İş Sağlığı ve Güvenliği Yüksek Lisans: Uzmanlık ve Sınav Hakkı

İçindekiler

• Genel Bilgilendirme: programın tanımı ve Türkiye'deki İSG görünümü

• Bölüm 1: İSG yüksek lisansı nedir, hangi enstitülerde açılır?

• Bölüm 2: İSG yüksek lisansı iş güvenliği uzmanı yapar mı?

• Bölüm 3: Hangi lisans mezunları B sınıfı sınav hakkı kazanır?

• Bölüm 4: Yüksek lisanstan sonra sınava nasıl başvurulur?

• Bölüm 5: Tezli, tezsiz ve uzaktan programlar nasıl ayrışır?

• Bölüm 6: Hangi aday profili için hangi yol?

• Bölüm 7: Sık karıştırılan nokta

• Bölüm 8: Başvuru yol haritası

• Gerçek Hayattan Örnekler

• Sıkça Sorulan Sorular

• Kaynakça

• Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

İş sağlığı ve güvenliği yüksek lisansı, iş güvenliği uzmanlığı belgesi vermez; ancak İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre mühendislik veya mimarlık fakültesi mezunlarına ve teknik elemanlara (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavına eğitim şartı olmadan girme yolu açar. Aynı alanda doktora yapan bu adaylara ise (A) sınıfı belge verilir. Diğer lisans mezunları programa kabul edilebilir, ancak bu sınav yolundan yararlanamaz.

İş sağlığı ve güvenliği yüksek lisansı, üniversite enstitülerinde işyerlerindeki tehlikelerin belirlenmesi, risk değerlendirmesi ve önleme yöntemleri üzerine tezli, tezsiz veya uzaktan öğretimle yürütülen lisansüstü programdır. Program kısaca İSG yüksek lisansı olarak da anılır. Marmara Üniversitesi'nde aynı alan "İş Güvenliği" adıyla yürütülür.

Alanın Türkiye'deki ölçeği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) verilerinde görülür. Bakanlığın 11 Kasım 2025 tarihli bütçe açıklamasına göre İSG hizmeti alan işyeri sayısı 2022 sonunda 166 bin iken Ekim 2025 sonunda 773 bine ulaştı. Aynı dönemde İSG hizmeti alan çalışan sayısı 6 milyon 400 binden 11 milyon 538 bine yükseldi. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) 2025 verilerini aktaran 14 Temmuz 2026 tarihli haberlere göre iş kazalarında 1.944 kişi hayatını kaybetti, 916 kişiye meslek hastalığı tanısı konuldu. T24'ün 21 Temmuz 2026 tarihli haberine göre aynı yıl 766.625 kişi iş kazası geçirdi.

Yazı; mühendis, mimar, kimyager, fizikçi, biyolog ve iş sağlığı ve güvenliği lisans mezunlarına, farklı alanlardan gelip programı değerlendiren adaylara yönelik hazırlandı. Temel kaynaklar 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği, ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (İSGGM) duyuruları, YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve üniversitelerin 2026-2027 güz ilanlarıdır. Sınav takvimi ve kabul koşulları döneme göre değişebilir; güncel bilgi ilgili kurumun açıklamasından teyit edilmelidir.

İSG yüksek lisansı nedir, hangi enstitülerde açılır?

İSG yüksek lisansı, işyerlerindeki tehlikeler ve bu tehlikeleri önleme yöntemleri üzerine ileri düzey eğitim veren bir lisansüstü programdır. Program tek bir enstitü tipine bağlı değildir. Çukurova, Marmara, Dokuz Eylül, Süleyman Demirel ve Balıkesir üniversitelerinde Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya ve Üsküdar üniversitelerinde Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Teknik Üniversitesi'nde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü yürütür.

Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Enstitü tipi, programın hangi alanlardan öğrenci aldığını da etkileyebilir. Fen bilimleri enstitülerindeki programlar çoğunlukla mühendislik ve temel bilimler mezunlarına yönelirken, sağlık bilimleri enstitülerindeki bazı programlar her alandan lisans mezununa açılır.

Program üç türde karşımıza çıkar. Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Tezsiz yüksek lisans ise tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. Üçüncü tür, tezsiz programın uzaktan öğretimle yürütülen biçimidir. Marmara Üniversitesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi, 2026-2027 güz döneminde uzaktan öğretimle yürütülen tezsiz program ilan etti.

İSG alanında doktora da bulunur. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü'nün 2026-2027 güz ilanı İSG doktorasına kontenjan içerir. Marmara Üniversitesi'nde "İş Güvenliği Doktora Programı", Dokuz Eylül Üniversitesi'nde İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora programı yer alır. Doktora, iş güvenliği uzmanlığı açısından yüksek lisanstan farklı bir sonuç doğurur: İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği'nin 8/1-a-2 bendine göre İSG doktorası yapan mühendis, mimar ve teknik elemanlara (A) sınıfı belge verilir.

Program listesinde yer almak, her dönem öğrenci alındığı anlamına gelmez. Hasan Kalyoncu Üniversitesi'nin enstitü sayfasında İSG hem tezli hem tezsiz listede görünür, ancak 2026-2027 güz ilanında yalnız tezsiz program yer alır. Sakarya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü de aynı dönem için İSG'de yalnız ikinci öğretim tezsiz programa öğrenci alır. Aday, hedef türün ilgili dönemde kontenjan açıp açmadığını ilandan kontrol etmelidir.

Aramalarda "İSG" kısaltması, Bakanlığın yetkilendirdiği eğitim kurumlarının verdiği iş güvenliği uzmanlığı eğitimleriyle karışabilir. Buradaki konu bir enstitüde yürütülen ve diploma veren lisansüstü eğitimdir. Lisansüstü derecelerin genel işleyişi yüksek lisans programlarının genel yapısı başlığında anlatılır.

İSG yüksek lisansı iş güvenliği uzmanı yapar mı?

İSG yüksek lisansı tek başına iş güvenliği uzmanı yapmaz. 6331 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre iş güvenliği uzmanı, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip kişidir. İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği'nin 8. maddesi, İSG yüksek lisansı yapmış mühendis, mimar ve teknik elemanlara (B) sınıfı sınavına eğitim şartı olmadan girme hakkı tanır. Belge, sınavda başarılı olunca verilir.

6331 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanım şöyledir: iş güvenliği uzmanı, "Usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı" ifade eder. Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrası da belge sınıfını işyerinin tehlike sınıfına bağlar: çok tehlikeli işyerlerinde (A), tehlikeli işyerlerinde en az (B), az tehlikeli işyerlerinde en az (C) sınıfı belge aranır. 15 Ocak 2025 tarihli 7538 sayılı Kanun, 6331 sayılı Kanun'un 3. ve 8. maddelerinde değişiklik yapmış, ancak 8. maddenin 5. fıkrasına dokunmamıştır.

Tanım, belgeye sahip olmayı ve Bakanlıkça yetkilendirilmeyi birlikte arar; lisansüstü diploma bu iki koşulun yerini tutmaz. Belgeye giden yollar Yönetmelik'in 8. maddesinde sayılır. Aşağıdaki tablo, lisansüstü eğitimin bu yollar arasındaki yerini gösterir.

Tablo, yüksek lisansın (C) sınıfındaki üç yıllık görev süresini ve (B) sınıfı eğitimini atlama imkânı verdiğini gösterir. Bu yolla alınan (B) sınıfı belge, 6331 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre tehlikeli ve az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev almayı sağlar. Çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için (A) sınıfı belge aranır. (A) sınıfına ulaşmak için (B) sınıfı belgeyle en az dört yıl fiilen görev yapıp (A) sınıfı eğitimi ve sınavını tamamlamak gerekir. Doktora ise aynı adaylar için (A) sınıfına ulaşan ayrı bir yoldur. İSG programı açan üniversitelerin genel listesi İSG yüksek lisansı olan üniversiteler yazısında derlenmiştir.

Hangi lisans mezunları B sınıfı sınav hakkı kazanır?

B sınıfı sınav hakkı, İSG veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış iki gruba tanınır: mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ve teknik elemanlar. Yönetmelik'in 4. maddesine göre teknik eleman kapsamında teknik öğretmenler, fizikçi, kimyager ve biyolog unvanına sahip olanlar ile iş sağlığı ve güvenliği lisans veya ön lisans mezunları yer alır. Bu grupların dışındaki mezunlara hak tanınmaz.

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, 29 Aralık 2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Yönetmelik'in 8. maddesi 11 Ekim 2013 tarihli değişiklikle yeniden düzenlenmiş ve (B) sınıfı yolunu şöyle tanımlamıştır:

İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlardan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınavda başarılı olanlara,
— İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, madde 8/1-b-2 (Resmî Gazete, 29 Aralık 2012, sayı 28512; 11 Ekim 2013 değişikliği)

Hükmün güncelliği ÇSGB İSGGM'nin duyurularıyla da izlenebilir. Bakanlığın 9 Ocak 2026 ve 23 Haziran 2026 tarihli sınav duyuruları, doğrudan sınava girebilecekler arasında "iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları" ifadesini aynen tekrarlar.

Hükmün iki sonucu vardır. Birincisi, program adının "iş sağlığı ve güvenliği" veya "iş güvenliği" olması gerekir. Hacettepe Üniversitesi'nin Halk Sağlığı Anabilim Dalı altındaki "İş Sağlığı" tezli programı farklı bir adla yürütülür; Hacettepe programının hükümle ilişkisi Bakanlıktan teyit edilmelidir. İkincisi, lisans alanı belirleyicidir. İktisat, işletme, hukuk, hemşirelik veya matematik mezunu bir aday İSG yüksek lisansını tamamlasa da Yönetmelik'teki gruplara girmediği için bu yolu kullanamaz. ÇSGB'nin sıkça sorulan sorular sayfası bu durumu "Mevzuatta yer almayan bölüm mezunları iş güvenliği uzmanı olamamaktadır." cümlesiyle özetler.

Mühendislik mezunlarının lisansüstü seçenekleri İSG ile sınırlı değildir; farklı yönelimler mühendisler için yüksek lisans seçenekleri yazısında karşılaştırılır.

Yüksek lisanstan sonra B sınıfı sınava nasıl başvurulur?

İSG yüksek lisansını bitiren mühendis, mimar veya teknik eleman, ÇSGB İSGGM'nin ilan ettiği döneminde doğrudan sınav başvurusu yapar. Yönetmelik'in 28. maddesine göre doğrudan sınava girecek adayların, son başvuru tarihinden önce mezun olması gerekir. Sınavda 100 puan üzerinden en az 70 alan aday başarılı sayılır. 2026 sınavlarını Gazi Üniversitesi Ölçme ve Değerlendirme Merkezi (GAZİÖDM) yapar.

ÇSGB İSGGM'nin 18 Kasım 2025 tarihli duyurusuna göre iş güvenliği uzmanlığı, işyeri hekimliği ve diğer sağlık personeli sınavları 2026 yılında Mayıs ve Aralık aylarında olmak üzere iki kez yapılır. 2026 yılının ilk sınavı 16 Mayıs 2026'da yapıldı. İkinci sınav 13 Aralık 2026'da yapılacak ve doğrudan sınava girecek adayların başvurusu 21 Ekim 2026 saat 23.59'da sona erecek.

Yüksek lisanstan sınava uzanan akış aşağıdaki sırayla ilerler:

1. Lisans bölümünüzün mühendislik, mimarlık veya teknik eleman kapsamında olduğunu Yönetmelik'in 4. ve 8. maddelerinden kontrol edin.

2. Program adının "iş sağlığı ve güvenliği" veya "iş güvenliği" olduğunu enstitü ilanından doğrulayın.

3. Yüksek lisansı tamamlayıp mezuniyet belgenizi, Bakanlığın ilan ettiği son başvuru tarihinden önce alın.

4. ÇSGB İSGGM'nin dönem duyurusunu izleyin ve doğrudan sınav başvurusunu duyuruda belirtilen sistemden yapın.

5. Mevzuat kesim tarihine göre hazırlanın; ÇSGB İSGGM'nin 9 Nisan 2026 tarihli duyurusuna göre 2026 Aralık sınavında 1 Eylül 2026'dan sonraki mevzuat değişiklikleri sorulmaz.

6. Sınava girin ve 100 üzerinden en az 70 puan hedefleyin.

7. Başarılı olursanız (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesini Genel Müdürlükten alın.

Mezuniyet tarihi bu akışta kritik noktadır. Tezsiz programını Ağustos'ta bitiren bir aday Aralık sınavına başvurabilirken, tezini Kasım sonunda teslim eden aday aynı sınavı kaçırabilir. Geçmiş sınav kitapçıklarıyla çalışmak isteyen adaylar için İSG sınavı çıkmış sorular ve cevap anahtarları derlemesi hazırlık sürecine destek olabilir.

Tezli, tezsiz ve uzaktan İSG programları nasıl ayrışır?

Tezli, tezsiz ve uzaktan İSG yüksek lisans programları, Yönetmelik'teki (B) sınıfı sınav hakkı açısından farklılık göstermez; hüküm yalnız "yüksek lisans yapmış" olmayı arar. Programlar süre, ALES şartı ve kabul edilen lisans alanlarında ayrışır. YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne göre tezli program en az 120 AKTS, tezsiz program en az 60 AKTS ile tamamlanır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre tezli programlarda ALES aranır, tezsiz programlarda ise aranmayabilir. Tezli program normalde dört yarıyıl, tezsiz program en az iki, en çok üç yarıyıl sürer.

Yabancı dil koşulu da türe göre değişir. Dokuz Eylül Üniversitesi'nin 2026-2027 güz ilanı, tezsiz ikinci öğretim programın "%100 Türkçe" olduğunu ve İngilizce yeterlik belgesi aranmadığını belirtir. Marmara Üniversitesi tezsiz ve uzaktan programlarda yabancı dil puanı istemez. Çukurova Üniversitesi ise tezli programda YDS veya eşdeğer bir yabancı dil puanı arar. İTÜ programında öğretim dili Türkçedir ve başlangıç için İngilizce şartı aranmaz.

Aşağıdaki tablo, 2026-2027 güz ilanları ve program sayfaları okunarak doğrulanan sekiz üniversitenin koşullarını özetler. Taban puanlar ve kontenjan adetleri dönemsel olduğu için tabloya alınmamıştır.

Tablonun en önemli sonucu şudur: programa kabul edilmek ile (B) sınıfı sınav hakkı kazanmak aynı ölçüte bağlı değildir. Balıkesir ve Üsküdar her alandan lisans mezununu, Hasan Kalyoncu İİBF mezunlarını kabul eder. Süleyman Demirel matematik mezunlarını alır. Bu adaylar diplomayı alabilir, ancak Yönetmelik'teki mühendis, mimar ve teknik eleman gruplarında değilse sınav hakkı doğmaz. Tezli ve tezsiz türün genel farkları tezli ve tezsiz yüksek lisans farkları yazısında karşılaştırılır.

Hangi aday profili için hangi İSG yolu uygun?

Doğru yol lisans alanına ve hedefe göre değişir. Mühendis, mimar ve teknik elemanlar için İSG yüksek lisansı (B) sınıfı sınavına en kısa yoldur. İş sağlığı ve güvenliği lisans mezunları (C) sınıfı sınavına doğrudan girebilir ve yüksek lisansla (B) sınıfı sınav hakkına da ulaşabilir. Diğer lisans mezunları için program, uzmanlık belgesi değil alan bilgisi ve kurum içi İSG rolleri açısından değer taşıyabilir.

Mühendis veya mimar olup sahada çalışan bir aday için hesap süre üzerinden yapılır. (C) sınıfı yolunda (B) sınıfına ulaşmak için en az üç yıl fiilen görev ve (B) sınıfı eğitimi gerekir. Tezsiz İSG yüksek lisansı ise çoğu programda iki veya üç yarıyıl sürer ve mezuniyetin ardından (B) sınıfı sınavına doğrudan başvuru imkânı verir. Çalışırken okumak isteyen adaylar için ikinci öğretim, hafta sonu ve uzaktan seçenekleri öne çıkar; bu düzenin genel çerçevesi çalışırken yüksek lisans rehberi yazısında anlatılır.

Kimyager, fizikçi veya biyolog unvanına sahip adaylar Yönetmelik'teki teknik eleman tanımına girer. Bu adaylar da mühendislerle aynı (B) sınıfı yolundan yararlanır. İTÜ ve Süleyman Demirel gibi bazı programlar kabul listelerinde bu bölümleri açıkça sayar.

Akademik kariyer hedefleyen adaylar için tezli program öne çıkar. Tezli yüksek lisans, doktora başvurusunun yolunu açar. İSG veya iş güvenliği programında doktora yapan mühendis, mimar ve teknik elemanlara Yönetmelik'in 8/1-a-2 bendi uyarınca (A) sınıfı belge verilir.

Hekimler ve diğer sağlık meslekleri için ayrı yollar

Hekimler için İSG alanındaki karşılık iş güvenliği uzmanlığı değil, işyeri hekimliğidir. 6331 sayılı Kanun işyeri hekimini, işyeri hekimliği belgesine sahip hekim olarak tanımlar. ÇSGB'nin 2026 sınav duyuruları, iş sağlığı veya iş sağlığı ve güvenliği bilim uzmanı unvanına sahip hekimleri eğitim almadan doğrudan sınava girebilecekler arasında sayar. Hemşirelik gibi sağlık meslekleri ise ayrı düzenlenen diğer sağlık personeli belgesiyle ilgilidir. Bu adayların hangi belgeye yöneleceğini Bakanlık duyurularından kontrol etmesi önerilir.

İşletme, iktisat, hukuk veya insan kaynakları kökenli adaylar Balıkesir, Üsküdar ve Hasan Kalyoncu gibi programlara kabul edilebilir. Bu adaylar için İSG yüksek lisansı, işyerlerindeki iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına katkı verecek bir bilgi birikimi sağlayabilir; ancak Yönetmelik'teki sınav yolunu açmaz.

Sık karıştırılan nokta: diploma, sertifika ve sınav hakkı aynı mı?

İSG yüksek lisans diploması, iş güvenliği uzmanlığı belgesi ve (B) sınıfı sınav hakkı üç ayrı şeydir. Diplomayı üniversite verir. Sınav hakkını İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği'nin 8. maddesi yalnız belirli lisans mezunlarına tanır. Belgeyi ise sınavda başarılı olan adaya ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü verir. Üçü birbirine bağlıdır, ama biri diğerinin yerini tutmaz.

Karışıklığın bir nedeni program tanıtım dilidir. Bazı üniversitelerin program sayfaları mezunların (B) sınıfı sınavına "doğrudan hak kazandığını" yazar, ancak lisans alanı koşulunu anmaz. Marmara Üniversitesi İş Güvenliği Anabilim Dalı ise sayfasında hakkın yalnız mühendislik veya mimarlık fakültesi mezunları ile teknik elemanlara ait olduğunu açıkça belirtir. Üsküdar Üniversitesi de kayıt koşulunda Bakanlığın lisans bölümü şartına atıf yapar.

Sık karışan noktalar şunlardır:

• İSG yüksek lisans diploması, iş güvenliği uzmanlığı belgesi değildir; belge sınav sonrasında Genel Müdürlükçe verilir.

• Programa her alandan öğrenci kabul edilmesi, her mezunun sınav hakkı kazanacağı anlamına gelmez.

• Tezli ve tezsiz program arasında Yönetmelik'in 8/1-b-2 bendi açısından fark yoktur.

• Matematik mezunları teknik eleman tanımında sayılmaz; tanımda fizikçi, kimyager ve biyolog unvanları yer alır.

• "İş Sağlığı" adlı programlar ile "İş Sağlığı ve Güvenliği" programları aynı ada sahip değildir.

• Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü'nün 2026-2027 güz kontenjan listesinde İSG anabilim dalı yer almaz; yakın alanda "Proses Güvenliği" tezsiz programı bulunur.

• Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumlarının verdiği (C) sınıfı eğitimi lisansüstü derece değildir.

ÇSGB İSGGM'nin sınav duyuruları, doğrudan sınava girebilecek grupları her dönem ayrıca listeler. Kayıttan önce en güvenli adım, diplomada yazacak program adını enstitüden öğrenmek ve kendi lisans bölümünün Yönetmelik'teki karşılığını ÇSGB kaynaklarından kontrol etmektir. Bu kontrol, eğitim tamamlandıktan sonra yaşanabilecek belirsizlikleri baştan azaltır.

İSG yüksek lisansına nereden başlanır?

İSG yüksek lisansına başlamadan önce iki soru cevaplanmalıdır: lisans bölümü Yönetmelik'teki mühendis, mimar veya teknik eleman gruplarına giriyor mu, hedef (B) sınıfı sınavı mı yoksa akademik kariyer mi? Ardından tezli, tezsiz veya uzaktan tür seçilir, ALES gerekip gerekmediği kontrol edilir ve mezuniyet tarihi Bakanlığın sınav başvuru takvimiyle eşleştirilir.

Başvuru belgeleri, çevrim içi sistemler ve kesin kayıt adımları yüksek lisans başvurusunun adım adım işleyişi içinde anlatılır. İSG alanına özgü hazırlık adımları aşağıdaki listede toplanmıştır.

• Lisans bölümünüzün mühendislik, mimarlık veya teknik eleman kapsamında olup olmadığını Yönetmelik'in 4. ve 8. maddelerinden kontrol edin.

• Hedefinizi (B) sınıfı sınavı, akademik kariyer veya kurum içi İSG görevi olarak belirleyin.

• Hedef programın adının "iş sağlığı ve güvenliği" veya "iş güvenliği" olduğunu enstitü ilanından doğrulayın.

• Tezli program için ALES sayısal puanınızın geçerlilik tarihini not edin.

• Çalışıyorsanız ikinci öğretim, hafta sonu ve uzaktan seçeneklerini karşılaştırın.

• Mezuniyet tarihinizi ÇSGB İSGGM'nin Mayıs ve Aralık sınav takvimine göre planlayın.

• Doktora düşünüyorsanız tezli programı ve danışman seçimini baştan değerlendirin.

Enstitü başvuru dönemleri kurumdan kuruma değişir. 2026-2027 güz döneminde Marmara Üniversitesi 2–22 Haziran, Süleyman Demirel Üniversitesi 13–23 Temmuz, Çukurova Üniversitesi 6 Temmuz–26 Ağustos, İTÜ 20 Temmuz–26 Ağustos, Balıkesir Üniversitesi 10–24 Ağustos 2026 arasında başvuru aldı. Hasan Kalyoncu Üniversitesi'nin başvuru dönemi 15 Haziran–25 Ağustos 2026 olarak ilan edildi. Başvuru ayları arasındaki bu fark, bir enstitüyü kaçıran adaya aynı yaz içinde başka bir seçenek bırakabilir. Yeni dönem tarihleri Mezun Kampüsü Duyurular sayfası üzerinden izlenebilir. Doktora ile (A) sınıfına uzanan yol ise yüksek lisanstan doktoraya geçiş süreci başlığında ayrıca ele alınır.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Mert: Makine mühendisi, B sınıfına kısa yol

Mert, makine mühendisliğinden mezun olduktan sonra bir üretim tesisinde bakım mühendisi olarak çalışıyor. İşyerinin İSG süreçlerine katkı vermek istediği için önce (C) sınıfı eğitimini düşündü. Yönetmelik'in 8. maddesini okuyunca (C) sınıfından (B) sınıfına geçmek için en az üç yıl fiilen görev gerektiğini gördü. Tezsiz İSG yüksek lisansının ise mezuniyetten sonra (B) sınıfı sınavına doğrudan girme yolu açtığını öğrendi. Vardiya düzenini düşünerek uzaktan ve hafta sonu programlarını karşılaştırdı. Mezuniyet tarihini Aralık sınavının son başvuru tarihinden önceye denk getirecek bir takvim kurdu ve işvereniyle ders günlerini konuştu.

Elif: İşletme mezunu, kurum içi İSG rolü

Elif, işletme mezunu ve bir lojistik firmasının insan kaynakları biriminde çalışıyor. Firmanın İSG kurulu toplantılarına katıldığı için İSG yüksek lisansına ilgi duydu. Her alandan mezun kabul eden programları listeledi. Ardından İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği'nin 4. ve 8. maddelerini inceledi ve işletme mezunlarının Yönetmelik'teki gruplara girmediğini gördü. Programı (B) sınıfı belge için değil, kurum içi İSG koordinasyonu ve risk değerlendirmesi bilgisi için değerlendirmeye karar verdi. Kayıttan önce enstitüye programın ders içeriğini ve derslerin günlerini sordu. İleride kariyer planı değişirse hangi seçeneklerin açık kalacağını da not etti.

Zeynep: Kimyager, C sınıfı belgeyle çalışıyor

Zeynep, kimya bölümü mezunu ve bir yıldır (C) sınıfı belgeyle az tehlikeli işyerlerinde görev yapıyor. Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde çalışabilmek için (B) sınıfı belgeye ihtiyaç duyuyor. Kimyager unvanıyla teknik eleman tanımına girdiğini Yönetmelik'in 4. maddesinden doğruladı. İki yolu karşılaştırdı: iki yıl daha görev yapıp (B) sınıfı eğitimine katılmak ya da tezsiz İSG yüksek lisansını tamamlayıp doğrudan sınava girmek. Hangi yolun daha erken sonuç vereceğini, enstitünün ders takvimi ve Bakanlığın sınav dönemleri üzerinden hesapladı. Çalıştığı işyerinin hafta içi düzenini göz önüne alarak ikinci öğretim programlarını öne aldı.

Selim: İSG lisans mezunu, akademik hedef

Selim, iş sağlığı ve güvenliği lisans programından mezun oldu. Yönetmelik'in 8/1-c-3 bendi uyarınca (C) sınıfı sınavına eğitim şartı olmadan girebildiğini öğrendi. İleride akademide çalışmayı da düşündüğü için tezli İSG yüksek lisansına yöneldi. Teknik eleman tanımında İSG lisans mezunlarının da yer aldığını görünce, yüksek lisans sonrasında (B) sınıfı sınav hakkı doğacağını not etti. Hedeflediği tezli programın sayısal ALES puanı istediğini görünce sınav takvimini buna göre planladı. Doktora ihtimalini de düşünerek danışman adaylarının çalışma alanlarını incelemeye başladı. Doktora ile (A) sınıfına uzanan yolu da uzun vadeli planına ekledi.

Sıkça Sorulan Sorular

Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. İş sağlığı ve güvenliği gibi enstitü tipi, program türü ve kabul koşulları kurumdan kuruma değişen alanları araştıran adaylar Atlas üzerinden tezli, tezsiz ve uzaktan seçenekleri karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir.

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mesleki danışmanlık niteliğinde değildir. İş güvenliği uzmanlığı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'e, lisansüstü programlar ise YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile üniversite senatolarının kararlarına tabidir. Mevzuat, sınav takvimleri, kabul koşulları ve program listeleri dönemsel olarak değişebilir. Adayların ilgili üniversite enstitüsünün ve ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'nün güncel açıklamalarını kontrol etmesi önerilir.