Yabancı Öğrenciler İçin Türkçe/Dil Şartı: TÖMER, Yeterlilik ve Hazırlık Yılı (2026 Rehberi)

İçindekiler

1. Türkçe şartı nereden geliyor? Ulusal çerçeve ve senato yetkisi

2. A1'den C2'ye: Seviyeler ne anlatıyor, lisansüstünde neden B2 ve C1?

3. Türkçe yeterlik belgesi nereden alınır? TÖMER, TYS ve e-YDTS

4. Hangi üniversite hangi seviyeyi istiyor? 14 kurumun kuralları

5. Hazırlık yılı nasıl işliyor? Altı farklı model

6. Kimler Türkçe belgesinden muaf olabilir?

7. Türkiye Bursları öğrencileri için Türkçe hazırlık

8. Hazırlık yılında kayıt statüsü ve ikamet izni

9. Adım adım yol haritası ve takvim

Genel Bilgilendirme

Türkiye'de yüksek lisans ya da doktora yapmak isteyen yabancı uyruklu adayların dosyasında, Türk vatandaşı adaylarda hiç gündeme gelmeyen bir kalem var: Türkçe yeterlik. Öğretim dili Türkçe olan bir programda derslere katılmak, makale okumak ve tez yazmak için akademik düzeyde Türkçe gerekiyor. Üniversiteler bu yüzden çoğu zaman bir TÖMER belgesi istiyor ya da belgesi olmayan adaya bir Türkçe hazırlık yılı tanıyor.

İyi haber şu: Türkçe şartı, başvurunun önünde kapanan bir kapı değil. İncelediğimiz üniversitelerin büyük bölümü, belgesi olmayan adayı da kabul edip ona bir yıl ya da iki yarıyıl Türkçe öğrenme süresi veriyor. Bazıları bu süreyi program süresinden saymıyor. Doğru kurumu ve doğru belgeyi seçen aday, Türkçe'yi başlangıçta hiç bilmese bile lisansüstü hedefine ulaşabiliyor.

Bu rehber konuyu dört soruyla ele alıyor:

• Kural kimden geliyor? YÖK mü, üniversite mi?

• Hangi belge, hangi seviye? TÖMER sınavları, Yunus Emre Enstitüsü'nün TYS'si ve ÖSYM'nin e-YDTS'si nasıl farklılaşıyor?

• Hazırlık yılı nasıl işliyor? Süre, ders alma, program süresine sayılma ve başarısızlık hâli.

• Burs ve ikamet boyutu ne? Türkiye Bursları öğrencileri ve hazırlık dönemindeki ikamet izni.

Rehberin dayandığı kaynaklar: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (RG 20.04.2016/29690), YÖK Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar, YÖK KARAR.2023.57, YÖK Uluslararasılaşma Strateji Belgesi 2024-2028, ÖSYM 2026 e-YDTS Kılavuzu ve Sınav Takvimi, Yunus Emre Enstitüsü TYS sayfası, Göç İdaresi Başkanlığı, Türkiye Bursları ve 14 üniversitenin resmî yönetmelik, yönerge ve ilan metinleri.

Konunun ölçeği de büyük. YÖK'ün strateji belgesine göre Türkiye'de 2024 yılı sonu itibarıyla 336 binin üzerinde uluslararası öğrenci bulunuyor. Bunların 31.438'i yüksek lisans, 11.027'si doktora öğrencisi. Mezun Kampüsü'nde listelenen 24.000'i aşkın lisansüstü programın önemli bir kısmı Türkçe öğretim yapıyor.

ALES ve yabancı dil (İngilizce vb.) şartlarını merak ediyorsanız önce Yabancı Öğrenci İçin ALES ve Dil Şartı: Hangi Programda Gerekli? haberimize göz atabilirsiniz. Bu rehber o yazının Türkçe katmanını derinleştiriyor.

Net Cevaplar

Türkiye'de lisansüstü için Türkçe şartını kim belirliyor?
Üniversite senatosu. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md.35/2'ye göre yabancı uyruklu adayların kabul usul ve esasları "yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir." Yönetmelikte Türkçe seviyesi için ulusal bir eşik yer almıyor.

Hangi seviye isteniyor, B2 mi C1 mi?
Kuruma göre değişiyor. İncelediğimiz 14 kurumdan Atatürk, KTÜ, Çukurova ve Gazi programa başlamak için B2 istiyor. İstanbul, Selçuk, Uludağ, Kocaeli, Necmettin Erbakan, DEÜ SBE, Yıldız Teknik ve Erciyes ise C1 arıyor.

TÖMER belgem yoksa başvurabilir miyim?
Çoğu kurumda evet. KTÜ SBE açıkça "Başvuru için … Türkçe Dil Yeterlik Belgesi aranmamakta" diyor. Belgesi olmayan adaylar genelde kaydolup bir yıl ya da iki yarıyıl içinde belgeyi tamamlıyor. Ege SBE ise başvuru aşamasında kendi Türkçe sınavını yapıyor.

Hazırlık yılı program süresine sayılır mı?
Kuruma bağlı. İstanbul Üniversitesi yönetmeliğinde "Kursun normal süresi öğrenim süresinden sayılmaz" yazıyor. Gazi Üniversitesi yönergesinde de bu süre azami süreye dahil edilmiyor. Ulusal bir kural bulunmadığı için hedef kurumun metnini okumak gerekiyor.

Hazırlıkta başarılı olamazsam ne olur?
İncelenen kurumların çoğunda süre sonunda belgeyi getiremeyen öğrencinin kaydı siliniyor. Süre ise değişiyor: KTÜ ve Necmettin Erbakan'da 1 yıl, Kocaeli'de iki yarıyıl, Çukurova'da kayıttan itibaren 2 yıl.

Hangi sınavdan belge alabilirim?
Üç yaygın yol var: üniversitelerin TÖMER/DİLMER sınavları, Yunus Emre Enstitüsü'nün TYS'si ve ÖSYM'nin e-YDTS'si. Hangisinin kabul edildiğini hedef enstitü belirliyor.

Türkçe belgesi ne kadar süre geçerli?
e-YDTS kılavuzu sonuçların sınav tarihinden itibaren 2 yıl geçerli sayılmasını öneriyor. Yıldız Teknik FBE ve EBYÜ TÖMER de belge için 2 yıl geçerlilik öngörüyor.

İngilizce bir programa başvuruyorum, Türkçe gerekir mi?
Genelde gerekmeyebilir. Çukurova, DEÜ SBE, Atatürk ve Hacettepe SBE metinlerinde yabancı dilde öğretim yapılan programlarda Türkçe belgesi aranmıyor.

1. Türkçe Şartı Nereden Geliyor? Ulusal Çerçeve ve Senato Yetkisi

Adayların en sık yaptığı hata, "Türkiye'de lisansüstü için C1 şart" gibi tek bir kural aramak. Resmî metinler başka bir tablo çiziyor.

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (RG 20.04.2016/29690) yabancı uyruklu adaylar için tek bir cümle kuruyor. Md.35/2 birebir:

"Yabancı uyruklu adaylarla lisans eğitiminin tamamını yurt dışında tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı adayların lisansüstü programlara kabulüne ilişkin usul ve esaslar, yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir."

Yönetmeliğin geri kalanında "Türkçe" kelimesi hiç geçmiyor. Yani Türkçe seviyesi, hazırlık süresi, hazırlığın program süresine sayılıp sayılmadığı ve başarısızlık hâli için ulusal bir kural bulunmuyor. Bunların hepsini üniversitelerin senato kararları, lisansüstü yönetmelikleri ve yabancı uyruklu öğrenci yönergeleri belirliyor.

YÖK Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar da aynı mantıkla ilerliyor. Esaslar, öğrencilerin Türkçe düzeylerinin "kabul hakkı kazandığı üniversite tarafından belirlenen koşullar" çerçevesinde ilgili kurum tarafından değerlendirilmesini öngörüyor. Bu belge ön lisans ve lisans kabulünü düzenliyor; lisansüstüne özel bir Türkçe hükmü içermiyor.

YÖK'ün 2023 tarihli kararı ise hazırlıktaki öğrencinin statüsünü netleştiriyor. KARAR.2023.57'ye göre bir yükseköğretim programına kayıtlı olup TÖMER'e devam eden öğrencilerin kayıtları "Yükseköğretim Türkçe Hazırlık Sınıfı Öğrencisi" olarak düzenleniyor. Bir programa kayıtlı olmayanlar ise "Türkçe Kursiyeri" sayılıyor. Bu ayrım, ikamet izni gibi konularda önemli bir fark yaratıyor (Bölüm 8).

Üç "hazırlık" kavramını karıştırmayın:

Öne çıkan not: Bazı üniversite metinlerinde "bir yıl", "iki yarıyıl" gibi süreler hem bilimsel hazırlık hem Türkçe hazırlık için geçebiliyor. İlanı okurken sürenin hangi hazırlığa ait olduğunu cümlenin başından kontrol etmek, yanlış planlamayı önler.

2. A1'den C2'ye: Seviyeler Ne Anlatıyor, Lisansüstünde Neden B2 ve C1?

Türkçe yeterlik belgelerindeki seviyeler, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM) ile uyumlu. ÖSYM, e-YDTS'nin bu metinle "uyumlu bir şekilde ölçmeyi" amaçladığını belirtiyor.

Neden C1? Lisansüstü eğitim, akademik makale okuma, seminer sunma ve tez yazma gerektiriyor. Kurumlar bu yüzden çoğunlukla C1'i hedefliyor. Çukurova örneği ilginç bir ara formül sunuyor: Programa B2 ile başlanabiliyor, ancak Sosyal Bilimler Enstitüsü'nden mezun olabilmek için Türkçe düzeyinin C1'e çıkarıldığının belgelenmesi gerekiyor.

Planlama ipucu: Hedef listenizde hem B2 hem C1 isteyen kurumlar varsa, çalışma planınızı C1'e göre kurmanız genelde daha güvenli. B2 belgesiyle yalnız bir kısmı açılırken, C1 ile listedeki kurumların hepsi açık kalabilir.

3. Türkçe Yeterlik Belgesi Nereden Alınır? TÖMER, TYS ve e-YDTS

Yabancı adayların önünde üç yaygın sınav yolu var. Üçü de dört beceriyi (okuma, dinleme, yazma, konuşma) ölçüyor, ancak yapıları ve puanlamaları farklı.

1) Üniversite TÖMER / DİLMER sınavları. Her üniversitenin Türkçe öğretim merkezi kendi yeterlik sınavını yapabiliyor. Adı merkeze göre değişiyor: TÖMER, DİLMER, ERSEM, ULUTÖMER gibi. Örnekler:

• Erciyes ERSEM TÜYES: Okuma-anlama, yazma, dinleme ve konuşma. İlk üç beceri 150 dakika, ardından bire bir konuşma. Her beceri 100 puan üzerinden, seviye dört becerinin ortalamasıyla belirleniyor.

• İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi: Kurlar A1-A2, B1-B2 ve C1-Akademik Türkçe olarak düzenleniyor, her kur 7 hafta. Kur sınavı dört bölümden oluşuyor ve "her bir bölümden en az 15 puan alınması" gerekiyor.

• Gazi TÖMER: "Tüm sınavlarda dört temel dil becerisi ölçülmektedir. (Dinleme, okuma, konuşma, yazma)"

2) Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Yeterlik Sınavı (TYS). Enstitünün resmî sitesine göre TYS, ALTE onayını (Q-mark) alan ilk Türkçe dil sınavı. Yurt dışındaki Yunus Emre Enstitüsü merkezlerinde ve Türkiye'de Ankara'da yapılıyor.

TYS'de 15 Ocak 2022'den itibaren yalnız B2 ve C1 belgesi veriliyor. Enstitüye göre "B2 ve C1 düzeyleriyle ilgili puan aralıkları her sınav sonrasında Modern Test Teorisine göre yapılacak analizlere göre belirlenecektir." Yani sabit bir "şu puan = C1" eşiği yok. 2026'da TYS üç oturumda yapıldı; son oturum 27 Eylül 2026'daydı.

3) ÖSYM e-YDTS (Elektronik Yabancı Dil Olarak Türkçe Sınavı). ÖSYM'nin bilgisayar tabanlı sınavı. 2026 kılavuzuna göre yapı şöyle:

e-YDTS B2, C1 ve C2 seviyelerinde sertifika sunmayı amaçlıyor. Sınav Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana'daki e-Sınav Uygulama Binalarında, saat 13.45'te yapılıyor. Kontenjan sınırlı; e-YDTS/2 için Ankara'da 658, İstanbul'da 202, İzmir'de 49 ve Adana'da 102 kişilik kontenjan açıldı ve adaylar ücret ödeme sırasına göre kontenjana dahil edildi. Kılavuza göre YÖK, e-YDTS sonuçlarının uluslararası öğrencilerin yükseköğretime başlamasında diğer sınavlarla birlikte kullanılmasını kurumlara tavsiye etti.

Üç yolun karşılaştırması

Dikkat: Aynı puan, farklı seviye. TÖMER'lerin puan-seviye tabloları birbirinden farklı. Erciyes ERSEM'de C1 85-100, Erzincan Binali Yıldırım TÖMER'de C1 75-89, Adıyaman TÖMER'de C1 75-100 aralığında. Atatürk Üniversitesi ise 100 üzerinden 70'i B2 karşılığı sayıyor. Yani 72 puanlık bir sonuç, bir kurumda B2 geçer notu olurken başka bir kurumda C1'in altında kalabiliyor. Belgenizdeki puanı değil, seviyeyi ve hedef kurumun istediği seviyeyi karşılaştırın.

4. Hangi Üniversite Hangi Seviyeyi İstiyor? 14 Kurumun Kuralları

Aşağıdaki tablo, lisansüstü düzeyde olduğu doğrulanan resmî metinlere dayanıyor. Bazı metinler önceki akademik yıllara ait olabilir; tarih sütununda belirtildi.

Bu tablodan çıkan üç sonuç:

• C1 ağırlıkta, ama B2 kapısı da açık. İncelenen 14 kurumun 8'i C1 istiyor; Ege'nin "C düzeyi" şartı da bu gruba yakın. B2 ile başlayabileceğiniz programlar da mevcut; Türkçesi orta düzeyde olan aday için bu kurumlar hızlı bir başlangıç sunabilir.

• Belgeyi veren kurum önemli. Yıldız Teknik "devlet üniversitelerinin TÖMER merkezleri veya Yunus Emre Enstitüleri", Uludağ "ULUTÖMER veya diğer devlet üniversitelerinin TÖMER'leri" diyor. Özel bir kurstan alınan sertifika genelde kabul görmeyebilir.

• e-YDTS'yi açıkça sayan kurumlar var. Uludağ SBE 2026-2027 ilanında e-YDTS'den en az C1 belgesini kabul ediyor. e-YDTS'ye girmeyi düşünüyorsanız hedef ilanda bu sınavın adının geçip geçmediğine bakın.

5. Hazırlık Yılı Nasıl İşliyor? Altı Farklı Model

"Hazırlık yılı" her üniversitede aynı anlama gelmiyor. İncelenen metinlerden altı farklı model çıkıyor:

Hazırlıkta ders alınabilir mi? İncelenen metinlerin çoğu, Türkçe belgesi tamamlanmadan program derslerine başlanmasını öngörmüyor. Sakarya Eğitim Bilimleri Enstitüsü "Türkçe hazırlık sınıfında başarılı olan öğrenciler lisansüstü programlardan ders almaya başlayabilir" diyor. Erciyes ilanı da zorunlu Türkçe derslerinin "eğitimlerine başlamadan önce" alınacağını belirtiyor. Hazırlık yılını genelde yalnız Türkçeye ayrılmış bir yıl olarak planlamak daha gerçekçi.

Hazırlık süresi program süresine sayılır mı? Üç metinde açık hüküm var:

• İstanbul Üniversitesi: "Kursun normal süresi öğrenim süresinden sayılmaz."

• Gazi Üniversitesi: Türkçe hazırlık süresi "ilgili programın azami süresine dahil edilmez."

• Adıyaman Üniversitesi: "Türkçe dil eğitiminde geçen sürenin sadece bir yılı … eğitim-öğretim süresinden sayılmaz." Yani ek yıl alınırsa, ikinci yıl süreden sayılabiliyor.

Diğer metinlerde bu konuda açık bir cümle bulunmadı. Bu durumda enstitüye yazılı olarak sormak en güvenli yol.

Başarısızlık hâlinde ne oluyor? Metinlerin ortak noktası, süre sonunda belgenin getirilememesi hâlinde kaydın silinmesi. KTÜ: "Belirtilen süre içinde ilgili belgeyi beyan etmeyen öğrencinin ilgili programdan ilişiği kesilir." Çukurova: "Türkçe yeterliğini kayıt tarihinden itibaren iki yılı içerisinde belgeleyemeyenlerin kaydı silinir." Bu yüzden hazırlık yılının ilk döneminden itibaren ara sınavlara ve kur geçişlerine odaklanmak, süreyi rahat kullanmanızı sağlar.

Aday: "Kazakistan'dan başvuruyorum, Türkçem A2 düzeyinde. Tezli yüksek lisansa kabul aldım ama hazırlık yılı beni korkutuyor. Bir yılda C1'e çıkabilir miyim?"
Mezun Kampüsü: "Önce enstitünün yönergesinde üç şeye bak: istenen seviye B2 mi C1 mi, hazırlık süresi bir yıl mı iki yarıyıl mı, ve bu süre program süresinden sayılıyor mu? Türkiye Bursları da bursiyerlerine bir yılda C1 hedefi koyuyor; bu hedef yoğun bir TÖMER programıyla birçok aday için ulaşılabilir görülüyor. İlk dönemden itibaren her kur sınavını ciddiye al. İstediği seviye B2 olan bir kurumu yedek listene eklemek de sana ek güvence sağlar."

6. Kimler Türkçe Belgesinden Muaf Olabilir?

İncelenen metinlerde dört muafiyet grubu öne çıkıyor:

1) Türkiye'de Türkçe eğitim alıp mezun olanlar. Çukurova: "Öğretim dili Türkçe olan bir lisans ya da yüksek lisans programından mezun olan adaylarda Türkçe yeterlik belgesi şartı aranmaz." Kocaeli: "Türkiye'de bir Yüksek Öğretim Kurumundan mezun olan yabancı uyruklu öğrencilerde Türkçe dil şartı aranmaz." Yıldız Teknik ve Erciyes metinleri de benzer muafiyet tanıyor.

2) Yurt dışında Türkçe eğitim veren bir programdan mezun olanlar. DEÜ SBE: "yurt dışında Türkçe eğitim veren bir programdan mezun olan adayların Türkçe Yeterlik Belgesi ibraz etmelerine gerek yoktur."

3) Yabancı dilde öğretim yapılan programa başvuranlar. DEÜ SBE: "Tamamen yabancı dilde eğitim yapan programlarda Türkçe Dil Yeterlik Belgesi aranmaz." Çukurova (md.10/4) ve Atatürk (md.36/3) metinlerinde de aynı istisna var.

4) Proje kapsamında başvuranlar. Kocaeli FBE: "Proje kapsamında başvuru yapan yabancı uyruklu adaylarda Türkçe dil şartı aranmaz."

Belge geçerlilik süresine dikkat. Muaf olmayan adaylar için belgenin tarihi de önemli. Yıldız Teknik FBE TÖMER C1 sertifikası için "Geçerlik süresi 2 yıldır" diyor; EBYÜ TÖMER de "Türkçe Dil Yeterlik Belgesi'nin geçerliliği 2 yıldır" ifadesini kullanıyor. e-YDTS kılavuzu da 2 yıl öneriyor. Birkaç yıl önce alınmış bir belgeyle başvurmadan önce hedef kurumun geçerlilik kuralını kontrol etmek gerekiyor.

7. Türkiye Bursları Öğrencileri İçin Türkçe Hazırlık

Türkiye Bursları ile gelen öğrenciler için Türkçe hazırlık, ayrı ve daha net kurallara bağlı.

• Herkes için 1 yıl: "Türkiye Scholarships provides free 1 year Turkish language education to all Türkiye Scholarship students regardless of the language of the program they will study." Yani İngilizce programa yerleşen bursiyer de bir yıllık Türkçe eğitimi alıyor.

• Hedef C1: "Turkish Proficiency Certificate at C1 level is expected to be obtained by the students at the end of the language education they receive at the Turkish Language Teaching Centers (TÖMER) within universities."

• Program yoğunluğu: Türkiye Bursları SSS'ye göre program 960 saat Türkçe ve 140 saat Akademik Türkçe dersinden oluşuyor; ikisi de zorunlu.

• Muafiyet: Yunus Emre Enstitüsü veya bir üniversite Türkçe öğretim merkezinden C1 belgesi olan bursiyerler hazırlıktan muaf tutulabiliyor.

• Devamsızlık ve başarısızlık: SSS'ye göre devamsızlık belirli sınırları aşarsa bursta kesinti ya da iptal söz konusu olabiliyor. Yılın sonunda seviye tutturulamazsa burs, belge getirilene kadar dondurulabiliyor; ikinci yılın sonunda da seviye alınamazsa burs iptal edilebiliyor.

Burs koşulları dönemden döneme güncellenebildiği için güncel kuralları Türkiye Bursları'nın resmî sitesinden takip etmek önerilir.

8. Hazırlık Yılında Kayıt Statüsü ve İkamet İzni

Hazırlık yılı yalnız akademik değil, idari bir süreç de. İki resmî bilgi bu dönemi netleştiriyor.

Kayıt statüsü. YÖK'ün KARAR.2023.57'sine göre bir yükseköğretim programına kayıtlı olup TÖMER'e devam eden öğrenciler YÖKSİS'te "Yükseköğretim Türkçe Hazırlık Sınıfı Öğrencisi" olarak görünüyor. Bir programa kayıtlı olmadan doğrudan kursa gidenler ise "Türkçe Kursiyeri" sayılıyor. YÖK'ün Uluslararasılaşma Strateji Belgesi, TÖMER ve DİLMER birimlerine kayıtlı uluslararası kursiyerler için TÖMERSİS adlı bir takip uygulamasının hayata geçirildiğini de belirtiyor.

İkamet izni. Göç İdaresi Başkanlığı'nın ikamet SSS'sindeki 56. soru bu ayrımı doğrudan yansıtıyor:

"Üniversiteye kaydolup üniversiteniz tarafından TÖMER'e yönlendirilmişseniz durumunuzu belgelemeniz kaydıyla bir sonraki eğitim öğretim döneminin başlangıcına kadar Öğrenci İkamet İzni düzenlenmektedir."

Aynı cevaba göre doğrudan Türkçe kursuna kaydolanlar ise, Türkçe dil kursu vizesi veya öğrenim vizesi ile gelmiş olmaları kaydıyla kısa dönem ikamet izni alabiliyor ve bu izin yalnızca 2 defa verilebiliyor. Göç İdaresi'nin ikamet izni çeşitleri sayfası da Türkçe kursu için kısa dönem ikametin "en fazla iki defa" verilebileceğini belirtiyor.

Pratik sonuç: Programa kabul alıp hazırlık sınıfına kaydolmak, hem YÖKSİS'te öğrenci statüsü hem de öğrenci ikamet izni açısından genelde daha avantajlı bir rota. İkamet konusundaki güncel koşullar için Göç İdaresi Başkanlığı'ndan ve üniversitenizin uluslararası öğrenci ofisinden teyit almanız önerilir.

9. Adım Adım Yol Haritası ve Takvim

Adım 1 — Programın öğretim dilini belirleyin. Yabancı dilde öğretim yapılan bir program seçerseniz Türkçe şartı genelde ortadan kalkabilir. Türkçe programdaysanız sonraki adımlara geçin.

Adım 2 — Hedef kurumun Türkçe kuralını okuyun. Üç soruyu yanıtlayın: Hangi seviye? Hangi belgeler kabul ediliyor? Belgesi olmayana hangi süre tanınıyor ve bu süre program süresinden sayılıyor mu?

Adım 3 — Sınav yolunu seçin. Yurt dışındaysanız bulunduğunuz ülkedeki Yunus Emre Enstitüsü'nde TYS'ye girmek pratik olabilir. Türkiye'deyseniz e-YDTS ya da hedef üniversitenin TÖMER sınavı seçenekleri var. Seçimden önce belgenin hedef kurumda kabul edildiğini teyit edin.

Adım 4 — Takvimi kurun. 2026'nın kalanı için resmî tarihler şöyle:

• e-YDTS/2: sınav 19 Eylül 2026'da yapıldı, sonuçlar 16 Ekim 2026'da açıklanacak.

• TYS: 2026'nın üçüncü ve son oturumu 27 Eylül 2026'da yapıldı.

• 2027 takvimleri: 29 Eylül 2026 itibarıyla ÖSYM takviminde 2027 e-YDTS oturumu henüz yer almıyor.

YÖK kararına göre uluslararası öğrencilerin lisansüstü kayıt dönemleri güz için 1 Temmuz – 30 Kasım, bahar için 15 Ocak – 31 Mart olarak belirlenmiş. Kesin başvuru tarihleri ise her enstitünün kendi ilanında yer alıyor.

Adım 5 — Hazırlık yılını programınıza ekleyin. Belgeniz yoksa, mezuniyet planınızı hazırlık yılını hesaba katarak kurun. Aşağıdaki hesaplama kutusu bunun nasıl yapılacağını gösteriyor.

Hazırlık Yılı ile Mezuniyet Takvimi
Varsayım: Tezli yüksek lisansa 2026-2027 güz döneminde kabul, Türkçe belgesi yok, hazırlık süresi 1 yıl.
1) Program süreleri (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği)
Tezli yüksek lisans: normal 4 yarıyıl, azami 6 yarıyıl (md.9).
Yüksek lisans derecesiyle doktora: normal 8 yarıyıl, azami 12 yarıyıl (md.17).
2) Hazırlık süreden SAYILMIYORSA (ör. İstanbul Üniv., Gazi Üniv. modeli)
2026-2027: Türkçe hazırlık
2027-2028 güz: programın 1. yarıyılı
Normal süreyle mezuniyet hedefi: 2029 bahar (4. yarıyıl)
Azami süre sınırı: 2030 bahar (6. yarıyıl)
3) Hazırlık süreden SAYILIYORSA
Hazırlık yılı iki yarıyıl sayıldığında, azami 6 yarıyılın 2'si hazırlıkta kullanılmış olur.
Programa kalan azami süre: 6 − 2 = 4 yarıyıl. Bu, normal süreye eşit; gecikme payı kalmaz.
4) Belge geçerliliği
e-YDTS/2 sınavı 19 Eylül 2026 + 2 yıl önerilen geçerlilik → 19 Eylül 2028.
2027-2028 güz kaydı için rahat; 2028-2029 güz başvurusunda ise süre dolmuş olabilir.
Sonuç: Hazırlık yılının süreden sayılıp sayılmaması, doktorada 1 yıla, yüksek lisansta ise tüm gecikme payına denk gelebiliyor. Kurum seçerken bu cümleyi yönergede aramak önemli.
Uyarı: Program süreleri YÖK çerçeve yönetmeliğinden alınmıştır; üniversitelerin kendi yönetmeliklerinde madde numaraları ve uygulama ayrıntıları farklı olabilir.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsilî senaryolardır.

Amina — Faslı, sosyoloji tezli yüksek lisans hedefliyor, Türkçesi B1. Amina hedef listesini ikiye ayırıyor: B2 ile başlanabilen kurumlar ve C1 isteyip hazırlık yılı tanıyan kurumlar. B1'den B2'ye çıkmanın daha kısa süreceğini düşünerek önce B2 eşikli kurumlara, yedek olarak da hazırlık süresini program süresinden saymayan kurumlara başvuruyor.

Daniyar — Kazak, bilgisayar mühendisliği doktorası, Türkçesi yok. Daniyar'ın hedef programı İngilizce öğretim yapıyor. Enstitü metninde yabancı dilde öğretim yapılan programlarda Türkçe belgesi aranmadığını görünce enerjisini İngilizce belgesine ve doktora dil şartına ayırıyor. Yine de günlük hayat için temel Türkçe kursuna yazılıyor.

Leyla — Azerbaycanlı, lisansını Türkiye'de Türkçe bitirdi. Leyla hedef kurumların çoğunda Türkiye'de Türkçe eğitim muafiyetinden yararlanabileceğini öğreniyor. Mezuniyet belgesini ve transkriptini muafiyet kanıtı olarak dosyasına ekliyor; ayrı bir TÖMER sınavına girmesine gerek kalmıyor.

Omar — Mısırlı, Türkiye Bursları ile doktoraya yerleşti. Programı Arapça ağırlıklı olsa da Türkiye Bursları kuralları gereği bir yıl Türkçe hazırlık okuyor. 960 saatlik Türkçe ve 140 saatlik Akademik Türkçe programını devamsızlık sınırlarını gözeterek tamamlıyor ve C1 belgesiyle doktora derslerine başlıyor.

Nur — Endonezyalı, Türkiye'de ikamet ediyor, e-YDTS'ye girdi. Nur, e-YDTS/2'ye 19 Eylül 2026'da girdi ve sonucunu 16 Ekim 2026'da öğrenecek. Hedef ilanında e-YDTS'nin adıyla sayıldığını kontrol ediyor ve belgesinin 2 yıllık önerilen geçerlilik süresi içinde başvurusunu planlıyor.

Durumunuza Göre Ne Yapmalısınız?

Sıkça Sorulan Sorular

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişiye özel akademik, hukuki veya göç danışmanlığı niteliği taşımaz.

Ulusal çerçeve Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (RG 20.04.2016, Sayı 29690; özellikle md.9, md.17, md.30 ve md.35/2), YÖK Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar, YÖK KARAR.2023.57 ve YÖK Uluslararasılaşma Strateji Belgesi 2024-2028'den; sınav bilgileri ÖSYM 2026 e-YDTS Kılavuzu, ÖSYM 2026 Sınav Takvimi (29 Eylül 2026 sürümü) ve Yunus Emre Enstitüsü TYS sayfasından; ikamet bilgileri Göç İdaresi Başkanlığı'nın resmî sayfalarından alınmıştır. Kurum örnekleri, ilgili üniversitelerin erişilebilen resmî yönetmelik, yönerge ve ilan metinlerine dayanmakta olup bazıları önceki akademik yıllara aittir.

Yabancı uyruklu adayların lisansüstü programlara kabul usul ve esasları üniversite senatoları tarafından belirlenir. Türkçe seviyesi, kabul edilen belgeler, hazırlık süresi, bu sürenin program süresine sayılıp sayılmadığı, belge geçerlilik süreleri, muafiyetler, burs koşulları ve ikamet kuralları dönemsel olarak değişebilir ve aynı üniversitenin farklı enstitüleri arasında bile farklılık gösterebilir. Yazıdaki örnekler uygulamanın çeşitliliğini göstermek amacıyla verilmiştir ve bağlayıcı değildir. Sınav ve kurs ücretleri bu içerikte yer almamaktadır.

Başvuru öncesinde ilgili enstitünün güncel ilan ve yönergesinin, ÖSYM ve Yunus Emre Enstitüsü duyurularının, burslu öğrenciler için Türkiye Bursları'nın ve ikamet konularında Göç İdaresi Başkanlığı'nın güncel bilgilerinin kontrol edilmesi önerilir.