Uluslararası İlişkiler Yüksek Lisans: Şartlar, Programlar ve Kariyer

İçindekiler

• Genel Bilgilendirme: programın kısa tanımı ve yazının kapsamı

• Bölüm 1: Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı nedir?

• Bölüm 2: Tezli ve tezsiz programda şartlar

• Bölüm 3: Lisansüstü diplomanın diplomasi kariyeriyle ilişkisi

• Bölüm 4: Başvurunun adım adım işleyişi

• Bölüm 5: Programı açan üniversiteler ve dil farkı

• Bölüm 6: Başka bölüm mezunlarının kabulü

• Bölüm 7: Sık karıştırılan nokta

• Bölüm 8: Başvuru yol haritası

• Gerçek Hayattan Örnekler

• Sıkça Sorulan Sorular

• Kaynakça

• Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı, devletlerin ve uluslararası örgütlerin davranışını kuram, tarih ve yöntem bilgisiyle çözümlemeyi öğreten lisansüstü programdır. Program üniversite enstitülerinde tezli ya da tezsiz yürütülür. Tezli programa başvuruda YÖK yönetmeliğine göre en az 55 ALES puanı aranır. Tezsiz programlarda üniversiteler ALES istemeyebilir. Eğitim dili üniversiteye göre İngilizce veya Türkçe olabilir.

Yazı; diplomasi, uluslararası kuruluşlar, araştırma merkezleri veya akademi hedefleyen lisans mezunlarına yönelik hazırlandı. Temel kaynak olarak YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, ÖSYM'nin 2026-ALES kılavuzu, Dışişleri Bakanlığı'nın 1 Temmuz 2026 tarihli sınav ilanı ve üniversitelerin resmî program sayfaları kullanıldı. Uluslararası sistemle ilgili sayılar Birleşmiş Milletler (BM) ve NATO kayıtlarından alındı.

Lisansüstü eğitimin genel ölçeği de YÖK verileriyle izlenebilir. YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli 2025-2026 Yükseköğretim İstatistikleri bültenine göre Türkiye'de 208 yükseköğretim kurumunda 6.301.434 öğrenci bulunuyor. Aynı bültende 330.464 öğrencinin yüksek lisans, 89.665 öğrencinin doktora programlarında kayıtlı olduğu belirtiliyor. Bülten program bazında kırılım vermediği için uluslararası ilişkiler öğrencilerinin sayısı bu kaynaktan okunamıyor.

Başvuru takvimleri, dil puanı eşikleri ve kabul edilen lisans alanları üniversiteye ve döneme göre değişebilir. Bu nedenle yazıdaki program bilgileri, ilgili enstitünün en güncel ilanından teyit edilmelidir.

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı nedir, ne kazandırır?

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı, dış politika, güvenlik ve uluslararası örgütler gibi alanlarda ileri düzey uzmanlık kazandırır. Tezli türde öğrenci araştırma yapıp tez yazar, tezsiz türde ders ağırlıklı ilerleyip dönem projesi hazırlar. Program; dış politika analizi, güvenlik çalışmaları, uluslararası siyasal ekonomi ve bölge çalışmaları gibi alanlarda uzmanlaşma imkânı sunar.

Programı yürüten birim enstitüdür. Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Uluslararası ilişkiler programları çoğunlukla sosyal bilimler enstitülerine bağlıdır. İstanbul Üniversitesi, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi, Üsküdar Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi'nde program Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesindedir. Bazı vakıf üniversiteleri birimi İngilizce "Graduate School" adıyla tanıtır.

Programların odak alanları kurumdan kuruma değişir. İstanbul Kültür Üniversitesi'nin program sayfası, programın küresel gelişmeleri sistematik biçimde incelemek için kuramsal, tarihsel ve yöntemsel bir temel verdiğini belirtir. Aynı sayfa mezunların uluslararası kuruluşlarda ve Dışişleri Bakanlığı'nda görev alabileceğine değinir. ODTÜ'nün program bilgi sayfası ise mezunların kamu kurumlarında ve özel sektörde ilgili alanlarda çalışabileceğini yazar.

Bu ifadeler istihdam garantisi değil, programların hedeflediği alanların tanımıdır. Kariyer sonuçları adayın yabancı dil düzeyine, uzmanlaştığı bölgeye ve deneyimine göre farklılaşabilir. Tezli programı bitirenler doktora yoluyla akademik kariyere de yönelebilir.

Aramalarda "uluslararası ilişkiler" ifadesi, üniversitelerin öğrenci değişimini yöneten "Uluslararası İlişkiler Ofisi" sayfalarını da getirebilir. Bu yazının konusu o idari birim değil, enstitüde yürütülen akademik lisansüstü programdır. Program adı da farklı biçimlerde geçebilir. Bazı üniversiteler "Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler" gibi birleşik adlar kullanır.

Lisansüstü eğitimin derece türleri, başvuru mantığı ve genel işleyişi yüksek lisans programlarının genel yapısı içinde ayrıca anlatılır. Uluslararası ilişkiler programı da aynı yönetmelik çerçevesinde yürür. Farkı, dil yeterliliğinin ve bölge uzmanlığının kariyer açısından daha belirleyici olmasıdır.

Tezli ve tezsiz uluslararası ilişkiler yüksek lisansında şartlar neler?

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansında temel şartları YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği belirler, ayrıntıyı üniversite senatoları tamamlar. Tezli programa başvuru için lisans diploması ve programın puan türünde en az 55 ALES puanı gerekir. Tezsiz programlarda üniversiteler ALES puanı aramayabilir. Tezli program en az 120 AKTS, tezsiz program en az 60 AKTS ile tamamlanır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). Uluslararası ilişkiler programlarında istenen puan türü genellikle eşit ağırlıktır (EA). Bilkent, Ankara Sosyal Bilimler ve Üsküdar üniversitelerinin program sayfaları ALES şartını EA puan türünde tanımlar.

Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Tezsiz yüksek lisans ise tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. İki türün sayısal çerçevesi aşağıdaki tabloda yönetmelik maddeleriyle birlikte verilmiştir.

Yabancı dil şartını yönetmelik yüksek lisans için asgari bir puanla bağlamaz; koşulu senato ve program belirler. Bu nedenle İngilizce yürütülen uluslararası ilişkiler programlarında YDS, YÖKDİL, TOEFL veya IELTS belgesi çoğunlukla başvuru şartıdır. Türkçe programların bir kısmı ise dil belgesi istemez. ALES eşiği de yönetmelikteki 55 puanla sınırlı kalmayabilir; senato daha yüksek bir taban belirleyebileceği için hedef programın ilanındaki eşik ayrıca kontrol edilmelidir.

İki türün kariyer hedeflerine nasıl karşılık geldiği tezli ve tezsiz yüksek lisans farkları başlığında karşılaştırılır. Akademik kariyer veya doktora hedefi olan adaylar genellikle tezli türü, çalışırken uzmanlaşmak isteyenler ise tezsiz türü değerlendirir. Seçim yapılırken sürenin yanında tezin ileride yazı örneği olarak kullanılabileceği de hesaba katılabilir.

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı diplomat olmayı sağlar mı?

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı tek başına diplomatlık sağlamaz; Dışişleri Bakanlığı'na giriş, Bakanlığın aday meslek memurluğu sınavıyla olur. Yüksek lisansın önemi başvuru koşulundadır. Dışişleri Bakanlığı'nın 1 Temmuz 2026 tarihli ilanına göre sosyal bilimler veya mühendislik alanında lisans mezunu olup uluslararası ilişkiler alanında lisansüstü eğitim yapmış adaylar sınava başvurabilir.

İlan, lisans düzeyinde başvuru hakkı tanıyan bölümleri ayrıca sayar. Bu bölümler arasında uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, iktisat, işletme, maliye, finans, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri, tarih, sosyoloji, halkla ilişkiler ve tanıtım ile psikoloji yer alır. Listede olmayan bir sosyal bilimler veya mühendislik bölümünden mezun olan aday için lisansüstü eğitim ayrı bir başvuru yolu oluşturur.

Sosyal bilimler alanında veya mühendislik fakültelerinde lisans eğitimi diplomasına sahip olup, uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk ve iktisat alanlarında lisansüstü eğitim yapmış olmak.
— T.C. Dışişleri Bakanlığı, Aday Meslek Memurluğu Giriş Sınavı Duyurusu, 1 Temmuz 2026

Aynı ilan, azami 120 kadroya atama yapılabileceğini ve 35 yaşını doldurmamış olma koşulunu (1 Ocak 1991 ve sonrasında doğanlar) belirtir. İlanda başvuru dönemi 2–30 Temmuz 2026, yazılı sınav tarihi ise 16 Ağustos 2026 (Ankara) olarak belirtildi. Adaylardan 1 Ocak 2023 ve sonrasında alınmış YDS veya e-YDS puanı istendi; asgari puan, ilanın Tablo-1'indeki dil kategorisine göre belirlenir. YDS'nin yapısı ve puan türleri YDS sınavının kapsamı ve geçerlilik süresi yazısında anlatılır.

Yaş sınırı, planlamada dikkat gerektiren bir noktadır. Lisansı bitirdikten sonra tezli yüksek lisansa başlayan aday, normal süre olan dört yarıyılı ve olası bilimsel hazırlığı hesaba katarak sınav yılını önceden planlayabilir. İlanda lisansüstü eğitimin yaş sınırını uzattığına dair bir hüküm yer almaz.

Diplomasi kariyeri tek hedef değildir. Uluslararası kuruluşlar, düşünce kuruluşları, medyada dış haberler, uluslararası ticaret ve akademi de programın mezunlarının yöneldiği alanlar arasında sayılabilir. Her ilanın koşulu farklı olduğu için hedeflenen kurumun güncel ilanı esas alınmalıdır.

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansına başvuru nasıl yapılır?

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansına başvuru, enstitünün ilan ettiği tarihlerde çevrim içi başvuru sistemi üzerinden yapılır ve genellikle belge yükleme, ön değerlendirme, bilim sınavı veya mülakat ile kesin kayıt aşamalarından oluşur. Değerlendirmede ALES, lisans not ortalaması, dil puanı ve mülakat birlikte hesaplanabilir. Ağırlıklar her üniversitenin kendi ilanında yer alır.

Değerlendirme formülleri üniversiteden üniversiteye belirgin biçimde değişir. İstanbul Üniversitesi'nin İngilizce tezli programında giriş puanı; ALES'in yüzde 50'si, lisans not ortalamasının yüzde 10'u, mülakatın yüzde 30'u ve dil puanının yüzde 10'u toplanarak hesaplanır. Üsküdar Üniversitesi'nin Türkçe tezli programında sıralama ALES'in yüzde 65'i ile lisans not ortalamasının yüzde 35'inden oluşur. İstanbul Kültür Üniversitesi'nin tezsiz programında ise ALES yerine yazılı sınav değerlendirilir.

Başvurudan kayda uzanan genel akış şu sırayla ilerler:

1. Hedef programın ilanını indirin; puan türünü, dil şartını ve kabul edilen lisans alanlarını not edin.

2. ALES sonuç belgenizin, ilanın istediği süre içinde alınmış olduğunu kontrol edin.

3. İngilizce programlar için YDS, YÖKDİL, TOEFL veya IELTS belgenizi hazırlayın.

4. Transkript, diploma veya mezuniyet belgesi ve varsa referans mektuplarını dijital ortama aktarın.

5. Enstitünün çevrim içi sisteminde başvuru formunu doldurup belgeleri yükleyin.

6. Ön değerlendirme listesinde adınız çıkarsa bilim sınavına veya mülakata katılın.

7. Kesin kabul listesinden sonra ilanda belirtilen tarihlerde kesin kaydınızı yaptırın.

İngilizce programlarda başvuru dosyası genellikle daha kapsamlıdır. Bilkent Üniversitesi'nin program sayfası transkript ve diplomaya ek olarak üç referans mektubu, niyet mektubu ve yazı örneği ister. Bilkent'te 2026 başvuruları için son tarih 15 Mayıs 2026 olarak ilan edilmişti. Yazı örneği, adayın akademik İngilizcesini ve analiz becerisini doğrudan gösterdiği için özenle seçilmelidir.

Uluslararası ilişkiler başvurularında dil belgesinin geçerlilik süresi ve yazı örneği gibi programa özgü belgeler ayrıca takip edilmelidir. Bazı enstitüler belgeleri yalnızca çevrim içi sistem üzerinden kabul eder; asıl belgeler kesin kayıt aşamasında istenebilir.

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı hangi üniversitelerde var?

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansı birçok devlet ve vakıf üniversitesinde tezli, tezsiz veya ikinci öğretim tezsiz olarak açılır. Mezun Kampüsü'nün 29 Eylül 2026 tarihli incelemesinde sekiz üniversitenin programı resmî sayfalarından doğrulandı. Bu üniversitelerin altısında İngilizce, ikisinde Türkçe program doğrulandı; ODTÜ'nün tezsiz programının dili ayrıca teyit edilmelidir. Tablo tam liste değildir.

Aşağıdaki tablo, program türü ve dil açısından farklılaşmayı göstermek için hazırlandı. Kabul koşulları özet olarak verildi; ayrıntı ve güncel eşikler her üniversitenin kendi ilanında yer alır.

Dil tercihi, program seçiminde en belirleyici ölçütlerden biridir. İngilizce programlar uluslararası kuruluş, yurt dışında doktora veya İngilizce yayın hedefi olan adaylar için daha doğrudan bir hazırlık sunabilir. Türkçe programlar ise dil belgesi aramayabildiği için çalışan veya farklı alandan gelen adaylara daha erişilebilir bir başlangıç sağlayabilir. Hacettepe Üniversitesi'nin tezsiz programında dersler akşam saatlerinde yapılır; ODTÜ de uluslararası ilişkilerde ikinci öğretim tezsiz program listeler.

Uluslararası ilişkilere yakın bölge programları da ayrı bir seçenek oluşturur. ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün lisansüstü program listesinde Avrasya Çalışmaları, Avrupa Çalışmaları ve Orta Doğu Araştırmaları yüksek lisans programları tezli ve tezsiz olarak yer alır. Avrasya, Avrupa ve Orta Doğu çalışmaları programları belirli bir bölgeye odaklanmak isteyen adaylar için değerlendirilebilir, ancak diplomada uluslararası ilişkiler adı geçmez.

İngilizce yürütülen lisansüstü programların genel dil şartları Türkiye'de İngilizce yüksek lisans veren üniversiteler yazısında ayrıca derlenmiştir. Güncel kontenjanlar ve açılan dönemler Mezun Kampüsü Üniversiteler sayfası üzerinden izlenebilir. Bir programın her dönem öğrenci almayabileceği, ikinci öğretim tezsiz programların ise asgari kayıt sayısına bağlı açılabileceği de göz önünde tutulmalıdır.

Başka bölüm mezunu uluslararası ilişkiler yüksek lisansı yapabilir mi?

Başka bölüm mezunlarının uluslararası ilişkiler yüksek lisansına kabulü programa göre değişir. Üsküdar Üniversitesi'nin tezli programı dört yıllık lisans derecesine sahip herkese açıktır. Hacettepe Üniversitesi'nin tezsiz programı Türkiye'deki veya denkliği YÖK tarafından kabul edilmiş dört yıllık lisans programlarının mezunlarını kabul eder. İstanbul Kültür Üniversitesi'nin tezli programı ise sosyal bilimler lisansı ister.

Kabul alanlarındaki fark özellikle tezli programlarda belirgindir. İstanbul Kültür Üniversitesi aynı alanda iki farklı kapı açar: tezli program sosyal bilimler lisansı isterken tezsiz program her alandan lisans mezununu kabul eder. Üsküdar Üniversitesi'nin başvuru sayfası, sosyal bilimler dışından gelen adaylardan program koordinatörünün belirleyeceği ön koşul derslerinin istenebileceğini belirtir.

Farklı alandan gelen öğrenciye enstitü bilimsel hazırlık uygulayabilir. Bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 30/4 maddesine göre bilimsel hazırlıkta geçen süre en çok iki yarıyıldır ve yaz öğretimi bu süreye dahil edilmez. Yönetmeliğin 7/1 maddesi de tezli yüksek lisans süresini bilimsel hazırlık hariç olarak hesaplar.

Mühendislik, hukuk, iletişim veya dil ve edebiyat mezunları da kabul koşullarını sağladıkları programlara başvurabilir. Bu adaylar için en belirleyici unsur çoğu zaman dil düzeyi ve alana olan ilgiyi gösteren niyet mektubudur. Alan dışı başvurunun genel mantığı alan dışı yüksek lisans seçenekleri başlığında ayrıca anlatılır.

Mülakat ve bilim sınavları alan bilgisini ölçtüğü için alan dışı adayın başvurudan önce uluslararası ilişkiler kuramı ve Türk dış politikası üzerine temel okumalar yapması hazırlığı güçlendirebilir. Hacettepe Üniversitesi'nin tezsiz programında olduğu gibi giriş sınavı uygulayan programlarda bu hazırlık doğrudan başvuru sonucunu etkiler.

Sık karıştırılan nokta: tezsiz program doktora ve kariyer için aynı mı?

Tezsiz uluslararası ilişkiler yüksek lisansı da bir yüksek lisans derecesidir, ancak her amaca aynı biçimde hizmet etmez. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 16/1 maddesi, doktoraya yüksek lisans derecesiyle başvuruda tezli yüksek lisans diploması arar. Dışişleri Bakanlığı'nın 1 Temmuz 2026 ilanı ise lisansüstü eğitimi tezli ya da tezsiz diye ayırmadan "lisansüstü eğitim yapmış olmak" ifadesiyle anar; uygulamadaki yorum için Bakanlığın ilgili dönem ilanı esas alınmalıdır.

Karışıklığın temel nedeni, iki türün aynı unvanla anılmasıdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 11/1 maddesi tezsiz programın amacını şöyle tanımlar: öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandırarak mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını gösterir. Tezli programın amacı ise aynı yönetmeliğin 6/1 maddesine göre bilimsel araştırma yöntemleriyle bilgiye erişme, derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneği kazandırmaktır.

Sık karışan diğer noktalar şunlardır:

• ALES'siz başvuru yalnızca tezsiz programlarda mümkündür; tezli programda yönetmelik en az 55 ALES puanı ister.

• Programın İngilizce yürütülmesi, mezuniyet belgesinde ayrıca bir dil yeterliliği anlamına gelmez; kurumlar dil belgesini ayrıca isteyebilir.

• Avrupa çalışmaları, Avrasya çalışmaları veya Orta Doğu çalışmaları programları uluslararası ilişkilere yakın olsa da ayrı programlardır; bir ilanda hangi adların kabul edildiği ayrıca kontrol edilmelidir.

• Üniversitelerin "Uluslararası İlişkiler Ofisi" öğrenci değişimi birimidir; lisansüstü program başvurusu enstitüye yapılır.

• İkinci öğretim tezsiz programlar akşam veya hafta sonu yürütülebilir; bu durum programın derecesini değiştirmez.

ALES'siz başvuru seçeneklerinin genel çerçevesi ALES olmadan tezsiz yüksek lisans seçenekleri yazısında sunulur. Uluslararası ilişkiler özelinde Hacettepe Üniversitesi'nin tezsiz programı ALES ve yabancı dil şartı aramaz, İstanbul Kültür Üniversitesi'nin tezsiz programı ise ALES aramaz ama İngilizce belgesi ister.

Tezsiz programdan doktoraya yönelmek isteyen adaylar için tezsiz yüksek lisanstan tezliye geçiş veya ikinci bir tezli yüksek lisans seçenekleri değerlendirilebilir. Her iki yolun koşulu enstitüye göre değişebilir. Program seçimi yapılırken doktora hedefinin olup olmadığı baştan netleştirilirse bu ek süre ihtiyacı ortadan kalkabilir.

Uluslararası ilişkiler yüksek lisansına nereden başlanır?

Başlangıç noktası hedefi netleştirmektir: diplomasi, akademi, uluslararası kuruluş veya özel sektör. Ardından tezli ya da tezsiz tür, eğitim dili ve kabul edilen lisans alanları hedefe göre süzülür. ALES ve dil belgelerinin geçerlilik süreleri başvuru takvimiyle eşleştirilir ve enstitü ilanları düzenli takip edilir.

ALES takvimi planlamanın ilk parçasıdır. ÖSYM'nin 2026-ALES kılavuzu 2026 yılı için üç oturum belirler: ALES/1 10 Mayıs, ALES/2 2 Ağustos ve ALES/3 29 Kasım 2026. ALES/3 başvuruları 7–15 Ekim 2026 arasında alınır. Kılavuza göre sınav sonuçları açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerlidir.

• Diplomasi, akademi, uluslararası kuruluş veya özel sektör arasında önceliğinizi belirleyin.

• Tezli ya da tezsiz türü doktora hedefinize göre seçin.

• İngilizce veya Türkçe program tercihinizi dil belgenize göre netleştirin.

• Lisans bölümünüzün hedef programın kabul alanlarında olup olmadığını kontrol edin.

• ALES EA puanınızın ve dil belgenizin geçerlilik tarihlerini not edin.

• Niyet mektubu, referans mektupları ve varsa yazı örneğinizi hazırlayın.

• Dışişleri kariyeri hedefliyorsanız yaş sınırını ve sınav takvimini hesaplayın.

Takvim yönetimi için enstitülerin başvuru dönemlerini tek yerde görmek işe yarar. Lisansüstü başvuru tarihleri Mezun Kampüsü Tarihler sayfası üzerinden izlenebilir. Başvuru dosyasının hazırlanması ve belge listesi için yüksek lisans başvurusunun adım adım işleyişi yazısına da bakılabilir.

Program seçiminden sonra da dönemsel kontrol gerekir. Enstitülerin kabul koşulları, dil puanı eşikleri ve değerlendirme ağırlıkları her dönem yeniden ilan edilir. Dışişleri Bakanlığı'nın meslek memurluğu koşulları da her ilanda ayrıca belirlenir. Bu yüzden program başlangıcında geçerli olan koşulların mezuniyette aynı kalacağı varsayılmamalı, ilgili kurumların güncel ilanları düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Mert: Bilgisayar mühendisi, Dışişleri hedefi

Mert bilgisayar mühendisliğinden mezun oldu ve siber güvenlik diplomasisiyle ilgileniyor. Dışişleri Bakanlığı'nın 1 Temmuz 2026 ilanını incelediğinde, lisans bölümünün doğrudan başvuru listesinde olmadığını gördü. İlan, mühendislik lisansı olup uluslararası ilişkiler alanında lisansüstü eğitim yapmış adaylara da başvuru hakkı tanıyordu. Mert, doğum yılına göre 35 yaş sınırına kalan süreyi hesapladı ve tezli bir İngilizce programa başvurmaya karar verdi. Bilimsel hazırlık uygulanabileceğini düşünerek takvimini iki yarıyıllık olası ek süreye göre kurdu. Niyet mektubunda teknik altyapısını güvenlik çalışmalarıyla ilişkilendirdi. YDS hazırlığını da program süresince yürütmeyi planladı; böylece mezun olduğunda Bakanlığın istediği tarih aralığında alınmış bir dil puanına sahip olmayı hedefliyor.

Zeynep: Akademik kariyer için tezli program

Zeynep siyaset bilimi mezunu ve ileride Orta Doğu çalışmaları üzerine doktora yapmak istiyor. ALES'ten eşit ağırlık puan türünde başvuru eşiğinin üzerinde puan aldı ve İngilizce belgesi hazır. Programları karşılaştırırken bazı üniversitelerin transkripte ek olarak referans mektubu ve yazı örneği istediğini gördü. Lisans bitirme ödevini yazı örneği olarak düzenledi ve iki hocasından referans mektubu istedi. Doktora hedefi nedeniyle tezsiz seçenekleri listeden çıkardı. Danışman olabilecek öğretim üyelerinin yayınlarını önceden inceleyerek mülakata hazırlandı. ALES sonucunun beş yıllık geçerlilik süresini de not ederek doktora başvurusunu hangi yıl yapabileceğini kabaca planladı.

Selim: Çalışan işletme mezunu, tezsiz seçenek

Selim bir dış ticaret firmasında çalışan işletme mezunu. İş temposu nedeniyle gündüz derslerine katılamıyor ve kısa sürede ALES'e girmek istemiyor. İlanları karşılaştırınca ALES ve yabancı dil şartı aramayan, akşam yürütülen Türkçe tezsiz bir program buldu. Başvuru için giriş sınavına hazırlanması gerektiğini öğrendi ve uluslararası ilişkiler kuramı ile Türk dış politikası üzerine temel okumalar yaptı. İleride fikrinin değişip doktoraya yönelebileceğini de düşündü. Bu yüzden kayıttan önce enstitüye tezsizden tezliye geçiş koşullarını sordu. Aldığı cevaba göre ilk yarıyılda seçmeli derslerini araştırma yöntemleri ağırlıklı seçmeye karar verdi.

Elif: Hukuk mezunu, dil tercihi

Elif hukuk mezunu ve uluslararası kuruluşlarda çalışmak istiyor. İngilizcesi iyi, ancak akademik yazım deneyimi sınırlı. İngilizce ve Türkçe programları karşılaştırdığında, İngilizce programların uluslararası kuruluş hedefine daha doğrudan hizmet edebileceğini değerlendirdi. Bazı programların sosyal bilimler lisansı istediğini gördü ve hukuk diplomasının kabul alanına girip girmediğini enstitüye yazılı olarak sordu. Dil belgesinin tarihini kontrol ederek başvuru döneminden önce yenilemesi gerekip gerekmediğini hesapladı. Başvuru dosyasına uluslararası hukuk dersindeki bir ödevini yazı örneği olarak ekledi. Mülakatta hukuk formasyonunun uluslararası örgütler çalışmalarına nasıl katkı sağlayacağını anlatmaya hazırlandı.

Sıkça Sorulan Sorular

Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Uluslararası ilişkiler gibi dil şartı ve program türü kurumdan kuruma değişen alanları araştıran adaylar Atlas üzerinden İngilizce, Türkçe, tezli ve tezsiz seçenekleri enstitü ve şehir bilgisiyle birlikte karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir.

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Lisansüstü programlar YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile üniversite senatolarının kararlarına tabidir. Dışişleri Bakanlığı'na giriş koşulları ise Bakanlığın her dönem yayımladığı sınav ilanıyla belirlenir. Kontenjanlar, dil puanı eşikleri, değerlendirme ağırlıkları ve başvuru takvimleri dönemsel olarak değişebilir. Adayların ilgili üniversite enstitüsünün ve kurumların güncel açıklamalarını kontrol etmesi önerilir.