Yüksek Lisans

Siber Güvenlik Yüksek Lisans: Üniversiteler, Şartlar ve Kariyer

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

14 Kasım 2026
18 dk okuma
Siber Güvenlik Yüksek Lisans: Üniversiteler, Şartlar ve Kariyer

Siber Güvenlik Yüksek Lisans: Programlar ve Şartlar 2026

Özet

Siber güvenlik yüksek lisans, Türkiye'de üniversitelerin enstitüleri bünyesinde tezli ya da tezsiz yürütülen ve ağ güvenliği, kriptografi, yazılım güvenliği gibi alanlarda uzmanlaşmayı amaçlayan lisansüstü programdır. Program; Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi ve Işık Üniversitesi gibi devlet ve vakıf üniversitelerinde farklı biçimlerde açılıyor. Bazı üniversiteler İngilizce, bazıları Türkçe eğitim veriyor; bazı tezsiz programlar akşam ve hafta sonu derslerle çalışanlara göre kuruluyor.

Bu rehberde resmî program sayfalarında doğrulanan üniversiteleri, tezli ve tezsiz seçeneğin farkını, alan dışından başvurunun bilimsel hazırlıkla nasıl işlediğini, örnek dersleri, kariyer alanlarını ve doktora yolunu bulacaksınız. Başvuru koşulları her dönem değişebildiği için yazı, güncel ilanın nasıl takip edileceğiyle biter.

İçindekiler

  • Genel Bilgilendirme

  • Siber güvenlik yüksek lisans nedir, kimler için uygundur?

  • Siber güvenlik yüksek lisans hangi üniversitelerde var?

  • Tezli, tezsiz ve uzaktan seçenekler nasıl ayrılır?

  • Kimler başvurabilir, alan dışından kabul olur mu?

  • Derslerde neler var, hangi uzmanlık alanları öne çıkıyor?

  • Siber güvenlik yüksek lisansı ne işe yarar?

  • Siber güvenlik doktora ve akademik kariyer nasıl planlanır?

  • Başvuru dönemleri nasıl takip edilir?

  • Gerçek Hayattan Örnekler

  • Siber Güvenlik Yüksek Lisans Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

  • Kaynakça

  • Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

Türkiye'de siber güvenlik YL programları, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından çıkarılan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği çerçevesinde, her üniversitenin kendi enstitüsü üzerinden yürütülür. Programın tezli mi tezsiz mi olduğu, öğretim dili, kabul edilen lisans alanları ve sınav koşulları üniversiteden üniversiteye değişir. Bu yüzden karar, genel kuraldan çok ilgili enstitünün ilanına göre verilir.

Yönetmeliğe göre tezli yüksek lisansın normal süresi 4 yarıyıl (md. 7), tezsiz yüksek lisansın süresi 2-3 yarıyıl (md. 12) olarak belirlenmiştir. Tezsiz programlar en az 10 ders ve dönem projesinden oluşur (md. 11). Alan dışından kabul edilen adaylar için uygulanan bilimsel hazırlık en çok 2 yarıyıl sürer ve program süresine sayılmaz (md. 30).

4 yarıyıl

Tezli YL süresi

YÖK, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 7, 2016

2-3 yarıyıl

Tezsiz YL süresi

YÖK, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 12, 2016

Bu rehber şu sorulara cevap verir: program hangi üniversitelerde açılıyor, tezsiz ve uzaktan seçenek var mı, alan dışından gelen aday nasıl kabul ediliyor, derslerde neler işleniyor ve mezunlar hangi alanlarda çalışıyor. Kaynak olarak yönetmelik, üniversitelerin enstitü ilanları, program ve ders kataloğu sayfaları, YÖK duyuruları ve Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi kullanıldı. Kontenjan, sınav koşulu ve başvuru tarihleri her dönem yeniden ilan edildiği için tablolardaki bilgiler program yapısını gösterir, başvuru takvimi yerine geçmez.

Siber güvenlik yüksek lisans nedir, kimler için uygundur?

Siber güvenlik yüksek lisans, bilgisayar ağlarını, yazılımları ve verileri saldırılara karşı korumak için gereken yöntemleri öğreten lisansüstü programdır. Program; kriptografi, ağ güvenliği, zararlı yazılım analizi ve güvenli yazılım geliştirme gibi konuları kapsar. Türkiye'de enstitüler bünyesinde tezli ya da tezsiz olarak açılır ve çoğunlukla mühendislik, bilgisayar bilimleri ya da temel bilimler mezunlarını hedefler.

Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Siber güvenlik programları farklı enstitülere bağlı olabilir: Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde (ODTÜ) program Enformatik Enstitüsü'nde, Koç Üniversitesi'nde Fen Bilimleri ve Mühendislik Enstitüsü'nde, Üsküdar Üniversitesi'nde Fen Bilimleri Enstitüsü'nde yer alır. Bazı üniversiteler alanı ayrı bir anabilim dalı olarak açarken Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), Siber Güvenlik tezli yüksek lisansını Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı altında yürütür.

Program adı da üniversiteye göre değişir. Bazı kurumlar "bilgi güvenliği" adını kullanır, bazıları kriptografi ağırlıklı bir yapı kurar. Bu yüzden aday, adın yanında ders listesine ve programın bağlı olduğu birime bakmalıdır. Mezun Kampüsü'ndeki siber güvenlik program sayfası, alandaki programları bir arada görmek için başlangıç noktası olabilir.

Program genellikle üç tür aday için uygun görülür. İlk grup, bilgisayar ya da yazılım mühendisliği mezunu olup güvenlik alanında uzmanlaşmak isteyenlerdir. İkinci grup, kamu kurumlarında ya da şirketlerin bilgi işlem birimlerinde çalışan ve sertifikanın ötesinde akademik bir derece arayan profesyonellerdir. Sabancı Üniversitesi tezsiz programını açıkça çalışan profesyonellere göre kurduğunu belirtir. Üçüncü grup, ileride doktora yapıp akademide kalmayı düşünen araştırmacı adaylardır; bu grup için tezli seçenek daha uygun bir yoldur.

Yüksek lisansın genel işleyişini, derece türlerini ve başvuru belgelerini ilk kez inceleyecekseniz yüksek lisansın genel işleyişini anlatan rehber temel kavramları toplu olarak verir. Siber güvenliğe özgü kararlar ise program türü, kabul edilen lisans alanı ve öğretim dili üzerinden verilir.

Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin

Siber güvenlik yüksek lisans programlarını üniversite, şehir ve program türüne göre Mezun Kampüsü Atlas'ta karşılaştırabilirsiniz.

Atlası İncele

Siber güvenlik yüksek lisans hangi üniversitelerde var?

Siber güvenlik yüksek lisans; ODTÜ, Gebze Teknik Üniversitesi, Bahçeşehir Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Işık Üniversitesi, Üsküdar Üniversitesi ve Ankara Medipol Üniversitesi gibi kurumlarda bulunuyor. Aşağıdaki tablo yalnızca üniversitenin kendi program, ders ya da ilan sayfasında doğrulanan bilgileri içerir. Liste tam değildir; açılan programlar her dönem değişebilir.

Siber güvenlik yüksek lisansı olan üniversiteler haberimiz alanın genel çerçevesini anlatır. Bu tablo ise üniversite bazında program türünü, öğretim dilini ve programın bağlı olduğu birimi gösterir.

Üniversite

Şehir

Tür

Program türü

Enstitü ya da birim

Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Ankara

Devlet

Tezli, tezsiz

Enformatik Enstitüsü

Gebze Teknik Üniversitesi

Kocaeli

Devlet

Tezli, %30 İngilizce

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Bahçeşehir Üniversitesi

İstanbul

Vakıf

Tezli ve tezsiz, İngilizce

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Sabancı Üniversitesi

İstanbul

Vakıf

Tezli; tezsiz İngilizce, akşam ve hafta sonu

Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi

Koç Üniversitesi

İstanbul

Vakıf

Tezli, tezsiz

Fen Bilimleri ve Mühendislik Enstitüsü

Işık Üniversitesi

İstanbul

Vakıf

Tezli ve tezsiz, Türkçe

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Üsküdar Üniversitesi

İstanbul

Vakıf

Tezli, tezsiz

Fen Bilimleri Enstitüsü

Ankara Medipol Üniversitesi

Ankara

Vakıf

Tezli

Fen Bilimleri Enstitüsü

Tablodaki öğretim dili bilgisi yalnızca resmî sayfada açıkça yazıyorsa verildi. ODTÜ, Koç ve Üsküdar sayfalarında programın öğretim dili açıkça belirtilmediği için bu satırlarda dil yazılmadı; başvuru öncesinde dilin enstitüden teyit edilmesi önerilir. GTÜ ilanı programın yüzde 30'unun İngilizce olduğunu, Işık Üniversitesi ise programı Türkçe olarak tanımlar.

Tabloda devlet üniversitesi sayısının az görünmesi, alanın yalnızca vakıf üniversitelerinde olduğu anlamına gelmez. Bazı devlet üniversiteleri programı "bilgi güvenliği" ya da "bilgi güvenliği mühendisliği" adıyla yürütür ve adı farklı olan bu tür programlar tabloya alınmadı. Şehir, tür ve dil filtresiyle güncel listeye bakmak için Atlas'ta "siber güvenlik" ve "bilgi güvenliği" aramalarını ayrı ayrı yapmak yararlı olur.

Tezli, tezsiz ve uzaktan seçenekler nasıl ayrılır?

Tezli program araştırma ve doktora yolunu açar, tezsiz program ise ders ağırlıklı ve daha kısa bir mesleki yoldur. Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Tezsiz yüksek lisans, tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. Uzaktan seçenek ise YÖK kararıyla açılan ayrı bir öğretim biçimidir.

Üç seçeneği ayırırken şu ölçütlere bakılabilir:

  • Bitirme çalışmasına bakın: tezli programda tez, tezsiz programda dönem projesi var.

  • Süreyi karşılaştırın: tezlide normal süre 4 yarıyıl, tezsizde 2-3 yarıyıl.

  • Doktora hedefini netleştirin: doktora için genel kural tezli yüksek lisans diplomasıdır.

  • Ders saatlerini kontrol edin: bazı tezsiz programlar akşam ve hafta sonu yapılır.

Dönem projesi, tezsiz yüksek lisans programlarında tez yerine hazırlanan ve danışman gözetiminde yürütülen bitirme çalışmasıdır. Yönetmeliğin 11. maddesine göre dönem projesi kredisizdir ve başarılı ya da başarısız olarak değerlendirilir. Tezsiz programın süre ve proje kurallarını ayrıntılı görmek isteyenler tezsiz yüksek lisansın süre ve dönem projesi kuralları yazısına bakabilir.

Tezsiz siber güvenlik yüksek lisans aramalarının sık sorduğu konu sınav koşuludur. Yönetmelik bu konuda üniversitelere esneklik tanır:

Tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, yükseköğretim kurumları ALES puanı aramayabilir.
— Yükseköğretim Kurulu, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 5/2, 20 Nisan 2016

Bu hüküm her tezsiz programın ALES'siz olduğu anlamına gelmez. Işık Üniversitesi'nin başvuru sayfası tezsiz programda ALES ya da GRE/GMAT aramadığını belirtirken, Koç Üniversitesi'nin program sayfası T.C. vatandaşı adaylardan ALES istediğini yazar. Üsküdar Üniversitesi ise tezsiz programda kayıt sırasında ALES aramadığını açıklar.

Uzaktan siber güvenlik yüksek lisans konusunda yönetmeliğin 4. maddesi, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı lisansüstü uzaktan öğretim programlarının YÖK kararıyla açılabileceğini düzenler. Bu rehber için incelenen resmî program sayfalarının hiçbirinde uzaktan öğretimle yürütülen bir siber güvenlik yüksek lisansı doğrulanamadı; tablodaki programlar örgün olarak tanımlanıyor. Uzaktan seçenek arayan adayın, Atlas'ta öğretim biçimi filtresini kullanması ve programın diploma ile doktora yolu üzerindeki sonucunu enstitüye sorması önerilir.

Kimler başvurabilir, alan dışından kabul olur mu?

Siber güvenlik yüksek lisansına genellikle lisans diploması olan ve programın kabul ettiği alanlardan mezun adaylar başvurabilir. Alan dışından kabul, üniversitenin ilanına bağlıdır: bazı programlar yalnızca bilgisayar kökenli mezunları alır, bazıları mühendislik, matematik ya da fizik mezunlarını bilimsel hazırlık şartıyla kabul eder. Esas belge, başvurulan dönemin enstitü ilanıdır.

Bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. Yönetmeliğin 30. maddesine göre bilimsel hazırlık en çok 2 yarıyıl sürer ve yüksek lisans süresine sayılmaz. Hazırlık derslerinin nasıl işlediği bilimsel hazırlık programının kuralları yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

Üniversitelerin resmî sayfalarında alan dışı başvuru için farklı yollar görülüyor. GTÜ'nün 2026-2027 Güz Yarıyılı ilanı, Siber Güvenlik tezli programında bilgisayar mühendisliği mezunları için bir şube, mühendislik fakültesi, fizik ve matematik mezunları için ikinci bir şube açar; bilgisayar mühendisliği dışındaki adaylar bir ya da iki dönemlik bilimsel hazırlığa alınabilir. Üsküdar Üniversitesi, sayısal ya da eşit ağırlık puan türüyle öğrenci alan lisans programlarının mezunlarını kabul eder ve bilgisayar ya da yazılım mühendisliği dışından gelenlere bilimsel hazırlık uygular. Sabancı Üniversitesi'nin tezsiz programı ise mühendislik, bilgisayar bilimleri, matematik ve temel bilimler mezunlarını hedeflediğini yazar.

Başvuru dosyası çoğu programda benzer belgelerden oluşur. ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). Tezli programlarda ALES genellikle istenir; puan türü ve alt sınır ilanda yazılır. Bilim sınavı, üniversitelerin lisansüstü başvurularda uyguladığı, alan bilgisini ölçen yazılı veya sözlü değerlendirmedir; merkezî bir sınav değildir ve kapsamı programa göre değişir.

  • Başvurulacak dönemin enstitü ilanını indirin

  • Kabul edilen lisans alanları listesinde kendi bölümünüzü arayın

  • Tezli program için ALES puan türünü ve geçerlilik süresini kontrol edin

  • İngilizce programda istenen dil belgesini hazırlayın

  • Alan dışından geliyorsanız bilimsel hazırlık şartını not edin

  • Bilim sınavı ya da mülakat tarihini takviminize ekleyin

Derslerde neler var, hangi uzmanlık alanları öne çıkıyor?

Siber güvenlik yüksek lisans dersleri çoğunlukla kriptografi, ağ güvenliği, zararlı yazılım analizi, güvenli kodlama ve güvenlik yönetimi başlıklarında toplanır. Zorunlu dersler alanın temelini verir, seçmeli dersler ise öğrencinin uzmanlaşmak istediği yöne göre seçilir. Programların ders kataloğu, adı aynı olan iki programın içerik olarak ne kadar farklı olabileceğini gösterir.

Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Siber Güvenlik Anabilim Dalı müfredatında 4 zorunlu ders ve 26 seçmeli ders yer alır. Zorunlu dersler Siber Güvenliğe Giriş, Veri İletişimi ve Bilgisayar Ağları, Ağ Savunma Sistemleri ile Kriptoloji ve Güvenlik Protokolleri'dir. Seçmeli havuzda Sızma Testleri, Zararlı Yazılım Analizi ve Tersine Mühendislik, SCADA Sistemlerin Güvenliği ve Bulut Bilişim Sistemlerinde Güvenlik gibi dersler bulunur. Sızma testi, bir bilişim sisteminin güvenlik açıklarını yetkili biçimde ve saldırı senaryolarıyla sınayan değerlendirme çalışmasıdır.

Üniversite

Örnek ders ya da ders başlığı

Öne çıkan yön

ODTÜ

CSEC 500 araştırma yöntemleri ve etik, CSEC 591-592 hazırlık

Kriptografi ve araştırma

Marmara Üniversitesi

Ağ Savunma Sistemleri, SCADA güvenliği

Ağ ve kritik altyapı

Üsküdar Üniversitesi

Kriptografiye Giriş, Uygulama Güvenliği

Uygulama ve ağ güvenliği

Işık Üniversitesi

İleri Şifreleme Teknikleri, Sızma Testi

Saldırı ve şifreleme

Sabancı Üniversitesi

Network Security, Malware Analysis

Çalışan profesyonel odağı

Koç Üniversitesi

Kriptoloji, bulut sistemleri, risk analizi

Disiplinler arası yapı

Ders yükü de programa göre değişir. ODTÜ Siber Güvenlik Anabilim Dalı tezsiz programın ders yükünü 30 kredi, tezli programın ders yükünü 21 kredi olarak açıklar. Koç Üniversitesi tezsiz program için 10 ders ve 30 kredi şartı koyar. Sabancı Üniversitesi araştırma tarafında 9 araştırma alanı sayar: bilgisayar ve ağ güvenliği, biyometri, blokzincir, kriptografi, kriptografik mühendislik, kriptografik sistemlerin yazılım ve donanım gerçekleştirimi, kablosuz sistem güvenliği, veri güvenliği ve mahremiyet, yazılım güvenliği.

4 zorunlu ders

Marmara zorunlu ders

Marmara Üniversitesi FBE Siber Güvenlik ABD müfredatı

26 seçmeli ders

Marmara seçmeli havuz

Marmara Üniversitesi FBE Siber Güvenlik ABD müfredatı

Güvenliğin yönetim ve kurumsal süreç tarafıyla ilgilenen adaylar için bilişim sistemlerinin işletme boyutunu anlatan yönetim bilişim sistemleri yüksek lisans seçenekleri de karşılaştırma için okunabilir.

Siber güvenlik yüksek lisansı ne işe yarar?

Siber güvenlik yüksek lisansı, mezunun kamu ve özel sektörde ağ, yazılım ve veri güvenliği alanlarında uzman olarak çalışmasına ve tezli programdan sonra doktoraya geçmesine zemin hazırlar. Program bir meslek unvanı vermez; kazandırdığı şey alan bilgisi, uygulama becerisi ve lisansüstü derecedir. İş alanları üniversitelerin program sayfalarında ve kamu belgelerinde tanımlanan görevlerle örtüşür.

Üsküdar Üniversitesi program sayfası, mezunların kamu ve özel sektörde çalışabileceği pozisyonları şöyle sıralar:

  • Bilgi güvenliği uzmanı olarak kurum politikalarını uygulamak

  • Güvenli yazılım uzmanı olarak kod güvenliğini denetlemek

  • Ağ güvenliği uzmanı olarak ağ savunmasını yönetmek

  • Sızma testi uzmanı olarak sistem açıklarını sınamak

  • Zafiyet analisti olarak riskleri raporlamak

  • Zararlı yazılım analisti olarak saldırı kodunu incelemek

Kamu tarafında alanın çerçevesini 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu çizer. 12 Mart 2025'te kabul edilen ve 19 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kanun, Siber Güvenlik Başkanlığı'nı tanımlar. Kanunun 5. maddesi Başkanlığın görevleri arasında kritik altyapıların korunmasını ve Siber Olaylara Müdahale Ekipleri'nin (SOME) kurulmasını ve denetlenmesini sayar. Bu görevler, kurumlarda güvenlik ekiplerine duyulan ihtiyacın yasal dayanağını oluşturur.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın hazırladığı Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2028) 6 stratejik amaç, 18 hedef ve 61 eylem içerir. Belgedeki hedeflerden biri "İnsan kaynağının güçlendirilmesi ve yetkinliğinin artırılması"dır. Strateji belgesine göre siber güvenlik zafiyetlerinin yaklaşık yüzde 80'i insan unsurunun rol oynadığı ihmallerden kaynaklanır. Bu tespit, teknik bilginin yanında farkındalık eğitimi ve güvenlik yönetimi becerisinin de aranacağını gösterir.

Kariyer getirisi kişiden kişiye değişir. Derece tek başına iş garantisi vermez; staj, laboratuvar çalışması, uygulamalı proje ve sertifikalar dereceyi tamamlar. Maaş ve ücret bilgisi kurumlara ve döneme göre değiştiği için bu rehberde yer almaz.

Siber güvenlik doktora ve akademik kariyer nasıl planlanır?

Siber güvenlik doktora için genel yol, tezli yüksek lisansı tamamlayıp doktora programına başvurmaktır. Yönetmeliğin 16. maddesi doktora başvurusunda tezli yüksek lisans diplomasını esas alır. Geçici 1. maddeye göre 6 Şubat 2013'ten önce tezsiz programa kayıtlı olan ya da mezun olanlar doktoraya başvurabilir; bu tarihten sonra tezsiz programa kaydolanlar için tezli yola geçiş önerilir.

Akademik kariyer düşünen aday, programı seçerken tezli seçeneğe, danışman bulma imkânına ve programın doktora ayağına bakar. Sabancı Üniversitesi siber güvenlikte tezli yüksek lisansın yanında doktora programı da yürütür. Doktora aşamasında yeterlik sınavı yapılır. Yeterlik sınavı, doktora öğrencisinin ders aşamasını tamamladıktan sonra alanındaki bilgi birikimini ve araştırma yetkinliğini ölçen, tez aşamasına geçiş koşulu olan sınavdır.

YÖK'ün 8 Eylül 2026 tarihli duyurusu, Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında ilk yıl 550 araştırmacının doktora programlarına alınacağını açıkladı. Program dört öncelikli alanı kapsar: Bilişim Teknolojileri, Donanım ve Bilgisayar Sistemleri, Siber Güvenlik ile Yapay Zekâ ve Akıllı Sistemler. YÖK, beş yılın sonunda yaklaşık 3 bin araştırmacıyı bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırmayı hedefliyor. Duyuruya göre merkezî yazılı sınav ÖSYM tarafından 28 Kasım 2026'da yapılacak.

550 araştırmacı

İlk yıl kontenjanı

YÖK, Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı, 8 Eylül 2026

3 bin araştırmacı

Beş yıllık hedef

YÖK, Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı, 8 Eylül 2026

Adayların sık karıştırdığı nokta, siber güvenlik ile bilgisayar mühendisliği yüksek lisansı arasındaki seçimdir. Bilgisayar mühendisliği programı daha geniş bir alan bilgisi verir ve güvenliği seçmeli derslerle sunabilir; siber güvenlik programı ise güvenliği zorunlu derslerle merkeze alır. Bilgisayar mühendisliği yüksek lisansının şartları ve programları iki yolun kabul koşullarını karşılaştırmak için yardımcı olur. Doktorada aynı ayrım sürer; bilgisayar mühendisliği doktora programları güvenlik konulu tez yazmak isteyenler için ikinci bir seçenek sunar.

ODTÜ'de tezsizden tezli programa geçiş nasıl işler?

ODTÜ Siber Güvenlik Anabilim Dalı'nın başvuru ve kabul sayfası, tezli programa doğrudan başvuruların yanında tezsiz programdan tezli programa geçiş yolunu da tanımlar. Sayfaya göre tezli program için aranan başvuru alt sınırları, tezsizden tezliye geçişte ayrıca aranmaz. Tezsiz programa başlayan ve araştırmaya ilgi duyan öğrenci, geçiş koşullarını ve başvuru zamanını anabilim dalı sekreterliği ile Enformatik Enstitüsü'nden öğrenebilir. Işık Üniversitesi de benzer bir geçiş için Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'ne dilekçe ve gerekli belgelerle başvurulmasını ister.

Başvuru dönemleri nasıl takip edilir?

Siber güvenlik yüksek lisans başvuruları tek bir ulusal takvimle değil, her üniversitenin enstitü ilanıyla açılır. Güz dönemi ilanları çoğunlukla ilkbahar ve yaz aylarında yayımlanır; bahar dönemi ilanı her programda açılmayabilir. Kesin tarih, kabul koşulu ve sınav günü yalnızca ilgili dönemin resmî ilanından alınır.

İki örnek takvimin ne kadar farklı olabileceğini gösterir. GTÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nün 2026-2027 Güz Yarıyılı ilanında başvurular 4 Mayıs-18 Haziran 2026 arasında alındı ve giriş sınavı 2 Temmuz 2026'da yapıldı. Üsküdar Üniversitesi'nin aynı dönem için açıkladığı takvimde çevrim içi başvuru 8 Haziran 2026'da açıldı, 26 Temmuz 2026'da kapandı. Aynı dönemde bir üniversitenin başvurusu biterken diğerininki yeni başlayabiliyor. Bu fark, kısa listede birden fazla programı olan adayın belgelerini erken hazırlamasını gerektirir. Transkript, diploma, dil belgesi ve ALES sonuç belgesi ilan çıkmadan önce hazır olursa, ilk kapanan başvuru kaçırılmadan sonraki ilanlara da aynı dosyayla girilebilir.

Başvuru dönemlerini kaçırmamak için şu sıra izlenebilir:

  1. Hedef programları Atlas'ta belirleyip kısa liste oluşturun.

  2. Her programın enstitü duyuru sayfasını not edin.

  3. ALES ve yabancı dil sınav tarihlerini ÖSYM takviminden kontrol edin.

  4. Mezun Kampüsü Duyurular sayfasında yeni ilanları takip edin.

  5. İlan çıktığında kabul edilen alanları ve belgeleri yeniden okuyun.

  6. Bilim sınavı ya da mülakat gününü takviminize işleyin.

Dönemlerin genel düzenini ve ilanların hangi aylarda yoğunlaştığını yüksek lisans başvuru tarihlerinin dönem takvimi yazısı ayrıntılı anlatır. Ücretler üniversiteye ve döneme göre değişebilir; güncel ücretler Atlas'ta program sayfasında yer alır. Kontenjan, sınav koşulu ve öğretim dili her ilanda yeniden belirlendiği için kısa listedeki programları her dönem başında tekrar kontrol etmek gerekir. Bir dönem tezsiz programa ALES istemeyen bir enstitü, sonraki ilanda farklı bir koşul koyabilir.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim, bilgisayar mühendisliği mezunu ve bir yazılım şirketinde geliştirici olarak çalışıyor. Güvenli kodlama alanında uzmanlaşmak istiyor ama tam zamanlı okumayı düşünmüyor. Selim, kısa listesine akşam ve hafta sonu ders yapan tezsiz programları alıyor ve her programın ders listesinde güvenli yazılım ve uygulama güvenliği derslerini arıyor. İleride doktora ihtimalini de kapatmamak için seçtiği programda tezsizden tezliye geçiş yolunun bulunup bulunmadığını enstitüye soruyor. Ders saatlerini işvereniyle paylaşıyor ve dönem projesi için iş yerindeki güvenlik süreçlerinden yararlanabileceği bir konu belirliyor. Böylece işini bırakmadan başlayıp gerekirse araştırma yoluna dönebileceği bir plan kuruyor.

Zeynep, matematik bölümünden mezun ve kriptografiye ilgi duyuyor. Bilgisayar kökenli olmadığı için başvurusunun kabul edilmeyeceğinden çekiniyor. İlanları incelediğinde bazı programların matematik ve fizik mezunlarını bilimsel hazırlık şartıyla kabul ettiğini görüyor. Zeynep, hazırlık döneminde veri yapıları ve ağ temelleri gibi derslerle eksiklerini tamamlayabileceği programları seçiyor. Kriptografi ağırlıklı ders kataloğuna sahip tezli programları öne alıyor ve başvuru dosyasına matematik altyapısını anlatan bir niyet mektubu ekliyor. Mülakatta sayılar teorisi ve şifreleme konusundaki lisans derslerini örnek gösterip neden bu alana geçmek istediğini somut biçimde anlatmaya hazırlanıyor.

Mert, kamu kurumunun bilgi işlem biriminde ağ yöneticisi. Kurumunda güvenlik olaylarına müdahale eden bir ekip kurulacağını duyunca alanda derece almak istiyor. Mert, tezli ve tezsiz seçeneği karşılaştırıyor; amacı akademik kariyer değil, uygulamada derinleşmek olduğu için tezsiz programa yöneliyor. Seçtiği programların ağ savunma ve saldırı tespit derslerini içermesine dikkat ediyor. Başvuru öncesinde tezsiz programda ALES istenip istenmediğini her ilanda ayrı ayrı kontrol ediyor ve belgelerini buna göre hazırlıyor. Kurumundaki izin ve görevlendirme kurallarını insan kaynakları biriminden öğreniyor, ders saatlerini nöbet çizelgesiyle çakışmayacak biçimde planlıyor.

Elif, elektrik-elektronik mühendisliği mezunu ve akademide kalmak istiyor. Siber güvenlik ile bilgisayar mühendisliği yüksek lisansı arasında kararsız. Elif, iki alanın zorunlu derslerini yan yana koyuyor ve güvenliğin hangi programda merkezde olduğunu görüyor. Doktora hedefi olduğu için yalnızca tezli programlara başvurmaya karar veriyor. Danışman bulmak için öğretim üyelerinin araştırma alanlarını inceliyor ve donanım güvenliği üzerine çalışan bir grubun bulunduğu programı ilk sıraya alıyor. Başvurudan önce o gruptaki bir öğretim üyesine kısa bir e-posta yazarak araştırma konularını soruyor ve niyet mektubunu bu görüşmeye göre şekillendiriyor.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin

Siber güvenlik programı sunan üniversitelerin kampüs, enstitü ve program bilgilerini Mezun Kampüsü üniversite sayfalarında inceleyin.

Üniversiteleri İncele

Siber Güvenlik Yüksek Lisans Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Siber güvenlik yüksek lisans hangi üniversitelerde var?+

Siber güvenlik yüksek lisans; resmî sayfalarda doğrulandığı biçimiyle ODTÜ, Gebze Teknik Üniversitesi, Bahçeşehir Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Işık Üniversitesi, Üsküdar Üniversitesi ve Ankara Medipol Üniversitesi gibi kurumlarda bulunuyor. Bu liste tam değildir, çünkü bazı üniversiteler alanı "bilgi güvenliği" adıyla yürütür ve açılan programlar her dönem değişebilir. Güncel listeyi görmek için Atlas'ta hem "siber güvenlik" hem "bilgi güvenliği" araması yapmak ve sonucu üniversitenin enstitü ilanıyla karşılaştırmak önerilir.

Siber güvenlik tezsiz yüksek lisans var mı?+

Evet, birçok üniversitede siber güvenlik için tezsiz yüksek lisans seçeneği bulunuyor. ODTÜ, Bahçeşehir, Sabancı, Koç, Işık ve Üsküdar üniversitelerinin resmî sayfalarında tezsiz program yer alıyor. Tezsiz program tez yerine dönem projesiyle tamamlanır ve Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre 2-3 yarıyıl sürer. Bazı tezsiz programlar akşam ve hafta sonu ders yaparak çalışan adaylara uygun bir düzen sunar. Doktora hedefi olan adayın tezli programı tercih etmesi daha uygun olur.

Uzaktan siber güvenlik yüksek lisans yapılabilir mi?+

Uzaktan öğretimle lisansüstü program açılması mümkündür; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 4. maddesi uzaktan öğretim programlarının YÖK kararıyla açılabileceğini düzenler. Ancak bu rehber için incelenen resmî siber güvenlik program sayfalarında uzaktan yürütülen bir program doğrulanamadı; tablodaki programlar örgün olarak tanımlanıyor. Uzaktan seçenek arayan aday, Atlas'ta öğretim biçimi filtresini kullanabilir ve bulduğu programın diploma ile doktora yolu üzerindeki sonucunu enstitüye sorabilir.

Alan dışından siber güvenlik yüksek lisans yapılır mı?+

Alan dışından siber güvenlik yüksek lisansı yapmak birçok programda mümkündür, ancak koşullar üniversiteye göre değişir. Gebze Teknik Üniversitesi'nin 2026-2027 Güz ilanı mühendislik, fizik ve matematik mezunları için ayrı bir şube açar. Üsküdar Üniversitesi bilgisayar ya da yazılım mühendisliği dışından gelenlere bilimsel hazırlık uygular. Bilimsel hazırlık en çok iki yarıyıl sürer ve yüksek lisans süresine sayılmaz. Başvurmadan önce ilandaki kabul edilen lisans alanları listesinde kendi bölümünüzü aramanız gerekir.

ALES olmadan siber güvenlik yüksek lisans yapılır mı?+

Bazı tezsiz programlarda ALES olmadan başvurmak mümkündür. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 5. maddesi, tezsiz programlara öğrenci kabulünde üniversitelerin ALES puanı aramayabileceğini düzenler. Işık Üniversitesi tezsiz programda ALES ya da GRE/GMAT aramadığını, Üsküdar Üniversitesi kayıt sırasında ALES istemediğini belirtir. Koç Üniversitesi ise T.C. vatandaşı adaylardan ALES ister. Tezli programlarda ALES genellikle aranır. Her programın koşulu ilanda ayrıca yazıldığı için genelleme yapmadan ilanı okumak gerekir.

İngilizce siber güvenlik yüksek lisans programı var mı?+

Evet, resmî sayfalarında öğretim dilini İngilizce olarak belirten programlar var. Bahçeşehir Üniversitesi'nin tezli ve tezsiz siber güvenlik programları İngilizce olarak tanımlanır. Sabancı Üniversitesi'nin tezsiz programının eğitim dili de İngilizcedir. Gebze Teknik Üniversitesi'nin tezli programı yüzde 30 İngilizce olarak ilan edilmiştir. İngilizce programlarda genellikle YDS, YÖKDİL ya da TOEFL gibi bir dil belgesi istenir; kabul edilen belge ve alt sınır programın ilanında yer alır.

Çalışırken siber güvenlik yüksek lisansı yapılabilir mi?+

Çalışırken siber güvenlik yüksek lisansı yapmak, ders saatleri uygun programlarda mümkündür. Sabancı Üniversitesi tezsiz programını çalışan profesyonellere göre kurduğunu ve dersleri akşam ve hafta sonu yaptığını belirtir. Tezli programlarda tez çalışması, seminer ve danışman görüşmeleri daha fazla zaman isteyebilir. Aday, ders programını, devam koşulunu ve sınav günlerini işvereniyle önceden konuşursa planlamayı kolaylaştırır. Çalışma izni ya da idari izin konuları kurumların kendi kurallarına bağlıdır.

Siber güvenlik yüksek lisans ne işe yarar?+

Siber güvenlik yüksek lisans, mezunun ağ, yazılım ve veri güvenliği alanlarında uzmanlaşmasını ve tezli programdan sonra doktoraya geçmesini sağlar. Üsküdar Üniversitesi program sayfası mezunlar için bilgi güvenliği uzmanı, ağ güvenliği uzmanı, sızma testi uzmanı, zafiyet analisti ve zararlı yazılım analisti gibi pozisyonları sayar. 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu kurumlarda olaylara müdahale ekiplerinin kurulmasını düzenler. Derece tek başına iş garantisi vermez; staj ve uygulamalı projeler dereceyi tamamlar.

Siber güvenlik mi bilgisayar mühendisliği yüksek lisansı mı daha uygun?+

Seçim, adayın hedefine bağlıdır. Bilgisayar mühendisliği yüksek lisansı daha geniş bir alan bilgisi verir ve güvenliği seçmeli dersler üzerinden sunabilir. Siber güvenlik programı ise kriptografi, ağ güvenliği ve zararlı yazılım analizini zorunlu ders olarak merkeze alır. Güvenlikte uzmanlaşmak isteyen aday siber güvenlik programına, yapay zekâ ya da yazılım gibi farklı alanları da açık tutmak isteyen aday bilgisayar mühendisliğine yönelebilir. İki programın ders kataloğunu yan yana koymak kararı netleştirir.

Tezsiz siber güvenlik yüksek lisansından sonra doktora yapılır mı?+

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği doktora başvurusunda tezli yüksek lisans diplomasını esas alır. Yönetmeliğin geçici 1. maddesine göre 6 Şubat 2013'ten önce tezsiz programa kayıtlı olan ya da mezun olanlar doktoraya başvurabilir. Bu tarihten sonra tezsiz programa başlayan aday için doktoraya giden yol genellikle tezli programa geçiş ya da ikinci bir tezli yüksek lisanstır. ODTÜ ve Işık Üniversitesi gibi bazı kurumlar tezsizden tezliye geçiş yolunu tanımlar.

Siber güvenlik yüksek lisansı kaç yıl sürer?+

Süre program türüne göre değişir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne göre tezli yüksek lisansın normal süresi 4 yarıyıl, yani yaklaşık iki yıldır ve program en çok altı yarıyılda tamamlanır. Tezsiz yüksek lisans 2-3 yarıyıl sürer. Sabancı Üniversitesi tezsiz programının bir yılda tamamlanabildiğini belirtir. Alan dışından gelen adayın bilimsel hazırlık dönemi bu sürelere eklenmez, ancak toplam okuma süresini uzatır.

Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın

Vakıf üniversitelerindeki siber güvenlik programları için Mezun Kampüsü üzerinden başvuru oluşturmak ücretsizdir.

Ücretsiz Başvur

Mezun Kampüsü Hakkında

Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Siber güvenlik yüksek lisans düşünen adaylar, Atlas üzerinden programları üniversite, şehir ve program türüne göre karşılaştırabilir, üniversite sayfalarında enstitü bilgilerine ulaşabilir ve Duyurular bölümünden yeni ilanları izleyebilir. Platformdaki bilgiler, kesin başvuru koşulları için üniversitelerin resmî ilanlarına yönlendiren bir başlangıç noktası olarak hazırlanır.

Kaynakça

Yasal Bilgilendirme

Bu yazı, siber güvenlik yüksek lisans programları hakkında genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve üniversitelerin kendi lisansüstü yönetmelikleri değişebilir. Program türü, öğretim dili, kontenjan, sınav koşulları ve kabul edilen lisans alanları üniversiteye ve döneme göre farklılaşabilir. Başvuru yapmadan önce ilgili enstitünün güncel ilanının ve resmî açıklamalarının kontrol edilmesi önerilir. Bu yazı kişiye özel akademik, hukuki ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz.

Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.

Kaynak ve Sorumluluk Bilgilendirmesi

Blog ve Haberler için gerekli yasal bilgilendirme