Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yüksek Lisans: Şartlar ve Programlar

İçindekiler

• Genel Bilgilendirme: programın kısa tanımı ve yazının kapsamı

• Bölüm 1: Fizyoterapi ve rehabilitasyon yüksek lisansı nedir?

• Bölüm 2: Tezli ve tezsiz programda şartlar

• Bölüm 3: Yüksek lisansın fizyoterapistin yetkisiyle ilişkisi

• Bölüm 4: Fizyoterapi yüksek lisans başvurusu

• Bölüm 5: Programı açan üniversiteler

• Bölüm 6: Fizyoterapist olmayanlar için seçenekler

• Bölüm 7: Sık karıştırılan nokta

• Bölüm 8: Başvuru ve kariyer yol haritası

• Gerçek Hayattan Örnekler

• Sıkça Sorulan Sorular

• Kaynakça

• Yasal Bilgilendirme

Genel Bilgilendirme

Fizyoterapi ve rehabilitasyon yüksek lisansı, fizyoterapi lisans mezunlarının nörolojik, ortopedik, kardiyopulmoner, pediatrik veya sporcu rehabilitasyonu gibi bir alanda ileri düzey bilgi ve araştırma yetkinliği kazandığı, enstitülerde tezli ya da tezsiz yürütülen lisansüstü programdır. Doğrulanan programların büyük kısmı yalnız fizyoterapi ve rehabilitasyon lisans mezunlarını kabul eder. 1219 sayılı Kanun'a göre fizyoterapist unvanı lisans eğitimiyle kazanılır.

Yazı, lisansüstü eğitim düşünen fizyoterapistlere, rehabilitasyon alanına ilgi duyan başka bölüm mezunlarına ve akademik kariyer planlayanlara yönelik hazırlandı. Temel kaynaklar 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, Sağlık Bakanlığı'nın İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliği, YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve üniversitelerin resmî lisansüstü ilanlarıdır.

Alanın arka planında ölçülebilir bir ihtiyaç bulunuyor. TÜİK'in 2 Haziran 2026 tarihli Türkiye Sağlık Araştırması 2025 bülteninde, 15 yaş ve üzeri bireylerde en sık görülen rahatsızlık yüzde 24,3 ile bel bölgesi problemleri oldu. Boyun bölgesi problemleri yüzde 16,7 ile üçüncü sırada yer aldı. TÜİK'in 12 Mart 2026 tarihli İstatistiklerle Yaşlılar 2025 bülteninde ise 65 yaş ve üzeri nüfusun payı yüzde 11,1 olarak açıklandı.

Başvuru takvimleri, kontenjanlar ve kabul edilen lisans alanları üniversiteye ve döneme göre değişebilir. Bu nedenle yazıdaki program bilgileri, ilgili enstitünün güncel ilanından teyit edilmelidir.

Fizyoterapi ve rehabilitasyon yüksek lisansı nedir, hangi alanlarda uzmanlaşılır?

Fizyoterapi ve rehabilitasyon yüksek lisansı, fizyoterapi lisans mezunlarının nörolojik, ortopedik, kardiyopulmoner, pediatrik veya sporcu rehabilitasyonu gibi bir alanda ileri düzey bilgi ve araştırma yetkinliği kazandığı, enstitülerde tezli ya da tezsiz yürütülen lisansüstü programdır. Program, lisans düzeyinde fizyoterapist olmuş kişilerin bir klinik alanda derinleşmesine odaklanır.

Programı yürüten birim enstitüdür. Enstitü, üniversitelerde lisansüstü eğitimin yürütüldüğü, başvuru ve kayıt süreçlerini yöneten akademik birimdir. Hacettepe, Gazi, Marmara, Dokuz Eylül, Pamukkale, Ege, Üsküdar ve Acıbadem üniversitelerinde program Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nde yer alır. Biruni, İstanbul Kültür ve Kocaeli Sağlık ve Teknoloji üniversitelerinde ise Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'ne bağlıdır.

Beslenme veya hemşirelik gibi alanlardan farklı olarak fizyoterapide yüksek lisans çoğu zaman tek bir programla sınırlı kalmaz. Bazı üniversiteler aynı anabilim dalı içinde klinik alanlara göre ayrı programlar açar. Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi'nin lisansüstü program sayfasında sekiz tezli yüksek lisans programı listelenir:

• Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

• Kardiopulmoner Rehabilitasyon

• Nöroloji Fizyoterapistliği

• Ortopedik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

• Protez-Ortez-Biyomekanik

• Spor Fizyoterapistliği

• Pelvik Sağlık ve Kadın Sağlığında Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

• Pediatrik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

Dokuz Eylül Üniversitesi'nin 2026-2027 güz kontenjan tablosunda da Nörolojik Fizyoterapi Rehabilitasyon, Ortopedik Fizyoterapi, Muskuloskeletal Fizyoterapi ve Kardiyopulmoner Fizyoterapi Rehabilitasyon adlı ayrı programlar yer alır. Marmara Üniversitesi'nin aktif program listesi de nörolojik, ortopedik ve kardiyopulmoner alanlarda ayrı tezli programlar içerir.

Programa yönelen adaylar genellikle üç gruptan oluşur. Hastanede veya özel merkezde çalışan fizyoterapistler belirli bir hasta grubunda klinik bilgisini derinleştirmek ister. Yeni mezunlar araştırma görevliliği veya doktora için tezli programı değerlendirir. Sporcu sağlığı, kadın sağlığı veya pediatri gibi alanlara yönelmek isteyen fizyoterapistler ise alan adını taşıyan programları arar.

Lisansüstü eğitimin derece türleri, başvuru mantığı ve genel işleyişi yüksek lisans programlarının genel yapısı yazısında ayrıca anlatılır. Fizyoterapi programı da aynı yönetmelik çerçevesinde yürür; farkı, kabul koşullarının bir sağlık mesleğinin lisans eğitimine sıkı biçimde bağlanması ve alt alanlara bölünmüş program yapısıdır.

Tezli ve tezsiz fizyoterapi yüksek lisansında şartlar neler?

Fizyoterapi ve rehabilitasyon yüksek lisansında genel şartları YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği belirler, ayrıntıyı üniversite senatoları tamamlar. Tezli programa başvuru için lisans diploması ve programın puan türünde en az 55 ALES puanı istenir. Tezsiz programlarda üniversiteler ALES puanı aramayabilir. Tezli program en az 120 AKTS, tezsiz program en az 60 AKTS ile tamamlanır.

ALES, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan, lisansüstü programlara başvuruda ve akademik personel alımında kullanılan merkezî sınavdır (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı). Yönetmeliğin 5. maddesine göre tezli programlarda ALES'in değerlendirmedeki ağırlığı yüzde 50'den az olamaz. İncelenen fizyoterapi ilanlarında puan türü çoğunlukla sayısaldır.

Tezli yüksek lisans, ders aşaması ve bir tez çalışmasının tamamlanmasıyla bitirilen lisansüstü programdır. Tezsiz yüksek lisans ise tez yerine dönem projesi ile tamamlanan, ders ağırlıklı lisansüstü programdır. İki türün sayısal çerçevesi aşağıdaki tabloda yönetmelik maddeleriyle birlikte verilmiştir.

Fizyoterapide tezsiz seçenek sınırlıdır. Doğrulanan on yedi üniversitenin büyük çoğunluğu yalnız tezli program açar. Tezsiz program sunan kurumlar arasında Hacettepe Üniversitesi (Yoğun Bakım Fizyoterapistliği ile Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Öğretimi), Marmara Üniversitesi (Ortopedik ve Manipülatif Fizyoterapi ve Rehabilitasyon), Üsküdar Üniversitesi ve Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi yer alır. Üsküdar Üniversitesi'nin 2026-2027 güz ilanında tezsiz programda ALES'in isteğe bağlı olduğu belirtilir.

İki türün kariyer hedeflerine nasıl karşılık geldiği tezli ve tezsiz yüksek lisans farkları başlığında karşılaştırılır. Doktora, araştırma görevliliği veya klinik araştırma hedefi olan fizyoterapistler genellikle tezli türü değerlendirir. Belirli bir uygulama alanında ders ağırlıklı ilerlemek isteyenler tezsiz türe yönelebilir. Seçimi etkileyen bir başka nokta, tezsiz programın bazı kurumlarda yalnız belirli bir klinik alanda açılmasıdır. Örneğin Hacettepe Üniversitesi'nin tezsiz programları yoğun bakım ve eğitim alanlarıyla sınırlıdır; ortopedi veya nöroloji alanında ilerlemek isteyen bir fizyoterapist için uygun seçenek tezli program olabilir.

Fizyoterapi yüksek lisansı fizyoterapiste yeni yetki verir mi?

Fizyoterapi ve rehabilitasyon yüksek lisansı fizyoterapistin yasal yetki çerçevesini değiştirmez ve yeni bir meslek unvanı tanımlamaz. 1219 sayılı Kanun'un Ek Madde 13 hükmü, fizyoterapisti lisans eğitimine bağlar. Aynı hüküm, hastalık durumlarında fizyoterapistin uygulamalarını Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanı tabibin veya ilgili uzman tabibin teşhisine ve yönlendirmesine bağlar. Kanunda lisansüstü eğitimle bu çerçeveyi genişleten bir hüküm yer almaz.

Hükmün fizyoterapistle ilgili bendi, mevzuat.gov.tr'deki güncel metinde şu cümleyle başlar:

Fizyoterapist; fizyoterapi alanında lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullardan mezun sağlık meslek mensubudur.
— 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, Ek Madde 13/b (Ek: 6225 sayılı Kanun, 6 Nisan 2011)

Aynı bentte fizyoterapistin iki çalışma alanı ayrılır. Hastalık durumları dışında fizyoterapist, kişilerin fiziksel aktivitelerini düzenlemek ve hareket kabiliyetlerini artırmak için ölçüm ve testler yaparak koruyucu ve geliştirici protokolleri belirler ve uygular. Hastalık durumlarında ise uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak hareket ve fiziksel fonksiyon bozukluklarına yönelik uygulamaları yapar. Sağlık Bakanlığı'nın 22 Mayıs 2014 tarihli İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliği'nin Ek-1 listesi de fizyoterapistin görevlerini aynı ayrımla sayar.

Aynı maddedeki bazı meslek tanımları farklı kurulmuştur. Odyolog, dil ve konuşma terapisti ve perfüzyonist tanımlarında, başka bir lisans eğitimi üzerine ilgili alanda yüksek lisans yapanlar da meslek mensubu sayılır. Fizyoterapist tanımında bu ifade bulunmaz. Dil ve konuşma terapisi alanındaki bu farklı yol, dil ve konuşma terapisi yüksek lisansı olan üniversiteler yazısında program bazında görülebilir.

Ek Madde 13'ün bentlerden sonraki fıkrası, tabipler ve diş tabipleri dışındaki sağlık meslek mensuplarının hastalıklarla ilgili doğrudan teşhiste bulunarak tedavi planlayamayacağını ve reçete yazamayacağını hükme bağlar. 29 Eylül 2026 itibarıyla incelenen konsolide metinde, fizyoterapiste tabip yönlendirmesi olmadan hasta kabul etme imkânı tanıyan bir değişiklik bulunamadı.

Aday açısından iki soru ayrı ele alınmalıdır. Birincisi mesleğe giriştir ve yalnız lisans diplomasıyla ilgilidir. İkincisi klinik uzmanlaşma ve akademik ilerlemedir; yüksek lisans burada devreye girer.

Fizyoterapi yüksek lisans başvurusu nasıl yapılır?

Fizyoterapi yüksek lisans başvurusu, ilgili enstitünün ilanında belirtilen tarihlerde çoğunlukla çevrim içi yapılır. Aday önce lisans alanının programın kabul listesinde olup olmadığını kontrol eder, ardından ALES, yabancı dil ve transkript belgelerini hazırlar. Değerlendirmede ALES ve lisans notu, pek çok programda da bilim sınavı veya mülakat puanı kullanılır.

Başvuru dönemleri üniversiteden üniversiteye farklıdır. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nün 2026-2027 güz başvuruları 1–19 Haziran 2026 arasında alındı. Üsküdar Üniversitesi'nde aynı dönemin başvuruları 8 Haziran–2 Ağustos 2026 arasında sürdü. Pamukkale Üniversitesi 13 Temmuz–24 Ağustos 2026 arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ise 17–23 Ağustos 2026 arasında başvuru aldı. Dokuz Eylül Üniversitesi'nin ikinci çağrısı 27 Ağustos 2026'da kapandı.

Genel sıralama şu adımlarla ilerler:

1. Hedefinizi belirleyin: nörolojik, ortopedik, kardiyopulmoner, pediatrik veya sporcu rehabilitasyonu gibi bir alan seçin.

2. Seçtiğiniz alanda program açan üniversiteleri ve programın tezli ya da tezsiz olduğunu listeleyin.

3. Lisans alanınızın kabul listesinde yer alıp almadığını enstitü ilanından kontrol edin.

4. Tezli program için programın puan türünde, çoğunlukla sayısal, geçerli bir ALES puanı edinin.

5. İlan yabancı dil belgesi istiyorsa YDS, YÖKDİL veya eşdeğer bir sınav puanı hazırlayın.

6. Diploma, transkript, kimlik ve istenen diğer belgeleri başvuru sistemine yükleyin.

7. Enstitünün açıkladığı tarihte bilim sınavına veya mülakata katılın.

8. Sonuç listesini izleyin ve asil kazandıysanız kesin kayıt tarihlerinde kaydınızı yaptırın.

Değerlendirme formülü programdan programa değişir. Üsküdar Üniversitesi'nin 2026-2027 güz ilanında tezli programda sayısal ALES puanının yüzde 65'i ve lisans not ortalamasının yüzde 35'i esas alınır. Acıbadem Üniversitesi başvuru döneminin ardından ayrıca bir bilim sınavı uygular. Kesin formül, her dönem yayımlanan ilanda yer alır.

Belgelerin hazırlanması ve sistem üzerindeki adımlar yüksek lisans başvurusunun adım adım işleyişi yazısında ayrıntılı olarak anlatılır. Fizyoterapist adaylar için ek bir hazırlık noktası, mülakatta klinik deneyimi ve seçilen alt alana ilgiyi somut vakalarla anlatabilmektir.

Fizyoterapi yüksek lisansı hangi üniversitelerde var?

Mezun Kampüsü'nün 29 Eylül 2026 tarihli taramasında on yedi üniversitenin fizyoterapi ve rehabilitasyon alanındaki yüksek lisans programı resmî sayfalardan doğrulandı. Bunların yedisi devlet, onu vakıf üniversitesidir. Liste ülke genelindeki tüm programları kapsamaz; YÖK'ün alan bazında lisansüstü program sayısını veren ve okunabilen resmî bir sayfası bulunamadı.

Doğrulanan devlet üniversiteleri Hacettepe, Sağlık Bilimleri, Gazi, Marmara, Dokuz Eylül, Pamukkale ve Ege üniversiteleridir. Vakıf üniversiteleri ise Üsküdar, Acıbadem, Biruni, İstanbul Medipol, Yeditepe, Bahçeşehir, Başkent, Hasan Kalyoncu, İstanbul Kültür ve Kocaeli Sağlık ve Teknoloji üniversiteleridir. Aşağıdaki tablo, kabul koşulu resmî kaynakta birebir okunan programları özetler.

Tabloya alınmayan kurumlar da not edilmelidir. Marmara Üniversitesi'nin beş tezli ve bir tezsiz programı aktif program listesinde yer alır, ancak 2026-2027 tarihleri okunamadı. Ege, Biruni, Yeditepe, Bahçeşehir, Başkent ve Hasan Kalyoncu üniversitelerinde programın varlığı resmî sayfadan doğrulandı; kabul edilen lisans alanı sayfalarda açıkça yazılmadığı için tabloya eklenmedi. İstanbul Medipol Üniversitesi için okunabilen en güncel koşullar 2025-2026 güz dönemine aittir.

Tablo birkaç ortak eğilimi gösterir. Satırların tamamı kabulü fizyoterapi lisansına bağlar. Program adında "Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon" geçse de kabul edilen lisans fizyoterapidir. Klinik alt alanlara bölünmüş program yapısı ağırlıklı olarak Hacettepe, Dokuz Eylül ve Marmara gibi köklü devlet üniversitelerinde görülür. Bahçeşehir Üniversitesi'nin AKTS kaydında ise Spor Fizyoterapisi ve Kayropraktik adlı ayrı programlar bulunur.

Devlet ve vakıf üniversitesi arasında seçim yaparken klinik uygulama alanları, öğretim kadrosunun uzmanlık alanları ve program esnekliği birlikte değerlendirilebilir. Bu karşılaştırma devlet ve vakıf üniversitesinde yüksek lisans seçimi yazısında ele alınır. Güncel kontenjanlar Mezun Kampüsü Üniversiteler sayfası üzerinden izlenebilir.

Fizyoterapist olmayanlar rehabilitasyon yüksek lisansı yapabilir mi?

Fizyoterapist olmayan mezunlar için seçenek sınırlıdır ve programa göre değişir. Doğrulanan fizyoterapi ve rehabilitasyon adlı yüksek lisans programlarının neredeyse tamamı yalnız fizyoterapi lisans mezunlarını kabul eder. Rehabilitasyonun başka dallarında ise farklı lisans alanlarına açık programlar bulunur; İstanbul Medipol Üniversitesi'nin tezli Kognitif Rehabilitasyon programı buna örnektir.

İstanbul Medipol Üniversitesi'nin program sayfasına göre Kognitif Rehabilitasyon yüksek lisansı fizyoterapi ve rehabilitasyon, ergoterapi, dil ve konuşma terapisi, psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, hemşirelik ve tıp mezunlarını kabul eder. Program sayfası, kabul edilen öğrencilerin lisans eğitiminin değerlendirileceğini ve gerekirse bilimsel hazırlık programı uygulanabileceğini belirtir.

Bilimsel hazırlık, lisansüstü programa farklı bir alandan kabul edilen öğrencinin, asıl programa başlamadan önce tamamlaması istenen tamamlama dersleri programıdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 30/4 maddesine göre bu süre en çok iki yarıyıldır ve yüksek lisans süresine sayılmaz. Ders yükü ve not koşulları yüksek lisansta bilimsel hazırlık süreci yazısında açıklanır.

Hacettepe Üniversitesi'nin Ergoterapi yüksek lisansı da benzer bir kapı açar. AKTS kaydına göre ergoterapi mezunlarının yanında yakın alanlardan gelen adaylar da anabilim dalı akademik kurulunun onayıyla başvurabilir ve hazırlık dersleri alır. Ergoterapi, 1219 sayılı Kanun'da fizyoterapiden ayrı bir meslek olarak tanımlanır ve kendi lisans eğitimine bağlıdır.

Unvan meselesi burada da belirleyicidir. Kognitif rehabilitasyon programını bitiren bir psikolog alanda yüksek lisans derecesi kazanır, ancak 1219 sayılı Kanun'un Ek Madde 13/b tanımına göre fizyoterapist olmaz. Akademik araştırma, nöropsikolojik değerlendirme veya disiplinler arası rehabilitasyon ekipleri bu mezunlar için değerlendirilebilecek alanlardır.

Sık karıştırılan nokta: FTR uzmanlığı ile fizyoterapi yüksek lisansı aynı mı?

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) uzmanlığı ile fizyoterapi ve rehabilitasyon yüksek lisansı farklı eğitimlerdir. FTR uzmanlığı, hekimlerin tıpta uzmanlık eğitimiyle kazandığı bir dal olup 1219 sayılı Kanun'un ekindeki çizelgede eğitim süresi 4 yıl olarak yer alır. Fizyoterapi yüksek lisansı ise fizyoterapistlerin enstitüde aldığı lisansüstü derecedir ve hekimlik uzmanlığı sağlamaz.

Karışıklığın bir kaynağı program adlarıdır. Hacettepe Üniversitesi'nin temel programı fakülte sayfasında "Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon", AKTS kaydında ise "Fizyoterapi ve Rehabilitasyon" adıyla geçer. Pamukkale ve Dokuz Eylül üniversitelerinde de "Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon" adlı yüksek lisans programları bulunur. Adın hekimlik dalına benzemesi, programın fizyoterapistlere yönelik bir lisansüstü program olduğunu değiştirmez.

İkinci kaynak "uzman" kelimesidir. Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi'nin tezsiz program sayfası, programı tamamlayanların yüksek lisans derecesiyle birlikte çalışma alanlarına göre "Uzman" unvanına sahip olduğunu yazar. 1219 sayılı Kanun'da ve İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik'te ise "uzman fizyoterapist" ifadesi geçmez. Ebelikte durum farklıdır: 1219 sayılı Kanun'un 47. maddesine 6639 sayılı Kanunla 27 Mart 2015'te eklenen fıkra, lisansüstü eğitimle uzmanlaşan ve diploması Sağlık Bakanlığınca tescil edilen ebenin uzman ebe olarak çalışacağını düzenler. Bu yolun işleyişi uzman hemşire ve uzman ebe olmak için yüksek lisans yazısında anlatılır.

Sık karışan diğer noktalar şunlardır:

• Fizyoterapi yüksek lisans diploması ile fizyoterapist unvanı aynı şey değildir; unvan lisans diplomasına bağlıdır.

• Ergoterapi, fizyoterapinin bir alt dalı değil, 1219 sayılı Kanun'da ayrı tanımlanan bir sağlık mesleğidir.

• Kayropraktik veya manuel terapi adlı programlar, kanunda ayrı bir meslek unvanı tanımlamaz; program derecesi akademik niteliktedir.

• Yüksek lisans, hastalık durumlarında uzman tabip yönlendirmesi koşulunu kaldırmaz.

• Tezsiz programda ALES aranmaması bir yönetmelik seçeneğidir, her üniversitede uygulanmayabilir.

ALES'siz başvuru seçeneğini araştıran fizyoterapistler için Üsküdar Üniversitesi ve Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi'nin tezsiz programları örnek oluşturur. İki kurumda da tezsiz programın ALES koşulu, tezli programdan farklı düzenlenmiştir.

Rehabilitasyon alanında lisansüstü eğitime nereden başlanır?

Rehabilitasyon alanında lisansüstü eğitime başlamadan önce klinik alan ve hedef netleştirilmelidir: doktora ve akademi mi, belirli bir hasta grubunda uzmanlaşma mı, araştırma mı? Ardından seçilen alanda program açan üniversiteler listelenir, tezli veya tezsiz tür seçilir ve ALES ile yabancı dil belgelerinin geçerlilik süreleri planlanır. Enstitü ilanları dönem başlamadan takip edilir.

Doktora hedefi olan fizyoterapistler için tezli program genellikle ilk adımdır. Klinik alt alanda tezli yüksek lisans yapmak, aynı alanda doktora programı arayan adaya araştırma deneyimi kazandırır. Yüksek lisanstan doktoraya geçişin genel işleyişi yüksek lisanstan doktoraya geçiş süreci yazısında anlatılır.

• Nörolojik, ortopedik, kardiyopulmoner, pediatrik veya sporcu rehabilitasyonu arasından öncelikli alanınızı belirleyin.

• Bu alanda program açan üniversitelerin listesini çıkarın.

• Tezli ya da tezsiz tür arasında süre, ALES şartı ve doktora hedefine göre karar verin.

• ALES ve yabancı dil puanlarınızın geçerlilik tarihlerini not edin.

• Hedef enstitünün en güncel ilanını ve özel koşul tablosunu indirin.

• Mülakat için klinik deneyiminizi özetleyen iki üç vaka örneği hazırlayın.

• Başvuru, bilim sınavı ve kesin kayıt tarihlerini takviminize ekleyin.

Lisansüstü ilanlar farklı tarihlerde yayımlandığı için takibi düzenli yapmak gerekir. Enstitülerin başvuru tarihleri Mezun Kampüsü Duyurular sayfası üzerinden izlenebilir. 2026-2027 güz başvurularının çoğu Ağustos 2026 sonunda kapandığı için sıradaki pencere bahar dönemi ilanlarıdır; her kurum bahar alımı yapmayabilir.

Demografik eğilim de alanın yönünü etkileyebilir. TÜİK'in İstatistiklerle Yaşlılar 2025 bülteninde, ana senaryoya göre 65 yaş ve üzeri nüfusun payının 2030'da yüzde 13,5'e ulaşacağı öngörülür. Bu bir projeksiyondur, istihdam garantisi değildir. Program koşullarında başvuru dönemindeki ilan esas alınmalıdır.

Gerçek Hayattan Örnekler

Bu bölümdeki örnekler, adayların karşılaşabileceği durumları açıklamak amacıyla oluşturulmuş temsili senaryolardır.

Zeynep: İnme hastalarıyla çalışan fizyoterapist

Zeynep dört yıldır bir eğitim ve araştırma hastanesinde inme sonrası hastalarla çalışıyor. Nörolojik rehabilitasyon alanında derinleşmek ve ileride doktora yapmak istiyor. Genel fizyoterapi programı yerine alan adını taşıyan programları araştırdı ve nörolojik rehabilitasyon programı açan üç enstitüyü listeledi. Her enstitünün özel koşul tablosunda ALES puan türünü ve dil şartını karşılaştırdı. Mesai düzeniyle ders saatlerini uyumlu hâle getirmek için kurumundan izin koşullarını öğrendi. Tez fikrini hastanedeki denge değerlendirmesi uygulamalarından seçmeyi planlıyor. Mülakatta anlatmak için iki vaka özetini de önceden hazırladı. Başvuru takvimini ALES sonuç tarihine göre planladı ve dil belgesinin geçerlilik süresini kontrol etti.

Mert: Spor bilimleri mezunu ve sporcu sağlığı hedefi

Mert antrenörlük eğitimi almış ve spor fizyoterapistliği yüksek lisansı yapmayı düşünüyor. İncelediği spor fizyoterapistliği programının yalnız fizyoterapi lisans mezunlarını kabul ettiğini gördü. 1219 sayılı Kanun'un fizyoterapist tanımını okuyunca yüksek lisansın kendisine fizyoterapist unvanı vermeyeceğini de anladı. Bunun üzerine iki yolu karşılaştırdı: fizyoterapi lisansı almak ya da spor bilimleri alanında sporcu performansı ve sakatlık önleme üzerine lisansüstü program seçmek. Hedefi performans araştırmaları olduğu için ikinci yola yöneldi. Başvuru dosyasında sahadaki antrenörlük deneyimini öne çıkarmayı planlıyor. Kabul listelerindeki farkları görmek için ilgilendiği programların enstitü ilanlarını bir tabloda topladı.

Elif: Tezsiz program arayan klinik fizyoterapist

Elif özel bir fizik tedavi merkezinde ortopedik hastalarla çalışıyor ve tez yazacak zamanı olmadığını düşünüyor. Tezsiz seçenekleri araştırdığında fizyoterapide tezsiz program açan kurum sayısının sınırlı olduğunu gördü. Üç kurumun tezsiz programını ALES koşulu, ders saatleri ve alan uyumu açısından karşılaştırdı. Ortopedik alana en yakın tezsiz programı ilk sıraya aldı. Tezsiz programın doktora başvurularında yeterli sayılmayabileceğini not etti. İleride akademik hedefi doğarsa tezli programa geçiş koşullarını enstitüden ayrıca öğrenmeyi planlıyor. Dönem projesi konusunu da günlük klinik pratiğinden seçmeyi düşünüyor. Ders günlerinin mesai düzenine uyup uymadığını öğrenmek için enstitüye ayrıca e-posta gönderdi.

Selim: Kognitif rehabilitasyona yönelen psikolog

Selim psikoloji mezunu ve beyin hasarı sonrası bilişsel sorunlar yaşayan hastalarla çalışmak istiyor. Fizyoterapi programlarının yalnız fizyoterapistleri kabul ettiğini görünce rehabilitasyonun başka dallarını araştırdı. Kabul listesinde psikoloji mezunlarının da yer aldığı bir kognitif rehabilitasyon programı buldu. Program sayfasında gerekirse bilimsel hazırlık uygulanabileceğini okudu ve bu ek süreyi takvimine ekledi. Diplomanın kendisine fizyoterapist unvanı vermeyeceğini bilerek hedefini nöropsikolojik değerlendirme ve araştırma olarak belirledi. Başvurudan önce enstitüye yazılı olarak ön değerlendirme sorusu iletti. Yanıt gelene kadar nöropsikoloji alanındaki temel kaynakları okuyarak mülakata hazırlanmayı sürdürüyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Mezun Kampüsü Hakkında
Mezun Kampüsü, Türkiye'deki üniversitelerin lisansüstü programlarını, başvuru takvimlerini ve akademik duyurularını tek noktada toplayan bir platformdur. Fizyoterapi ve rehabilitasyon gibi sağlık bilimleri programlarını araştıran adaylar Atlas üzerinden tezli ve tezsiz seçenekleri enstitü ve şehir bilgisiyle karşılaştırabilir, Tarihler bölümünden başvuru dönemlerini takip edebilir, Duyurular bölümünden üniversitelerin güncel ilanlarını izleyebilir ve Üniversiteler sayfası üzerinden ücretsiz başvuru oluşturabilir. Platform, adayların resmî ilanlara ulaşmadan önce seçeneklerini düzenli biçimde görmesine yardımcı olmayı amaçlar.

Yasal Bilgilendirme

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişiye özel akademik, hukuki veya mali danışmanlık niteliğinde değildir. Fizyoterapistlik mesleği 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ile Sağlık Bakanlığı'nın İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliği'yle düzenlenir; lisansüstü programlar YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile üniversite senatolarının kararlarına tabidir. Mevzuat, kabul koşulları, kontenjanlar ve başvuru takvimleri dönemsel olarak değişebilir. Adayların Sağlık Bakanlığı ile ilgili üniversite enstitüsünün güncel açıklamalarını kontrol etmesi önerilir.