Yüksek Lisans

Sanat Tarihi Yüksek Lisans: Kimler Başvurabilir, Dersler ve Kariyer

ŞÜKRAN Ç.

Yazar

4 Kasım 2026
16 dk okuma
Sanat Tarihi Yüksek Lisans: Kimler Başvurabilir, Dersler ve Kariyer

Sanat Tarihi Yüksek Lisans: Şartlar ve Üniversiteler

Özet

Sanat tarihi yüksek lisans, sanat eserlerini ve mimari yapıları üslup, dönem ve kültürel bağlam içinde inceleyen bir lisansüstü programdır ve Türkiye'de incelenen resmî program sayfalarının tamamında tezli olarak tanımlanır. Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bu alanda yüksek lisans sunan kurumlar arasındadır. Bu yazıda programların hangi enstitüde yürütüldüğünü, kimlerin başvurabileceğini, alan dışından gelen adayın nasıl bir yol izleyebileceğini ve ALES şartının nereden geldiğini bulacaksınız. Ders örnekleri üniversitelerin kendi ders programlarından alındı. Kariyer bölümü yalnızca üniversitelerin yazdığı mezun profillerine dayanır. Kontenjan ve başvuru tarihleri her dönem değiştiği için tarih yerine nasıl takip edileceği anlatılıyor.

İçindekiler

  • Sanat tarihi yüksek lisans nedir, kimler için uygundur?

  • Sanat tarihi yüksek lisans hangi üniversitelerde var?

  • Sanat tarihinde tezli ve tezsiz seçenek var mı?

  • Sanat tarihi yüksek lisansa kimler başvurabilir?

  • Sanat tarihi yüksek lisans derslerinde neler var?

  • Sanat tarihi yüksek lisans mezunu ne iş yapar?

  • Sanat tarihi yüksek lisans için ALES şartı var mı?

  • Sanat tarihi başvuruları nasıl takip edilir?

  • Gerçek Hayattan Örnekler

  • Sanat tarihi yüksek lisans hakkında sıkça sorulan sorular

  • Kaynakça

  • Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

Sanat tarihi yüksek lisans başvurusu, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin genel kurallarıyla ve her üniversitenin kendi ilanıyla belirlenir. Tezli programa başvuran aday, yönetmeliğin 5. maddesine göre ALES'ten programın puan türünde en az 55 puan sunar. Hangi lisans bölümlerinin kabul edildiği, bilim sınavı ve yabancı dil şartı ise üniversiteye göre değişir.

Bu yazı sanat tarihi lisansüstü eğitimini düşünen adaylar için hazırlandı. Kaynaklar üniversitelerin enstitü kararları, bölüm sayfaları, bilgi paketleri ve öz değerlendirme raporlarıdır. Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nün sıkça sorulan sorular belgesine göre tezli yüksek lisans 120 AKTS ile tamamlanır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin 2024 öz değerlendirme raporu normal sürenin 4 yarıyıl olduğunu, azami sürenin altı yarıyıl olduğunu yazar. Aynı rapora göre bölüm 1997'de lisansüstü öğrenci almaya başlamıştır.

55 puan

ALES alt sınırı

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md.5, 2016

120 AKTS

Tezli program yükü

Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü, SSS belgesi

Kontenjan, puan türü ve başvuru takvimi her dönem yeniden ilan edilir. Bu yüzden yazıdaki program bilgileri belge tarihleriyle birlikte verildi; başvurudan önce ilgili üniversitenin güncel ilanı kontrol edilmelidir.

Sanat tarihi yüksek lisans nedir, kimler için uygundur?

Sanat tarihi yüksek lisans, mimari, resim, süsleme ve el sanatları gibi eserleri dönemleri ve üretildikleri kültürle birlikte inceleyen, bir enstitüde yürütülen lisansüstü programdır. Program; müze, kültürel miras, arşiv ve akademi alanında uzmanlaşmak isteyen sanat tarihi, arkeoloji, tarih ve mimarlık kökenli adaylar için tasarlanmıştır.

Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Sanat tarihi yüksek lisans programları da bu birimlerde açılır. Ankara Üniversitesi'nde program Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne, Anadolu Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'ne bağlıdır.

Programın odağı üniversiteden üniversiteye değişir. Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü üç anabilim dalıyla çalışır: Bizans Sanatları, Türk ve İslam Sanatları, Batı Sanatı ve Çağdaş Sanat. Atatürk Üniversitesi'nin lisansüstü sunumunda da Türk İslam Sanatları, Bizans Sanatları ile Batı ve Çağdaş Sanatları ayrımı görülür. Koç Üniversitesi'nde alan, arkeoloji ve sanat tarihini birlikte ele alan Archaeology and History of Art bölümünde yürütülür.

Anadolu Üniversitesi'nin Akademik Bilgi Paketi'nde Sanat Tarihi Programı (Tezli YL) için yazılan çıktılardan biri "Sanat eserlerini sistematik olarak belgeleme" becerisidir. Bu ifade programın günlük işini iyi özetler: alan araştırması, belge okuma, eser tanımlama ve karşılaştırma.

Lisansüstü eğitimin genel çerçevesini önce görmek isteyen adaylar yüksek lisans sürecini baştan sona anlatan rehberimize göz atabilir. Sanat tarihi programlarının tam listesi ise Mezun Kampüsü'nün sanat tarihi yüksek lisans program sayfasında yer alır.

Program, eser karşısında uzun süre çalışmayı seven, yabancı dilde kaynak okuyabilen ve arazi ya da arşiv çalışmasına zaman ayırabilen adaylara uygun düşer. Tezli yapı nedeniyle araştırma sorusu kurmak ve bunu bir danışmanla yürütmek eğitimin merkezindedir. Lisans döneminde bir dönem ödevi ya da arazi gezisi raporu yazmış olmak, bu sürece hazır olup olmadığınızı görmek için iyi bir ölçüttür.

Lisansüstü Programları Tek Noktadan İnceleyin

Sanat tarihi yüksek lisans programlarını şehir, enstitü ve program türüne göre Mezun Kampüsü Atlas'ta karşılaştırabilirsiniz.

Atlası İncele

Sanat tarihi yüksek lisans hangi üniversitelerde var?

Sanat tarihi yüksek lisans Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde resmî sayfalarla doğrulanabilen programlar arasındadır. Bu kurumların altısı devlet, biri vakıf üniversitesidir. Programların tamamı tez çalışmasıyla tamamlanır ve sosyal bilimler ya da lisansüstü eğitim enstitülerinde yürütülür.

Aşağıdaki tablo yalnızca üniversitenin kendi sayfasında ya da belgesinde gördüğümüz satırları içerir. Tablo bir sıralama değildir; başvuru koşulları ve kontenjan her dönem değişebilir.

Üniversite

Şehir

Tür

Program türü

Enstitü ya da birim

Ankara Üniversitesi

Ankara

Devlet

Tezli YL

Sosyal Bilimler Enstitüsü

Hacettepe Üniversitesi

Ankara

Devlet

Tezli YL, Türkçe

Sanat Tarihi Bölümü lisansüstü programı

Anadolu Üniversitesi

Eskişehir

Devlet

Tezli YL

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Atatürk Üniversitesi

Erzurum

Devlet

Yüksek lisans

Sosyal Bilimler Enstitüsü

Bursa Uludağ Üniversitesi

Bursa

Devlet

Tezli YL

Sosyal Bilimler Enstitüsü

Koç Üniversitesi

İstanbul

Vakıf

Tezli MA, İngilizce

Graduate School of Social Sciences and Humanities

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

Çanakkale

Devlet

Tezli YL

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Ankara Üniversitesi'nin satırı, Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün 10 Aralık 2025 tarihli kurul kararındaki 2025-2026 Bahar listesine dayanır. Hacettepe satırı bölümün sıkça sorulan sorular belgesinden, Anadolu satırı Akademik Bilgi Paketi'nden alındı. Atatürk Üniversitesi'nin bilgisi Sanat Tarihi Bölümü'nün Kasım 2025 tarihli lisansüstü sunumundan geliyor; sunumda tezli ya da tezsiz ayrımı yazmadığı için program türü genel bırakıldı.

Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi, programın tez savunmasıyla bittiğini yazar. Koç Üniversitesi'nde program arkeoloji ile sanat tarihini birleştirir; ARHA M.A. sayfasına göre bütün dersler İngilizcedir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin 2024 raporu programın tezli yüksek lisans diploması verdiğini belirtir.

Tabloda olmayan bir üniversite, programın olmadığı anlamına gelmez. Bazı kurumlar sanat tarihini "Türk Sanatı" ya da "İslam Tarihi ve Sanatları" gibi farklı adlarla yürütür. Program adını başvuru ilanında aynen aramak en güvenli yoldur.

Sanat tarihinde tezli ve tezsiz seçenek var mı?

Sanat tarihi yüksek lisansta incelenen resmî program sayfalarının tamamı tezli programı anlatır. Tezsiz sanat tarihi programı bu yazı için taranan resmî kaynaklarda doğrulanamadı. Yönetmelik tezsiz program açılmasına izin verir; bu yüzden tezsiz arayan adayın kendi hedeflediği üniversitenin ilanına bakması gerekir.

Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Sanat tarihinde tez, çoğunlukla bir yapı, eser grubu, bölge ya da dönem üzerine yürütülen özgün bir araştırmadır. Hacettepe Üniversitesi'nin belgesi programın ders ve tez yükünü açıkça ikiye ayırır:

Öğrencilerin toplamda 120 AKTS'yi (en az 60 AKTS ders ve 60 AKTS tez çalışması) başarıyla tamamlaması
— Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü, Sıkça Sorulan Sorular belgesi, yüksek lisans programı bölümü

Tezsiz yüksek lisans, tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. Dönem projesi, tezsiz yüksek lisans programlarında tez yerine hazırlanan ve danışman gözetiminde yürütülen bitirme çalışmasıdır. Tezsiz yol, akademik kariyer yerine meslek içi gelişim arayan adaylar için tasarlanır.

Sanat tarihi özelinde tezli yapının yaygın olması alanın doğasıyla ilgilidir. Müze uzmanlığı ve akademik kadrolar araştırma deneyimi bekler. Doktoraya geçmek isteyen aday için de tezli yüksek lisans en doğrudan yoldur. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün 10 Aralık 2025 tarihli kararında sanat tarihi için tezli yüksek lisans ve doktora satırları bulunur; tezsiz satır yer almaz.

İki program türü arasındaki genel farkları ayrıntılı görmek isteyenler tezli ve tezsiz yüksek lisansı karşılaştıran yazımızı okuyabilir. Sanat tarihinde karar verirken sorulacak asıl soru şudur: mezuniyetten sonra araştırma mı yapacağım, yoksa çalıştığım kurumda bilgi mi derinleştireceğim? İlk cevap tezli programı, ikinci cevap ise hedef üniversitede tezsiz bir seçenek açılıp açılmadığını araştırmayı gerektirir.

Sanat tarihi yüksek lisansa kimler başvurabilir?

Sanat tarihi yüksek lisansa lisans diploması olan adaylar başvurabilir; hangi bölümlerin kabul edileceğini her üniversite kendi ilanında belirler. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi sanat tarihi lisans diploması ister. Hacettepe Üniversitesi ise mülakattan sonra gerekli görülen adaylardan bilimsel hazırlık isteyebileceğini yazar.

Bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin 2024 raporuna göre bilimsel hazırlık en çok iki yarıyıl sürer ve 12 ile 24 kredi arasında lisans dersinden oluşur. Ayrıntılar için bilimsel hazırlığın nasıl işlediğini anlatan yazımıza bakabilirsiniz.

Kabul edilen bölümlere bir örnek, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün 2025-2026 Bahar yatay geçiş tablosudur. Tabloda sanat tarihi yüksek lisans için Sanat Tarihi, Arkeoloji, Tarih, Mimarlık ve Resim Öğretmenliği gibi lisans programları sayılır. Bu liste yatay geçiş içindir; yeni öğrenci kabulünde liste farklı olabilir.

Başvuruya hazırlanırken şu sırayı izlemek işinizi kolaylaştırır:

  1. Hedeflediğiniz üniversitenin enstitü ilanını bulun.

  2. Kabul edilen lisans bölümleri listesinde kendi bölümünüzü arayın.

  3. ALES puan türünü ve alt sınırı kontrol edin.

  4. Yabancı dil şartını ve kabul edilen sınavları not edin.

  5. Bilim sınavı ya da mülakat olup olmadığını öğrenin.

  6. Alan dışıysanız bilimsel hazırlık koşulunu okuyun.

Bilim sınavı, üniversitelerin lisansüstü başvurularda uyguladığı, alan bilgisini ölçen yazılı veya sözlü değerlendirmedir; merkezî bir sınav değildir ve kapsamı programa göre değişir. Sanat tarihinde bu değerlendirme çoğunlukla eser ve dönem bilgisini ölçer.

Tarih bölümünden gelen adaylar için iki alanın farkını anlamak da yararlıdır. Sanat tarihi ayrı bir disiplindir ve kendi yöntemleri vardır. Tarih alanındaki seçenekleri tarih yüksek lisans programlarını anlatan rehberimizde bulabilirsiniz.

Sanat tarihi yüksek lisans derslerinde neler var?

Sanat tarihi yüksek lisans dersleri araştırma yöntemi, dönem ve bölge araştırmaları ile seminerden oluşur. Hacettepe Üniversitesi'nin 2026-2027 Güz ders programında Bizans, İslam, Osmanlı ve 19.-20. yüzyıl sanatı üzerine dersler yer alır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde Sanat Tarihinde Araştırma Metodları zorunlu derstir.

Ders yükü üniversiteye göre farklı tanımlanır. Atatürk Üniversitesi'nin lisansüstü sunumuna göre öğrenci bir yıllık ders döneminde toplam 21 kredi ders alıp başarılı olmalıdır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi raporu en az yedi ders, seminer ve tez ile en az 21 kredi yükünü tarif eder. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi ise kabulde ALES puanının %50'sini, lisans not ortalamasının %25'ini ve mülakat notunun %25'ini hesaba katar.

Aşağıdaki tablo, üniversitelerin kendi belgelerinde geçen ders adlarından örnekler içerir. Liste tam değildir; her dönem açılan dersler değişir.

Üniversite

Örnek ders

Odak alanı

Hacettepe Üniversitesi

Bizans Mimari Sorunları I

Bizans sanatı

Hacettepe Üniversitesi

Osmanlı Sanatında Yazılı ve Görsel Belgeler I

Osmanlı sanatı

Hacettepe Üniversitesi

20. Yüzyıl Türk Sanatı

Çağdaş sanat

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

Anadolu'da Bizans Mimarisi

Bölge araştırması

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

İkonoloji Araştırmaları

Yöntem

Atatürk Üniversitesi

Osmanlı Saray Mimarisi

Osmanlı mimarisi

Koç Üniversitesi

Museum Studies & Cultural Heritage Management

Müzecilik

Hacettepe Üniversitesi'nin lisansüstü yükü yabancı dil şartıyla da tamamlanır. Bölümün belgesine göre adaydan YDS'den ya da eşdeğer bir sınavdan en az 50 puan ve 4 üzerinden en az 2,50 lisans not ortalaması beklenir.

2,50 / 4

Lisans ortalaması

Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü, SSS belgesi

50 puan

YDS alt sınırı

Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü, SSS belgesi

Sanat tarihi yüksek lisans mezunu ne iş yapar?

Sanat tarihi yüksek lisans mezunu müze, kültürel miras kurumları, koruma kurulları, vakıflar ve akademide çalışabilir. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi mezunların araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarında, sanat galerilerinde ve gerekli sınavları geçerse devlet müzelerinde uzman olarak görev yapabileceğini yazar.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin 2024 raporu kariyer alanlarını daha geniş sayar: Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, arkeoloji ve etnografya müzeleri, yerel yönetimler, özel müzeler, sanat galerileri, akademi ve özel sektör. Hacettepe Üniversitesi'nin belgesi de devlet ve özel müzeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü'nü anar.

Bu listeler olası çalışma alanlarını gösterir; bir kadroya yerleşmeyi tek başına sağlamaz. Kamu kadrolarına giriş çoğunlukla ayrı sınav ve ilan koşullarına bağlıdır. Yüksek lisans diploması bu ilanlarda tercih nedeni olabilir, ama koşulu her ilan kendisi belirler.

Akademik yolu düşünen aday için sonraki adım sanat tarihi doktorasıdır. Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin belgelerinde sanat tarihi doktora programı da yer alır. Hacettepe Üniversitesi doktora başvurusunda sanat tarihi mezunlarının yanında tarih, arkeoloji, mimarlık, restorasyon ve müzecilik gibi alanlardan gelen adayları da sayar. Bu liste doktora içindir.

Mimari koruma tarafına yakın duran adaylar, sanat tarihi ile restorasyon arasındaki farkı tartmak isteyebilir. Restorasyon alanındaki seçenekler mimari tasarım ve restorasyon yüksek lisansını anlatan yazımızda yer alıyor.

Kariyer planında yabancı dil ayrı bir yer tutar. Koç Üniversitesi'nin programında bütün derslerin İngilizce olması, uluslararası kaynak ve kazı projelerine yönelen adaylar için bir ölçüt olabilir. Türkçe programlarda da yabancı dilde kaynak okumak tez sürecinin parçasıdır. Bizans ya da Batı sanatı üzerine çalışacak aday için İngilizcenin yanında Almanca, Fransızca ya da İtalyanca okuma becerisi de kaynaklara erişimi kolaylaştırır.

Sanat tarihi yüksek lisans için ALES şartı var mı?

Sanat tarihi yüksek lisansın tezli programlarında ALES şartı vardır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre aday, programın puan türünde en az 55 puan sunmalıdır; üniversite bu sınırı yükseltebilir. Tezsiz programlarda ise yönetmelik ALES aranmamasına izin verir, karar üniversitenindir.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). Sanat tarihi programlarında hangi puan türünün kabul edileceği ilanda yazar. Ankara Üniversitesi'nin 10 Aralık 2025 tarihli kararında sayısal, sözel ve eşit ağırlık puan türlerinin üçü de kabul edilir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin 2024 raporu sözel puanı esas alır.

Sık karıştırılan nokta şudur: ALES'ten 55 almak, programa kabul edileceğiniz anlamına gelmez. Yönetmelik bir alt sınır koyar. Üniversite bunun üzerine kendi sınırını, lisans not ortalamasını, bilim sınavını ve mülakatı ekler. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin hesabındaki %50 ALES ağırlığı bunun bir örneğidir.

İkinci karışıklık güzel sanatlar programlarıyla ilgilidir. Yönetmelik, yalnızca özel yetenek sınavıyla öğrenci alan konservatuvar ve güzel sanatlar programlarında ALES aranmayacağını söyler. Sanat tarihi programları ise sosyal bilimler ya da lisansüstü eğitim enstitülerinde açılır ve bu istisnaya girmez.

Kurumsal ölçekte de program sayıları küçüktür. Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü 3 anabilim dalıyla çalışır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin raporuna göre 2024'te programa kayıtlı 33 öğrenci vardır ve 2020-2024 arasında 12 mezun verilmiştir. Koç Üniversitesi başvuruda en az 8 sayfalık bir yazı örneği ister.

3 anabilim dalı

Anabilim dalı

Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü, anabilim dalları sayfası

33 öğrenci

Kayıtlı öğrenci

ÇOMÜ LEE, Sanat Tarihi YL 2024 Öz Değerlendirme Raporu

ALES'e girmeden önce sınavın genel yapısını öğrenmek isteyen adaylar ve tezsiz seçenekleri araştıranlar ALES olmadan yüksek lisans yollarını anlatan rehberimize bakabilir. Sanat tarihinde tezsiz program bulunmadığında ALES'e hazırlanmak çoğu zaman tek gerçekçi plan olur.

Sanat tarihi başvuruları nasıl takip edilir?

Sanat tarihi yüksek lisans başvuruları üniversitelerin enstitü sayfalarında dönem dönem ilan edilir. Güz ve bahar alımları ayrı ilanlarla yapılır ve tarihler kurumdan kuruma değişir. En güvenli yol, hedef üniversitelerin listesini çıkarıp her birinin enstitü duyurularını ve Mezun Kampüsü'ndeki üniversite sayfalarını düzenli kontrol etmektir.

Takip için önce hedef listesini daraltın. Bölüm 2'deki tablo bir başlangıç verir; şehir, dil ve uzmanlık alanı tercihleri listeyi kısaltır. Bizans sanatına ilgi duyan aday için Hacettepe Üniversitesi'nin anabilim dalı yapısı, İngilizce program arayan aday için Koç Üniversitesi'nin ARHA programı öne çıkabilir. Danışman olarak çalışmak istediğiniz öğretim üyelerinin uzmanlık alanlarına bakmak da listeyi netleştirir.

İkinci adım, ilan dilini okumaktır. Ankara Üniversitesi'nin kararında olduğu gibi ilanlar not ortalaması, ALES puan türü, yabancı dil puanı ve kontenjanı ayrı sütunlarda verir. Kabul edilen lisans bölümleri bazen dipnotta yazar; Bursa Uludağ Üniversitesi'nin yatay geçiş tablosunda bu bilgi numaralı bir notla verilmiştir.

Üçüncü adım, belgeleri erkenden hazırlamaktır. Koç Üniversitesi niyet mektubu, yazı örneği ve iki referans mektubu ister. Türkçe programlarda da mülakata eser ve dönem bilgisiyle hazırlanmak gerekir. Transkript, ALES sonuç belgesi ve yabancı dil belgesi gibi temel evrakın son başvuru gününden önce hazır olması, ilanın kısa süre açık kaldığı dönemlerde zaman kazandırır.

Genel başvuru takvimini izlemek için yüksek lisans başvuru tarihlerini derleyen yazımıza ve akademik ilanların toplandığı duyurular sayfasına düzenli bakabilirsiniz. Tarihleri yalnızca resmî ilandan alın; ilan yayımlandığında kontenjan, puan türü ve kabul edilen bölümler de aynı belgede yer alır. İlandan sonra açıklanan sınava girecekler listesi, sınav yeri ve kesin kayıt duyuruları da genellikle aynı enstitü sayfasında yayımlanır. Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü bu listeyi bölüm sayfasında da duyurur.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Selim, sanat tarihi lisans mezunu ve Osmanlı mimarisi üzerine çalışmak istiyor. ALES sözel puanı yönetmelikteki alt sınırın üzerinde. Selim, hedeflediği üç üniversitenin ilanlarını açıp kabul edilen puan türlerini karşılaştırdı. Osmanlı mimarisi dersleri sunan programları öne aldı. Mülakata hazırlanırken ilgilendiği dönemden iki yapıyı seçip üzerine kısa notlar çıkardı. Bu hazırlık, bilim sınavında yöntem sorusuna somut örnekle cevap vermesini sağladı. Selim, başvurusunu ilan yayımlanır yayımlanmaz tamamladı ve belgelerindeki eksikleri erken fark etti. Yabancı dil belgesinin geçerlilik süresini de kontrol etti ve gerekli olduğunda yeni bir sınava girmek için takvimine yer ayırdı. Böylece tek bir programa bağlı kalmadan üç ayrı başvuruyu aynı dönemde yönetebildi.

Zeynep, tarih bölümünden mezun ve müzecilikle ilgileniyor. Hedef programın ilanında tarih mezunlarının kabul edildiğini, ama bilimsel hazırlık istenebileceğini gördü. Zeynep, bilimsel hazırlığı bir kayıp gibi görmek yerine eksik olduğu eser analizi derslerini tamamlama fırsatı olarak planladı. Hazırlık dönemini de hesaba katarak mezuniyet takvimini yeniden çizdi. Ayrıca müze stajı yapabileceği kurumları araştırdı. Mülakatta neden sanat tarihine geçmek istediğini, lisans döneminde yazdığı bir Osmanlı vakfiyesi ödeviyle anlattı. Komisyonun sorduğu eser tanımlama sorusuna hazırlıklı olmak için başvurudan önce birkaç müze kataloğunu inceledi ve öne çıkan terimleri not etti.

Mert, mimarlık mezunu ve tarihî yapıların belgelenmesine ilgi duyuyor. Sanat tarihi yüksek lisans ile restorasyon programları arasında kaldı. Mert, iki programın ders listelerini yan yana koydu. Sanat tarihinde üslup ve dönem analizi, restorasyonda uygulama ve koruma teknikleri ağır basıyordu. Uzun vadede akademik araştırma yapmak istediği için sanat tarihini seçti. Başvurusunda mimari çizim deneyimini güçlü yanı olarak anlattı. İlanda mimarlık mezunlarının kabul edilip edilmediğini önce enstitüye e-postayla sordu, sonra başvuru listesine ekledi. Rölöve çizimi yapabilmesinin yapı analizi derslerinde avantaj sağlayacağını gördü ve tez konusu olarak bir Selçuklu kervansarayını düşünmeye başladı.

Elif, İngilizce eğitim almak ve uluslararası kazı projelerinde yer almak istiyor. İngilizce yürütülen bir arkeoloji ve sanat tarihi programına başvurmaya karar verdi. Elif, başvuru listesindeki yazı örneği, niyet mektubu ve iki referans mektubu şartlarını bir kontrol listesine döktü. Lisans döneminde yazdığı bir araştırma ödevini genişleterek yazı örneği hâline getirdi. Hocalarından referans mektubunu başvurudan birkaç hafta önce istedi. İngilizce yeterlik sonucunu da başvurudan önce aldı ve belgelerini programın istediği biçimde tek dosyada topladı. Mülakatta okunacak kısa metinlere hazırlanmak için arkeoloji ve sanat tarihi dergilerinden birkaç makaleyi özetledi.

Üniversiteleri ve Akademik Olanakları Keşfedin

Sanat tarihi programı olan üniversitelerin enstitü ve kampüs bilgilerini Mezun Kampüsü üniversite sayfalarında inceleyebilirsiniz.

Üniversiteleri İncele

Sanat tarihi yüksek lisans hakkında sıkça sorulan sorular

Sanat tarihi yüksek lisans kaç yıl sürer?+

Sanat tarihi tezli yüksek lisans genellikle dört yarıyıl, yani iki yıl olarak planlanır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin 2024 öz değerlendirme raporu normal süreyi dört yarıyıl, azami süreyi altı yarıyıl olarak verir. Bilimsel hazırlık istenirse bu süre ayrıca eklenir. Tez aşamasının uzunluğu araştırma konusuna ve arşiv ya da arazi çalışmasının yoğunluğuna göre değişebilir. Kesin süre için üniversitenin kendi lisansüstü yönetmeliği okunmalıdır.

Sanat tarihi yüksek lisans hangi üniversitelerde var?+

Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi resmî sayfalarıyla doğrulanan programlar arasındadır. Koç Üniversitesi'ndeki program arkeoloji ve sanat tarihini birlikte ele alır ve İngilizce yürütülür. Liste bunlarla sınırlı değildir; bazı üniversiteler alanı farklı program adlarıyla sunar. Tam listeye Mezun Kampüsü'nün sanat tarihi program sayfasından ulaşılabilir.

Sanat tarihi yüksek lisansa kimler başvurabilir?+

Lisans diploması olan adaylar başvurabilir, ancak kabul edilen bölümleri her üniversite kendi ilanında belirler. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi sanat tarihi lisans diploması ister. Aynı üniversitenin 2025-2026 Bahar yatay geçiş tablosunda arkeoloji, tarih, mimarlık ve resim öğretmenliği mezunları da sayılır. Hacettepe Üniversitesi gerekli gördüğü adaylardan bilimsel hazırlık isteyebilir. Başvurudan önce ilgili ilanın dipnotları dikkatle okunmalıdır.

Alan dışından sanat tarihi yüksek lisans yapılır mı?+

Alan dışından sanat tarihi yüksek lisans, programın kabul ettiği bölümler arasında yer alıyorsanız mümkündür. Bu durumda üniversite çoğunlukla bilimsel hazırlık ister. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin 2024 raporuna göre bilimsel hazırlık en çok iki yarıyıl sürer ve 12 ile 24 kredi arasında lisans dersinden oluşur. Tarih, arkeoloji ve mimarlık mezunları sanat tarihine en sık yönelen gruplardır. Kesin koşul her ilanda ayrıca yazılır.

Sanat tarihi yüksek lisans için ALES şart mı?+

Tezli sanat tarihi yüksek lisans programlarında ALES şarttır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre aday programın puan türünde en az 55 puan sunmalıdır. Üniversite bu sınırı yükseltebilir ve ALES'in yanına not ortalaması, bilim sınavı ya da mülakat ekleyebilir. Puan türü ilanda yazar; Ankara Üniversitesi sayısal, sözel ve eşit ağırlığın üçünü de kabul ederken Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi sözel puanı esas alır.

ALES'siz sanat tarihi yüksek lisans yapılabilir mi?+

ALES'siz sanat tarihi yüksek lisans ancak tezsiz bir program açılmışsa ve üniversite ALES aramamayı seçmişse mümkün olabilir. Yönetmeliğin 5. maddesi tezsiz programlarda ALES aranmamasına izin verir. Bu yazı için incelenen resmî sanat tarihi programlarının tamamı tezlidir, bu yüzden ALES'e hazırlanmak çoğu aday için daha gerçekçi bir plandır. Tezsiz seçenek arayanlar hedef üniversitenin güncel ilanını kontrol etmelidir.

Sanat tarihi yüksek lisansta yabancı dil şartı var mı?+

Sanat tarihi yüksek lisans programlarının çoğunda yabancı dil şartı bulunur ve alt sınırı üniversite belirler. Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nün belgesine göre adaydan YDS'den ya da eşdeğer bir sınavdan en az 50 puan beklenir. Ankara Üniversitesi'nin 10 Aralık 2025 tarihli kararında da Türk öğrenciler için ayrı bir yabancı dil puanı belirlenmiştir. Koç Üniversitesi anadili İngilizce olmayan adaylardan TOEFL, YDS, e-YDS ya da YÖKDİL sonucu ister.

İngilizce sanat tarihi yüksek lisans programı var mı?+

Evet, Koç Üniversitesi'nin Archaeology and History of Art bölümündeki tezli MA programında bütün dersler İngilizcedir. Program arkeoloji, sanat tarihi ve kültürel miras yönetimini birlikte ele alır. Başvuruda GRE ya da ALES, en az 8 sayfalık bir yazı örneği, niyet mektubu ve iki referans mektubu istenir. Türkçe yürütülen programlarda da yabancı dilde kaynak okumak tez sürecinin olağan bir parçasıdır.

Sanat tarihi yüksek lisans derslerinde neler öğretilir?+

Sanat tarihi yüksek lisans derslerinde araştırma yöntemi, dönem ve bölge araştırmaları, seminer ve tez çalışması yer alır. Hacettepe Üniversitesi'nin 2026-2027 Güz programında Bizans mimarisi, İslam tasvir sanatı, Osmanlı sanatı ve 19.-20. yüzyıl Türk sanatı dersleri bulunur. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde Sanat Tarihinde Araştırma Metodları zorunlu derstir. Seçmeli dersler öğretim üyelerinin uzmanlık alanına göre dönemden döneme değişir.

Çalışırken sanat tarihi yüksek lisans yapılabilir mi?+

Çalışırken sanat tarihi yüksek lisans yapmak mümkündür, ancak tezli programların ders ve tez yükü planlı bir zaman yönetimi gerektirebilir. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi programı tam zamanlı olarak tanımlar. Ders saatleri genellikle gündüzdür ve arşiv ya da arazi çalışması ek zaman ister. Çalışan adayın ders programını önceden öğrenmesi ve işvereniyle izin düzenini konuşması önerilir. Kurumun güncel ders programı bu planın temelidir.

Sanat tarihi yüksek lisanstan sonra doktora yapılır mı?+

Evet, sanat tarihi yüksek lisansı bitiren aday sanat tarihi doktorasına başvurabilir. Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin belgelerinde sanat tarihi doktora programı yer alır. Hacettepe Üniversitesi doktora başvurusunda sanat tarihi mezunlarının yanında tarih, arkeoloji, mimarlık, restorasyon ve müzecilik gibi alanlardan gelen adayları da kabul ettiğini yazar. Doktoranın ALES ve dil sınırı yüksek lisanstan farklı belirlenir.

Ücretsiz Başvurunuzu Buradan Başlatın

Sanat tarihi programına adım atmaya hazırsanız vakıf üniversitelerine Mezun Kampüsü üzerinden başvuru oluşturmak ücretsizdir.

Ücretsiz Başvur

Mezun Kampüsü Hakkında

Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Sanat tarihi yüksek lisans düşünen adaylar, programları şehir ve program türüne göre Atlas'ta karşılaştırabilir, üniversite sayfalarından enstitü bilgilerine ulaşabilir ve başvuru dönemlerini duyurular sayfasından izleyebilir. Platformdaki içerikler resmî kaynaklara dayanır ve belge tarihleriyle birlikte sunulur. Vakıf üniversitelerindeki programlara başvuru da Mezun Kampüsü üniversite sayfaları üzerinden başlatılabilir.

Kaynakça

Yasal Bilgilendirme

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel akademik, hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Lisansüstü başvuru koşulları Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile üniversitelerin kendi lisansüstü yönetmelik ve ilanlarına dayanır; bu düzenlemeler değişebilir. Kabul edilen bölümler, ALES puan türü, yabancı dil şartı, kontenjan ve başvuru tarihleri üniversiteye ve döneme göre farklılaşabilir. Başvuru yapmadan önce ilgili üniversitenin enstitüsünün güncel ilanını kontrol etmeniz önerilir.

Paylaş:

Gelişmeleri Kaçırma!

Mezun Kampüsü projesi ile lisansüstü programlar, duyurular ve eğitim içeriklerinden haberdar olmak için kayıt ol.

Kaynak ve Sorumluluk Bilgilendirmesi

Blog ve Haberler için gerekli yasal bilgilendirme