Sınavlar

ALES Kaç Ayda Hazırlanılır? Gerçekçi Çalışma Planı

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

31 Ağustos 2026
Güncellendi: 5 Kasım 2026
18 dk okuma
ALES Kaç Ayda Hazırlanılır? Gerçekçi Çalışma Planı

ALES Kaç Ayda Hazırlanılır? Gerçekçi Çalışma Planı

İçindekiler

  • Bölüm 1: ALES kaç ayda hazırlanılır, kısa cevap

  • Bölüm 2: Birinci değişken: hedef puan ve mevzuattaki eşikler

  • Bölüm 3: İkinci değişken: mevcut seviye ve sınavın yapısı

  • Bölüm 4: Üçüncü değişken: haftalık zaman ve resmî sınav takvimi

  • Bölüm 5: Ay sayısı değil takvim kurgusu: aralıklı çalışmanın bulguları

  • Bölüm 6: Üç farklı takvim uzunluğu için örnek plan kurguları

  • Bölüm 7: Sık karıştırılan nokta: hazırlık süresi ile geçerlilik süresi aynı şey değil

  • Bölüm 8: Süreyi hesaplarken izlenebilecek yol haritası

  • Gerçek Hayattan Örnekler: Dört temsilî aday senaryosu

  • Sıkça Sorulan Sorular: Süre, takvim, puan eşikleri ve oturum seçimine dair yanıtlar

  • Kaynakça: Yazıda kullanılan resmî belgeler ve akademik yayınlar

  • Yasal Bilgilendirme: Kapsam, güncellik ve kontrol önerisi

Lisansüstü Programları

Tek Noktadan İnceleyin

Atlası İncele

Genel Bilgilendirme

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı'na hazırlanmaya karar veren adayların büyük bölümü aynı soruyla başlıyor: bu iş kaç ay sürer? Soru makul, çünkü hazırlık dönemi çalışma hayatının, tez sürecinin ya da başka bir sınavın üzerine ekleniyor ve takvimde bir yer açılması gerekiyor.

Buna karşılık resmî kaynaklarda bu sorunun doğrudan bir yanıtı bulunmuyor. ÖSYM'nin başvuru kılavuzları sınavın kapsamını, süresini, başvuru koşullarını ve takvimini düzenliyor; hazırlık süresine ilişkin bir ifade taşımıyor. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği de başvurularda aranan asgari puanları belirliyor, adayın bu puana hangi sürede ulaşacağını değil.

Bu yazı üç soruya yanıt arıyor: hazırlık süresini gerçekte hangi değişkenler belirliyor, takvim uzunluğunun öğrenme üzerindeki etkisi hakkında akademik literatür ne söylüyor ve bir sonraki oturuma kalan süreye göre plan nasıl kurulabilir. Yanıtlar ÖSYM'nin 2026 ALES kılavuzları ve sınav takvimi, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, öğretim elemanı atamalarına ilişkin yönetmelik, YÖK istatistikleri ve öğrenme yöntemleri üzerine hakemli akademik yayınlara dayanıyor.

Ölçek hakkında fikir vermesi açısından, YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli bültenine göre 2025-2026 öğretim yılında Türkiye'de 330.464 yüksek lisans ve 89.665 doktora öğrencisi bulunuyor; yıl içinde yüksek lisans programlarına 152.471, doktora programlarına 15.899 yeni kayıt yapılmış durumda. Lisansüstü girişte kullanılan sınav olarak ALES, her yıl geniş bir aday kitlesinin takvimine giriyor.

İçerikte sınav ücreti dâhil hiçbir finansal rakam yer almıyor. Sınav takvimi, kılavuz hükümleri ve mevzuat dönemsel olarak güncellenebildiği için her bilginin kaynağı ve erişim tarihi ayrıca belirtildi.

100 soru

ALES'teki toplam soru sayısı

2026-ALES/2 başvuru kılavuzuna göre sınav, sayısal akıl yürütmeyi ölçen 50 ve sözel akıl yürütmeyi ölçen 50 sorudan oluşuyor (ÖSYM, 2026).

150 dakika

Sınav süresi

Aynı kılavuzda sınav süresi "150 dakika (2,5 saat)" olarak belirtiliyor (ÖSYM, 2026).

Bölüm 1: ALES Kaç Ayda Hazırlanılır

Resmî kaynaklarda tanımlı bir hazırlık süresi bulunmuyor. Hiç hazırlanmadan girmeyi düşünen adaylar için Çalışmadan ALES'ten Kaç Puan Alınır? yazısı, ÖSYM'nin neden bir puan tablosu yayımlamadığını ve hangi asgari puanların arandığını anlatıyor. Süre, adaydan adaya değişen üç değişkenin birlikte belirlediği bir sonuç: hedeflenen puan, mevcut seviye ve haftalık ayrılabilen zaman.

Bu üç değişken sabit olmadığı için "herkes için üç ay" ya da "en az altı ay" biçiminde bir cevap, adayın kendi durumuyla örtüşmeyebiliyor. 55 puanlık bir eşiği hedefleyen ve sayısal altyapısı güçlü bir adayın takvimiyle, 80 puanlık bir eşiği hedefleyen ve uzun süredir soru çözmemiş bir adayın takvimi doğal olarak farklı oluyor.

Yine de soru cevapsız kalmıyor. Süre hesaplanabilir bir büyüklük: hedef puan programın ilanından, mevcut seviye süre tutarak çözülen bir denemeden, haftalık zaman ise adayın kendi programından okunuyor. Bu üç veriyi elde ettikten sonra kalan iş, sınav tarihine kadar olan haftaları buna göre bölmek.

İzleyen üç bölüm bu değişkenleri tek tek ele alıyor. Beşinci bölümde ise takvim uzunluğunun neden yalnızca "daha çok saat" anlamına gelmediği, aralıklı çalışma literatürü üzerinden inceleniyor. Başvurmayı düşündüğün programların koşullarını program listelerinden önceden görmek, bu hesabın ilk adımını kolaylaştırıyor.

Bölüm 2: Birinci Değişken — Hedef Puan

Hazırlık süresini belirleyen ilk veri, hedeflenen puanın ne olduğu. Mevzuattaki asgari eşikler bir taban oluşturuyor; programların kendi ilanları bu tabanın üzerinde puan isteyebiliyor.

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde tezli yüksek lisans başvurusu için adayların "başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak üzere senato tarafından" belirlenecek ALES puanına sahip olmaları aranıyor. Doktora başvurusunda yüksek lisans derecesiyle gelen adaylar için de 55 puanlık eşik geçerken, lisans derecesiyle doktora başvurusunda "ALES'in başvurduğu programın puan türünde 80 puandan az olmamak koşuluyla" ifadesi yer alıyor. Sanatta yeterlik başvurusunda ise yüksek lisans derecesiyle gelen adaylar için ALES sözel puan türünde en az 55, lisans derecesiyle gelen adaylar için en az 80 puan koşulu bulunuyor.

Akademik kadro hedefleyen adaylar için eşik farklı. Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalara ilişkin yönetmeliğin 6. maddesinde, adayların "ALES'ten en az 70, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından en az 50 puan" almış olmaları aranıyor.

Tablo 1. Başvuru türüne göre mevzuatta yer alan asgari ALES eşikleri

Başvuru türü

Mevzuatta yer alan asgari ALES puanı

Dayanak

Tezli yüksek lisans

55

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, madde 5

Doktora (tezli yüksek lisans derecesiyle)

55

Aynı yönetmelik, madde 16

Doktora (lisans derecesiyle)

80

Aynı yönetmelik, madde 16

Sanatta yeterlik (yüksek lisans derecesiyle)

55 (sözel)

Aynı yönetmelik, sanatta yeterlik başvurusu maddesi

Sanatta yeterlik (lisans derecesiyle)

80 (sözel)

Aynı yönetmelik, sanatta yeterlik başvurusu maddesi

Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadroları

70

Öğretim elemanı atamalarına ilişkin yönetmelik, madde 6 (RG 09.11.2018, Sayı 30590)

Buradaki değerlerin taban olduğunu belirtmek gerekiyor. Yönetmelik, senatoların bu değerlerin üzerinde puan belirleyebileceğini düzenliyor. Dolayısıyla süre hesabına başlarken bakılacak yer genel kural değil, hedeflenen programın son başvuru ilanı oluyor.

Hedef puanın süreyle ilişkisi doğrudan: mevcut deneme puanı ile hedef arasındaki fark ne kadar büyükse, kapatılması gereken mesafe ve buna ayrılacak takvim de o kadar uzuyor.

Bölüm 3: İkinci Değişken — Mevcut Seviye ve Sınavın Yapısı

Süre hesabının ikinci verisi, hazırlığa hangi noktadan başlandığı. Bunu tahmin etmek yerine ölçmek, planı gerçekçi kılan adım.

ÖSYM'nin 2026-ALES kılavuzunda sayısal testin "sayısal ve mantıksal akıl yürütme (muhakeme) becerilerini", sözel testin ise "sözel akıl yürütme (muhakeme) becerilerini" ölçmeye yönelik olduğu belirtiliyor. Sınavın alan bilgisi değil akıl yürütme ölçen bir yapıda tanımlanması, hazırlığın ezber ağırlıklı değil soru çözme ağırlıklı kurgulanmasını akla getiriyor. Bu, aynı zamanda seviyenin ölçülmesini de kolaylaştırıyor: süre tutarak çözülen bir deneme, hem başlangıç noktasını hem de iki bölüm arasındaki dengesizliği tek seferde gösteriyor.

Sınavın yapısı, ölçümün nasıl yapılacağını da belirliyor. Kılavuzda sınav süresi 150 dakika, soru sayısı 100 olarak veriliyor. Bu iki değer, denemenin gerçek koşullara yakın kurulabilmesi için yeterli bilgiyi sağlıyor.

Dikkat Edilmesi Faydalı Nokta

Seviye ölçümünün hazırlığın başında yapılması, sürenin nereye ayrılacağını da netleştiriyor. Sayısal ve sözel bölümler eşit soru sayısına sahip olduğu için, iki bölüm arasındaki fark planın ağırlığını doğrudan etkiliyor. Bir bölümde net sayısı belirgin biçimde düşükse, aynı toplam süre içinde o bölüme daha geniş bir pay ayrılması gerekebiliyor. Soru sayısı ve süre kılavuzlarda dönemsel olarak güncellenebildiği için başvuru öncesinde ilgili dönemin kılavuzuna bakılması yerinde olur.


Soru Başına Ortalama Süre
Veriler: ÖSYM 2026-ALES/2 kılavuzundaki soru sayısı (100 soru) ve sınav süresi (150 dakika).
İşlem: 150 dakika 100 soruya bölündüğünde soru başına ortalama 1,5 dakikalık bir süre çıkıyor. Sayısal ve sözel testlerin her biri 50 soru içerdiği için bölüm bazında da aynı ortalama geçerli oluyor.
Sonuç: Bu ortalama, deneme çözerken hedef süre belirlemek için bir başlangıç noktası sağlıyor. Gerçek dağılım soru tipine göre değişir; kolay sorularda kazanılan süre daha uzun süren sorulara aktarılabilir.
Uyarı: Bu yalnızca kılavuzdaki iki resmî veriden türetilen genel bir örnektir. Soru sayısı ve süre kılavuzlarda dönemsel olarak güncellenebilir; başvuru öncesinde güncel kılavuzun kontrol edilmesi önerilir.

Bölüm 4: Üçüncü Değişken — Haftalık Zaman ve Resmî Takvim

Üçüncü veri, haftada kaç saatin gerçekten ayrılabildiği. Bu değer, sınav tarihine kalan hafta sayısıyla birleştiğinde toplam çalışma hacmini veriyor.

Burada iki ayrı büyüklük var. Birincisi adayın kendi programından okunuyor: iş, ders, tez ya da başka bir sınav hazırlığı takvimde ne kadar yer bırakıyor. İkincisi ise resmî: bir sonraki oturuma kaç hafta kaldığı ÖSYM takviminden okunuyor ve adayın tercihine bağlı değil.

2026-ALES/2 başvuru kılavuzunda yer alan takvime göre 2026-ALES/3 sınavı 29 Kasım 2026 tarihinde saat 10.15'te yapılacak. Başvurular 7-15 Ekim 2026 tarihleri arasında alınacak, ücret ödemesi için son gün 16 Ekim 2026, geç başvuru günü ise 21 Ekim 2026 olarak belirlenmiş durumda.

Yılın önceki oturumları da aynı kılavuzda yer alıyor: 2026-ALES/1 sınavı 10 Mayıs 2026, 2026-ALES/2 sınavı ise 2 Ağustos 2026 tarihinde uygulandı.

Tablo 2. 2026 ALES oturumları ve takvim bilgileri

Oturum

Başvuru tarihleri

Geç başvuru günü

Sınav tarihi

2026-ALES/1

25 Mart – 2 Nisan 2026

9 Nisan 2026

10 Mayıs 2026

2026-ALES/2

10 – 18 Haziran 2026

25 Haziran 2026

2 Ağustos 2026

2026-ALES/3

7 – 15 Ekim 2026

21 Ekim 2026

29 Kasım 2026

Bir ayrıntıyı belirtmek gerekiyor: takvim dönem içinde güncellenebiliyor. 2026-ALES/1 kılavuzunda ikinci oturumun tarihi 26 Temmuz 2026 olarak yer alırken, ALES/2 kılavuzunda bu tarih 2 Ağustos 2026 olarak görünüyor. Bu nedenle plan kurulurken en son yayımlanan kılavuzun esas alınması ve ÖSYM'nin güncel takviminin dönem içinde kontrol edilmesi öneriliyor.


Bir Sonraki Oturuma Kalan Süre
Veriler: 2026-ALES/2 kılavuzundaki takvime göre 2026-ALES/3 sınav tarihi 29 Kasım 2026, başvuru tarihleri 7-15 Ekim 2026. Hesabın yapıldığı tarih: 31 Ağustos 2026.
İşlem: 31 Ağustos 2026 ile 29 Kasım 2026 arasında 90 gün bulunuyor; bu yaklaşık 12,9 haftaya, yani yaklaşık üç aya karşılık geliyor. Başvurunun başlamasına 37 gün, başvurunun kapanmasına 45 gün kalıyor.
Sonuç: Haftada ayrılabilen saat bu hafta sayısıyla çarpıldığında, o oturum için elde bulunan toplam çalışma hacmi ortaya çıkıyor. Örneğin haftada 8 saat ayırabilen bir aday için yaklaşık 103 saatlik, haftada 15 saat ayırabilen bir aday için yaklaşık 194 saatlik bir hacim söz konusu oluyor.
Uyarı: Bu hesap yalnızca kılavuzdaki tarihlerden ve belirtilen hesap tarihinden türetilmiş bir örnektir; okuyucunun kendi tarihine göre yeniden yapılması gerekir. ÖSYM sınav takvimi dönem içinde güncellenebilir. Toplam saat, tek başına başarı göstergesi değildir.

Akademik Sürecinizi

Tek Hesapta Takip Edin

Giriş Yap

Bölüm 5: Ay Sayısı Değil Takvim Kurgusu

Hakemli literatürde çalışmanın zamana yayılması yüksek etkili bir yöntem olarak sınıflandırılıyor. Bu bulgu, takvim uzunluğunun yalnızca toplam saat değil, tekrarların nasıl dağıtılabildiği anlamına da geldiğini gösteriyor.

Dunlosky ve arkadaşlarının Psychological Science in the Public Interest dergisinde yayımlanan 2013 tarihli derlemesi, öğrencilerin sık kullandığı on tekniği eğitim ortamlarındaki kanıtlar açısından değerlendiriyor. Derlemede deneme çözme ve aralıklı çalışma yüksek etkili olarak sınıflandırılıyor: "Practice testing and distributed practice received high utility assessments because they benefit learners of different ages and abilities." Aynı çalışma, öğrencilerin en çok başvurduğu tekniklerin başında gelen tekrar okuma ve altını çizme için "these techniques do not consistently boost students' performance" değerlendirmesini yapıyor.

Aralıklı çalışmanın etkisi meta-analiz düzeyinde de incelenmiş. Cepeda ve arkadaşlarının Psychological Bulletin dergisinde yayımlanan 2006 tarihli sentezi, 184 makaledeki 317 deneyi ve 14.811 katılımcıyı kapsıyor. Çalışmada aralıklı sunumların yığılmış sunumlara kıyasla ortalama yüzde 10,6 daha yüksek test performansı sağladığı bildiriliyor. Latimier ve arkadaşlarının Educational Psychology Review dergisinde yayımlanan 2021 tarihli meta-analizi ise 29 çalışmayı birleştirerek aralıklı geri getirme uygulamasının yığılmış uygulamaya kıyasla belirgin bir yarar sağladığını (g = 0,74) raporluyor. Aynı çalışma, aralıkları giderek genişletmenin eşit aralıklara kıyasla anlamlı bir ek kazanç sağlamadığını da ortaya koyuyor.

Buradaki asıl ayrıntı, "en iyi tekrar aralığı" sorusunun sabit bir yanıtının olmaması. Cepeda ve arkadaşlarının 2008 tarihli Psychological Science çalışması, 1.354 katılımcıyla 26 farklı aralık ve test aralığı kombinasyonunu inceliyor ve şu sonuca varıyor: "the optimally efficient gap between study sessions is not some absolute quantity that can be recommended, but a quantity that depends dramatically upon the retention interval." Çalışmada 35 günlük test aralığı için 11 günlük, 70 günlük test aralığı için 21 günlük tekrar aralıkları en iyi sonucu vermiş; 350 günlük test aralığında ise en iyi aralık 23 gün, yani test aralığının yalnızca yüzde 7'si olarak bulunmuş.

Bu bulgunun ALES hazırlığındaki karşılığı şu: sınava kalan süre uzadıkça, aynı konuya dönüş aralığı da uzatılabiliyor. Kısa takvimde tekrarların birbirine yakın, uzun takvimde ise daha seyrek planlanması literatürdeki eğilimle uyumlu görünüyor. Sınava yaklaşık üç ay kalan bir adayın çalışmasında, çalışmadaki iki nokta arasındaki değerlere bakıldığında birkaç haftalık dönüş aralıkları makul bir başlangıç kurgusu olarak değerlendirilebilir.

Dikkat Edilmesi Faydalı Nokta

Bu çalışmalar laboratuvar koşullarında ve büyük ölçüde kelime hatırlama görevleri üzerinden yürütülmüştür; bulgular ALES gibi akıl yürütme ölçen bir sınava birebir aktarılamaz. Aktarılabilir olan, genel eğilim: aynı toplam süre, zamana yayıldığında yığılmış hâline kıyasla daha iyi sonuç veriyor. Bireysel sonuçlar değişebilir.

29 Kasım 2026

2026-ALES/3 sınav tarihi

2026-ALES/2 başvuru kılavuzundaki takvimde sınav saati 10.15 olarak belirtiliyor.

7-15 Ekim 2026

2026-ALES/3 başvuru aralığı

Aynı takvimde ücret ödemesi için son gün 16 Ekim, geç başvuru günü 21 Ekim 2026 olarak yer alıyor.

Bölüm 6: Üç Farklı Takvim Uzunluğu İçin Örnek Plan Kurguları

Takvim uzunluğu değiştiğinde değişen şey yalnızca toplam saat değil; tekrarların sıklığı, deneme aralığı ve hangi işin önce yapılacağı da değişiyor.

Aşağıdaki kurgular, önceki bölümlerdeki resmî verilere ve literatürdeki eğilimlere dayanan örneklerdir. Hiçbiri bir başarı garantisi ya da zorunlu bir program değildir; adayın kendi ölçümüne göre uyarlanması gerekir.

Uzun takvim (yaklaşık altı ay ve üzeri)

Bu bantta hedef ile mevcut seviye arasındaki fark büyük olabilir ya da haftalık ayrılabilen zaman sınırlı olabilir. Kurgunun ayırt edici yanı, aynı konuya dönüş aralığının geniş tutulabilmesi. Literatürdeki eğilim, uzun test aralıklarında daha seyrek ama düzenli tekrarların işlevsel olduğunu gösteriyor. Deneme çözme baştan itibaren plana giriyor; hazırlığın sonuna bırakılmıyor. Uzun takvimin riski, sürenin genişliği nedeniyle temponun gevşemesi; bunu önlemek için haftalık sabit bir hacim belirlenmesi yararlı olabiliyor.

Orta takvim (yaklaşık üç ay)

Bu, bir sonraki oturuma kalan sürenin karşılığı olan bant. Kurgunun ayırt edici yanı, konuların bir kez daha baştan öğrenilmesine değil, eksiklerin hedefli biçimde kapatılmasına ayrılması. Seviye ölçümü ilk hafta içinde yapılıyor ve plan buna göre kuruluyor. Tekrar aralığı uzun takvime kıyasla daha sıkı, deneme sıklığı ise daha yüksek tutuluyor. Başvuru penceresinin sınav tarihinden yaklaşık yedi hafta önce kapandığı da bu bantta planın parçası hâline geliyor.

Kısa takvim (yaklaşık altı-sekiz hafta)

Bu bantta kapsamın tamamını eşit ağırlıkla çalışmak genellikle mümkün olmuyor. Kurgunun ayırt edici yanı, önceliklendirme: seviye ölçümünden çıkan zayıf başlıklara ve sık karşılaşılan soru tiplerine odaklanmak. Tekrar aralıkları kısalıyor, deneme çözme planın merkezine yerleşiyor. Bu bantta hedefin gerçekçi tutulması ve gerekirse bir sonraki oturumun da hesaba katılması yerinde olabiliyor; sonuçların beş yıl geçerli olması, iki oturumu birlikte planlamaya imkân tanıyor.

Üç bantta da ortak olan üç unsur var: hedef puanın programın ilanından okunması, seviyenin süre tutularak ölçülmesi ve çalışmanın tek seferde değil zamana yayılarak planlanması. Hedeflediğin kurumların koşullarını görmek için üniversite sayfalarını incelemek, hangi banda gireceğini netleştirmene yardımcı olabilir.

Bölüm 7: Sık Karıştırılan Bir Nokta

Hazırlık Süresi ile Puanın Geçerlilik Süresi Aynı Şey Değil

Bu iki kavram sık sık aynı cümlede geçiyor, oysa farklı şeyleri tanımlıyor. Hazırlık süresi adayın kendi planına ait ve mevzuatta karşılığı yok. Geçerlilik süresi ise resmî: ÖSYM kılavuzunda "Bu sınavın sonuçları, açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerlidir." ifadesi yer alıyor. Süre, sınav tarihinden değil sonuçların açıklandığı tarihten başlıyor.

Bu ayrımın pratik sonucu, planlamayı doğrudan etkiliyor. Beş yıllık geçerlilik, bir oturumda alınan puanın izleyen başvuru dönemlerinde de kullanılabilmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla "bu oturuma yetişemezsem her şey baştan başlar" varsayımı, mevzuattaki durumu tam yansıtmıyor.

Üçüncü bir kavram da başvuru penceresi. Sınava girmek için başvurunun kılavuzda belirtilen tarihlerde yapılması gerekiyor ve bu tarihler sınav tarihinden belirgin biçimde önce kapanıyor. 2026-ALES/3 için başvuru 15 Ekim 2026'da, geç başvuru ise 21 Ekim 2026'da kapanırken sınav 29 Kasım 2026'da yapılacak. Yani hazırlık planı sınav tarihine göre kurulurken, başvuru işleminin çok daha erken tamamlanması gerekiyor.

Dördüncü bir nokta program ilanlarının takvimi. Bir programın başvuru dönemi ile ALES sonuçlarının açıklanma zamanı her zaman örtüşmeyebiliyor. Bu nedenle oturum seçimi yapılırken yalnızca hazırlık süresine değil, hedeflenen programın ilan takvimine de bakmak gerekiyor.

Bölüm 8: Süreyi Hesaplarken İzlenebilecek Yol Haritası

Hedefi okumak, seviyeyi ölçmek, takvimi çıkarmak ve çalışmayı zamana yaymak; dört adımda hesap tamamlanıyor.

İlk adım hedefin okunması. Başvurmayı düşündüğün programın ilanında hangi puan türü ve hangi asgari puan yazıyor sorusu, hesabın çıkış noktası. Yönetmelikteki 55, 80 ve 70 puanlık değerler taban oluşturuyor; senatoların bunları yükseltebildiği yönetmelikte açıkça düzenlenmiş durumda.

İkinci adım seviyenin ölçülmesi. Süre tutularak çözülen bir deneme, mevcut puanı ve iki bölüm arasındaki dengesizliği aynı anda gösteriyor. Hedef ile mevcut puan arasındaki fark, sürenin ne kadar uzayacağını belirleyen asıl büyüklük.

Üçüncü adım takvimin çıkarılması. Bir sonraki oturuma kalan hafta sayısı ÖSYM kılavuzundan okunuyor ve haftalık ayrılabilen saatle çarpılıyor. Ortaya çıkan hacim, hedefe bu oturumda mı yoksa bir sonrakinde mi ulaşmanın daha gerçekçi olduğunu göstermeye yardımcı oluyor.

Dördüncü adım çalışmanın yayılması. Hakemli literatürde deneme çözme ve aralıklı çalışma yüksek etkili teknikler arasında sayılıyor; tekrar aralığının sınava kalan süreyle birlikte değiştiği de ayrıca raporlanıyor. Planı kurarken tekrar günlerinin baştan takvime yazılması, bu eğilimden yararlanmanın pratik yolu olarak değerlendirilebilir.

Son olarak takip. ÖSYM'nin sınav takvimi ve kılavuzları dönem içinde güncellenebiliyor; iki kılavuz arasındaki tarih farkı bunun somut örneği. Program ilanları da her başvuru döneminde yenileniyor. Bu iki kaynağın düzenli aralıklarla kontrol edilmesi, planın sonradan bozulmasını önlemeye yardımcı oluyor.

5 yıl

Sonuçların geçerlilik süresi

ÖSYM kılavuzunda "Bu sınavın sonuçları, açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerlidir." ifadesi yer alıyor.

2 teknik

Yüksek etkili bulunan öğrenme tekniği sayısı

Dunlosky ve arkadaşlarının 2013 tarihli derlemesinde incelenen on teknik arasında deneme çözme ve aralıklı çalışma bu sınıfta yer alıyor.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsilî senaryolardır.

Burak — Üç ay sonraki oturumu hedefleyen bir aday

Burak bir sonraki ALES oturumuna girmeye karar veriyor ve önce takvimi çıkarıyor: kılavuzdaki sınav tarihine yaklaşık on üç hafta, başvurunun kapanmasına ise yaklaşık altı hafta kaldığını görüyor. İlk hafta süre tutarak bir deneme çözüyor ve sayısal bölümdeki netlerinin sözelin belirgin biçimde altında olduğunu fark ediyor. Kalan haftaları buna göre bölüyor: sayısala daha geniş bir pay ayırıyor, sözeli ise düzenli ama daha seyrek tekrarlarla sürdürüyor. Tekrar günlerini baştan takvimine yazıyor ve iki haftada bir süre tutarak deneme çözmeyi planına ekliyor. Başvuru tarihlerini de ayrı bir hatırlatıcı olarak işaretliyor, çünkü başvurunun sınavdan haftalar önce kapandığını görüyor.

Ayşe — Altı aylık takvimle çalışan bir aday

Ayşe tam zamanlı çalışıyor ve haftada sınırlı bir zaman ayırabiliyor. Hedeflediği doktora programının ilanında yönetmelikteki asgari değerin üzerinde bir puan istendiğini görünce, bir sonraki oturum yerine ondan sonrakine hazırlanmayı tercih ediyor. Uzun takvimin avantajını tekrar aralıklarını genişleterek kullanıyor: aynı konu başlığına birkaç hafta arayla dönüyor ve arada başka başlıklarla ilerliyor. Deneme çözmeyi hazırlığın sonuna bırakmıyor, baştan itibaren planın parçası hâline getiriyor. Sürenin genişliği nedeniyle temponun gevşemesini önlemek için haftalık sabit bir soru hacmi belirliyor ve bu hacmi takip ediyor.

Kemal — Elinde geçerli puanı olan bir aday

Kemal iki yıl önce ALES'e girmiş ve bir puanı bulunuyor. Kılavuzda sonuçların açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerli olduğunu görünce, önce mevcut puanının hedeflediği programın ilanındaki eşiği karşılayıp karşılamadığını kontrol ediyor. Karşılamadığını görünce yeni bir oturuma girmeye karar veriyor, ancak bu kez sıfırdan başlamadığı için planını daha kısa kuruyor. Bir deneme çözerek aradaki farkı ölçüyor ve çalışmasını yalnızca zayıf kalan başlıklara yoğunlaştırıyor. Aynı zamanda mevcut puanının geçerlilik süresini de takvimine not ediyor.

Esra — Kısa takvimle karar veren bir aday

Esra hedeflediği programın ilanını geç fark ediyor ve sınava yaklaşık yedi hafta kaldığını görüyor. Kapsamın tamamını eşit ağırlıkla çalışmanın bu sürede zor olduğunu değerlendirerek önceliklendirmeye gidiyor: süre tutarak çözdüğü denemeden çıkan zayıf başlıklara odaklanıyor ve deneme çözmeyi planın merkezine alıyor. Tekrar aralıklarını kısa tutuyor. Aynı zamanda bir sonraki oturumu da yedek olarak takvimine işliyor; sonuçların beş yıl geçerli olduğunu bildiği için iki oturumu birlikte planlamanın mümkün olduğunu görüyor.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları

Keşfedin

Üniversiteleri İncele
ALES kaç ayda hazırlanılır?+

ÖSYM kılavuzlarında ve ilgili yönetmeliklerde tanımlı bir hazırlık süresi bulunmuyor. Süreyi belirleyen üç değişken var: hedeflenen puan, mevcut seviye ve haftalık ayrılabilen zaman. Bu üç veri elde edildikten sonra süre hesaplanabilir hâle geliyor. Genel bir ay sayısı vermek yerine, hedef ile mevcut deneme puanı arasındaki farkı ölçmek daha gerçekçi bir başlangıç sağlıyor.

Üç ay ALES için yeterli olur mu?+

Bu sorunun yanıtı adaydan adaya değişiyor. Hedef puan ile mevcut seviye arasındaki fark küçükse ve haftalık ayrılabilen zaman düzenliyse üç ay yeterli olabilir; fark büyükse aynı süre yetmeyebilir. Değerlendirmenin sağlıklı yolu, süre tutularak çözülen bir deneme sonucunu programın ilanındaki puanla karşılaştırmak. Sonuçların beş yıl geçerli olması, gerekirse bir sonraki oturumu da plana katmaya imkân tanıyor.

2026-ALES/3 ne zaman yapılacak?+

2026-ALES/2 başvuru kılavuzunda yer alan takvime göre 2026-ALES/3 sınavı 29 Kasım 2026 tarihinde saat 10.15'te yapılacak. Başvurular 7-15 Ekim 2026 tarihleri arasında alınacak; ücret ödemesi için son gün 16 Ekim, geç başvuru günü ise 21 Ekim 2026. Takvim dönem içinde güncellenebildiği için ÖSYM'nin güncel duyurularının kontrol edilmesi önerilir.

Yılda kaç kez ALES yapılıyor?+

2026 takviminde ALES için üç ayrı oturum yer alıyor: 2026-ALES/1 sınavı 10 Mayıs 2026, 2026-ALES/2 sınavı 2 Ağustos 2026 tarihinde uygulandı; 2026-ALES/3 ise 29 Kasım 2026 tarihinde yapılacak. Oturum sayısı ve tarihler her yıl ÖSYM'nin sınav takviminde yeniden belirleniyor.

Hazırlığa başlarken ilk ne yapılmalı?+

Hedeflenen programın son başvuru ilanına bakarak istenen puan türünü ve asgari puanı öğrenmek ilk adım olabilir. İkinci adım, süre tutarak bir deneme çözüp mevcut seviyeyi ölçmek. Bu iki veri arasındaki fark, planın uzunluğunu ve ağırlığını belirliyor. Tahmine dayalı bir başlangıç yerine ölçüme dayalı bir başlangıç, planın sonradan revize edilme ihtimalini azaltıyor.

Günde kaç saat çalışmak gerekir?+

Mevzuatta ya da kılavuzlarda böyle bir ölçüt bulunmuyor. Hakemli literatürdeki eğilim, toplam sürenin tek seferde yığılması yerine zamana yayılmasının daha iyi sonuç verdiği yönünde. Bu nedenle günlük saat sayısını olabildiğince yükseltmek yerine, haftalık düzeni sürdürülebilir tutmak ve tekrarları araya yaymak daha işlevsel bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.

Tekrarları hangi sıklıkla yapmalıyım?+

Cepeda ve arkadaşlarının 2008 tarihli çalışmasında en iyi tekrar aralığının sabit bir süre olmadığı, sınava kalan süreyle birlikte değiştiği bildiriliyor. Çalışmada 35 günlük test aralığı için 11 günlük, 70 günlük test aralığı için 21 günlük aralıklar en iyi sonucu vermiş. Bu bulgular laboratuvar koşullarına ait olduğu için birebir aktarılamaz; aktarılabilir olan genel eğilim, takvim uzadıkça dönüş aralığının da genişletilebildiği.

Deneme çözmeye ne zaman başlamalı?+

Hakemli literatürde deneme çözme yüksek etkili teknikler arasında sınıflandırılıyor ve yalnızca ölçme değil aynı zamanda öğrenme işlevi taşıdığı belirtiliyor. Bu değerlendirme, deneme çözmenin hazırlığın sonuna bırakılması yerine baştan itibaren plana dâhil edilmesini akla getiriyor. Denemenin gerçek sınav koşullarına yakın kurulması için kılavuzdaki soru sayısı ve süre bilgisi kullanılabilir.

ALES kaç sorudan oluşuyor ve ne kadar sürüyor?+

2026-ALES kılavuzuna göre sınav, sayısal akıl yürütme becerilerini ölçen 50 ve sözel akıl yürütme becerilerini ölçen 50 soru olmak üzere toplam 100 sorudan oluşuyor. Sınav süresi 150 dakika olarak belirtiliyor. Soru sayısı ve süre kılavuzlarda dönemsel olarak güncellenebildiği için başvuru öncesinde ilgili dönemin kılavuzuna bakılması yerinde olur.

Yüksek lisans ve doktora için kaç puan gerekiyor?+

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde tezli yüksek lisans ve yüksek lisans derecesiyle doktora başvurusu için 55, lisans derecesiyle doktora başvurusu için 80 puanlık asgari eşikler yer alıyor. Sanatta yeterlik başvurusunda ALES sözel puan türünde aynı değerler geçerli. Bunlar taban değerler; senatolar daha yüksek puan belirleyebiliyor, bu nedenle programın kendi ilanına bakmak gerekiyor.

ALES puanı kaç yıl geçerli, planımı buna göre kurabilir miyim?+

ÖSYM kılavuzunda "Bu sınavın sonuçları, açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerlidir." ifadesi yer alıyor ve süre sonuçların açıklandığı tarihten başlıyor. Bu, bir oturumda alınan puanın izleyen başvuru dönemlerinde de kullanılabilmesine imkân tanıyor. Başvuru yapılacak kurumun kendi ilanında farklı bir düzenleme bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi önerilir.

Hangi oturuma girmeliyim?+

Bu karar hem hazırlık süresine hem de hedeflenen programın ilan takvimine bağlı olarak değişiyor. Sonuçların açıklanma zamanı ile programın başvuru penceresinin örtüşüp örtüşmediğine bakmak yararlı olur. Başvurunun sınav tarihinden haftalar önce kapandığı da hesaba katılmalı: 2026-ALES/3 için başvuru 15 Ekim 2026'da kapanırken sınav 29 Kasım 2026'da yapılacak. Kesin bilgi için hem ÖSYM takvimi hem de programın kendi ilanı birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynakça

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz.

Yazıda yer alan bilgiler, hazırlandığı tarihte yürürlükte olan düzenlemelere ve resmî kaynaklara dayanmaktadır. İlgili mevzuat ve uygulamalar zaman içinde değişebilir. Yazıda atıf yapılan başlıca düzenlemeler şunlardır: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (RG 20.04.2016, Sayı 29690; işlenmiş metinde son değişiklik RG 06.03.2026, Sayı 33188) ve Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 09.11.2018, Sayı 30590).

Sınav tarihleri, başvuru pencereleri, soru sayısı ve süre bilgisi ÖSYM kılavuzlarında dönemsel olarak güncellenebilir. Bu içerikte 2026 ALES oturumlarına ilişkin tarihler 2026-ALES/2 başvuru kılavuzundaki takvimden alınmıştır; 2026-ALES/3 başvuru kılavuzu içeriğin hazırlandığı tarihte yayımlanmamıştı. 2026-ALES/1 kılavuzunda ikinci oturum için 26 Temmuz 2026 tarihi yer alırken ALES/2 kılavuzunda bu tarih 2 Ağustos 2026 olarak görünmektedir; bu nedenle en son yayımlanan kılavuzun esas alınması ve sınav öncesinde ÖSYM'nin güncel takviminin kontrol edilmesi önerilir.

Üniversitelerin başvuru koşulları ve asgari puanları senato kararıyla farklılaşabilir. Yazıdaki puan eşikleri mevzuattaki taban değerlerdir ve programların kendi ilanlarının yerine geçmez.

Yazıda aktarılan hazırlık süresi bantları ve plan kurguları, resmî bir düzenlemeye değil; kılavuz verileri ile hakemli akademik yayınlardaki genel eğilimlere dayanan örneklerdir. Söz konusu akademik çalışmalar büyük ölçüde laboratuvar koşullarında yürütülmüş olup bulguları ALES'e birebir aktarılamaz ve bireysel sonuçların garantisi anlamına gelmez.

İçerikteki bilgilerin son kontrol tarihi: 31.08.2026.

Güncel Akademik Duyuruları

Takip Edin

Duyuruları İncele
Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.

Kaynak ve Sorumluluk Bilgilendirmesi

Blog ve Haberler için gerekli yasal bilgilendirme