Sınavlar

Çalışmadan ALES'ten Kaç Puan Alınır? Gerçekçi Bir Bakış

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

3 Eylül 2026
Güncellendi: 5 Kasım 2026
16 dk okuma
Çalışmadan ALES'ten Kaç Puan Alınır? Gerçekçi Bir Bakış

Çalışmadan ALES'ten Kaç Puan Alınır? Gerçekçi Bir Bakış

İçindekiler

  • Bölüm 1: Çalışmadan ALES'ten kaç puan alınır: net cevap

  • Bölüm 2: Neden kimse garanti bir sayı veremiyor: ALES nasıl bir sınav

  • Bölüm 3: "Kaç net kaç puan" tabloları ne kadar güvenilir

  • Bölüm 4: Puanın yeterli olup olmadığını belirleyen eşikler

  • Bölüm 5: ALES'in başvuru değerlendirmesindeki ağırlığı ve yüzde 50 kuralı

  • Bölüm 6: Akademik kadro hedefi: 70 eşiği ve iki aşamalı değerlendirme

  • Bölüm 7: Hazırlıksız girmek mantıklı mı: beş yıl, üç oturum ve deneme fikri

  • Bölüm 8: Puan hedefin altında kaldıysa izlenebilecek yol haritası

  • Gerçek Hayattan Örnekler: Dört temsilî aday senaryosu

  • Sıkça Sorulan Sorular: Puan, eşikler, tablolar ve geçerlilik süresine dair yanıtlar

  • Kaynakça: Yazıda kullanılan resmî belgeler ve bağlantıları

  • Yasal Bilgilendirme: Kapsam, güncellik ve kontrol önerisi

Lisansüstü Programları

Tek Noktadan İnceleyin

Atlası İncele

Genel Bilgilendirme

ALES, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı'nın kısaltması. ÖSYM'nin 2026-ALES başvuru kılavuzunun 1.1 numaralı maddesinde sınav; lisansüstü eğitime girişte, yurt dışına lisansüstü eğitim için gönderilecek adayların seçiminde ve teknik öğretmenler için mühendislik tamamlama programlarında kullanılan puanları veren bir sınav olarak tanımlanıyor.

"Çalışmadan kaç puan alınır" sorusu genellikle iki farklı yerden geliyor. Bir kısım aday, başvuru penceresi kapanmak üzereyken hazırlanacak vakti olmadığını fark ediyor ve sınavı görmek için girmeyi düşünüyor. Bir kısım aday ise sınava girmiş, düşük bir puan almış ve bu puanın nereye yeteceğini merak ediyor. İki durumun da yanıtı aynı yerden başlıyor: ALES'in ne ölçtüğü ve puanın nasıl kullanıldığı.

Bu yazı üç soruya yanıt arıyor. Hazırlanmadan girildiğinde alınacak puan için resmî bir değer var mı, bu soru neden sayısal olarak yanıtlanamıyor ve alınan puanın yeterli olup olmadığı hangi eşiklerle belirleniyor. Yanıtlar; ÖSYM'nin 2026-ALES başvuru kılavuzlarına, 20 Nisan 2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne ve 9 Kasım 2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'e dayanıyor.

Ölçek hakkında fikir vermesi açısından, YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli bültenine göre 2025-2026 öğretim yılında Türkiye'de 420.129 lisansüstü öğrenci bulunuyor ve yıl içinde lisansüstü programlara 168.370 yeni kayıt yapılmış durumda. Bu kayıtların büyük bölümünde ALES puanı, sürecin ilk halkasını oluşturuyor.

Son bir not: bu yazıda "şu kadar netle şu puan alınır" biçiminde bir tahmin verilmiyor. Bunun nedeni ilerleyen bölümlerde ayrıntılı olarak açıklanıyor.

2 test, her testte 50 soru

Sınavdaki test ve soru sayısı

Kılavuzun 3.1 numaralı maddesinde sayısal ve sözel testlerin her birinin 50 sorudan oluştuğu belirtiliyor.

150 dakika

Sınav süresi

Aynı kılavuzda sınavın saat 10.15'te başladığı ve 150 dakika sürdüğü ifade ediliyor.

Bölüm 1: Çalışmadan ALES'ten Kaç Puan Alınır

Bu sorunun resmî bir sayısal yanıtı bulunmuyor. ÖSYM, hazırlanmadan girildiğinde alınacak puana ilişkin bir değer ya da tablo yayımlamıyor; alınan puan adayın o oturumdaki performansına göre hesaplanıyor.

Kılavuzda yer alan bilgiler, sınavın yapısı ve puanların nerede kullanıldığı üzerine kurulu. Kılavuzun 1.1 numaralı maddesinde puanların kullanım alanları, 3.1 numaralı maddesinde testlerin yapısı, 1.5 numaralı maddesinde sonucun geçerlilik süresi, 1.6 ve 1.7 numaralı maddelerinde ise kullanım amacına göre aranan asgari puanlar tanımlanıyor. Bu maddelerin hiçbirinde "hazırlanmadan girilirse şu puan alınır" biçiminde bir ifade bulunmuyor.

Bu, sorunun anlamsız olduğu anlamına gelmiyor. Aday aslında şunu soruyor: hiç hazırlanmadan girersem, hedeflediğim eşiği yakalama ihtimalim var mı? Bu sorunun yanıtı ise sayısal bir tahminle değil, iki bilgiyle veriliyor: puanın nasıl oluştuğu ve hedefteki eşiğin kaç olduğu. Yazının devamı bu iki başlığı sırayla ele alıyor.

Şunu da baştan söylemek gerekiyor: ALES ezber ağırlıklı bir sınav değil. Kılavuzda soruların belirli bir yükseköğretim programında kazanılan bilgileri değil, farklı alanlardan gelen mezunların cevaplayabileceği akıl yürütme becerilerini ölçmeye yönelik olduğu belirtiliyor. Bu yapı, hiç hazırlanmayan bir adayın da bazı soruları yanıtlayabileceği anlamına geliyor; ancak hedeflenen eşiğin yakalanacağı anlamına gelmiyor. İkisi farklı sorular.

Bölüm 2: Neden Kimse Garanti Bir Sayı Veremiyor

ALES bir yeterlik sınavı değil, seçme ve yerleştirme amacıyla kullanılan bir sınav. Bu tür sınavlarda sonuç, adayın doğru sayısıyla birlikte değerlendirmenin yapıldığı çerçeveye göre oluştuğu için önceden garanti bir değer verilemiyor.

Kılavuzun tanımı bu noktada belirleyici. Sınav, adayları "geçti" ve "kaldı" diye ayırmıyor; puan üretiyor ve bu puan farklı kullanım alanlarında farklı eşiklerle karşılaştırılıyor. Kılavuzun 1.6 numaralı maddesinde akademik kadrolar için yüz üzerinden yetmiş puan, 1.7 numaralı maddesinde lisansüstü programlar için en az 55 ve lisans diplomasıyla doktora başvurusu için en az 80 puan tanımlanıyor. Aynı sonuç, bir başvuruda yeterli sayılırken diğerinde yetersiz kalabiliyor.

İkinci neden, sınavın kapsamıyla ilgili. Sayısal ve sözel olmak üzere iki test ve toplam 100 soru bulunuyor; süre 150 dakika. Bir adayın bu iki testteki performansı, alan bilgisinden çok muhakeme becerisine, soru tipine aşinalığa ve zaman yönetimine bağlı olarak değişiyor. Aynı adayın iki farklı oturumdaki sonucu bile farklılaşabiliyor. Bu değişkenlik, "hazırlıksız girilirse şu puan alınır" biçiminde tek bir sayı verilmesini pratikte imkânsız kılıyor.

Üçüncü neden ise puan hesabının ayrıntılarının kılavuzun Değerlendirme bölümünde düzenlenmiş olması. Bu içerikte söz konusu bölüme ilişkin sayısal hiçbir iddiada bulunulmuyor; hesaplama mekanizmasını merak eden adayların gireceği oturuma ait güncel kılavuzun Değerlendirme başlığını doğrudan okuması en güvenilir yol oluyor. Hedeflenen programların koşullarını sınav öncesinde incelemek de aynı işlevi görüyor: hangi eşiğe hazırlanılacağı baştan netleşiyor.

Bölüm 3: "Kaç Net Kaç Puan" Tabloları Ne Kadar Güvenilir

İnternette yaygın olarak paylaşılan net-puan tabloları ÖSYM'nin resmî yayınları değil. Bu tablolar tahminî hesaplamalar olarak değerlendirilebilir; bir başvuru kararının tek dayanağı olarak kullanılması önerilmiyor.

Arama sonuçlarında sıkça karşılaşılan "ALES'te kaç net kaç puan eder" içerikleri genellikle özel eğitim kurumlarının veya hesaplama araçlarının sayfalarında yer alıyor. Bu içeriklerin bir kısmı kendi tahmin modelini açıklıyor, bir kısmı ise kaynağını belirtmiyor. Ortak nokta şu: hiçbiri ÖSYM tarafından yayımlanmış resmî bir dönüşüm tablosu değil.

Bu, tabloların tamamen faydasız olduğu anlamına gelmiyor. Bir adayın deneme sınavı sonrasında kabaca nerede durduğunu görmesi için fikir verici olabiliyorlar. Ancak "şu tabloya göre 55'i geçiyorum" diyerek başvuru planı yapmak, dayanağı resmî olmayan bir sayı üzerine plan yapmak anlamına geliyor. Özellikle eşiğe çok yakın puanlarda bu fark belirleyici olabiliyor.

Pratik yaklaşım şöyle özetlenebilir: net-puan tabloları hazırlık sürecinde bir gösterge olarak kullanılabilir, karar aşamasında ise esas alınacak belgeler ÖSYM'nin sonuç belgesi ve başvurulacak programın ilanı oluyor. Sonuç belgesi açıklandıktan sonra elde tahmin değil, kesin bir puan bulunuyor; asıl karşılaştırma o aşamada yapılıyor.

Dikkat Edilmesi Faydalı Nokta

Sosyal medyada paylaşılan "ben hiç çalışmadan şu puanı aldım" biçimindeki bireysel anlatılar da bir ölçüt oluşturmuyor. Bu anlatılarda adayın lisans alanı, matematik ve sözel muhakemeye yatkınlığı, daha önce benzer sınavlara girmiş olup olmadığı gibi bilgiler genellikle yer almıyor. Aynı cümle, farklı iki aday için tamamen farklı sonuçlar üretebiliyor. Netin puana nasıl dönüştüğü ve aynı netin neden her oturumda aynı puanı getirmediği ALES Kaç Net Kaç Puan Getirir? yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Bölüm 4: Puanın Yeterli Olup Olmadığını Belirleyen Eşikler

Alınan puanın yeterli sayılıp sayılmayacağını, puanın kullanılacağı alandaki asgari puan belirliyor. Lisansüstü başvurularda 55 ve 80, akademik kadro başvurularında 70 en sık karşılaşılan tabanlar.

Lisansüstü tarafta düzenleme Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde yer alıyor. Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasında yüksek lisans başvurusu için başvurulan programın puan türünde 55 puandan az olmamak üzere senato tarafından belirlenecek ALES puanı aranıyor. 16. maddede doktora için tezli yüksek lisans derecesiyle 55, lisans derecesiyle 80 puanlık tabanlar tanımlanıyor; lisans derecesiyle başvuruda ayrıca lisans mezuniyet not ortalamasının 4 üzerinden en az 3 veya muadili olması koşulu bulunuyor. 25. maddede sanatta yeterlik için ALES sözel puan türünde 55 ve 80 puanlık tabanlar yer alıyor.

Buradaki en önemli ayrıntı, yönetmelikteki değerlerin taban niteliğinde olması. Maddelerdeki ifade "az olmamak üzere senato tarafından belirlenecek ALES puanı" biçiminde kurulmuş. Yani üniversite senatoları bu değerlerin üzerinde bir asgari puan belirleyebiliyor. Bu nedenle bir adayın puanının yeterli olup olmadığını gösteren asıl belge, yönetmelik değil, başvurulacak programın güncel ilanı oluyor.

Tezsiz yüksek lisans bu tablonun dışında ayrı bir yerde duruyor. Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrasında, tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde yükseköğretim kurumlarının ALES puanı aramayabileceği; ALES puanı istenildiği takdirde taban puanın senatolar tarafından belirleneceği ifade ediliyor. Bu düzenleme, puanı hedeflediği eşiğin altında kalan adaylar için farklı bir yol açıyor.

Tablo 1. Kullanım amacına göre mevzuatta tanımlı asgari ALES puanları

Başvuru türü

Asgari ALES puanı

Puan türü

Dayanak

Tezli yüksek lisans

55

Başvurulan programın puan türü

Lisansüstü Yönetmelik 5/(1)

Tezsiz yüksek lisans

Kurum ALES aramayabilir; istenirse taban puanı senato belirler

Senato kararına göre

Lisansüstü Yönetmelik 5/(2)

Doktora (tezli yüksek lisans derecesiyle)

55

Başvurulan programın puan türü

Lisansüstü Yönetmelik 16/(1)-a

Doktora (lisans derecesiyle)

80

Başvurulan programın puan türü

Lisansüstü Yönetmelik 16/(1)-c

Doktora (on yarıyıllık lisans veya laboratuvar uzmanlığıyla)

55

Başvurulan programın puan türü

Lisansüstü Yönetmelik 16/(1)-b

Sanatta yeterlik (yüksek lisans derecesiyle)

55

Sözel

Lisansüstü Yönetmelik 25/(1)

Sanatta yeterlik (lisans derecesiyle)

80

Sözel

Lisansüstü Yönetmelik 25/(1)

Öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadroları

70

Alanındaki puan türü

Öğretim Elemanı Atama Yönetmeliği 6/(1)-b

Merkezî sınav muafiyeti kapsamındaki kadro başvuruları

ALES puanı 70 kabul edilir

—

Öğretim Elemanı Atama Yönetmeliği 6/(1)-b

Muafiyet kapsamındaki lisansüstü başvurular

Senatoca 55-75 aralığında belirlenen puan

Puan türüne bakılmaksızın

Lisansüstü Yönetmelik 5/(5) ve 16/(1)-a

Bölüm 5: ALES'in Başvuru Değerlendirmesindeki Ağırlığı

Kısa cevap: Lisansüstü başvurularda ALES puanı, değerlendirmeye yüzde 50'den az olmamak koşuluyla alınıyor. Bu nedenle düşük bir puanın diğer ölçütlerle telafi edilme alanı sınırlı kalıyor.

Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında, ALES puanının yüzde 50'den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağının senato tarafından belirleneceği ifade ediliyor. Aynı yapı doktora için 16. maddede, sanatta yeterlik için 25. maddede tekrarlanıyor. Her üç maddede de yükseköğretim kurumunun yalnız ALES puanıyla da öğrenci kabul edebileceği belirtiliyor.

Bu kuralın pratik karşılığı, hazırlıksız girmeyi düşünen aday açısından doğrudan sonuç doğuruyor. ALES puanı başvuru değerlendirmesinin en az yarısını oluşturuyor; kalan kısım kurumun tercihine göre lisans not ortalaması, yazılı bilimsel değerlendirme sınavı ve mülakat arasında dağıtılabiliyor. Yani mülakatta çok iyi bir performans, eşiğin altında kalmış bir ALES puanını başvuru aşamasına taşımıyor; çünkü asgari puan koşulu, ağırlık hesabından önce geliyor.

Aynı kuralın olumlu tarafı da var. İyi bir ALES puanı, değerlendirmenin en az yarısını güvenceye alıyor. Sınırlı hazırlık süresi olan bir aday için bu, çabanın nereye yoğunlaştırılacağı sorusunun yanıtını da veriyor: önce eşiği aşmaya, sonra puanı yükseltmeye.

Sınav ve Başvuru Tarihlerini

Kaçırmayın

Tarihleri İncele

Bölüm 6: Akademik Kadro Hedefi: 70 Eşiği ve İki Aşamalı Değerlendirme

Öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında ALES eşiği 70. Bu hedefteki adaylar için hazırlıksız girmenin alanı, lisansüstü başvurulara göre daha dar kalıyor.

Öğretim elemanı atama yönetmeliğinin 6. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, bu yönetmelik kapsamındaki kadrolara yapılacak atamalarda ALES'ten en az 70, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan veya eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puan alınmış olması gerektiği belirtiliyor. Yabancı dille eğitim yapılan programlar ile dil alanındaki kadrolarda daha yüksek bir yabancı dil puanı aranıyor. Aynı maddede, merkezî sınav muafiyetinden yararlanmayı talep edenlerin ALES puanının 70 olarak kabul edileceği de düzenleniyor.

Süreç iki aşamalı ilerliyor. Yönetmeliğin 10. maddesinde düzenlenen ön değerlendirmede jüri, ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı belirliyor ve bunu yaparken kadro grubuna göre farklı ağırlıklar kullanıyor. 12. maddedeki nihai değerlendirmede ise ALES puanı, lisans mezuniyet notu, yabancı dil puanı ve giriş sınavı notu birlikte hesaplanıyor; değerlendirme puanı 65'in altında kalanların başarısız sayılacağı aynı maddede belirtiliyor.

Tablo 2. Öğretim elemanı kadro başvurularında ALES puanının ağırlığı

Aşama ve kadro grubu

ALES

Yabancı dil

Lisans mezuniyet notu

Giriş sınavı notu

Madde

Ön değerlendirme — yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadroları

%40

%60

—

—

10/(1)

Ön değerlendirme — diğer kadrolar

%60

%40

—

—

10/(1)

Ön değerlendirme — meslek yüksekokullarına başvurular

%70

—

%30

—

10/(1)

Nihai değerlendirme — yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadroları

%30

%30

%10

%30

12/(1)

Nihai değerlendirme — diğer kadrolar

%30

%10

%30

%30

12/(1)

Nihai değerlendirme — meslek yüksekokulları

%35

—

%30

%35

12/(1)

Hazırlıksız Girmenin Maliyeti Nerede Ortaya Çıkıyor
Veriler: Öğretim elemanı atama yönetmeliğinin 6. maddesindeki 70 puanlık ALES eşiği, 10. maddesindeki ön değerlendirme ağırlıkları (diğer kadrolarda ALES %60) ve 12. maddesindeki nihai değerlendirme ağırlıkları (ALES %30) ile lisansüstü yönetmeliğin 5, 16 ve 25. maddelerindeki yüzde 50 kuralı.
İşlem: Kadro başvurusunda ALES puanı önce bir eşik olarak çalışıyor: 70'in altındaki puan başvuruyu taşımıyor. Eşik aşıldıktan sonra aynı puan, ön değerlendirmede sıralamanın yüzde altmışını, nihai değerlendirmede yüzde otuzunu belirliyor. Lisansüstü başvurularda ise puan, eşik koşulunu karşıladıktan sonra değerlendirmenin en az yarısını oluşturuyor.
Sonuç: ALES puanı her iki süreçte de iki kez devreye giriyor; önce "elenmemek", sonra "sıralamada yer almak" işlevini görüyor. Hazırlıksız girmenin etkisi de bu nedenle tek bir aşamada değil, sürecin tamamında hissediliyor.
Uyarı: Ağırlıklar kadro grubuna göre değişiyor ve yukarıdaki oranlar yalnızca yönetmelikteki dağılımı gösteriyor. Lisansüstü başvurularda ağırlığın tam oranını senatolar belirliyor. Güncel oranlar için ilanın ve mevzuatın yürürlükteki nüshasının kontrol edilmesi önerilir.

5 yıl

ALES sonucunun geçerlilik süresi

Kılavuzun 1.5 numaralı maddesinde, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren beş yıl süreyle geçerli olduğu belirtiliyor.

%50

ALES puanının değerlendirmedeki asgari ağırlığı

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 5, 16 ve 25. maddelerinde bu oran düzenleniyor.

Bölüm 7: Hazırlıksız Girmek Mantıklı mı

Kararı kolaylaştıran iki bilgi var: sonuç beş yıl geçerli ve yıl içinde birden fazla oturum yapılıyor. Bu ikisi, hazırlıksız girilen bir oturumun sonraki planı bozmadığı anlamına geliyor. Hazırlanarak girmeyi seçenler için hedef puana ve haftalık zamana göre kurulan örnek takvimler ALES Kaç Ayda Hazırlanılır? yazısında yer alıyor.

Kılavuzun 1.5 numaralı maddesinde sonuçların açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerli olduğu belirtiliyor. Yeni bir oturuma girmek, önceki geçerli puanı ortadan kaldırmıyor; aday geçerli puanları arasından hedefine uygun olanı kullanabiliyor. Bu yapı, düşük bir sonucun "kalıcı bir kayıt" gibi görülmesini gereksiz kılıyor.

İkinci bilgi takvimle ilgili. 2026-ALES/2 kılavuzunun takvim bölümüne göre yıl içinde üç oturum bulunuyor: 2026-ALES/1 sınavı 10 Mayıs 2026, 2026-ALES/2 sınavı 2 Ağustos 2026, 2026-ALES/3 sınavı ise 29 Kasım 2026 tarihinde uygulanıyor. Aynı kılavuzda 2026-ALES/3 başvurularının 7-15 Ekim 2026 tarihleri arasında alınacağı belirtiliyor. Bu takvim, hazırlık süresi kısa olan bir aday için iki seçeneği yan yana koyuyor: yaklaşan oturuma girip sınavı tanımak ya da bir sonraki oturumu hedefleyip hazırlanmak.

Hazırlıksız girmenin gerçekçi faydası, puandan çok deneyim tarafında ortaya çıkıyor. Soru tiplerini, 150 dakikalık sürenin nasıl aktığını ve hangi testte daha rahat olunduğunu görmek, sonraki oturumun hazırlığını somut bir zemine oturtuyor. Buna karşılık, başvuru dönemi yaklaşırken tek şansını hazırlıksız bir oturuma bağlamak, eşiği yakalama ihtimalini büyük ölçüde tesadüfe bırakıyor.

Karar verirken şu üç soru yardımcı olabiliyor: hedeflenen eşik kaç, başvuru ilanının takvimi hangi oturumla örtüşüyor ve bir sonraki oturuma kadar ne kadar çalışma süresi var. Bu üç yanıt bir araya geldiğinde, "gireyim mi girmeyeyim mi" sorusu genellikle kendiliğinden yanıtlanıyor.

Bölüm 8: Puan Hedefin Altında Kaldıysa İzlenebilecek Yol Haritası

Puan hedeflenen eşiğin altında kaldığında birkaç farklı yol açık kalıyor: tezsiz yüksek lisans seçeneği, muafiyet kapsamındaki durumlar ve yeni bir oturuma hazırlanmak.

İlk adım, puanın gerçekten yetersiz olup olmadığını doğru belgeden kontrol etmek. Yönetmelikteki 55, 70 ve 80 değerleri taban niteliğinde; belirleyici olan başvurulacak programın ilanında yazan asgari puan. Bazı adaylar, yönetmelikteki tabanı geçtiği hâlde ilandaki daha yüksek eşiğin altında kalıyor; bazıları ise ilanı incelemeden puanını yetersiz sayıyor. İki durumda da ilan okunmadan verilen karar eksik kalıyor.

İkinci adım, alternatif program türlerini incelemek. Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrasında tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde ALES puanı aranmayabileceği düzenleniyor. Uygulama kurumdan kuruma değiştiği için bu seçeneğin geçerli olup olmadığı yine ilandan görülüyor.

Üçüncü adım, muafiyet kapsamına girip girmediğini kontrol etmek. Yönetmeliğin 5 ve 16. maddelerinde doktora, sanatta yeterlik ve tıp, diş hekimliği, veteriner hekimliği ile eczacılıkta uzmanlık mezunlarının başvurularında ALES şartının aranmadığı belirtiliyor. Bu kapsamdaki adaylar için senatolar 55'ten düşük 75'ten fazla olmamak üzere bir puan belirliyor ve bu puan ALES puanı olarak hesaplamalara dâhil ediliyor. Yani muafiyet, adayın puansız kalması anlamına gelmiyor.

Dördüncü adım, bir sonraki oturumu planlamak. Sonucun beş yıl geçerli olması, yeni bir denemenin mevcut puanı riske atmadığı anlamına geliyor. Hedeflenen eşik ile mevcut puan arasındaki fark, ne kadar çalışma süresi ayrılacağının da en somut girdisi oluyor. Başvuru pencereleri ile hazırlık süresini aynı takvim üzerinde görmek, bu planı gerçekçi kılıyor.

3

2026 yılındaki ALES oturum sayısı

2026-ALES/2 kılavuzunun takvim bölümünde 10 Mayıs, 2 Ağustos ve 29 Kasım 2026 tarihli üç oturum yer alıyor.

55 ile 75 arası

Muafiyet kapsamındaki adaylara belirlenecek puan aralığı

Yönetmeliğin 5. maddesinin beşinci ve 16. maddesinin birinci fıkralarında, bu puanın ALES puanı olarak hesaplamalara dâhil edileceği belirtiliyor.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsilî senaryolardır.

Murat — Başvuru penceresi kapanmak üzereyken karar veren aday

Murat, hedeflediği yüksek lisans programının başvuru ilanını gördüğünde sınava üç hafta kalmış durumda. İnternette "çalışmadan kaç puan alınır" aramasıyla karşılaştığı tabloların resmî olmadığını fark ediyor. Kılavuzdan sınavın iki testten ve toplam 100 sorudan oluştuğunu, sürenin 150 dakika olduğunu not ediyor. Hedeflediği programın ilanındaki asgari puanı kontrol ediyor ve üç haftalık süreyi bu eşiğe göre planlıyor. Sonucun beş yıl geçerli olduğunu gördüğü için, bu oturumu bir sonraki denemenin provası olarak da değerlendiriyor.

Selin — Sınava girmiş, puanı eşiğin altında kalmış aday

Selin ALES sonucunu aldığında puanının hedeflediği doktora programlarının ilan ettiği asgari değerin altında kaldığını görüyor. Yönetmelikte doktora için tezli yüksek lisans derecesiyle 55, lisans derecesiyle 80 puanlık tabanların bulunduğunu inceliyor. Önce ilanlardaki asgari puanları tek tek kontrol ediyor, ardından tezli yüksek lisansa başvurup akademik geçmişini güçlendirme seçeneğini değerlendiriyor. Bir sonraki oturuma hazırlanmayı da planına ekliyor ve iki yolu takvim üzerinde yan yana koyuyor.

Burak — Akademik kadro hedefleyen aday

Burak araştırma görevlisi kadrolarına başvurmayı planlıyor ve hazırlıksız girmenin bu hedefte ne anlama geldiğini araştırıyor. Öğretim elemanı atama yönetmeliğinin 6. maddesinde ALES'ten en az 70, merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan koşulunun bulunduğunu görüyor. Ön değerlendirmede ALES'in ağırlığının kadro grubuna göre değiştiğini, nihai değerlendirmede giriş sınavı notu ile lisans mezuniyet notunun devreye girdiğini not ediyor. Hazırlığını yalnız ALES'e değil, yabancı dil belgesine de yayacak şekilde planlıyor.

Ayşe — Tezsiz yüksek lisans seçeneğini inceleyen aday

Ayşe çalışma hayatına devam ederken lisansüstü eğitime başlamak istiyor ancak sınava ayıracak vakti kısıtlı. Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrasında tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde ALES puanı aranmayabileceğini görüyor. Bu düzenlemenin her kurumda aynı şekilde uygulanmadığını fark ederek hedeflediği programların ilanlarını tek tek inceliyor. Aynı zamanda ilerideki bir doktora hedefi için ALES puanının gerekli olabileceğini not ediyor ve bir oturumu takvimine ekliyor.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları

Keşfedin

Üniversiteleri İncele
Çalışmadan ALES'ten kaç puan alınır?+

Bu sorunun resmî bir sayısal yanıtı bulunmuyor. ÖSYM, hazırlanmadan girildiğinde alınacak puana ilişkin bir değer ya da tablo yayımlamıyor. Alınan puan adayın o oturumdaki performansına göre oluşuyor; lisans alanı, muhakeme becerisi ve zaman yönetimi gibi etkenler adaydan adaya değiştiği için önceden garanti bir sayı verilemiyor.

ALES çalışmadan geçilebilir mi?+

ALES'te "geçmek" ya da "kalmak" diye bir sonuç bulunmuyor; sınav puan üretiyor. Sorunun asıl karşılığı, alınan puanın hedeflenen eşiği karşılayıp karşılamadığı oluyor. Lisansüstü başvurularda kılavuzun 1.7 numaralı maddesinde 55 ve 80, akademik kadrolarda 1.6 numaralı maddesinde 70 eşikleri tanımlanıyor.

İnternetteki "kaç net kaç puan" tabloları doğru mu?+

Bu tablolar ÖSYM'nin resmî yayınları değil; genellikle özel kurumların tahminî hesaplamaları oluyor. Hazırlık sürecinde kabaca fikir vermek için kullanılabiliyorlar, ancak başvuru kararının tek dayanağı olarak alınmaları önerilmiyor. Kesin puan, sonuç belgesiyle birlikte ortaya çıkıyor.

ALES ezber gerektiren bir sınav mı?+

Kılavuzda soruların belirli bir yükseköğretim programında kazanılan bilgileri değil, farklı alanlardan gelen mezunların cevaplayabileceği akıl yürütme becerilerini ölçmeye yönelik olduğu belirtiliyor. Bu yapı, hazırlığın alan bilgisinden çok soru tipine aşinalık ve zaman yönetimi üzerine kurulmasını gerektiriyor.

ALES'te kaç soru var ve süre ne kadar?+

Kılavuzun 3.1 numaralı maddesinde sayısal ve sözel olmak üzere iki test bulunduğu, her testin 50 sorudan oluştuğu belirtiliyor. Aynı kılavuzda sınavın saat 10.15'te başladığı ve 150 dakika sürdüğü ifade ediliyor.

Düşük puan aldım, bu puan kalıcı bir kayıt oluşturur mu?+

Sonuçlar kılavuzun 1.5 numaralı maddesine göre açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerli oluyor. Yeni bir oturuma girmek önceki geçerli puanı ortadan kaldırmıyor; aday geçerli puanları arasından hedefine uygun olanı kullanabiliyor.

Yüksek lisans için kaç ALES puanı gerekiyor?+

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasında, başvurulan programın puan türünde 55 puandan az olmamak üzere senato tarafından belirlenecek ALES puanı aranıyor. Bu bir taban değer olduğu için belirleyici olan, ilanın koşullar bölümünde yazan asgari puan oluyor.

Tezsiz yüksek lisans için ALES şart mı?+

Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrasında, tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde yükseköğretim kurumlarının ALES puanı aramayabileceği belirtiliyor. ALES puanı istenildiği takdirde taban puanın senatolar tarafından belirleneceği de aynı fıkrada ifade ediliyor. Uygulama kurumdan kuruma değiştiği için ilan kontrol edilmeli.

Düşük ALES puanını mülakatla telafi edebilir miyim?+

Yönetmeliğin 5, 16 ve 25. maddelerinde ALES puanının yüzde 50'den az olmamak koşuluyla değerlendirmeye alınacağı düzenleniyor. Ayrıca asgari puan koşulu, ağırlık hesabından önce geliyor. Bu nedenle eşiğin altında kalan bir puanın mülakatla telafi edilme alanı bulunmuyor; eşik aşıldıktan sonra diğer ölçütler devreye giriyor.

Sınavı görmek için hazırlıksız girmek mantıklı mı?+

Kararı kolaylaştıran iki bilgi var: sonuç beş yıl geçerli ve yıl içinde birden fazla oturum yapılıyor. Bu nedenle hazırlıksız girilen bir oturum sonraki planı bozmuyor ve soru tipleriyle süre yönetimini tanımak açısından fayda sağlayabiliyor. Buna karşılık tek şansını hazırlıksız bir oturuma bağlamak, eşiği yakalama ihtimalini büyük ölçüde tesadüfe bırakıyor.

2026'da ALES kaç kez yapılıyor?+

2026-ALES/2 kılavuzunun takvim bölümünde üç oturum yer alıyor: 2026-ALES/1 sınavı 10 Mayıs 2026, 2026-ALES/2 sınavı 2 Ağustos 2026, 2026-ALES/3 sınavı 29 Kasım 2026. Aynı kılavuzda 2026-ALES/3 başvurularının 7-15 Ekim 2026 tarihleri arasında alınacağı belirtiliyor. Takvim güncellenebildiği için gireceğin oturuma ait kılavuzu kontrol etmen yerinde olur.

Puanım yetmezse başka hangi yollar açık kalıyor?+

Önce ilandaki asgari puanın kontrol edilmesi öneriliyor; yönetmelikteki değerler taban niteliğinde. Ardından tezsiz yüksek lisans seçeneği, muafiyet kapsamına girilip girilmediği ve bir sonraki oturuma hazırlanma seçeneği değerlendirilebiliyor. Muafiyet kapsamındaki adaylar için senatolar 55'ten düşük 75'ten fazla olmamak üzere bir puan belirliyor ve bu puan hesaplamalara ALES puanı olarak dâhil ediliyor.

Hazırlanmadan girdiğim ALES'te hangi puan türü kullanılır?+

ALES'te sayısal ve sözel testler uygulanıyor ve başvuruda hangi puan türünün kullanılacağını üniversitenin ilanı belirliyor. Hazırlanarak ya da hazırlanmadan girmek bu kuralı değiştirmiyor. Bu yüzden hazırlıksız girmeyi düşünen aday, önce hedef programın istediği puan türünü ve asgari puanı ilandan kontrol etmeli.

Kaynakça

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel akademik veya hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.

Yazıda yer alan bilgiler, hazırlandığı tarihte yürürlükte olan düzenlemelere ve resmî kaynaklara dayanmaktadır. Temel dayanaklar; ÖSYM'nin 2026-ALES başvuru kılavuzları ve 2026 Yılı Sınav Takvimi, 20 Nisan 2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile 9 Kasım 2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'tir.

Bu içerikte hazırlanmadan girilen bir sınavdan alınacak puana ilişkin herhangi bir tahmin verilmemiştir. ÖSYM böyle bir değer yayımlamamaktadır ve internette dolaşan net-puan tabloları resmî kaynak niteliği taşımamaktadır. Puanların hesaplanmasına ilişkin ayrıntılar ÖSYM kılavuzunun Değerlendirme bölümünde yer almakta olup, bu içerikte kullanılan kaynaklardan doğrulanamadığı için yazıya alınmamıştır.

Yönetmeliklerde yer alan asgari puanlar taban değerlerdir; üniversite senatoları bu değerleri yükseltebilir ve başvuru değerlendirmesine ilişkin ek ölçütler belirleyebilir. Sınav takvimi dönem içinde güncellenebilmektedir. Adayların başvurmadan önce ilgili programın güncel ilanını, üniversitenin kendi lisansüstü yönetmeliğini, ÖSYM'nin gireceği oturuma ait güncel ALES kılavuzunu ve mevzuatın yürürlükteki nüshasını kontrol etmeleri önerilir.

İçerikteki bilgilerin son kontrol tarihi: 02.09.2026.

Güncel Akademik Duyuruları

Takip Edin

Duyuruları İncele
Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.

Kaynak ve Sorumluluk Bilgilendirmesi

Blog ve Haberler için gerekli yasal bilgilendirme