki hesap araçlarının neden yalnızca tahmin verdiğini gösterir. Yazı belirli bir programa hangi puanla girileceğini söylemez; o bilgi her dönem programın kendi ilanında yer alır.

İçindekiler

  • ALES puanı nasıl hesaplanır?

  • ALES neti nasıl hesaplanır, 4 yanlış 1 doğruyu götürür mü?

  • ALES sayısal puanı nasıl hesaplanır?

  • ALES eşit ağırlık ve sözel puanı nasıl hesaplanır?

  • ALES puanı neden adaydan adaya değişir?

  • ALES kaç net kaç puan eder, kesin söylenebilir mi?

  • Başvuruda hangi ALES puanı kullanılır?

  • ALES puanını öğrendikten sonra ne yapmalı?

  • Gerçek Hayattan Örnekler

  • ALES Puan Hesaplama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

  • Kaynakça

  • Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

ALES puanı, Sayısal ve Sözel testlerdeki netlerin standart puana çevrilip puan türü katsayılarıyla birleştirilmesiyle bulunur. ÖSYM'nin 2025-ALES Başvuru Kılavuzu'na göre sınavda 50 soruluk bir Sayısal ve 50 soruluk bir Sözel test uygulanır, oturum 150 dakika sürer. Sonuçlar açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Hesabın her adımı bu yapıya dayanır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). Yazı dört soruya cevap verir: net nasıl bulunur, standart puan neden gerekir, katsayılar nasıl dağılır ve hesap araçlarının sonucu neden tahminidir. Kaynak olarak ÖSYM'nin kılavuzu ve soru kitapçığı, ayrıca ÖSYM'nin değerlendirme yöntemini aktaran haberler kullanıldı. Kılavuzlar her yıl yeniden yayımlandığı için katsayılar ve kesinti kuralı her sınav öncesinde ÖSYM'nin güncel kılavuzundan kontrol edilmelidir. Mezun Kampüsü bu yazıyı yeni kılavuz yayımlandığında gözden geçirir.

50 soru

Sayısal test

ÖSYM, 2025-ALES Başvuru Kılavuzu, madde 3.1

50 soru

Sözel test

ÖSYM, 2025-ALES Başvuru Kılavuzu, madde 3.1

ALES puanı nasıl hesaplanır?

ALES puanı dört adımda hesaplanır. Önce her testte net bulunur, sonra net o oturumun dağılımına göre standart puana çevrilir. Ardından Sayısal ve Sözel standart puanlar puan türüne göre farklı katsayılarla toplanır. Son adımda ÖSYM bu ağırlıklı puanı 100 üzerinden bir puana dönüştürür. Adayın sonuç belgesinde gördüğü sayı bu dördüncü adımın çıktısıdır.

  1. Her test için doğru sayısından yanlış sayısının dörtte birini çıkarın.

  2. Bulunan neti oturum ortalamasına göre standart puana çevirin.

  3. Standart puanları ALES-SAY, ALES-SÖZ ve ALES-EA katsayılarıyla birleştirin.

  4. Ağırlıklı puanı ÖSYM formülüyle 100 üzerinden puana dönüştürün.

Ham puan, ALES'te bir testteki doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte birinin çıkarılmasıyla bulunan değerdir. Adaylar arasında bu değere kısaca "net" denir. Yeni Şafak'ın 8 Temmuz 2025 tarihli haberi, ÖSYM'nin yöntemini "Ham puan = Doğru sayısı – (Yanlış sayısı ÷ 4)" formülüyle aktarır.

Standart puan, bir testteki ham puanların o oturumdaki ortalama ve dağılıma göre ortak bir ölçeğe dönüştürülmüş hâlidir. CNN Türk'ün 17 Nisan 2022 tarihli haberi ve Yeni Şafak'ın 8 Temmuz 2025 tarihli haberi, ham puanların ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlara dönüştürüldüğünü yazar. Bu adım, zor ya da kolay geçen bir oturumun etkisini dengelemek için vardır. Standart puan sayesinde Sayısal ve Sözel testler, soru zorlukları farklı olsa bile aynı ölçek üzerinde birleştirilebilir.

Ağırlıklı puan, Sayısal ve Sözel testlerin standart puanlarının puan türüne göre belirlenen katsayılarla birleştirilmesiyle elde edilen değerdir. Her aday için üç ağırlıklı puan hesaplanır: sayısal ağırlıklı, sözel ağırlıklı ve eşit ağırlıklı. Sınavın genel yapısını, oturum takvimini ve başvuru adımlarını ALES sınavının soru sayısı, süresi ve takvimini anlatan rehberde bulabilirsiniz. Bu yazı yalnızca puanın nasıl oluştuğuna odaklanır.

Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin

ALES puan türünüzü isteyen lisansüstü programları Mezun Kampüsü Atlas'ta program program görebilirsiniz.

Atlası İncele

ALES neti nasıl hesaplanır, 4 yanlış 1 doğruyu götürür mü?

Evet, ALES'te dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürür. Net, her test için ayrı hesaplanır: Sayısal testteki doğru sayısından Sayısal testteki yanlışların dörtte biri, Sözel testteki doğru sayısından Sözel testteki yanlışların dörtte biri çıkarılır. Bu kural Yeni Şafak'ın 8 Temmuz 2025 tarihli haberinde ÖSYM'nin yöntemi olarak aktarılır. Boş bırakılan soru nete eklenmez, netten de düşülmez.

Kuralın pratik anlamı şudur: her yanlış cevap 0,25 net kaybettirir. Bir testte 40 doğru ve 12 yanlış yapan adayın neti 37 olur. Aynı adayın 12 yanlış yerine o soruları boş bırakması hâlinde neti 40 kalırdı. Bu yüzden emin olunmayan sorularda tahmin yapmanın beklenen kazancı, seçenek sayısına ve adayın seçenekleri eleme gücüne bağlıdır.

Aşağıdaki tablo, kesinti kuralının farklı yanlış sayılarında ne kadar net götürdüğünü gösterir. Değerler ÖSYM'nin yöntemini aktaran formülden hesaplanmıştır (türetilmiştir).

Yanlış sayısı

Götürdüğü net

Açıklama

1

0,25

Tek yanlış dörtte bir net düşürür

4

1

Dört yanlış bir doğruyu götürür

8

2

Kesinti yanlış sayısıyla doğru orantılı artar

10

2,5

Net küsuratlı olabilir

20

5

Kesinti her testte ayrı uygulanır

Net küsuratlı çıkabildiği için hesap araçlarında "37,75 net" gibi değerler görmek normaldir. Net tek başına bir ALES puanı değildir. Aynı net, oturumun genel başarısına göre farklı standart puana karşılık gelebilir. Net ile puan arasındaki ilişkiyi kısa cevaplarla anlatan ALES'te kaç netin kaç puan getirdiğini tartışan yazımız bu farkı net-puan tablolarının sınırlarıyla birlikte ele alır.

Net hesabında sık yapılan bir hata, iki testin netlerini toplayıp tek bir sayı üzerinden puan aramaktır. Sayısal ve Sözel netler birbirine eklenmez; her biri kendi oturum ortalamasına göre standart puana çevrilir. Sayısal testte 30 net, Sözel testte 30 net yapan bir adayın iki standart puanı da büyük olasılıkla farklı çıkar, çünkü iki testin ortalaması ve dağılımı genellikle aynı değildir.

ALES sayısal puanı nasıl hesaplanır?

ALES sayısal puanı (ALES-SAY), Sayısal testin standart puanının 0,75, Sözel testin standart puanının 0,25 katsayısıyla çarpılıp toplanmasıyla bulunan ağırlıklı puandan elde edilir. Ağırlıklı puan daha sonra ÖSYM tarafından 100 üzerinden puana dönüştürülür. Kısacası ALES-SAY puanının dörtte üçünü Sayısal test, dörtte birini Sözel test belirler.

Katsayılar ÖSYM'nin 19 Kasım 2017 tarihli ALES Sonbahar Dönemi soru kitapçığında, her testin başındaki açıklamada açıkça yazılıdır. Sayısal test için kullanılan cümle şöyledir:

Sınavın bu bölümünden alacağınız standart puan, Sayısal Ağırlıklı ALES Puanınızın (ALES-SAY) hesaplanmasında 0,75; Eşit Ağırlıklı ALES Puanınızın (ALES-EA) hesaplanmasında 0,50; Sözel Ağırlıklı ALES Puanınızın (ALES-SÖZ) hesaplanmasında 0,25 katsayısıyla çarpılacaktır.
— Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), ALES Sonbahar Dönemi soru kitapçığı, 19 Kasım 2017

Aynı kitapçığın Sözel test açıklaması bu katsayıların aynasıdır: Sözel standart puan ALES-SÖZ hesabında 0,75, ALES-EA hesabında 0,50, ALES-SAY hesabında 0,25 ile çarpılır. Katsayıların kaynağı 2017 tarihli bir belge olduğu için adayların ÖSYM'nin güncel ALES kılavuzundaki değerlendirme maddesini de kontrol etmesi önerilir.

ALES-SAY hesabının adaya söylediği şey açıktır: Sözel testte zayıf kalan ama Sayısal testte güçlü olan bir aday, ALES-SAY puanında bu zayıflığın yalnızca dörtte birini taşır. Sözel testteki netler yine de önemlidir. Sözel standart puandaki her artış ALES-SAY puanına küçük ama gerçek bir katkı yapar. ALES-SAY isteyen programlara başvurmayı düşünen adaylar için bu, Sözel testi tamamen bırakmamak gerektiği anlamına gelir.

ALES-SAY puanının hangi programlarda istendiğini program ilanı belirler. Yükseköğretim kurumları her dönem programın puan türünü ilanda açıklar. Aynı alanın farklı üniversitelerde farklı puan türüyle ilan edilmesi mümkündür. Bu nedenle aday, hesabı yapmadan önce başvuracağı programın hangi puan türünü kullandığını ilandan öğrenmelidir.

BlockNote image

ALES eşit ağırlık ve sözel puanı nasıl hesaplanır?

ALES eşit ağırlık puanı (ALES-EA), Sayısal ve Sözel standart puanların her birinin 0,50 katsayısıyla çarpılıp toplanmasıyla, ALES sözel puanı (ALES-SÖZ) ise Sözel standart puanın 0,75, Sayısal standart puanın 0,25 katsayısıyla birleştirilmesiyle hesaplanır. İki puan da ÖSYM tarafından son adımda 100 üzerinden puana dönüştürülür.

Üç puan türünün katsayıları ÖSYM'nin 19 Kasım 2017 tarihli ALES Sonbahar Dönemi soru kitapçığına göre şöyledir:

Puan türü

Sayısal standart puanın katsayısı

Sözel standart puanın katsayısı

ALES-SAY (sayısal ağırlıklı)

0,75

0,25

ALES-EA (eşit ağırlıklı)

0,50

0,50

ALES-SÖZ (sözel ağırlıklı)

0,25

0,75

Tablodan çıkan sonuç şudur: ALES-EA iki testi eşit sayar, bu yüzden iki testte dengeli sonuç alan aday için en istikrarlı puan türüdür. ALES-SÖZ ise ALES-SAY'ın tersidir; Sözel testteki başarının etkisi dörtte üç, Sayısal testinki dörtte birdir. Hangi alanın hangi puan türüyle ilan edildiği üniversiteye ve programa göre değişebilir; puan türünü her dönem programın ilanı belirler.

Aynı aday için üç puan türünün birbirinden farklı çıkması olağandır. Sözel testte güçlü bir adayın ALES-SÖZ puanı ALES-SAY puanından yüksek olur. İki testte yakın sonuç alan bir adayda ise üç puan birbirine yaklaşır. Adayın hangi puan türünde daha avantajlı olduğu, testlerdeki standart puanlarının farkına bağlıdır.

Puan türleri arasındaki tercih sorusu, yani hangi alan için hangi puan türünün istendiği, ayrı bir karar konusudur. Bu kararı alan örnekleriyle anlatan ALES puan türlerinden hangisinin seçileceğini açıklayan yazımız puan türünün sınav günü değil başvuru sırasında devreye girdiğini ayrıntılı biçimde gösterir. Bu yazı yalnızca katsayıların hesaba nasıl girdiğini anlatır.

ALES puanı neden adaydan adaya değişir?

ALES puanı adaydan adaya ve oturumdan oturuma değişir, çünkü net doğrudan puana çevrilmez; önce o oturumda sınava giren bütün adayların sonuçlarına göre standart puana dönüştürülür. CNN Türk'ün 17 Nisan 2022 tarihli haberine göre her test için ham puanların ortalaması ve standart sapması ayrı ayrı hesaplanır, ham puanlar ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlara çevrilir.

Standart puanın mantığı basittir: aday, kendi netiyle değil, netinin oturum ortalamasından ne kadar uzak olduğuyla değerlendirilir. Ortalama nete sahip bir aday o testte 50 standart puana yakın bir değer alır. Ortalamanın bir standart sapma üzerinde kalan aday 60 civarında, bir standart sapma altında kalan aday 40 civarında standart puan alır. Bu, standart puanların genel tanımından gelen bir okuma biçimidir; ÖSYM'nin uyguladığı ayrıntılı formül kılavuzun değerlendirme maddesinde yer alır.

Bu yapının adaya etkisi iki yönlüdür. Zor geçen bir oturumda düşük bir net yüksek bir standart puana karşılık gelebilir, kolay geçen bir oturumda aynı net daha düşük bir standart puana denk gelebilir. Sayısal ve Sözel testler için hesap ayrı yapıldığı için iki testin ortalaması da birbirinden farklıdır.

Hesabın dört katmanını yan yana koyan aşağıdaki tablo, hangi değerin neye bağlı olduğunu gösterir.

Değer

Neye bağlıdır

Aday önceden bilebilir mi

Ham puan (net)

Adayın doğru ve yanlış sayısı

Evet, cevap anahtarıyla

Standart puan

Oturumun test ortalaması ve standart sapması

Hayır, oturum sonrası belli olur

Ağırlıklı puan

Standart puanlar ve puan türü katsayıları

Hayır, standart puanlara bağlıdır

ALES puanı (100 üzerinden)

Ağırlıklı puan ve ÖSYM dönüşüm formülü

Hayır, sonuçla açıklanır

0,25 net

Yanlış kesintisi

Her yanlış için; Yeni Şafak, 8 Temmuz 2025

50

Standart ortalama

CNN Türk, 17 Nisan 2022; Yeni Şafak, 8 Temmuz 2025

Tablonun son satırı, cevap anahtarı yayımlandıktan sonra bile kesin puanın hesaplanamamasının sebebidir. Aday netini kesin olarak bilir, ama oturum ortalamasını ve standart sapmayı sonuç açıklanana kadar bilmez.

ALES kaç net kaç puan eder, kesin söylenebilir mi?

ALES'te kaç netin kaç puan edeceği sınav sonucu açıklanmadan kesin olarak söylenemez. Net bilinir, ama netin çevrileceği standart puan oturumun ortalamasına ve standart sapmasına bağlıdır; bu değerler ÖSYM'nin sonuç açıklamasıyla ortaya çıkar. İnternetteki ALES puan hesaplama araçları geçmiş oturumların dağılımını varsayarak tahmin üretir.

Aşağıdaki örnek, hesabın nasıl ilerlediğini göstermek için kurgulanmış temsilî bir örnektir. Oturum ortalamaları ve standart sapmalar gerçek bir sınava ait değildir.

  1. Sayısal testte 30 doğru, 8 yanlış yapan adayın neti 30 − 2 = 28 olur.

  2. Sözel testte 36 doğru, 12 yanlış yapan adayın neti 36 − 3 = 33 olur.

  3. Varsayılan Sayısal ortalama 20, standart sapma 10 ise Sayısal standart puan 50 + 10 × (28 − 20) ÷ 10 = 58 olur.

  4. Varsayılan Sözel ortalama 25, standart sapma 8 ise Sözel standart puan 50 + 10 × (33 − 25) ÷ 8 = 60 olur.

  5. ALES-SAY ağırlıklı puanı 0,75 × 58 + 0,25 × 60 = 58,5 olur.

  6. ALES-EA ağırlıklı puanı 0,50 × 58 + 0,50 × 60 = 59 olur.

  7. ALES-SÖZ ağırlıklı puanı 0,25 × 58 + 0,75 × 60 = 59,5 olur.

Örnek ağırlıklı puanda durur, çünkü son adım olan 100 üzerinden puana dönüşümün formülü ÖSYM'nin kılavuzunda tanımlanır ve oturumun dağılımına bağlıdır. CNN Türk'ün 17 Nisan 2022 tarihli haberi, ağırlıklı puanların bir formülle 100 üzerinden puanlara dönüştürüldüğünü aktarır. Bir hesap aracının bu adımı nasıl yaptığını bilmeden çıkan sayıya güvenmek yanıltıcı olabilir.

Hesap araçları yine de işe yarar: hedef netin kabaca hangi aralıkta olduğunu görmek ve iki test arasındaki dengeyi planlamak için kullanılabilir. Çalışma süresine göre gerçekçi bir başlangıç tahmini arayan adaylar, hazırlık yapmadan ALES'ten kaç puan alınabileceğini tartışan yazımızda bu tahminlerin sınırlarını da görebilir. Başvuru kararını ise ÖSYM'nin açıkladığı resmî sonuç belirler.

Başvuruda hangi ALES puanı kullanılır?

Başvuruda, başvurulan programın ilanında belirtilen puan türündeki ALES puanı kullanılır. Aday sınava girerken puan türü seçmez; her aday için ALES-SAY, ALES-SÖZ ve ALES-EA puanları birlikte hesaplanır ve sonuç belgesinde üçü de yer alır. ÖSYM'nin 2025-ALES Başvuru Kılavuzu, madde 1.7'de asgari puanı "başvurulan programın puan türünde" tanımlar.

Sık karıştırılan nokta, puan türünün sınavla değil programla belirlenmesidir. Bir aday ALES-SAY puanı yüksek diye sayısal ağırlıklı her programa uygun sayılmaz; programın ilanındaki puan türü ve asgari puan esas alınır. Aynı aday, ALES-EA isteyen bir programa ALES-EA puanıyla, ALES-SÖZ isteyen bir programa ALES-SÖZ puanıyla başvurur. Bu yüzden puan hesabı yapılırken tek bir sayıya değil, üç puan türünün her birine ayrı ayrı bakmak gerekir. Adayın en yüksek puan türü ile başvurmak istediği programın puan türü her zaman örtüşmeyebilir; bu durumda hazırlık planı programın istediği puan türüne göre yeniden kurulabilir.

ÖSYM'nin 2025-ALES Başvuru Kılavuzu, madde 1.7'ye göre tezsiz yüksek lisans dışındaki lisansüstü programlara başvuruda programın puan türünde en az 55 puan aranır. Lisans diplomasıyla doktora programına başvuranlar için bu değer 80 puandır. Kılavuz, üniversite senatolarının bu değerlerin üzerinde puan şartı koyabileceğini de belirtir. Madde 1.6'ya göre yükseköğretim kurumlarındaki öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında ilgili puan türünde yüz üzerinden 70 puan aranır.

Bu değerler asgari koşuldur, bir programa kabulün garantisi değildir. Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Enstitüler ALES puanını çoğu zaman lisans not ortalaması, yabancı dil puanı ve bilim sınavı ya da mülakat gibi ölçütlerle birlikte değerlendirir. Ölçütlerin ağırlığı programdan programa değişebilir ve her dönem ilanda yeniden açıklanır. Asgari puanların ayrıntısı ve puanın tek başına ne anlama geldiği ALES baraj puanı ve geçme puanı sorusunu ele alan yazımızda ayrıca açıklanır.

55 puan

Yüksek lisans asgari

Tezsiz hariç; ÖSYM, 2025-ALES Kılavuzu, madde 1.7

80 puan

Lisansla doktora

ÖSYM, 2025-ALES Başvuru Kılavuzu, madde 1.7

ALES puanını öğrendikten sonra ne yapmalı?

ALES puanını öğrendikten sonra aday önce başvurmak istediği programların puan türünü ve asgari puanını ilandan kontrol etmeli, sonra puanının geçerlilik süresini ve diğer başvuru ölçütlerini planına eklemelidir. Hesap araçlarıyla bulunan tahmini değer yerine ÖSYM'nin açıkladığı resmî puan esas alınır; başvuru planı bu puana göre kesinleştirilir.

  • Sonuç belgesindeki ALES-SAY, ALES-SÖZ ve ALES-EA puanlarını not alın.

  • Başvuracağınız programların puan türünü ilanlardan kontrol edin.

  • Programın asgari ALES puanını ve senato şartlarını karşılaştırın.

  • Puanın geçerlilik bitiş tarihini takviminize ekleyin.

  • Yabancı dil, not ortalaması ve bilim sınavı koşullarını listeleyin.

Puan türü ve asgari puan karşılaştırması tamamlandığında, puanın hangi programlarda işe yarayacağı netleşir. Puan beklenenden düşük kaldıysa ALES'e yeniden girmek bir seçenektir. ÖSYM'nin 2025-ALES Başvuru Kılavuzu o yıl için ALES/1 (13 Nisan 2025), ALES/2 (6 Temmuz 2025) ve ALES/3 (23 Kasım 2025) olmak üzere üç oturum planlamıştır. ÖSYM'nin 2026-ALES Başvuru Kılavuzu'na göre 2026 oturumları ALES/1 için 10 Mayıs 2026, ALES/2 için 2 Ağustos 2026 ve ALES/3 için 29 Kasım 2026 tarihlerindedir; 2026-ALES/3 başvuruları 7-15 Ekim 2026 arasında, geç başvurular 21 Ekim 2026'da alınmıştır. Birden fazla geçerli ALES sonucu olan adayın hangisini kullanabileceği programın ilanında ve enstitünün başvuru kurallarında yer alır; bu konuda ilanı okumak, tahmin yürütmekten daha güvenlidir.

Geçerlilik süresi planlamada belirleyicidir. Kılavuz, madde 1.5'te sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerli olduğunu belirtir. Hangi tarihin esas alındığı ve süre dolmak üzereyken başvurunun nasıl değerlendirildiği ALES puanının kaç yıl geçerli olduğunu anlatan rehberde adım adım anlatılır.

Katsayılar, kesinti kuralı ve asgari puanlar ÖSYM'nin her yıl yayımladığı kılavuzla güncellenebilir. Bu yüzden her başvuru döneminden önce ÖSYM'nin güncel ALES kılavuzuna ve programın kendi ilanına bakılması önerilir. Puan türüne uygun programları görmek için Atlas'taki program sayfaları, başvuru dönemlerini kaçırmamak için Duyurular sayfası kullanılabilir. Kontrol listesindeki maddeler tamamlandığında aday, hangi programa hangi puan türüyle ve hangi belgelerle başvuracağını tek bir tabloda toplayabilir.

BlockNote image

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim, bilgisayar mühendisliği tezli yüksek lisansı düşünüyor ve Sözel testi zaman kaybı saydığı için hiç çalışmamayı planlıyordu. ALES-SAY puanında Sözel standart puanın 0,25 katsayısıyla hesaba girdiğini görünce planını değiştirdi. Haftalık çalışmasının büyük kısmını Sayısal teste ayırdı, ama paragraf sorularına da düzenli zaman verdi. Böylece Sözel testteki küçük bir artışın ALES-SAY puanına dörtte bir oranında yansıyacağını hesaba kattı. Selim'in yaklaşımı, puan türünün katsayılarını bilmenin çalışma planını nasıl şekillendirebileceğini gösteriyor.

Zeynep, cevap anahtarı yayımlandıktan sonra netini hesapladı ve üç farklı hesap aracından üç farklı puan aldı. Araçların geçmiş oturum ortalamalarını kullandığını, kendi oturumunun dağılımını bilmediğini fark etti. Bu yüzden başvuru planını tahmini bir değere göre kesinleştirmek yerine iki seçenekli kurdu: biri yüksek puan çıkarsa, diğeri daha temkinli bir puan çıkarsa uygulanacaktı. ÖSYM sonucu açıkladığında hangi planla ilerleyeceğini birkaç dakikada belirledi.

Mert, iktisat alanında yüksek lisans yapmak istiyor ve ALES-EA puanının hem Sayısal hem Sözel testi eşit saydığını öğrendi. Deneme sınavlarında Sözel netinin Sayısal netinden belirgin biçimde yüksek olduğunu gördü. Hedeflediği programların ilanlarını inceleyince çoğunun ALES-EA istediğini fark etti. Sayısal testteki eksiklerini kapatmak için temel matematik konularına ek süre ayırdı, Sözel testteki seviyesini korumak için haftada iki deneme çözmeye devam etti. Mert'in planı iki testi dengede tutmaya dayanıyordu.

Elif, sınavda emin olmadığı birçok soruyu rastgele işaretledi ve netinin beklediğinden düşük çıktığını gördü. Dört yanlışın bir doğruyu götürdüğünü hesaba katınca kaybın nereden geldiğini anladı. Bir sonraki oturuma hazırlanırken deneme sınavlarında iki seçeneği eleyebildiği sorularda işaretleme, hiç fikri olmadığı sorularda boş bırakma yöntemini denedi. Netlerini iki yöntemle karşılaştırarak kendisi için daha verimli olan stratejiyi seçti ve sınav gününe bu planla girdi.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin

ALES puanınızı kullanabileceğiniz üniversiteleri ve enstitüleri Mezun Kampüsü üniversite sayfalarında karşılaştırın.

Üniversiteleri İncele

ALES Puan Hesaplama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

ALES puanı nasıl hesaplanır?+

ALES puanı dört adımda hesaplanır. Önce Sayısal ve Sözel testlerde doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri düşülerek net bulunur. Net, o oturumun ortalamasına göre ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puana çevrilir. Ardından standart puanlar ALES-SAY, ALES-SÖZ ve ALES-EA katsayılarıyla birleştirilir. Son adımda ÖSYM ağırlıklı puanı 100 üzerinden puana dönüştürür ve sonuç belgesinde bu puan yer alır.

ALES'te 4 yanlış 1 doğruyu götürür mü?+

Evet, ALES'te dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürür. Her yanlış cevap 0,25 net düşürür ve kesinti Sayısal ile Sözel testte ayrı ayrı uygulanır. Örneğin bir testte 40 doğru ve 12 yanlış yapan adayın neti 37 olur. Bu kural, ÖSYM'nin değerlendirme yöntemini aktaran Yeni Şafak'ın 8 Temmuz 2025 tarihli haberinde yer alır. Adayların ÖSYM'nin güncel kılavuzunu da kontrol etmesi önerilir.

ALES sayısal puanı nasıl hesaplanır?+

ALES sayısal puanı (ALES-SAY), Sayısal standart puanın 0,75, Sözel standart puanın 0,25 katsayısıyla çarpılıp toplanmasıyla bulunan ağırlıklı puandan elde edilir. Katsayılar ÖSYM'nin 19 Kasım 2017 tarihli ALES soru kitapçığında yazılıdır. Bu yüzden ALES-SAY puanının dörtte üçünü Sayısal test, dörtte birini Sözel test belirler. Ağırlıklı puan, son adımda ÖSYM tarafından 100 üzerinden puana dönüştürülür.

ALES eşit ağırlık puanı nasıl hesaplanır?+

ALES eşit ağırlık puanı (ALES-EA), Sayısal ve Sözel standart puanların her birinin 0,50 katsayısıyla çarpılıp toplanmasıyla hesaplanır. İki test aynı ölçüde etkilidir, bu yüzden iki testte dengeli sonuç alan adaylar için en istikrarlı puan türü ALES-EA'dır. Katsayılar ÖSYM'nin 19 Kasım 2017 tarihli ALES soru kitapçığında yer alır. Ağırlıklı puan son adımda 100 üzerinden puana çevrilir.

ALES kaç net kaç puan eder?+

ALES'te kaç netin kaç puan edeceği sonuç açıklanmadan kesin olarak bilinemez. Net, oturumun ortalamasına ve standart sapmasına göre standart puana çevrilir; bu değerler her oturumda değişir. Bu yüzden internetteki net-puan tabloları ve hesap araçları geçmiş oturumlara dayanan tahminlerdir. Hedef belirlemek için kullanılabilirler, ama başvuru planı ÖSYM'nin açıkladığı resmî puana göre kesinleştirilmelidir.

Aynı neti yapan iki adayın ALES puanı neden farklı olabilir?+

Aynı neti yapan iki adayın ALES puanı farklı oturumlarda sınava girdikleri için farklı olabilir. Her oturumda net, o oturumdaki adayların ortalamasına ve standart sapmasına göre standart puana çevrilir. Zor geçen bir oturumda aynı net daha yüksek, kolay geçen bir oturumda daha düşük standart puana karşılık gelebilir. Ayrıca iki adayın Sayısal ve Sözel netlerinin dağılımı farklıysa puan türlerindeki sonuçları da farklılaşır.

İnternetteki ALES puan hesaplama araçlarının sonucu kesin midir?+

İnternetteki ALES puan hesaplama araçlarının sonucu kesin değildir, tahminidir. Araçlar netinizi doğru hesaplayabilir, ama standart puan adımında geçmiş oturumların ortalamasını ve standart sapmasını varsayar. Sizin oturumunuzun gerçek dağılımı sonuç açıklanana kadar bilinmez. Ağırlıklı puanın 100 üzerinden puana dönüştürülmesi de ÖSYM'nin formülüne bağlıdır. Araç sonucunu kabaca bir aralık olarak okumak daha sağlıklı olur.

Boş bırakılan sorular ALES netini düşürür mü?+

Boş bırakılan sorular ALES netini düşürmez, ama doğru sayısını da artırmaz. Kesinti yalnızca yanlış cevaplara uygulanır ve her yanlış 0,25 net götürür. Bu nedenle emin olunmayan sorularda işaretleme kararı, adayın seçenekleri eleyebilme gücüne bağlıdır. İki seçeneği güvenle eleyebilen adayın tahmin yapması ile hiç fikri olmadığı soruyu işaretlemesi aynı beklenen sonucu vermez. Deneme sınavlarında iki yöntemi karşılaştırmak yararlı olabilir.

ALES'e girerken puan türü seçmem gerekiyor mu?+

Hayır, ALES'e girerken puan türü seçilmez ve başvuru formunda da böyle bir tercih yapılmaz. Her aday aynı Sayısal ve Sözel testleri çözer, sınavdan sonra her aday için ALES-SAY, ALES-SÖZ ve ALES-EA puanları birlikte hesaplanır. Hangi puan türünün kullanılacağı başvuru sırasında, başvurulan programın ilanına göre belirlenir. ÖSYM'nin 2025-ALES Başvuru Kılavuzu da asgari puanı "başvurulan programın puan türünde" tanımlar.

ALES puanı kaç yıl geçerlidir?+

ALES puanı, ÖSYM'nin 2025-ALES Başvuru Kılavuzu madde 1.5'e göre sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu süre içinde aday, aynı puanı farklı başvuru dönemlerinde kullanabilir. Hangi tarihte geçerli olan puanın kabul edildiğini programın ilanı belirtir, bu yüzden geçerlilik bitiş tarihinin başvuru takvimiyle birlikte kontrol edilmesi önerilir. Süre dolmadan yeni bir oturuma girmek de planlanabilir.

ALES sözel puanı nasıl hesaplanır?+

ALES sözel puanı (ALES-SÖZ), Sözel standart puanın 0,75, Sayısal standart puanın 0,25 katsayısıyla çarpılıp toplanmasıyla bulunan ağırlıklı puandan elde edilir. Bu, ALES-SAY hesabının tersidir. Sözel testte güçlü olan aday için ALES-SÖZ puanı genellikle diğer puan türlerinden yüksek çıkar. Katsayılar ÖSYM'nin 19 Kasım 2017 tarihli ALES soru kitapçığında yer alır ve güncel kılavuzla kontrol edilmelidir.

Sayısal testi hiç çözmeden ALES sözel puanı alınabilir mi?+

Sayısal testi çözmeden sınava girmek mümkündür, ama bu ALES sözel puanını da etkiler. ALES-SÖZ hesabında Sayısal standart puan 0,25 katsayısıyla yer alır, bu yüzden Sayısal testteki düşük sonuç ALES-SÖZ puanının dörtte birini aşağı çeker. Puanın hesaplanmasına ilişkin koşullar ÖSYM'nin kılavuzundaki değerlendirme maddesinde yer alır. Sözel ağırlıklı programlara başvuracak adayların Sayısal testten de birkaç temel konuya hazırlanması önerilir.

Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın

ALES puan türünüze uygun vakıf üniversitesi programına hemen başvurun. Mezun Kampüsü üzerinden başvuru oluşturmak ücretsizdir.

Ücretsiz Başvur

Mezun Kampüsü Hakkında

Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. ALES puanını hesaplayan adaylar, puan türlerine uygun programları Atlas'ta inceleyebilir, üniversite sayfalarında enstitülerin başvuru koşullarını karşılaştırabilir ve başvuru dönemlerini Duyurular sayfasından takip edebilir. Platformdaki ALES yazıları sınavın yapısını, puan türlerini ve geçerlilik süresini ayrı ayrı ele alır.

Kaynakça

Yasal Bilgilendirme

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. ALES'in değerlendirme yöntemi, puan türü katsayıları ve asgari puanlar ÖSYM'nin her yıl yayımladığı ALES başvuru kılavuzuyla düzenlenir ve dönemden döneme değişebilir. Üniversitelerin ve enstitülerin program koşulları da başvuru dönemlerine göre farklılaşabilir. Yazıdaki temsilî hesap örneği gerçek bir sınavın verilerine dayanmaz ve kişisel puan tahmini değildir. Başvuru öncesinde ÖSYM'nin güncel kılavuzunun ve programın resmî ilanının kontrol edilmesi önerilir. Bu yazı kişiye özel akademik, hukuki ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz. Dayanılan belge: 2025-ALES Başvuru Kılavuzu. Son kontrol tarihi: 5 Kasım 2026.

Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.

Kaynak ve Sorumluluk Bilgilendirmesi

Blog ve Haberler için gerekli yasal bilgilendirme