Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Yüksek Lisans Şartları

İçindekiler

• Genel Bilgilendirme: programın kısa tanımı ve yazının kapsamı

• Bölüm 1: PDR yüksek lisansı nedir?

• Bölüm 2: Tezli ve tezsiz programda şartlar

• Bölüm 3: Rehber öğretmenlik ve psikolojik danışman unvanıyla ilişkisi

• Bölüm 4: Başvurunun adımları

• Bölüm 5: Programı açan üniversitelerden örnekler

• Bölüm 6: Psikoloji ve başka bölüm mezunlarının kabulü

• Bölüm 7: Sık karıştırılan nokta

• Bölüm 8: Başvuru yol haritası

• Gerçek Hayattan Örnekler

• Sıkça Sorulan Sorular

• Kaynakça

• Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

Psikolojik danışmanlık ve rehberlik yüksek lisansı, üniversite enstitülerinde psikolojik danışma kuramları, bireyi tanıma teknikleri ve danışma uygulamaları üzerine tezli ya da tezsiz yürütülen lisansüstü programdır. Program genellikle Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (RPD) veya psikoloji lisans mezunlarına açıktır. Okullarda psikolojik danışman olarak çalışma hakkı ise Millî Eğitim Bakanlığı mevzuatına ve lisans alanına bağlıdır.

Yazı, lisansüstü eğitim düşünen PDR ve psikoloji mezunlarına, okullarda çalışan öğretmenlere ve akademik kariyer planlayan adaylara yönelik hazırlandı. Temel kaynak olarak YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği, 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, ÖSYM ve MEB duyuruları ile üniversitelerin resmî lisansüstü ilanları kullanıldı.

Alanın okul tarafındaki talebi sınav ve atama verileriyle izlenebilir. ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS sayısal bilgilerine göre Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi'nin (ÖABT) Rehberlik oturumunda 23.236 aday yer aldı. MEB'in Ocak 2026 Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimi duyurusunda Rehberlik alanına 603 kontenjan ayrıldı.

Başvuru takvimleri, kabul edilen lisans alanları ve dil şartları üniversiteye ve döneme göre değişebilir. Bu nedenle yazıdaki program bilgileri ilgili enstitünün en güncel ilanından teyit edilmelidir.

PDR yüksek lisansı nedir, ne kazandırır?

PDR yüksek lisansı, lisans düzeyinde edinilen psikolojik danışma bilgisini kuram, araştırma ve denetimli uygulama yönünden derinleştiren lisansüstü eğitimdir. Program, bireysel ve grupla psikolojik danışma, ölçme ve bireyi tanıma, kariyer danışmanlığı ve araştırma yöntemleri üzerine kuruludur. Tezli türde bir tez, tezsiz türde bir dönem projesi hazırlanır. Ders planları üniversiteye göre farklılaşabilir.

Programı yürüten birim enstitüdür. Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. PDR programları farklı enstitülerde bulunabilir. Akdeniz ve Bursa Uludağ üniversitelerinde program Eğitim Bilimleri Enstitüsü'ne, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde (ODTÜ) Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne, MEF ve Biruni üniversitelerinde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'ne bağlıdır.

Programın adı da kuruma göre değişir. "Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık", "Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik" ve "Psikolojik Danışma ve Rehberlik" adları aynı alanı anlatır. Aramalarda "rehberlik yüksek lisansı" ifadesi turist rehberliği programlarını da getirebilir. Buradaki alan, okullarda ve rehberlik ve araştırma merkezlerinde sunulan psikolojik danışma hizmetleridir.

Hacettepe Üniversitesi'nin AKTS bilgi paketi, programın amacını eğitim, ruh sağlığı, aile terapisi ve öğrenci kişilik hizmetleri gibi alt alanlarda bilgi ve beceri sahibi psikolojik danışma ve rehberlik uzmanları yetiştirmek olarak tanımlar. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi de mesleğin etik kurallarını bilen ve bilimsel araştırma yürütebilen uzmanlar yetiştirmeyi hedefler. Bu ifadeler bir istihdam garantisi değil, programların hedeflediği yetkinliklerin tanımıdır.

Programa yönelen adaylar genellikle üç gruptan oluşur. Okullarda çalışan psikolojik danışmanlar uzmanlaşma ve akademik derinlik arar. Yeni PDR ve psikoloji mezunları denetimli uygulama deneyimi kazanmak ister. Akademik kariyer hedefleyenler ise tezli programı doktoraya giden yol olarak görür.

Lisansüstü eğitimin derece türleri ve genel işleyişi yüksek lisans programlarının genel yapısı içinde ayrıca anlatılır. PDR programı da aynı yönetmelik çerçevesinde yürür; farkı, alanın okul hizmetleriyle ilgili ayrı bir MEB mevzuatına bağlanmasıdır.

Tezli ve tezsiz PDR yüksek lisansında şartlar neler?

Psikolojik danışmanlık ve rehberlik yüksek lisansında temel şartları YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği belirler, ayrıntıyı üniversite senatoları tamamlar. Tezli programa başvuru için lisans diploması ve programın puan türünde en az 55 ALES puanı istenir. Tezsiz programlarda üniversiteler ALES puanı aramayabilir. Tezli program en az 120 AKTS, tezsiz program en az 60 AKTS ile tamamlanır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). İncelenen PDR tezli programlarında en sık görülen puan türü eşit ağırlıktır. Akdeniz, Hacettepe, ODTÜ, MEF ve TED üniversitelerinin kaynaklarında eşit ağırlık (EA) puan türü yer alır.

Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Tezsiz yüksek lisans ise tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. İki türün sayısal çerçevesi aşağıdaki tabloda yönetmelik maddeleriyle birlikte verilmiştir.

Yabancı dil şartı üniversiteden üniversiteye değişir. Akdeniz ve Bursa Uludağ üniversitelerinin 2026-2027 güz ilanları tezli PDR programı için YDS veya eşdeğer puan ister. ODTÜ ve TED Üniversitesi İngilizce yürüttükleri programlarda kendi İngilizce yeterlik sınavlarını veya eşdeğer belgeleri kabul eder.

Tezsiz türde süre yönetmelikteki alt sınırdan uzun planlanabilir. Dokuz Eylül Üniversitesi'nin tezsiz RPD programı üç yarıyıl ve 90 AKTS olarak düzenlenmiştir. Tezsiz programların bir kısmı çalışan adaylar için akşam saatlerinde düzenlenir. İstanbul Kültür Üniversitesi'nin tezsiz programında dersler hafta içi 18.00–21.00 arasında yapılır ve devam zorunludur. Tezli programlarda ise tez aşaması danışman öğretim üyesiyle birlikte yürütüldüğü için takvim daha uzun planlanır. İki türün hangi hedefe uyduğu tezli ve tezsiz yüksek lisans farkları başlığında karşılaştırılır.

PDR yüksek lisansı rehber öğretmenlik için yeterli mi?

PDR yüksek lisansı tek başına rehber öğretmenlik ataması sağlamaz; atama 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na göre yürür. Kanun, adayın atanacağı alan için Bakanlıkça belirlenen yükseköğretim programlarından mezun olmasını, ÖSYM sınav puanını ve Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimini arar. Yüksek lisans ise uzmanlaşma, araştırma ve akademik kariyer yönünden katkı sağlar.

MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği, 14 Ağustos 2020 tarihli ve 31213 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin 3. maddesi psikolojik danışmanı, üniversitelerin eğitimde psikolojik hizmetler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık ile psikolojik danışma ve rehberlik veya bu alana denk kabul edilen programlarından "en az lisans düzeyinde eğitim almış personel" olarak tanımlar. Hizmetin amacı ise 4. maddede şöyle yazılır:

Türk Millî Eğitiminin genel amaçları çerçevesinde eğitimde rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri; kendini tanıyan, kendine sunulan eğitsel ve mesleki fırsatları değerlendirebilen, sorumluluk alabilen bireyler yetiştirilmesini ve bireylerin toplum içinde sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri için sosyal duygusal, akademik ve kariyer gelişimlerini desteklemeyi amaçlar.

— Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği, Madde 4/1 (Resmî Gazete, 14 Ağustos 2020)

Öğretmen atamasında hangi lisans programlarının Rehberlik alanına kaynak sayılacağını Talim ve Terbiye Kurulu'nun "Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları" kararı belirler. Karar, en son 19 Aralık 2025 tarihli ve 129 sayılı kararla güncellendi. MEB'in Ocak 2026 duyurusu, adayların mezun oldukları programın öğretmenlik alanına uygunluğunu Bakanlığın kaynak okul sorgu ekranından kontrol edebileceğini belirtir.

7528 sayılı Kanun ile atama modeli değişti. Adaylar Akademi Giriş Sınavı (AGS) ve Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi'ne (ÖABT) girer, ardından Millî Eğitim Akademisi'nde hazırlık eğitimi alır. Kanun'a göre hazırlık eğitimi dört dönemdir ve bazı programlar için üç dönem uygulanabilir. 2026-MEB-AGS 12 Temmuz 2026'da yapıldı.

Rehberlik ÖABT'si ayrı bir alan testi olarak uygulanır. ÖSYM'nin 2025-MEB-AGS konu dağılımında en büyük pay yüzde 20 ile "Psikolojik Danışma Kuram İlke ve Teknikleri" başlığına ayrılmıştır. Bu başlık, PDR yüksek lisansındaki kuram derslerinin sınav hazırlığıyla da örtüştüğünü gösterir.

PDR yüksek lisansına başvuru nasıl yapılır?

PDR yüksek lisansına başvuru genellikle enstitünün dönemlik ilanıyla başlar; aday çevrim içi başvuru yapar, belgelerini yükler, gerekiyorsa bilim sınavına veya mülakata girer. Tezli programlarda ALES, not ortalaması ve değerlendirme sonucu birlikte hesaplanır. Takvim üniversiteye göre değişir: 2026-2027 güz için ODTÜ başvuruları Şubat–Mart, Akdeniz başvuruları Temmuz aylarında alındı.

Başvurunun genel akışı aşağıdaki gibidir. Sıra ve ayrıntılar her enstitünün ilanına göre farklılaşabilir.

1. Hedef programın tezli ya da tezsiz olduğunu ve kabul ettiği lisans alanlarını enstitü ilanından kontrol edin.

2. Tezli program için ALES puanınızın geçerlilik tarihini ve istenen puan türünü doğrulayın.

3. Yabancı dil şartı varsa YDS, YÖKDİL veya kurumun kabul ettiği eşdeğer belgeyi hazırlayın.

4. Diploma veya mezuniyet belgesi, transkript ve istenen niyet mektubu ile referans mektuplarını toplayın.

5. İlan takvimi içinde enstitünün çevrim içi başvuru sistemine belgeleri yükleyin.

6. İlanda bilim sınavı veya mülakat varsa belirtilen tarihte değerlendirmeye katılın.

7. Sonuç listesini takip edin ve kesin kayıt tarihlerinde gerekli belgeleri teslim edin.

Değerlendirme aşamaları kurumdan kuruma farklıdır. Akdeniz Üniversitesi'nin 2026-2027 güz ilanı, tezli PDR programı için başvuruları 13–27 Temmuz 2026 arasında çevrim içi aldı. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nün aynı dönem ilanında başvuru aralığı 1 Temmuz–26 Ağustos 2026 olarak açıklandı. ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü ise 2026-2027 güz başvurularını 23 Şubat–27 Mart 2026 arasında aldı.

Belgelerde kuruma özgü koşullar bulunabilir. ODTÜ'nün 2026-2027 güz kriterleri, tezli PDR programı için iki referans mektubundan birinin adayın mezun olduğu üniversitedeki PDR programı öğretim üyesinden alınmasını ister. Bilim sınavının kapsamı ve hazırlık yolu bilim sınavının işleyişi ve hazırlık yöntemleri yazısında ayrıca anlatılır.

Takvim açısından en sık gözden kaçan nokta, devlet ve vakıf üniversitelerinin başvuru dönemlerinin birbirinden aylarca ayrılabilmesidir. İlkbaharda başvuru alan bir enstitüyü kaçıran aday, yaz aylarında başvuru alan başka bir enstitüyü değerlendirebilir.

PDR yüksek lisansı hangi üniversitelerde var?

PDR yüksek lisansı devlet ve vakıf üniversitelerinde tezli, tezsiz ve İngilizce seçeneklerle açılır. Mezun Kampüsü'nün 26 Eylül 2026 tarihli kontrolünde 10 üniversitenin programı resmî ilan, program sayfası veya AKTS kaydından doğrulandı. Bu liste tam bir envanter değil, kabul koşullarındaki farkları gösteren örnek bir seçkidir. Güncel kontenjan için enstitü ilanı esas alınmalıdır.

Aşağıdaki tablo, kabul edilen lisans alanlarının kurumdan kuruma ne kadar değiştiğini gösterir. ALES taban puanları ve kontenjan adetleri dönemsel olduğu için tabloya alınmamıştır.

Tablo iki eğilimi gösterir. Tezli programların bir kısmı yalnız RPD lisansını kabul ederken, bir kısmı psikoloji mezunlarını da alır. Tezsiz programlar ise genellikle daha geniş bir alan listesiyle başvuru kabul eder. Uzaktan veya ikinci öğretim tezsiz PDR programları bu kontrolde resmî kaynaktan doğrulanamadı.

Eğitim dili de seçimde belirleyici olabilir. ODTÜ ve TED Üniversitesi programı İngilizce yürütür. Bahçeşehir Üniversitesi'nin AKTS kaydında ise Türkçe ve İngilizce tezli programlar ayrı program kodlarıyla yer alır ve dersler hafta içi akşam saatlerinde Beşiktaş yerleşkesinde yapılır. Boğaziçi Üniversitesi'nde alan, Eğitim Bilimleri Bölümü yüksek lisansı içinde yürütülür ve mezunlara Eğitim Bilimleri yüksek lisans diploması verilir.

Programın köklü olup olmadığı da bilgi paketlerinden izlenebilir. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi, tezli programın 1994'te kurulduğunu ve 120 AKTS, dört yarıyıl olarak düzenlendiğini belirtir. Öğretim kadrosu, uygulama olanakları ve danışman sayısı başvurudan önce enstitüye sorulabilecek konulardır. Denetimli uygulama derslerinin nerede yapıldığı da sorulmalıdır; okul, rehberlik ve araştırma merkezi veya üniversite içi danışma birimi seçenekleri programdan programa değişebilir.

Psikoloji alanındaki diğer lisansüstü seçenekler psikoloji yüksek lisansı olan üniversiteler listesinde ayrıca derlenmiştir. Güncel kontenjanlar Mezun Kampüsü Üniversiteler sayfası üzerinden izlenebilir.

Psikoloji mezunu PDR yüksek lisansı yapabilir mi?

Psikoloji mezunu birçok PDR yüksek lisans programına başvurabilir, ancak bu durum programa göre değişir. Bursa Uludağ Üniversitesi'nin 2026-2027 güz ilanı ve Hacettepe Üniversitesi'nin AKTS kaydı psikoloji mezunlarını tezli programa kabul eder. Akdeniz ve TED üniversitelerinin tezli programları ise yalnız RPD lisansı arar. Bazı programlar psikoloji mezunlarına bilimsel hazırlık uygular.

Bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. Ufuk Üniversitesi'nin tezli RPD programı psikoloji mezunlarını bir yıllık bilimsel hazırlık koşuluyla kabul eder. YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 30. maddesine göre bilimsel hazırlıkta geçen süre program süresine sayılmaz. Uygulamanın ayrıntıları yüksek lisansta bilimsel hazırlık süreci başlığında açıklanır.

Psikoloji ve PDR dışındaki bölümler için tablo daha dardır. Tezli programların çoğu bu adaylara kapalıdır. Tezsiz tarafta ise seçenekler vardır. MEF Üniversitesi'nin tezsiz programı özel eğitim, sınıf öğretmenliği, okul öncesi öğretmenliği, felsefe ve sosyoloji mezunlarını kabul eder; bu alanlar dışındaki adaylardan en az iki yıl danışmanlık deneyimi ister. Dokuz Eylül Üniversitesi'nin tezsiz programı eğitim fakültelerinin herhangi bir bölümünden mezun olanlara açıktır.

Psikoloji mezunu bir aday için asıl karar noktası, hedefin okul mu, klinik mi, akademi mi olduğudur. Okullarda rehber öğretmen olarak atanma hedefi varsa, lisans programının MEB'in Rehberlik alanına kaynak sayılıp sayılmadığı başvurudan önce kontrol edilmelidir. Yüksek lisans diploması bu kontrolün yerine geçmeyebilir; güncel durum MEB'in kaynak okul sorgusundan ve Talim ve Terbiye Kurulu kararından teyit edilmelidir.

Sık karıştırılan nokta: PDR, klinik psikoloji ve aile danışmanlığı aynı mı?

PDR yüksek lisansı, klinik psikoloji ve aile danışmanlığı yüksek lisansı birbirine yakın görünse de farklı meslek yollarına bağlanır. PDR programı eğitim kurumlarındaki psikolojik danışma hizmetleriyle ilişkilidir ve MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'nde anılır. Klinik psikoloji ise sağlık alanında ayrı bir unvan yoluna bağlıdır. Program seçimi bu farka göre yapılmalıdır.

Karışıklığın temel nedeni, üç alanın da "danışma" ve "psikoloji" kelimelerini paylaşmasıdır. Aynı üniversitede PDR, klinik psikoloji ve aile danışmanlığı programları yan yana bulunabilir. Adaylar program adına bakarak mesleki sonucun aynı olacağını varsayabilir.

Sık karışan diğer noktalar şunlardır:

• Psikolojik danışman tanımı MEB yönetmeliğinde PDR veya denk programlardan en az lisans düzeyinde alınan eğitime bağlanır; yüksek lisansın bu tanım karşısındaki durumu MEB'den teyit edilmelidir.

• Klinik psikoloji yüksek lisansı genellikle psikoloji lisans mezunlarına açıktır ve farklı kabul koşulları taşır.

• Aile danışmanlığı programı aile ve çift sistemine odaklanır; PDR programı ise daha çok eğitim kurumlarındaki hizmetlere yönelir.

• "Rehberlik yüksek lisansı" araması turist rehberliği programlarını da gösterebilir; turist rehberliği programları Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın mesleğe kabul sistemine bağlıdır.

• ALES şartı YÖK yönetmeliğinden, öğretmen ataması 7528 sayılı Kanun'dan kaynaklanır; iki süreç ayrı düzenlenmiştir.

Klinik alandaki program yapısı klinik psikoloji yüksek lisansında tezli ve tezsiz seçenekler yazısında, aile odaklı programlar ise aile danışmanlığı yüksek lisansı olan üniversiteler listesinde ele alınır.

Program adı belirsiz görünen durumlarda en güvenli yol, diplomada yazacak program adını ve anabilim dalını enstitüden öğrenmektir. "Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı" gibi yapılar diplomada farklı biçimde görünebilir. Diplomadaki ifade, ileride doktora başvurusu veya iş başvurusunda alanın nasıl okunacağını da etkileyebilir. Bu nedenle kayıttan önce enstitüden yazılı bilgi istemek, sonradan yaşanabilecek belirsizlikleri azaltır.

PDR yüksek lisansına nereden başlanır?

PDR yüksek lisansına başlamadan önce hedef netleştirilmelidir: okulda uzmanlaşma mı, akademik kariyer mi, farklı bir alandan PDR'ye geçiş mi? Ardından lisans alanının programın kabul listesine uyup uymadığı kontrol edilir, tezli veya tezsiz tür seçilir, ALES ve yabancı dil belgelerinin geçerlilik tarihleri planlanır. Enstitü ilanları ile MEB duyuruları birlikte izlenir.

Başvuru süreci üniversiteden üniversiteye farklı işler. Belgelerin hazırlanması, çevrim içi sistemler ve kesin kayıt adımları yüksek lisans başvurusunun adım adım işleyişi içinde ayrıntılı olarak anlatılır.

• Okul, akademi veya alan değişikliği hedeflerinden önceliğinizi belirleyin.

• Lisans bölümünüzün hedef programın kabul listesinde olup olmadığını enstitü ilanından kontrol edin.

• Tezli ya da tezsiz tür arasında süre, ALES ve tez hedefine göre karar verin.

• ALES ve yabancı dil puanlarınızın geçerlilik tarihlerini not edin.

• Niyet mektubu ve referans mektuplarını başvuru takviminden önce hazırlayın.

• Rehber öğretmen olarak atanma hedefiniz varsa lisans programınızın Rehberlik alanına uygunluğunu MEB kaynak okul sorgusundan kontrol edin.

• AGS ve Millî Eğitim Akademisi duyurularını takviminize ekleyin.

Takvim yönetimi için lisansüstü başvuru dönemlerini tek yerde görmek işe yarar. Enstitülerin başvuru tarihleri Mezun Kampüsü Tarihler sayfası üzerinden izlenebilir.

Program bittikten sonraki yol hedefe göre ayrılır. Tezli program mezunları doktoraya başvurabilir. Okulda çalışan psikolojik danışmanlar kazandıkları uzmanlığı uygulamaya aktarabilir. Öğretmen ataması hedefleyen adaylar için ise AGS takvimi ve Millî Eğitim Akademisi kontenjanları her yıl ayrı duyurulur. Program başlangıcındaki koşulların mezuniyette aynı kalacağı varsayılmamalıdır.

Mevzuat değişiklikleri de düzenli izlenmelidir. 7528 sayılı Kanun 18 Ekim 2024'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve öğretmen atama modelini değiştirdi. Bu tarihten önce hazırlanmış rehber ve forum içerikleri atama sürecini farklı anlatabilir.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Elif: Okulda çalışan psikolojik danışman

Elif, RPD lisansını bitirdikten sonra bir ortaokulda psikolojik danışman olarak çalışmaya başladı. Birkaç yıl sonra ergenlerle grup çalışmaları üzerine araştırma yapmak istedi. Hedefi ileride doktora yapmak olduğu için tezli programlara odaklandı. Çalıştığı şehirdeki enstitünün ilanında yalnız RPD lisansı arandığını ve yabancı dil puanı istendiğini gördü. YDS hazırlığını başvurudan birkaç ay önce tamamladı. Başvuru dosyasına okul deneyimini anlatan bir niyet mektubu ekledi. Derslerin iş saatleriyle çakışıp çakışmadığını öğrenmek için enstitüyle önceden görüştü. Okul idaresiyle de ders günlerini konuştu ve tez konusunu çalıştığı okuldaki gözlemlerle ilişkilendirmeyi planladı. Danışman adaylarının yayınlarını inceleyerek grup çalışmalarıyla ilgilenen öğretim üyelerini listeledi.

Mert: Psikoloji mezunu, okul mu klinik mi?

Mert psikoloji bölümünden mezun oldu ve okullarda çalışmayı düşünüyor. Önce PDR tezli programlarını inceledi. Bazılarının psikoloji mezunlarını doğrudan kabul ettiğini, bazılarının bilimsel hazırlık istediğini gördü. Ardından asıl hedefi olan rehber öğretmenlik için lisans programının MEB'in Rehberlik alanına kaynak sayılıp sayılmadığını kaynak okul sorgusundan kontrol etti. Sonucu gördükten sonra PDR yüksek lisansının yanında klinik psikoloji programlarını da seçenek listesine ekledi. Kararını iki yolun kabul koşullarını ve kendi ilgi alanını karşılaştırarak vermeyi planlıyor. Bu arada ALES'e hazırlanmaya başladı ve eşit ağırlık puan türünün hedef programlarda istendiğini not etti. Bilimsel hazırlık ihtimaline karşı takvimini bir yıllık olası ek süreye göre kurdu.

Zeynep: Sınıf öğretmeni, ALES'siz tezsiz seçenek

Zeynep bir ilkokulda sınıf öğretmeni ve öğrencilerinin uyum sorunlarıyla daha bilinçli ilgilenmek istiyor. Geçerli bir ALES puanı yok. İlanları karşılaştırınca, sınıf öğretmenliği mezunlarını kabul eden ve ALES aramayan tezsiz PDR programları olduğunu fark etti. Psikolojik danışman kadrosunun ayrı koşullara bağlı olduğunu öğrendi ve programdan beklentisini sınıf içi uygulama ile mesleki gelişim olarak belirledi. Kayıttan önce dönem projesi konusunu kendi sınıfındaki gözlemlere göre belirlemeyi düşündü ve ders saatlerinin okul programıyla uyumunu enstitüye sordu. İleride akademik bir hedef oluşursa tezli programa geçiş koşullarını da araştırmayı listesine ekledi. Okul yönetimine de programın mesleki gelişimine nasıl katkı sağlayacağını anlatan kısa bir not hazırladı.

Selim: Sosyoloji mezunu, deneyimle başvuru

Selim sosyoloji mezunu ve bir sivil toplum kuruluşunda gençlik danışmanlığı projelerinde çalışıyor. PDR tezli programlarının çoğunun kendi bölümünü kabul etmediğini gördü. Bunun üzerine tezsiz programların alan listelerini tek tek karşılaştırdı. Sosyolojiyi doğrudan kabul eden programları ve deneyim belgesiyle başvuru alan programları ayrı listeledi. Deneyimini gösteren belgeleri kurumundan aldı. Başvurudan önce enstitüye deneyimin nasıl belgeleneceğini sordu ve iki farklı dönemde başvuru alan programları takvimine ekledi. Tezsiz programın mesleki kadro açısından ne sağlayıp ne sağlamayacağını da enstitüye sordu. Uzun vadede psikolojik danışma alanında lisans düzeyinde bir yol gerekip gerekmediğini ayrıca değerlendirmeye karar verdi.

Sıkça Sorulan Sorular

Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Psikolojik danışmanlık ve rehberlik gibi kabul koşulları kurumdan kuruma değişen programları araştıran adaylar Atlas üzerinden tezli, tezsiz ve İngilizce seçenekleri enstitü ve şehir bilgisiyle karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Platform, adayların resmî ilanlara ulaşmadan önce seçeneklerini düzenli biçimde görmesine yardımcı olmayı amaçlar.

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Lisansüstü programlar YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile üniversite senatolarının kararlarına tabidir. Okullardaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği ile, öğretmen ataması 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ile düzenlenir. Mevzuat, sınav koşulları, kontenjanlar ve başvuru takvimleri dönemsel olarak değişebilir. Adayların ilgili üniversite enstitüsünün ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın güncel açıklamalarını kontrol etmesi önerilir.