Çift Anadal ve Yandal: Şartlar, Farklar ve Avantajlar
ŞÜKRAN Ç.
Yazar

Çift Anadal ve Yandal: Şartlar, Farklar ve Avantajlar
İçindekiler
Çift anadal ve yandal nedir? — İki programın Yönetmelikteki tanımları ve ortak zemini.
Çift anadal ile yandal arasındaki fark nedir? — Beş ölçüt üzerinden karşılaştırma tablosu.
Başvuru için not ortalaması kaç olmalı? — Yüzlük sistemdeki eşikler ve başarı sıralaması şartı.
Başvuru ne zaman yapılır? — Yarıyıl pencereleri ve hazırlık adımları.
Kayıt hangi durumda silinir? — Devam koşulları, ek süreler ve derslerin akıbeti.
Hangi öğrenciye hangisi uygun? — Profil bazlı değerlendirme.
Sık karıştırılan bir nokta — Çift anadal, ikinci üniversite ve yandal sertifikası ayrımı.
Sonraki adımlar — Başvuru öncesi yol haritası.
Gerçek Hayattan Örnekler — Dört temsili senaryo.
Sıkça Sorulan Sorular — On soru ve yanıtı.
Kaynakça ve Yasal Bilgilendirme.
Genel Bilgilendirme
Çift anadal ve yandal, aynı üniversitede iki farklı alandan eş zamanlı ders almanın iki ayrı yoludur. Çift anadal programı ikinci bir diploma ile sonuçlanır; yandal programı ise diploma yerine geçmeyen bir sertifika verir. İkisinin de çerçevesi 27561 sayılı Yönetmelikle çizilmiştir ve başvuru eşikleri birbirinden farklıdır.
Bu yazı, adayın karar verirken ihtiyaç duyduğu bilgileri Yönetmeliğin ilgili maddelerine dayandırarak toplar. Kullanılan kaynaklar birincil niteliktedir: T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki konsolide Yönetmelik metni, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik metni ve Yükseköğretim Kurulu'nun kendi duyuruları. Yönetmelik 24 Nisan 2010 tarihinden 28 Şubat 2026 tarihine kadar on beş kez değiştirilmiştir; bu nedenle yazıdaki her eşik, ilgili maddenin son hâline göre verilmiştir.
Mezun Kampüsü üzerinden üniversiteleri ve programları karşılaştıran adaylar, çift anadal ile yandal arasındaki farkı çoğunlukla başvuru döneminde öğreniyor. Oysa iki programın başvuru penceresi lisansın ilk yıllarında açılıp kapanıyor. Yazının 4 üncü bölümü bu takvimi ayrı ayrı ele alıyor.
Bazı hükümler üniversitelerin kendi düzenlemelerine bırakılmıştır. Yönetmelik asgari koşulları belirler; üniversite senatoları bu koşulları yükseltebilir, kontenjanları ve ek ölçütleri kendisi tespit eder. Bu nedenle yazıda geçen eşikler taban değerlerdir ve adayın kayıtlı olduğu üniversitenin güncel ilanından teyit edilmesi önerilir.
100 üzerinden 70
Çift anadal başvuru not eşiğiYönetmelik md. 17/2'ye göre başvuru anında anadaldaki genel not ortalaması için aranan alt sınır
En üst %20
Çift anadalda başarı sıralaması şartıAynı madde, anadal programının ilgili sınıfında aranan sıralama dilimini belirler
Çift anadal ve yandal nedir?
Çift anadal programı, başarı şartını ve diğer koşulları sağlayan öğrencilerin aynı yükseköğretim kurumunun iki diploma programından eş zamanlı olarak ders alıp iki ayrı diploma alabilmesini sağlayan programdır. Yandal programı ise aynı yükseköğretim kurumu içinde belirli bir konuya yönelik sınırlı sayıda ders alarak diploma yerine geçmeyen bir belge alınmasını sağlar. Her iki tanım da 27561 sayılı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alır.
İki programın ortak zemini, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (b) fıkrasında görülür: farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılmasına ilişkin esaslar, Yükseköğretim Kurulunun belirlediği temel ilkelere uygun olarak üniversite senatoları tarafından belirlenir. Yani kanun yetkiyi senatoya verir, Yönetmelik ise senatonun aşamayacağı asgari çerçeveyi kurar.
Adayın kararını etkileyen ortak noktalar şunlardır:
Her iki program da aynı üniversite içinde yürütülür; farklı bir üniversitenin programıyla çift anadal veya yandal yapılamaz.
Her iki başvuruda da, başvurulan yarıyıla kadar anadal programında alınan derslerin başarıyla tamamlanmış olması aranır.
Her iki programın kontenjanı da önceden ilan edilir ve ilgili yönetim kurulu tarafından belirlenir.
Her iki programda da alınan dersler, öğrenci programdan ayrılsa bile transkriptte ve diploma ekinde görünür.
Her ikisi de anadal programına ek olarak yürütülür; anadal kaydı sona erdiğinde ikinci programın dayanağı da ortadan kalkar.
Kısaltma tercihinde bir tutarsızlık dikkat çeker: mevzuat metni "yan dal" yazımını kullanırken üniversite ilanları çoğunlukla "yandal" biçimini tercih eder. İkisi aynı programı ifade eder. Çift anadal programı için ise "ÇAP" kısaltması yaygındır, ancak Yönetmelik metninde bu kısaltma geçmez; orada "ikinci anadal diploma programı" ifadesi kullanılır.
Çift anadal ile yandal arasındaki fark nedir?
Çift anadal ile yandal arasındaki temel fark sonuç belgesidir: çift anadal ikinci bir diploma, yandal ise yandal sertifikası verir. Farklar bununla sınırlı değildir. Başvuru not eşiği, başarı sıralaması şartı, başvuru yarıyılı ve devam koşulları da 27561 sayılı Yönetmelikte ayrı maddelerle düzenlenmiştir ve birbirinden farklı değerler taşır.
Ölçüt | Çift anadal programı | Yandal programı |
|---|---|---|
Sonuç belgesi | İkinci bir diploma (md. 4/1-a) | Diploma yerine geçmeyen sertifika (md. 18/2) |
Başvuru not eşiği | 100 üzerinden 70 (md. 17/2) | 100 üzerinden 65 (md. 19/3) |
Başarı sıralaması şartı | Anadal sınıfında en üst %20 (md. 17/2) | Yönetmelikte aranmıyor |
Lisansta başvuru penceresi | En erken 3., en geç 5. yarıyılın başı (dört yıllık programlarda, md. 17/1) | En erken 3., en geç 6. yarıyılın başı (md. 19/1) |
Devam için anadal ortalaması | 100 üzerinden 70, bir kez 65'e düşebilir (md. 17/4) | 100 üzerinden 60 (md. 20/2) |
Tablodaki eşikler yüzlük sisteme göredir. Dörtlü sistemle not veren üniversitelerde karşılık, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları üzerinden hesaplanır; bu nedenle üniversite yönergelerinde aynı eşik dörtlük bir değer olarak görünebilir.
Bir başka fark, ikinci programa geçiş imkânında ortaya çıkar. Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına göre ikinci anadal diploma programındaki öğrenci, anadal programında kurum içi geçiş hükümlerine uygun koşulları sağladığında ikinci anadal diploma programına yatay geçiş yapabilir. Yandal programı için böyle bir hüküm bulunmaz. Kurum içi ve kurumlar arası geçişin kendi kuralları vardır; yatay geçiş başvurusunun nasıl yapıldığı ayrı bir yazıda adım adım anlatılmıştır.
Kontenjan tarafında da ayrışma vardır. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, hukuk, tıp ve sağlık programları ile mühendislik programları hariç olmak üzere, çift anadal yapılacak programların kontenjanlarının program kontenjanının %20'sinden az olmamak üzere üniversite senatolarınca belirleneceğini öngörür. Yandal kontenjanları için ise 18 inci maddenin üçüncü fıkrası yalnızca ilgili yönetim kuruluna yetki verir, oran belirlemez.
Başvuru için not ortalaması kaç olmalı?
Çift anadal başvurusunda anadal programındaki genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması ve öğrencinin anadal programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibarıyla en üst %20'de bulunması aranır. Yandal başvurusunda ise yalnızca genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 65 olması yeterlidir; başarı sıralaması şartı yoktur. İki eşik de Yönetmelikte açıkça yazılıdır.
Başvuru anında anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan ve anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20'sinde bulunan öğrenciler ikinci anadal diploma programına başvurabilirler.
— Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik, md. 17/2, 2 Mayıs 2014 tarihli değişik hâli
Sıralama şartını sağlayamayan adaylar için ikinci bir kapı bulunur. Aynı fıkranın (c) bendi, anadal programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan ancak ilgili sınıfta en üst %20'de yer almayan öğrencilerden, çift anadal yapılacak programın ilgili yıldaki taban puanından az olmamak üzere puana sahip olanların da başvurabileceğini düzenler. Burada ölçüt, öğrencinin üniversiteye giriş puanıdır.
Başarı sıralaması şartı aranan programlarda ek bir koşul devreye girer. Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre bu programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir. Aynı fıkraya 28 Şubat 2026 tarihli ve 33182 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenen cümle, yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları kapsamında kayıt olan öğrenciler ile yurt dışından yatay geçişle gelen öğrencilerden çift anadal yapmak isteyenlerin de aynı şartlara tabi olduğunu belirtir. Yükseköğretim Kurulu, 28 Şubat 2026 tarihli duyurusunda bu düzenlemeyi ayrıca duyurmuştur.
Not eşiği bir taban değerdir. Yönetmeliğin 21 inci maddesinin beşinci fıkrası, senato kararıyla yandal programlarına ilişkin ilave koşullar getirilebileceğini ve öngörülen asgari başarı notlarının yükseltilebileceğini düzenler. Bu nedenle adayın kendi üniversitesinin güncel ilanını kontrol etmesi önerilir.
Başvuru ne zaman yapılır?
Çift anadal başvurusu, anadal lisans programında en erken üçüncü yarıyılın başında yapılır. Son başvuru yarıyılı programın uzunluğuna bağlıdır: dört yıllık programlarda beşinci, beş yıllık programlarda yedinci, altı yıllık programlarda dokuzuncu yarıyılın başı. Yandal başvurusu ise anadal lisans programının en erken üçüncü, en geç altıncı yarıyılının başında yapılabilir.
Önlisans düzeyinde takvim daha dardır. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrası, anadal önlisans diploma programında çift anadal başvurusunun en erken ikinci, en geç üçüncü yarıyılın başında yapılabileceğini düzenler. İki yıllık bir programda karar süresinin kısalığı buradan gelir. Önlisans sonrası lisans eğitimine geçmek isteyen adaylar için ayrı bir yol bulunur; dikey geçişle lisans tamamlanabilen bölümler ayrı bir yazıda listelenmiştir.
Yarıyıl penceresinin yanında bir de ders şartı vardır. Çift anadal için Yönetmeliğin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası, öğrencinin başvurduğu yarıyıla kadar anadal programında aldığı tüm dersleri başarıyla tamamlamasını arar. Yandal için 19 uncu maddenin ikinci fıkrası, başvurulan yarıyıla kadar alınan tüm kredili derslerin başarıyla tamamlanmış olmasını şart koşar. Devam eden bir başarısız ders, başvuruyu bu aşamada durdurabilir.
Başvuru öncesinde tamamlanması önerilen işlemler aşağıdaki gibidir.
Transkriptinizi alın ve genel not ortalamanızı yüzlük sistemdeki karşılığıyla birlikte kontrol edin.
Başvurulan yarıyıla kadar başarısız veya devam eden dersinizin kalmadığını doğrulayın.
Anadal programınızın ilgili sınıfındaki başarı sıralamanızı öğrenci işlerinden öğrenin.
Üniversitenizin senato tarafından belirlenmiş ek koşulları olup olmadığını ilanda arayın.
Hedeflediğiniz programın ilan edilen kontenjanını ve başvuru takvimini not edin.
Yetenek sınavıyla öğrenci alan bir program hedefliyorsanız sınav takvimini ayrıca takip edin.
Yetenek sınavı maddesi ayrıca düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin beşinci fıkrası, yetenek sınavı ile öğrenci alan çift anadal diploma programına kabulde yetenek sınavında da başarılı olma şartının arandığını belirtir.
Kayıt hangi durumda silinir?
Çift anadal ve yandal kaydı, öğrencinin anadaldaki not ortalaması belirli bir eşiğin altına düştüğünde veya iki yarıyıl üst üste ders alınmadığında sona erebilir. Eşikler ve sonuçlar iki program için farklıdır. Yönetmelik, kaydı sonlanan öğrencinin daha önce başarıyla tamamladığı derslerin akıbetini de ayrıca düzenler; bu dersler kaybolmaz.
Durum | Çift anadal programında | Yandal programında |
|---|---|---|
Anadal not ortalaması düşerse | Bir defaya mahsus 65'e düşebilir; ikinci kez 70'in altına düşerse kayıt silinir (md. 17/4) | 100 üzerinden 60'ın altına düşerse kayıt silinir (md. 20/2) |
İki yarıyıl üst üste ders alınmazsa | Kayıt silinir (md. 17/8) | Kayıt silinir (md. 21/3) |
Anadaldan mezun olunur, ikinci program bitmezse | 2547 sayılı Kanunun 44/c fıkrasındaki azami süre uygulanır (md. 17/7) | İlgili yönetim kurulu kararıyla en fazla iki yarıyıl ek süre tanınır (md. 20/3) |
Programdan ayrılınırsa alınan dersler | Anadalda kabul edilmeyen başarılı dersler, ortalamaya katılmadan transkript ve diploma ekinde yer alır (md. 17/9) | Anadala sayılmayan başarılı dersler, ortalamaya katılmadan transkript ve diploma ekinde yer alır (md. 20/2) |
Kendi isteğiyle bırakma | Yönetmelikte ayrıca düzenlenmemiştir | Herhangi bir yarıyılda bırakılabilir; aynı yandal programına tekrar kayıt yapılamaz (md. 21/2) |
Azami süreler kanunla belirlenmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (c) fıkrası uyarınca, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programları azami dört yıl, dört yıl olan lisans programları azami yedi yıl, beş yıl olan lisans programları azami sekiz yıl, altı yıl olan lisans programları azami dokuz yıl içinde tamamlanır. Çift anadal programını anadal mezuniyetinden sonra sürdüren öğrencinin süresi bu fıkraya bağlanmıştır.
Diploma sırası da nettir. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre ikinci anadal lisans programına devam eden öğrenciye mezuniyet diploması, ancak birinci anadal programından mezun olması hâlinde verilebilir. Yandalda böyle bir bağ yoktur: 21 inci maddenin birinci fıkrası, yandal programındaki başarı durumunun anadal mezuniyetini etkilemediğini belirtir.
100 üzerinden 65
Yandal başvuru not eşiğiYönetmelik md. 19/3'e göre yandal başvurusunda aranan genel not ortalaması alt sınırı
100 üzerinden 60
Yandalda devam eşiğiMd. 20/2, yandala devam edebilmek için anadal not ortalamasının altına düşemeyeceği değeri belirler
Hangi öğrenciye hangisi uygun?
Seçim, adayın ikinci alandan ne beklediğine göre değişir. İkinci bir diploma hedefleyen ve anadal sıralamasında en üst %20'de yer alan öğrenci için çift anadal uygun bir yol olabilir. Belirli bir konuda sınırlı sayıda ders alıp sertifika almak isteyen ve programını esnek tutmak isteyen öğrenci için yandal daha uyumlu olabilir. Karar, eşiklerden çok mezuniyet planına bağlıdır.
Not eşiklerinin farkı burada belirleyici olur. Çift anadal başvurusu için aranan 70 puanlık eşik ve en üst %20 şartı, yandal için aranan 65 puanlık eşikten daha dardır. Ancak yandalın devam eşiği (100 üzerinden 60) da yükümlülük doğurur; ortalama bu değerin altına düştüğünde 20 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca kayıt silinir.
İki programın birlikte yürütülüp yürütülemeyeceği sık sorulur. Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, aynı anda birden fazla ikinci anadal diploma programına kayıt yapılamayacağını, ancak aynı anda ikinci anadal ile yandal programına kayıt yapılabileceğini düzenler. Yani bir öğrenci bir çift anadal ve bir yandalı birlikte yürütebilir, iki çift anadalı yürütemez. Lisansüstü düzeyde aynı sorunun karşılığı farklıdır; iki yüksek lisansın aynı anda yürütülüp yürütülemeyeceği ayrı bir yazıda ele alınmıştır.
Yurt dışından gelen öğrenciler için 2026 değişikliği
28 Şubat 2026 tarihli ve 33182 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle, Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına yeni bir cümle eklenmiştir. Buna göre yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları kapsamında kayıt olan öğrenciler ile yurt dışından yatay geçişle gelen öğrencilerden çift anadal yapmak isteyenler de aynı şartlara tabidir. Yükseköğretim Kurulu, aynı tarihli duyurusunda düzenlemeyi "yurtdışından gelen öğrenciler de çift anadal yapmak isterse diğer öğrencilerle aynı şartlara tabi olacak" ifadesiyle açıklamıştır. Başarı sıralaması şartı aranan programları hedefleyen adayların bu hükmü ayrıca değerlendirmesi önerilir.
Ders yükü tarafında Yönetmelik bir sayı vermez. 16 ncı maddenin altıncı fıkrası, çift anadal programında alınması gereken derslerin ve kredilerin Yükseköğretim Alan Yeterlilikleri dikkate alınarak senato onayıyla belirleneceğini öngörür. Yandal dersleri için de 20 nci maddenin birinci fıkrası benzer bir yetki tanır. Bu nedenle ders sayısı üniversiteye ve program çiftine göre farklılık gösterebilir ve ilgili üniversitenin güncel ilanından teyit edilmelidir.
Sık Karıştırılan Bir Nokta
Çift anadal, ikinci bir üniversiteye kaydolmak anlamına gelmez; yandal sertifikası da bir diploma değildir. İki yanlış anlama da aynı kökten gelir: her iki program da "ikinci bir bölüm okumak" olarak özetlendiğinde, sonuç belgesinin ne olduğu ve kaydın nerede tutulduğu gözden kaçar. Yönetmelik ikisini de açık hükümlerle ayırmıştır.
Kayıt yeri konusunda Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası nettir: örgün öğretim yapan yükseköğretim kurumlarının birden fazla aynı düzeydeki programına öğrenci kaydı yapılamaz. Çift anadal bu kuralın dışında ayrı bir mekanizmadır, çünkü ikinci program aynı yükseköğretim kurumu içindedir ve öğrencinin tek bir anadal kaydı vardır. Aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları, örgün bir programda okurken açıköğretim programına kayıt yaptırılabileceğini ayrıca düzenler; bu, çift anadaldan farklı bir yoldur.
Sonuç belgesi konusunda Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrası, yandal programlarını tamamlayanlara eğitim aldıkları alanda sadece başarı belgesi (yandal sertifikası) düzenleneceğini ve bu belgelerin diploma yerine geçmediğini belirtir. Bu ayrım, mezuniyet sonrası başvurularda beklentiyi doğru kurmak açısından önemlidir.
Karışıklığa yol açan diğer başlıklar şunlardır:
Çift anadalda ikinci diploma, yalnızca birinci anadaldan mezun olunduğunda düzenlenir (md. 17/5).
Yandal başarısı anadal mezuniyetini etkilemez; yandalı bitirememek anadal diplomasını geciktirmez (md. 21/1).
Yandal programından kayıt sildiren öğrenci, aynı yandal programına tekrar kayıt yaptıramaz (md. 21/2).
Çift anadal, uluslararası ortak diploma programlarından farklıdır; ortak programlar Yönetmeliğin 25 inci maddesinde ayrıca düzenlenmiştir.
Çift anadalda alınan ve eşdeğerliği kabul edilen dersler not çizelgesinde gösterilir (md. 17/6).
Sonraki adımlar
Çift anadal ve yandal kararı, üç bilgi netleştiğinde kolaylaşır: anadaldaki güncel not ortalaması, ilgili sınıftaki başarı sıralaması ve hedeflenen programın ilan edilen kontenjanı. Bu üç veri toplandıktan sonra Yönetmelikteki eşiklerle karşılaştırma yapmak birkaç dakika sürer. Takvim ise yarıyıl başlarına bağlı olduğu için erken planlama gerektirir.
Aşağıdaki sıra, başvuru dönemine hazırlıklı girmeye yardımcı olabilir.
Transkriptinizi güncel hâliyle alın ve genel not ortalamanızın yüzlük karşılığını öğrenci işlerinden teyit edin.
Anadal programınızın ilgili sınıfındaki başarı sıralamanızı öğrenin; en üst %20 şartını sağlamıyorsanız giriş puanınızı hedef programın ilgili yıldaki taban puanıyla karşılaştırın.
Hedeflediğiniz programın başarı sıralaması şartı aranan bir program olup olmadığını kontrol edin.
Bulunduğunuz yarıyılın, hedeflediğiniz program için Yönetmelikte tanınan başvuru penceresi içinde kalıp kalmadığını doğrulayın.
Üniversitenizin senato kararıyla getirdiği ek koşulları ve ilan edilen kontenjanı okuyun.
İkinci diploma mı yoksa sertifika mı hedeflediğinizi netleştirin ve kararınızı buna göre verin.
Başvuru sonrasında ders yükünüzün anadal takviminizle çakışıp çakışmadığını danışmanınızla değerlendirin.
Lisans sonrası planlama da bu kararla birlikte düşünülebilir. Çift anadal veya yandal ile edinilen ikinci alan, lisansüstü başvurularda program tercihini etkileyebilir; lisans bitmeden yüksek lisansa başvurulup başvurulamayacağı konusundaki koşullar ayrı bir yazıda açıklanmıştır.
Mevzuat değişebilir. 27561 sayılı Yönetmelik 24 Nisan 2010 tarihinden 28 Şubat 2026 tarihine kadar on beş kez değiştirilmiştir. Başvuru dönemine girmeden önce hem Yönetmeliğin güncel hâlinin hem de üniversitenin yayımladığı ilanın kontrol edilmesi önerilir.
Program kontenjanının %20'si
Çift anadal kontenjanı için alt sınırMd. 17/2-b; hukuk, tıp ve sağlık programları ile mühendislik programları bu hükmün dışında tutulmuştur
En fazla 2 yarıyıl
Yandalda tanınabilecek ek süreMd. 20/3; anadaldan mezun olup yandalı bitiremeyen öğrenci için yönetim kurulu kararına bağlıdır
Gerçek Hayattan Örnekler
Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.
Selim — dördüncü yarıyılda karar veriyor
Selim dört yıllık bir mühendislik programının dördüncü yarıyılındadır. Genel not ortalaması yüzlük sistemde 74, sınıfındaki başarı sıralaması en üst %20 içindedir. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasına göre dört yıllık programlarda çift anadal başvurusu en geç beşinci yarıyılın başında yapılabilir; Selim'in bir başvuru dönemi kalmıştır. Öğrenci işlerinden sıralamasını yazılı olarak teyit eder, hedeflediği programın ilan edilen kontenjanına ve senatonun getirdiği ek koşullara bakar. Ders yükünün anadal takvimiyle çakışıp çakışmadığını danışmanıyla değerlendirdikten sonra başvurusunu beşinci yarıyıl açılmadan tamamlamayı planlar.
Zeynep — sıralama dışında kalıyor
Zeynep'in genel not ortalaması yüzlük sistemde 71'dir, ancak sınıfındaki başarı sıralaması en üst %20'nin dışındadır. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi, ortalaması en az 70 olup sıralama şartını sağlayamayan öğrencilerden hedef programın ilgili yıldaki taban puanından az olmamak üzere puana sahip olanların da başvurabileceğini düzenler. Zeynep üniversiteye giriş puanını hedeflediği programın taban puanıyla karşılaştırır. Puanı yeterli göründüğü için başvuru dosyasını hazırlar ve değerlendirmenin senato ölçütlerine göre yapılacağını bilerek kontenjan ilanını takip eder.
Mert — altıncı yarıyıl sınırına yaklaşıyor
Mert dört yıllık bir programın beşinci yarıyılındadır ve ikinci bir diploma değil, belirli bir konuda sınırlı sayıda ders almak istemektedir. Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre yandal başvurusu en geç altıncı yarıyılın başında yapılabilir. Aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları, başvurulan yarıyıla kadar alınan tüm kredili derslerin başarıyla tamamlanmış olmasını ve genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 65 olmasını arar. Mert devam eden bir dersini kapatmayı önceler, ardından üniversitesinin senato kararıyla getirdiği ek koşulları inceleyip başvurusunu altıncı yarıyıl açılmadan yapmayı planlar.
Elif — ortalaması bir dönem düşüyor
Elif çift anadal programına kayıtlıdır ve bir dönem sonunda anadal ortalaması yüzlük sistemde 68'e inmiştir. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası, çift anadal öğrenimi süresince anadal ortalamasının bir defaya mahsus 65'e kadar düşebileceğini, ikinci kez 70'in altına düşen öğrencinin ikinci anadal programından kaydının silineceğini düzenler. Elif hakkının bir kez kullanıldığını öğrenir ve izleyen dönemde ders yükünü danışmanıyla yeniden planlar. Kaydı sonlansa bile başarılı olduğu derslerin, aynı maddenin dokuzuncu fıkrası uyarınca transkript ve diploma ekinde yer alacağını öğrenmesi kararını rahatlatır.
Çift anadal ve yandal arasındaki fark nedir?+
Çift anadal ikinci bir diploma ile sonuçlanır, yandal ise diploma yerine geçmeyen bir sertifika verir. Farklar sonuç belgesiyle sınırlı değildir: 27561 sayılı Yönetmelik çift anadal için 100 üzerinden 70 not eşiği ve en üst %20 sıralama şartı ararken, yandal için 100 üzerinden 65 eşiği yeterli görür ve sıralama şartı öngörmez. Başvuru pencereleri de farklıdır.
Çift anadal için not ortalaması kaç olmalı?+
Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre başvuru anında anadal programındaki genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması aranır. Dörtlü sistemle not veren üniversitelerde karşılık, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları üzerinden hesaplanır. Üniversite senatoları asgari eşiği yükseltebildiği için ilgili üniversitenin güncel ilanından teyit edilmesi önerilir.
En üst %20'de olmadan çift anadal başvurusu yapılabilir mi?+
Yapılabilir. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi, genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan ancak ilgili sınıfta en üst %20'de yer almayan öğrencilerden, çift anadal yapılacak programın ilgili yıldaki taban puanından az olmamak üzere puana sahip olanların da başvurabileceğini düzenler. Bu yolda ölçüt, öğrencinin üniversiteye giriş puanıdır.
Yandal sertifikası diploma yerine geçer mi?+
Geçmez. Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrası, yandal programlarını tamamlayanlara eğitim aldıkları alanda sadece başarı belgesi düzenleneceğini ve bu belgelerin diploma yerine geçmediğini açıkça belirtir. Yandal, anadal diplomasına ek olarak alınan bir başarı belgesidir ve mezuniyet sonrası başvurularda beklentinin buna göre kurulması önerilir.
Çift anadal ve yandal aynı anda yapılabilir mi?+
Yapılabilir. Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, aynı anda birden fazla ikinci anadal diploma programına kayıt yapılamayacağını, ancak aynı anda ikinci anadal ile yandal programına kayıt yapılabileceğini düzenler. Yani bir öğrenci bir çift anadal ile bir yandalı birlikte yürütebilir; iki ayrı çift anadal programına aynı anda kayıtlı olamaz.
Başka bir üniversitenin bölümüyle çift anadal yapılabilir mi?+
Yapılamaz. Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanım, çift anadal programını aynı yükseköğretim kurumunun iki diploma programından eş zamanlı ders alınması olarak belirler; 16 ncı maddenin birinci fıkrası da programın aynı yükseköğretim kurumunda açılacağını düzenler. Farklı bir üniversitenin programına geçmek isteyen öğrenciler için yatay geçiş hükümleri ayrı bir yol tanımlar.
Yandal programını yarıda bırakmak mümkün mü?+
Mümkündür. Yönetmeliğin 21 inci maddesinin ikinci fıkrası, yandal öğrencisinin öğrenim sürecinin herhangi bir yarıyılında programı kendi isteğiyle bırakabileceğini belirtir. Aynı fıkra, kayıt sildiren öğrencinin aynı yandal programına tekrar kayıt yaptıramayacağını da düzenler. Bu nedenle kararın verilmesinden önce ders planının gözden geçirilmesi önerilir.
Çift anadal programından kayıt hangi durumda silinir?+
İki durumda silinebilir. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre anadal programındaki genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 70'in altına düşen öğrencinin ikinci anadal programından kaydı silinir; ortalama tüm öğrenim süresince bir defaya mahsus 65'e kadar düşebilir. Aynı maddenin sekizinci fıkrası, iki yarıyıl üst üste ders almayan öğrencinin kaydının silineceğini öngörür.
Anadaldan mezun olup çift anadalı bitiremeyen öğrenciye ne olur?+
Öğrenim devam eder. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin yedinci fıkrası, bu öğrencilerin öğrenim süresini ikinci anadal programına kayıt yaptırdığı eğitim öğretim yılından itibaren 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasında belirtilen azami süre olarak belirler. Yandalda ise 20 nci maddenin üçüncü fıkrası, ilgili yönetim kurulu kararıyla en fazla iki yarıyıl ek süre tanınabileceğini düzenler.
Önlisans öğrencisi çift anadal yapabilir mi?+
Yapabilir. Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrası, önlisans programları ile diğer önlisans programları arasında çift anadal programı açılabileceğini belirtir. Başvuru takvimi farklıdır: 17 nci maddenin birinci fıkrasına göre anadal önlisans programında başvuru en erken ikinci, en geç üçüncü yarıyılın başında yapılabilir. Karar süresinin kısalığı nedeniyle erken planlama önerilir.
Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Adaylar Atlas üzerinden programları inceleyip karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Çift anadal veya yandal ile ikinci bir alan edinen adaylar, lisans sonrası planlarını kurarken bu alana yakın lisansüstü programları Atlas üzerinden filtreleyerek karşılaştırabilir.
Güncelleme Bilgisi
Yayın tarihi: 6 Eylül 2026
Son güncelleme: 6 Eylül 2026
Sonraki inceleme: 6 Ekim 2026
Kaynakça
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik — 24.04.2010, son değişiklik 28.02.2026 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 — Erişim: 6 Eylül 2026
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu — 06.11.1981, 44 üncü madde 19.11.2014 tarihli değişik hâli — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2547&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 — Erişim: 6 Eylül 2026
Resmî Gazete — Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 28.02.2026, Sayı 33182 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260228-3.htm — Erişim: 6 Eylül 2026
Yükseköğretim Kurulu — Yükseköğretim Kurulundan "denklik" ve "yatay geçişlerde" yeni düzenleme — 28.02.2026 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/yuksekogretim-kurulundan-denklik-ve-yatay-gecislerde-yeni-duzenleme-Im0Eb — Erişim: 6 Eylül 2026
Yükseköğretim Kurulu — Üniversite İzleme ve Değerlendirme Genel Raporu-2025 yayımlandı — 19.12.2025 — https://www.yok.gov.tr/tr/news/universite-izleme-ve-degerlendirme-genel-raporu-2025-yayimlandi-Lrnni — Erişim: 6 Eylül 2026
Yasal Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Yazıda yer alan hükümler, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ilgili maddelerine dayanmaktadır. Mevzuat ve uygulamalar zaman içinde değişebilir; üniversitelerin senato kararlarıyla belirlediği kontenjanlar, ek koşullar ve başvuru takvimleri dönemsel olarak farklılaşabilir. Adayların, başvuru yapmadan önce kayıtlı oldukları üniversitenin güncel ilanını ve yürürlükteki mevzuat metnini kontrol etmesi önerilir. Bu içerikteki bilgiler 6 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.
Güncel Akademik Duyuruları
Takip Edin
Gelişmeleri Kaçırma!
Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.